໘. ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓສຸຕ຺ຕໍ

໖໒. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ໂກສເລສຸ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ເຍນ ທຓ຺ຑກປ຺ປກໍ ນາມ ໂກສລານໍ ນິຄໂມ ຕທວສຣິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຣຸກ຺ຂມູເລ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ເຕ ຈ ຠິກ຺ຂູ ທຓ຺ຑກປ຺ປກໍ ປວິສິໍສຸ ອາວສຖໍ ປຣິເຍສິຕຸໍ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ສມ຺ພຫຸເລຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຍນ ອຈິຣວຕີ ນທີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕຸໍ. ອຈິຣວຕິຍາ ນທິຍາ ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ເອກຈີວໂຣ ອຏ຺ຐາສິ ຄຕ຺ຕານິ ປຸພ຺ພາປຍມາໂນ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ ອານນ຺ທ, ສພ຺ພໍ ເຈຕໂສ ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາ ນຸ ໂຂ ເທວທຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ‘ອາປາຍິໂກ ເທວທຕ຺ໂຕ ເນຣຍິໂກ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ອເຕກິຈ຺ໂຉ’ຕິ [ຈູຬວ. ໓໔໘; ອ. ນິ. ໘.໗ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ], ອຸທາຫຸ ເກນຈິເທວ ປຣິຍາເຍນາ’ຕິ? ‘‘ເອວໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສມ຺ພຫຸເລຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ເຍນ ອຈິຣວຕີ ນທີ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍ ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕຸໍ. ອຈິຣວຕິຍາ ນທິຍາ ຄຕ຺ຕານິ ປຣິສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ປຈ຺ຈຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ເອກຈີວໂຣ ອຏ຺ຐາສິໍ ຄຕ຺ຕານິ ປຸພ຺ພາປຍມາໂນ. ອຖ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຍນາຫໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ມໍ ເອຕທໂວຈ – ‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອານນ຺ທ ສພ຺ພໍ ເຈຕໂສ ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາ ນຸ ໂຂ ເທວທຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກໂຕ – ອາປາຍິໂກ ເທວທຕ຺ໂຕ ເນຣຍິໂກ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ອເຕກິຈ຺ໂຉຕິ, ອຸທາຫຸ ເກນຈິເທວ ປຣິຍາເຍນາ’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈໍ – ‘ເອວໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວຕາ ພ຺ຍາກຕ’’’ນ຺ຕິ.

‘‘ໂສ ວາ [ໂສ ຈ (ສ຺ຍາ.)] ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ ນໂວ ຠວິສ຺ສຕິ ອຈິຣປພ຺ພຊິໂຕ, ເຖໂຣ ວາ ປນ ພາໂລ ອພ຺ຍຕ຺ໂຕ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຍໍ ມຍາ ເອກໍເສນ ພ຺ຍາກຕໍ ຕຕ຺ຖ ທ຺ເວຊ຺ຌໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ! ນາຫໍ, ອານນ຺ທ, ອຎ຺ຎໍ ເອກປຸຄ຺ຄລມ຺ປິ ສມນຸປສ຺ສາມິ, ໂຍ ເອວໍ ມຍາ ສພ຺ພໍ ເຈຕໂສ ສມນ຺ນາຫຣິຕ຺ວາ ພ຺ຍາກໂຕ, ຍຖຍິທໍ ເທວທຕ຺ໂຕ. ຍາວກີວຎ຺ຈາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ຕມ຺ປິ ສຸກ຺ກຘມ຺ມໍ ອທ຺ທສໍ; ເນວ ຕາວາຫໍ ເທວທຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາກາສິໍ – ‘ອາປາຍິໂກ ເທວທຕ຺ໂຕ ເນຣຍິໂກ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ອເຕກິຈ຺ໂຉ’ຕິ. ຍໂຕ ຈ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ຕມ຺ປິ ສຸກ຺ກຘມ຺ມໍ ນ ອທ຺ທສໍ; ອຖາຫໍ ເທວທຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາກາສິໍ – ‘ອາປາຍິໂກ ເທວທຕ຺ໂຕ ເນຣຍິໂກ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ອເຕກິຈ຺ໂຉ’ຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ຄູຖກູໂປ ສາຘິກໂປຣິໂສ ປູໂຣ ຄູຖສ຺ສ ສມຕິຕ຺ຕິໂກ. ຕຕ຺ຣ ປຸຣິໂສ ສສີສໂກ ນິມຸຄ຺ໂຄ ອສ຺ສ. ຕສ຺ສ ໂກຈິເທວ ປຸຣິໂສ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍ ອຕ຺ຖກາໂມ ຫິຕກາໂມ ໂຍຄກ຺ເຂມກາໂມ ຕມ຺ຫາ ຄູຖກູປາ ອຸທ຺ຘຣິຕຸກາໂມ. ໂສ ຕໍ ຄູຖກູປໍ ສມນ຺ຕານຸປຣິຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ເນວ ປສ຺ເສຍ຺ຍ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ຕມ຺ປິ ຄູເຖນ ອມກ຺ຂິຕໍ, ຍຕ຺ຖ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຸທ຺ຘເຣຍ຺ຍ. ເອວເມວໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ຍໂຕ ເທວທຕ຺ຕສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ຕມ຺ປິ ສຸກ຺ກຘມ຺ມໍ ນ ອທ຺ທສໍ; ອຖາຫໍ ເທວທຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາກາສິໍ – ‘ອາປາຍິໂກ ເທວທຕ຺ໂຕ ເນຣຍິໂກ ກປ຺ປຏ຺ໂຐ ອເຕກິຈ຺ໂຉ’ຕິ. ສເຈ ຕຸມ຺ເຫ, ອານນ຺ທ, ສຸເຓຍ຺ຍາຖ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓານິ ວິຠຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ [ວິຠຊນ຺ຕສ຺ສາຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ປີ.)]?

‘‘ເອຕສ຺ສ, ຠຄວາ, ກາໂລ; ເອຕສ຺ສ, ສຸຄຕ, ກາໂລ ຍໍ ຠຄວາ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓານິ ວິຠເຊຍ຺ຍ. ຠຄວໂຕ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນຫານນ຺ທ, ສຸຓາຫິ, ສາຘຸກໍ ມນສິ ກໂຣຫິ; ຠາສິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ຫາ ຕສ຺ສ ກຸສລາ ກຸສລໍ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ພີຊານິ ອຂຓ຺ຑານິ ອປູຕີນິ ອວາຕາຕປຫຕານິ ສາຣທານິ ສຸຂສຍິຕານິ ສຸເຂຕ຺ເຕ ສຸປຣິກມ຺ມກຕາຍ ຠູມິຍາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ. ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອິມານິ ພີຊານິ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ຫາ ຕສ຺ສ ກຸສລາ ກຸສລໍ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາຍຕິໍ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາໂທ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ຫາ ຕສ຺ສ ອກຸສລາ ອກຸສລໍ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ພີຊານິ ອຂຓ຺ຑານິ ອປູຕີນິ ອວາຕາຕປຫຕານິ ສາຣທານິ ສຸຂສຍິຕານິ ປຸຖຸສິລາຍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ. ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ນຍິມານິ ພີຊານິ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ຫາ ຕສ຺ສ ອກຸສລາ ອກຸສລໍ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາຍຕິໍ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາໂທ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ນຕ຺ຖິ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ໂຕປິ ສຸກ຺ໂກ ຘມ຺ໂມ, ສມນ຺ນາຄໂຕຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອກນ຺ຕກາຬເກຫິ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ພີຊານິ ຂຓ຺ຑານິ ປູຕີນິ ວາຕາຕປຫຕານິ ສຸເຂຕ຺ເຕ ສຸປຣິກມ຺ມກຕາຍ ຠູມິຍາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ. ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ນຍິມານິ ພີຊານິ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ນຕ຺ຖິ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ໂຕປິ ສຸກ຺ໂກ ຘມ຺ໂມ, ສມນ຺ນາຄໂຕຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອກນ຺ຕກາຬເກຫິ ອກຸສເລຫິ ຘມ຺ເມຫິ, ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາຍຕິໍ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາໂທ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສກ຺ກາ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ອປເຣປິ ຕໂຍ ປຸຄ຺ຄລາ ສປ຺ປຏິຠາຄາ ປຎ຺ຎາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສກ຺ກາ, ອານນ຺ທາ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ອິຘາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ປິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສມຸຄ຺ຆາຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ອງ຺ຄາຣານິ ອາທິຕ຺ຕານິ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕານິ ສໂຊຕິຠູຕານິ ປຸຖຸສິລາຍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ. ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ນຍິມານິ ອງ຺ຄາຣານິ ວຸທ຺ຘິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ວາ ປນ, ອານນ຺ທ, ສາຍນ຺ຫສມຍໍ [ສາຍນ຺ຫສມເຍ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ສູຣິເຍ ໂອຄຈ຺ຉນ຺ເຕ, ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອາໂລໂກ ອນ຺ຕຣຘາຍິສ຺ສຕິ ອນ຺ຘກາໂຣ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ວາ, ປນານນ຺ທ, ອຠິໂທ ອທ຺ຘຣຕ຺ຕໍ ຠຕ຺ຕກາລສມເຍ, ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອາໂລໂກ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ອນ຺ຘກາໂຣ ປາຕຸຠູໂຕ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ປິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສມຸຄ຺ຆາຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາຍຕິໍ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາໂທ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ປິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສມຸຄ຺ຆາຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ອງ຺ຄາຣານິ ອາທິຕ຺ຕານິ ສມ຺ປຊ຺ຊລິຕານິ ສໂຊຕິຠູຕານິ ສຸກ຺ເຂ ຕິຓປຸຎ຺ເຊ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ເຊ ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ. ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອິມານິ ອງ຺ຄາຣານິ ວຸຑ຺ຒິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ວາ ປນານນ຺ທ, ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ [ຣຕ຺ຕິປຈ຺ຈູສສມເຍ (ກ.)] ສູຣິເຍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ, ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອນ຺ຘກາໂຣ ອນ຺ຕຣຘາຍິສ຺ສຕິ, ອາໂລໂກ ປາຕຸຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ ວາ ປນານນ຺ທ, ອຠິໂທ ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ ຠຕ຺ຕກາລສມເຍ, ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ອນ຺ຘກາໂຣ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ອາໂລໂກ ປາຕຸຠູໂຕ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອກຸສລາ ຘມ຺ມາ ອນ຺ຕຣຫິຕາ, ກຸສລາ ຘມ຺ມາ ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ. ອຕ຺ຖິ ຈ ຂ຺ວສ຺ສ ອກຸສລມູລໍ ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນໍ, ຕມ຺ປິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ສມຸຄ຺ຆາຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວມຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ອາຍຕິໍ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາຍຕິໍ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາໂທ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ອິຘ ປນາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ນຕ຺ຖິ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ໂຕປິ ອກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ, ສມນ຺ນາຄໂຕຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອກນ຺ຕສຸກ຺ເກຫິ ອນວຊ຺ເຊຫິ ຘມ຺ເມຫິ, ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ອານນ຺ທ, ອງ຺ຄາຣານິ ສີຕານິ ນິພ຺ພຸຕານິ ສຸກ຺ເຂ ຕິຓປຸຎ຺ເຊ ວາ ກຏ຺ຐປຸຎ຺ເຊ ວາ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕານິ. ຊາເນຍ຺ຍາສິ ຕ຺ວໍ, ອານນ຺ທ, ນຍິມານິ ອງ຺ຄາຣານິ ວຸຑ຺ຒິໍ ວິຣູຬ຺ຫິໍ ເວປຸລ຺ລໍ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ ອຫໍ, ອານນ຺ທ, ອິເຘກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ອິມສ຺ສ ໂຂ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຊ຺ຊມານາ ກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ ອກຸສລາປິ ຘມ຺ມາ’ຕິ. ຕເມນໍ ອປເຣນ ສມເຍນ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ – ‘ນຕ຺ຖິ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາລຄ຺ຄໂກຏິນິຕ຺ຕຸທນມຕ຺ໂຕປິ ອກຸສໂລ ຘມ຺ໂມ, ສມນ຺ນາຄໂຕຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອກນ຺ຕສຸກ຺ເກຫິ ອນວຊ຺ເຊຫິ ຘມ຺ເມຫິ, ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຸຣິສິນ຺ທ຺ຣິຍຎາຓໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິຕໍ ໂຫຕິ. ເອວມ຺ປິ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ອາຍຕິໍ ຘມ຺ມສມຸປ຺ປາໂທ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ວິທິໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ຕຕ຺ຣານນ຺ທ, ເຍ ເຕ ປຸຣິມາ ຕໂຍ ປຸຄ຺ຄລາ ເຕສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ເອໂກ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ, ເອໂກ ປຣິຫານຘມ຺ໂມ, ເອໂກ ອາປາຍິໂກ ເນຣຍິໂກ. ຕຕ຺ຣານນ຺ທ, ເຍເມ ປຈ຺ຉິມາ ຕໂຍ ປຸຄ຺ຄລາ ອິເມສໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປຸຄ຺ຄລານໍ ເອໂກ ປຣິຫານຘມ຺ໂມ, ເອໂກ ອປຣິຫານຘມ຺ໂມ, ເອໂກ ປຣິນິພ຺ພານຘມ຺ໂມ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.