໒. ປຸຣິສຄຕິສຸຕ຺ຕໍ

໕໕. ‘‘ສຕ຺ຕ ຈ [ສຕ຺ຕ (ສີ.), ສຕ຺ຕ ຈ ໂຂ (ກ.)], ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິສຄຕິໂຍ ເທເສສ຺ສາມິ ອນຸປາທາ ຈ ປຣິນິພ຺ພານໍ [ປຣິນິພ຺ພາຓໍ (ສີ.)]. ຕໍ ສຸຓາຖ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຖ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສຸໍ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕມາ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕ ປຸຣິສຄຕິໂຍ?

‘‘ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນ ຠວິສ຺ສຕິ ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍທຕ຺ຖິ ຍໍ ຠູຕໍ ຕໍ ປຊຫາມີ’ຕິ ອຸເປກ຺ຂໍ ປຏິລຠຕິ. ໂສ ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ສມ຺ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຖຸຕ຺ຕຣິ ປທໍ ສນ຺ຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ຕຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ປທໍ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ມານານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ຠວຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ. ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສໍສນ຺ຕຕ຺ເຕ [ທິວສສນ຺ຕຕ຺ເຕ (ສີ. ສ຺ຍາ.) ມ. ນິ. ໒.໑໕໔] ອໂຍກປາເລ ຫຎ຺ຎມາເນ ປປຏິກາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນ ຠວິສ຺ສຕິ ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍທຕ຺ຖິ ຍໍ ຠູຕໍ ຕໍ ປຊຫາມີ’ຕິ ອຸເປກ຺ຂໍ ປຏິລຠຕິ. ໂສ ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ສມ຺ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຖຸຕ຺ຕຣິ ປທໍ ສນ຺ຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ຕຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ປທໍ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ມານານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ຠວຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ. ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນ ຠວິສ຺ສຕິ ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍທຕ຺ຖິ ຍໍ ຠູຕໍ ຕໍ ປຊຫາມີ’ຕິ ອຸເປກ຺ຂໍ ປຏິລຠຕິ. ໂສ ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ສມ຺ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຖຸຕ຺ຕຣິ ປທໍ ສນ຺ຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ຕຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ປທໍ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ມານານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ຠວຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ. ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສໍສນ຺ຕຕ຺ເຕ ອໂຍກປາເລ ຫຎ຺ຎມາເນ ປປຏິກາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສໍສນ຺ຕຕ຺ເຕ ອໂຍກປາເລ ຫຎ຺ຎມາເນ ປປຏິກາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອນຸປຫຈ຺ຈ ຕລໍ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອນ຺ຕຣາປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສໍສນ຺ຕຕ຺ເຕ ອໂຍກປາເລ ຫຎ຺ຎມາເນ ປປຏິກາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ອຸປຫຈ຺ຈ ຕລໍ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອຸປຫຈ຺ຈປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສໍສນ຺ຕຕ຺ເຕ ອໂຍກປາເລ ຫຎ຺ຎມາເນ ປປຏິກາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ປຣິຕ຺ເຕ ຕິຓປຸຎ຺ເຊ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ເຊ ວາ ນິປເຕຍ຺ຍ. ສາ ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄິມ຺ປິ ຊເນຍ຺ຍ, ຘູມມ຺ປິ ຊເນຍ຺ຍ, ອຄ຺ຄິມ຺ປິ ຊເນຕ຺ວາ ຘູມມ຺ປິ ຊເນຕ຺ວາ ຕເມວ ປຣິຕ຺ຕໍ ຕິຓປຸຎ຺ຊໍ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ຊໍ ວາ ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາ ອນາຫາຣາ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສໍສນ຺ຕຕ຺ເຕ ອໂຍກປາເລ ຫຎ຺ຎມາເນ ປປຏິກາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ວິປຸເລ ຕິຓປຸຎ຺ເຊ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ເຊ ວາ ນິປເຕຍ຺ຍ. ສາ ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄິມ຺ປິ ຊເນຍ຺ຍ, ຘູມມ຺ປິ ຊເນຍ຺ຍ, ອຄ຺ຄິມ຺ປິ ຊເນຕ຺ວາ ຘູມມ຺ປິ ຊເນຕ຺ວາ ຕເມວ ວິປຸລໍ ຕິຓປຸຎ຺ຊໍ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ຊໍ ວາ ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາ ອນາຫາຣາ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ສສງ຺ຂາຣປຣິນິພ຺ພາຍີ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນ ຠວິສ຺ສຕິ ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍທຕ຺ຖິ ຍໍ ຠູຕໍ ຕໍ ປຊຫາມີ’ຕິ ອຸເປກ຺ຂໍ ປຏິລຠຕິ. ໂສ ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ສມ຺ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຖຸຕ຺ຕຣິ ປທໍ ສນ຺ຕໍ ສມ຺ມປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ຕຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ປທໍ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ມານານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ຠວຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ. ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ໂຫຕິ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວສໍສນ຺ຕຕ຺ເຕ ອໂຍກປາເລ ຫຎ຺ຎມາເນ ປປຏິກາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປຕິຕ຺ວາ ມຫນ຺ເຕ ຕິຓປຸຎ຺ເຊ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ເຊ ວາ ນິປເຕຍ຺ຍ. ສາ ຕຕ຺ຖ ອຄ຺ຄິມ຺ປິ ຊເນຍ຺ຍ, ຘູມມ຺ປິ ຊເນຍ຺ຍ, ອຄ຺ຄິມ຺ປິ ຊເນຕ຺ວາ ຘູມມ຺ປິ ຊເນຕ຺ວາ ຕເມວ ມຫນ຺ຕໍ ຕິຓປຸຎ຺ຊໍ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ຊໍ ວາ ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ [ຑເຫຍ຺ຍ (ອຎ຺ຎຕ຺ຖ)], ທາຍມ຺ປິ ທເຫຍ຺ຍ, ຄຈ຺ຉມ຺ປິ ທຫິຕ຺ວາ ທາຍມ຺ປິ ທຫິຕ຺ວາ ຫຣິຕນ຺ຕໍ ວາ ປຖນ຺ຕໍ ວາ [ປນ຺ຖນ຺ຕໍ ວາ (ສີ.) ສ຺ຍາມໂປຕ຺ຖເກ ອິທໍ ນ ທິສ຺ສຕິ] ເສລນ຺ຕໍ ວາ ອຸທກນ຺ຕໍ ວາ ຣມຓີຍໍ ວາ ຠູມິຠາຄໍ ອາຄມ຺ມ ອນາຫາຣາ ນິພ຺ພາເຍຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ…ເປ… ໂສ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂອຣມ຺ຠາຄິຍານໍ ສໍໂຍຊນານໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ອຸທ຺ຘໍໂສໂຕ ໂຫຕິ ອກນິຏ຺ຐຄາມີ. ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕ ປຸຣິສຄຕິໂຍ.

‘‘ກຕມຎ຺ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານໍ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ – ‘ໂນ ຈສ຺ສ ໂນ ຈ ເມ ສິຍາ, ນ ຠວິສ຺ສຕິ ນ ເມ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍທຕ຺ຖິ ຍໍ ຠູຕໍ ຕໍ ປຊຫາມີ’ຕິ ອຸເປກ຺ຂໍ ປຏິລຠຕິ. ໂສ ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ສມ຺ຠເວ ນ ຣຊ຺ຊຕິ, ອຕ຺ຖຸຕ຺ຕຣິ ປທໍ ສນ຺ຕໍ ສມ຺ມປ຺ປຎ຺ຎາຍ ປສ຺ສຕິ. ຕຎ຺ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ປທໍ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສຈ຺ຉິກຕໍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ສ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ມານານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ຠວຣາຄານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ, ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອວິຊ຺ຊານຸສໂຍ ປຫີໂນ ໂຫຕິ. ໂສ ອາສວານໍ ຂຍາ…ເປ… ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານໍ. ອິມາ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຕ຺ຕ ປຸຣິສຄຕິໂຍ ອນຸປາທາ ຈ ປຣິນິພ຺ພານ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍໍ.