໒. ສີຫສຸຕ຺ຕໍ

໑໒. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ລິຈ຺ຉວີ ສນ຺ຖາຄາເຣ [ສນ຺ຘາຄາເຣ (ກ.)] ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ນິຄຓ຺ຐສາວໂກ ຕສ຺ສໍ ປຣິສາຍໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ຫິເມ ສມ຺ພຫຸລາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ລິຈ຺ຉວີ ສນ຺ຖາຄາເຣ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ເຍນ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ [ນາຖປຸຕ຺ໂຕ (ກ. ສີ.), ນາຕປຸຕ຺ໂຕ (ກ. ສີ.)] ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ນິຄຓ຺ຐໍ ນາຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຈ຺ຉາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ສີຫ, ກິຣິຍວາໂທ ສມາໂນ ອກິຣິຍວາທໍ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສສິ? ສມໂຓ ຫິ, ສີຫ, ໂຄຕໂມ ອກິຣິຍວາໂທ, ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ໂຍ ອໂຫສິ ຄມິຍາຠິສງ຺ຂາໂຣ [ຄມິກາຠິສງ຺ຂາໂຣ (ກ. ສີ.) ມຫາວ. ໒໙໐] ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ, ໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠິ.

ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ລິຈ຺ຉວີ ສນ຺ຖາຄາເຣ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ…ເປ… ຘມ຺ມສ຺ສ…ເປ… ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ຫິເມ ສມ຺ພຫຸລາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ລິຈ຺ຉວີ ສນ຺ຖາຄາເຣ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ…ເປ… ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ເຍນ ນິຄຓ຺ໂຐ ນາຏປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ນິຄຓ຺ຐໍ ນາຏປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຈ຺ຉາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ສີຫ, ກິຣິຍວາໂທ ສມາໂນ ອກິຣິຍວາທໍ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສສິ? ສມໂຓ ຫິ, ສີຫ, ໂຄຕໂມ ອກິຣິຍວາໂທ ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ໂຍ ອໂຫສິ ຄມິຍາຠິສງ຺ຂາໂຣ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ, ໂສ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠິ.

ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ລິຈ຺ຉວີ ສນ຺ຖາຄາເຣ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ…ເປ… ຘມ຺ມສ຺ສ…ເປ… ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ຫິເມ ສມ຺ພຫຸລາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ອຠິຎ຺ຎາຕາ ລິຈ຺ຉວີ ສນ຺ຖາຄາເຣ ສນ຺ນິສິນ຺ນາ ສນ຺ນິປຕິຕາ ອເນກປຣິຍາເຍນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ, ສງ຺ຆສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສນ຺ຕິ. ກິໍ ຫິເມ ກຣິສ຺ສນ຺ຕິ ນິຄຓ຺ຐາ ອປໂລກິຕາ ວາ ອນປໂລກິຕາ ວາ? ຍໍນູນາຫໍ ອນປໂລເກຕ຺ວາວ ນິຄຓ຺ເຐ [ນິຄຓ຺ຐໍ (ສ຺ຍາ. ກ.) ມຫາວ. ໒໙໐ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຣຖສເຕຫິ ທິວາທິວສ຺ສ ເວສາລິຍາ ນິຍ຺ຍາສິ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ. ຍາວຕິກາ ຍານສ຺ສ ຠູມິ, ຍາເນນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍານາ ປຈ຺ໂຈໂຣຫິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕິໂກວ ອຄມາສິ. ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ສຸຕໍ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ – ‘ອກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ. ເຍ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ເອວມາຫໍສຸ – ‘ອກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ, ກຈ຺ຈິ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ວຸຕ຺ຕວາທິໂນ ນ ຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂນ຺ຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ຈານຸຘມ຺ມໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ຕິ ນ ຈ ໂກຈິ ສຫຘມ຺ມິໂກ ວາທານຸວາໂທ [ວາທານຸປາໂຕ (ກ. ສີ. ສ຺ຍາ.) ອ. ນິ. ໓.໕໘; ໕.໕] ຄາຣຍ຺ຫໍ ຐານໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ? ອນພ຺ຠກ຺ຂາຕຸກາມາ ຫິ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອຸຈ຺ເຉທາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເຊຄຸຈ຺ຉີ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ເຊຄຸຈ຺ຉິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເວນຍິໂກ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ວິນຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຕປສ຺ສີ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ຕປສ຺ສິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອປຄພ຺ໂຠ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອປຄພ຺ຠຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ອຕ຺ຖິ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສ຺ສາສໂກ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອສ຺ສາສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ອຫຎ຺ຫິ, ສີຫ, ອກິຣິຍໍ ວທາມິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕສ຺ສ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕສ຺ສ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕສ຺ສ; ອເນກວິຫິຕານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອກິຣິຍໍ ວທາມິ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ອຫຎ຺ຫິ, ສີຫ, ກິຣິຍໍ ວທາມິ ກາຍສຸຈຣິຕສ຺ສ ວຈີສຸຈຣິຕສ຺ສ ມໂນສຸຈຣິຕສ຺ສ; ອເນກວິຫິຕານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ກິຣິຍໍ ວທາມິ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ກິຣິຍວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອຸຈ຺ເຉທາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ອຫຎ຺ຫິ, ສີຫ, ອຸຈ຺ເຉທໍ ວທາມິ ຣາຄສ຺ສ ໂທສສ຺ສ ໂມຫສ຺ສ; ອເນກວິຫິຕານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຸຈ຺ເຉທໍ ວທາມິ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອຸຈ຺ເຉທາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເຊຄຸຈ຺ຉີ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ເຊຄຸຈ຺ຉິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ອຫຎ຺ຫິ, ສີຫ, ຊິຄຸຈ຺ຉາມິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິເຕນ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິເຕນ; ຊິຄຸຈ຺ຉາມິ ອເນກວິຫິຕານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສມາປຕ຺ຕິຍາ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເຊຄຸຈ຺ຉີ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ເຊຄຸຈ຺ຉິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເວນຍິໂກ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ວິນຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ອຫຎ຺ຫິ, ສີຫ, ວິນຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ ຣາຄສ຺ສ ໂທສສ຺ສ ໂມຫສ຺ສ; ອເນກວິຫິຕານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ວິນຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ເວນຍິໂກ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ວິນຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຕປສ຺ສີ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ຕປສ຺ສິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ຕປນີຍາຫໍ, ສີຫ, ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ວທາມິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ວຈີທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ມໂນທຸຈ຺ຈຣິຕໍ. ຍສ຺ສ ໂຂ, ສີຫ, ຕປນີຍາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຫີນາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວໍກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ, ຕມຫໍ ‘ຕປສ຺ສີ’ຕິ ວທາມິ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂຂ, ສີຫ, ຕປນີຍາ ປາປກາ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ປຫີນາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວໍກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຕປສ຺ສີ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ຕປສ຺ສິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອປຄພ຺ໂຠ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອປຄພ຺ຠຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ຍສ຺ສ ໂຂ, ສີຫ, ອາຍຕິໍ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍາ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ປຫີນາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວໍກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ, ຕມຫໍ ‘ອປຄພ຺ໂຠ’ຕິ ວທາມິ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ໂຂ, ສີຫ, ອາຍຕິໍ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍາ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິ ປຫີນາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູລາ ຕາລາວຕ຺ຖຸກຕາ ອນຠາວໍກຕາ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ມາ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອປຄພ຺ໂຠ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອປຄພ຺ຠຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

‘‘ກຕໂມ ຈ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສ຺ສາສໂກ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອສ຺ສາສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’ຕິ? ອຫຎ຺ຫິ, ສີຫ, ອສ຺ສາສໂກ ປຣເມນ ອສ຺ສາເສນ, ອສ຺ສາສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສມິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນມິ. ອຍໍ ໂຂ, ສີຫ, ປຣິຍາໂຍ, ເຍນ ມໍ ປຣິຍາເຍນ ສມ຺ມາ ວທມາໂນ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອສ຺ສາສໂກ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ, ອສ຺ສາສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ອນຸວິຈ຺ຈກາຣໍ ໂຂ, ສີຫ, ກໂຣຫິ. ອນຸວິຈ຺ຈກາໂຣ ຕຸມ຺ຫາທິສານໍ ຎາຕມນຸສ຺ສານໍ ສາຘຸ ໂຫຕີ’’ຕິ. ‘‘ອິມິນາປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ອຕ຺ຕມໂນ ອຠິຣທ຺ໂຘ, ຍໍ ມໍ ຠຄວາ ເອວມາຫ – ‘ອນຸວິຈ຺ຈກາຣໍ ໂຂ, ສີຫ, ກໂຣຫິ. ອນຸວິຈ຺ຈກາໂຣ ຕຸມ຺ຫາທິສານໍ ຎາຕມນຸສ຺ສານໍ ສາຘຸ ໂຫຕີ’ຕິ. ມຎ຺ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍາ ສາວກໍ ລຠິຕ຺ວາ ເກວລກປ຺ປໍ ເວສາລິໍ ປຏາກໍ ປຣິຫເຣຍ຺ຍຸໍ – ‘ສີໂຫ ອມ຺ຫາກໍ ເສນາປຕິ ສາວກຕ຺ຕໍ ອຸປຄໂຕ’ຕິ. ອຖ ຈ ປນ ຠຄວາ ເອວມາຫ – ‘ອນຸວິຈ຺ຈກາຣໍ, ສີຫ, ກໂຣຫິ. ອນຸວິຈ຺ຈກາໂຣ ຕຸມ຺ຫາທິສານໍ ຎາຕມນຸສ຺ສານໍ ສາຘຸ ໂຫຕີ’ຕິ. ເອສາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ທຸຕິຍມ຺ປິ ຠຄວນ຺ຕໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສກໍ ມໍ ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ.

‘‘ທີຆຣຕ຺ຕໍ ໂຂ ເຕ, ສີຫ, ນິຄຓ຺ຐານໍ ໂອປານຠູຕໍ ກຸລໍ, ເຍນ ເນສໍ ອຸປຄຕານໍ ປິຓ຺ຑກໍ ທາຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍາສີ’’ຕິ. ‘‘ອິມິນາປາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ອຕ຺ຕມໂນ ອຠິຣທ຺ໂຘ, ຍໍ ມໍ ຠຄວາ ເອວມາຫ – ‘ທີຆຣຕ຺ຕໍ ໂຂ ເຕ, ສີຫ, ນິຄຓ຺ຐານໍ ໂອປານຠູຕໍ ກຸລໍ, ເຍນ ເນສໍ ອຸປຄຕານໍ ປິຓ຺ຑກໍ ທາຕພ຺ພໍ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍາສີ’ຕິ. ສຸຕໍ ເມຕໍ, ຠນ຺ເຕ – ‘ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ເອວມາຫ – ມຍ຺ຫເມວ ທານໍ ທາຕພ຺ພໍ, ມຍ຺ຫເມວ ສາວການໍ ທາຕພ຺ພໍ; ມຍ຺ຫເມວ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ; ມຍ຺ຫເມວ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ, ນ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລ’ນ຺ຕິ, ອຖ ຈ ປນ ມໍ ຠຄວາ ນິຄຓ຺ເຐສຸປິ ທາເນ ສມາທເປຕິ [ສມາທາເປຕິ (?)]. ອປິ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ມຍເມຕ຺ຖ ກາລໍ ຊານິສ຺ສາມ. ເອສາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຕິຍມ຺ປິ ຠຄວນ຺ຕໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມິ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສກໍ ມໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ອນຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ [ອນຸປຸພ຺ພິກຖໍ (ສພ຺ພຕ຺ຖ)] ກເຖສິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ທານກຖໍ ສີລກຖໍ ສຄ຺ຄກຖໍ, ກາມານໍ ອາທີນວໍ ໂອກາຣໍ ສໍກິເລສໍ ເນກ຺ຂມ຺ເມ ອານິສໍສໍ ປກາເສສິ. ຍທາ ຠຄວາ ອຎ຺ຎາສິ ສີຫໍ ເສນາປຕິໍ ກລ຺ລຈິຕ຺ຕໍ ມຸທຸຈິຕ຺ຕໍ ວິນີວຣຓຈິຕ຺ຕໍ ອຸທຄ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕໍ, ອຖ ຍາ ພຸທ຺ຘານໍ ສາມຸກ຺ກໍສິກາ ຘມ຺ມເທສນາ ຕໍ ປກາເສສິ – ທຸກ຺ຂໍ ສມຸທຍໍ ນິໂຣຘໍ ມຄ຺ຄໍ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ສຸທ຺ຘໍ ວຕ຺ຖໍ ອປຄຕກາຬກໍ ສມ຺ມເທວ ຣຊນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ; ເອວເມວໍ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອາສເນ ວິຣຊໍ ວີຕມລໍ ຘມ຺ມຈກ຺ຂຸໍ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ສມຸທຍຘມ຺ມໍ, ສພ຺ພໍ ຕໍ ນິໂຣຘຘມ຺ມ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມ ປຕ຺ຕຘມ຺ໂມ ວິທິຕຘມ຺ໂມ ປຣິໂຍຄາຬ຺ຫຘມ຺ໂມ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ວິຄຕກຖໍກໂຖ ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ໂຕ ອປຣປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຘິວາເສຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສ຺ວາຕນາຍ ຠຕ຺ຕໍ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ.

ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ຠຄວໂຕ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຸຣິສໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວໍ, ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ປວຕ຺ຕມໍສໍ ຊານາຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ສເກ ນິເວສເນ ປຓີຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປຏິຍາທາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກາລໍ ອາໂຣຈາເປສິ – ‘‘ກາໂລ, ຠນ຺ເຕ! ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ນິຄຓ຺ຐາ ເວສາລິຍໍ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ [ຣຖິຍາຍ ຣຖິຍໍ (ພຫູສຸ)] ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກນ຺ທນ຺ຕິ – ‘‘ອຊ຺ຊ ສີເຫນ ເສນາປຕິນາ ຖູລໍ ປສຸໍ ວຘິຕ຺ວາ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ກຕໍ. ຕໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຊານໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕໍ ມໍສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ປຏິຈ຺ຈກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປຸຣິໂສ ເຍນ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ສີຫສ຺ສ ເສນາປຕິສ຺ສ ອຸປກຓ຺ຓເກ ອາໂຣເຈສິ – ‘‘ຍຄ຺ເຆ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເນຍ຺ຍາສິ! ເອເຕ ສມ຺ພຫຸລາ ນິຄຓ຺ຐາ ເວສາລິຍໍ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກນ຺ທນ຺ຕິ – ‘ອຊ຺ຊ ສີເຫນ ເສນາປຕິນາ ຖູລໍ ປສຸໍ ວຘິຕ຺ວາ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ກຕໍ. ຕໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຊານໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສກຕໍ ມໍສໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ປຏິຈ຺ຈກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອລໍ ອຍ຺ໂຍ ທີຆຣຕ຺ຕຎ຺ຫິ ເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອວຓ຺ຓກາມາ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອວຓ຺ຓກາມາ ຘມ຺ມສ຺ສ ອວຓ຺ຓກາມາ ສງ຺ຆສ຺ສ. ນ ຈ ປເນເຕ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຊິຣິທນ຺ຕິ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອສຕາ ຕຸຈ຺ຉາ ມຸສາ ອຠູເຕນ ອພ຺ຠາຈິກ຺ຂິຕຸໍ; ນ ຈ ມຍໍ ຊີວິຕເຫຕຸປິ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ປາຓໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ສຫຕ຺ຖາ ສນ຺ຕປ຺ເປສິ ສມ຺ປວາເຣສິ. ອຖ ໂຂ ສີໂຫ ເສນາປຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠຸຕ຺ຕາວິໍ ໂອນີຕປຕ຺ຕປາຓິໍ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ສີຫໍ ເສນາປຕິໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມີຕິ. ທຸຕິຍໍ.