໑. ໂສຓສຸຕ຺ຕໍ

໕໕. [ມຫາວ. ໒໔໓ ອາຄຕໍ] ເອວໍ, ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ສີຕວນສ຺ມິໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສຓສ຺ສ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ຠຄວໂຕ ສາວກາ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ອຫໍ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ. ອຖ ຈ ປນ ເມ ນ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ ກຸເລ ໂຠຄາ, ສກ຺ກາ ໂຠຄາ ຈ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ປຸຎ຺ຎານິ ຈ ກາຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂຠເຄ ຈ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍໍ ປຸຎ຺ຎານິ ຈ ກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສຓສ຺ສ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມ຺ມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມ຺ມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ ໂຂ – ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ສີຕວເນ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສຓສ຺ສ ສມ຺ມຸເຂ ປາຕຸຣໂຫສິ. ນິສີທິ ຠຄວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ. ອາຍສ຺ມາປິ ໂຂ ໂສໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ໂສຓໍ ຠຄວາ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ນນຸ ເຕ, ໂສຓ, ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘ເຍ ໂຂ ເກຈິ ຠຄວໂຕ ສາວກາ ອາຣທ຺ຘວີຣິຍາ ວິຫຣນ຺ຕິ, ອຫໍ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ. ອຖ ຈ ປນ ເມ ນ ອນຸປາທາຍ ອາສເວຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ, ສໍວິຊ຺ຊນ຺ຕິ ໂຂ ປນ ເມ ກຸເລ ໂຠຄາ, ສກ຺ກາ ໂຠຄາ [ໂຠເຄ (ມຫາວ. ໒໔໓)] ຈ ຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ ປຸຎ຺ຎານິ ຈ ກາຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂຠເຄ ຈ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍໍ ປຸຎ຺ຎານິ ຈ ກເຣຍ຺ຍ’’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ໂສຓ, ກຸສໂລ ຕ຺ວໍ ປຸພ຺ເພ ອຄາຣິຍຠູໂຕ [ອາຄາຣິກຠູໂຕ (ສ຺ຍາ.), ອຄາຣິກຠູໂຕ (ມຫາວ. ໒໔໓)] ວີຓາຍ ຕນ຺ຕິສ຺ສເຣ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’. ‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ໂສຓ, ຍທາ ເຕ ວີຓາຍ ຕນ຺ຕິໂຍ ອຈ຺ຈາຍຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ອປິ ນຸ ເຕ ວີຓາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ສຣວຕີ ວາ ໂຫຕິ ກມ຺ມຎ຺ຎາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ໂສຓ, ຍທາ ເຕ ວີຓາຍ ຕນ຺ຕິໂຍ ອຕິສິຖິລາ ໂຫນ຺ຕິ, ອປິ ນຸ ເຕ ວີຓາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ສຣວຕີ ວາ ໂຫຕິ ກມ຺ມຎ຺ຎາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ໂນ ເຫຕໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ຍທາ ປນ ເຕ, ໂສຓ, ວີຓາຍ ຕນ຺ຕິໂຍ ນ ອຈ຺ຈາຍຕາ ໂຫນ຺ຕິ ນາຕິສິຖິລາ ສເມ ຄຸເຓ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ອປິ ນຸ ເຕ ວີຓາ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ສຣວຕີ ວາ ໂຫຕິ ກມ຺ມຎ຺ຎາ ວາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’.

‘‘ເອວເມວໍ ໂຂ, ໂສຓ, ອຈ຺ຈາຣທ຺ຘວີຣິຍໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ, ອຕິສິຖິລວີຣິຍໍ ໂກສຊ຺ຊາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ຕສ຺ມາຕິຫ ຕ຺ວໍ, ໂສຓ, ວີຣິຍສມຖໍ ອຘິຏ຺ຐຫໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານຎ຺ຈ ສມຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌ, ຕຕ຺ຖ ຈ ນິມິຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈສ຺ໂສສິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ໂສຓໍ ອິມິນາ ໂອວາເທນ ໂອວທິຕ຺ວາ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວໍ ໂຂ – ສີຕວເນ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ປພ຺ພເຕ ປາຕຸຣໂຫສິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ອປເຣນ ສມເຍນ ວີຣິຍສມຖໍ ອຘິຏ຺ຐາສິ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານຎ຺ຈ ສມຕໍ ປຏິວິຊ຺ຌິ, ຕຕ຺ຖ ຈ ນິມິຕ຺ຕໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ເອໂກ ວູປກຏ຺ໂຐ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອາຕາປີ ປຫິຕຕ຺ໂຕ ວິຫຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ – ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ກຸລປຸຕ຺ຕາ ສມ຺ມເທວ ອຄາຣສ຺ມາ ອນາຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ ຕທນຸຕ຺ຕຣໍ – ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍປຣິໂຍສານໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫາສິ. ‘‘ຂີຓາ ຊາຕິ, ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກຕໍ ກຣຓີຍໍ, ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາ’’ຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຈ ປນາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ອຣຫຕໍ ອໂຫສິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂສຓສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກເມຍ຺ຍໍ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ໂສໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ໂຍ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຫໍ ຂີຓາສໂວ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ໂອຫິຕຠາໂຣ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ ປຣິກ຺ຂີຓຠວສໍໂຍຊໂນ ສມ຺ມທຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ໂຕ, ໂສ ຉ ຐານານິ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ – ເນກ຺ຂມ຺ມາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ປວິເວກາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາຘິມຸຕ຺ໂຕ [ອພ຺ຍາປຊ຺ຌາຘິມຸຕ຺ໂຕ (ກ.) ມຫາວ. ໒໔໔ ປສ຺ສິຕພ຺ພໍ] ໂຫຕິ, ຕຓ຺ຫາກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ອຸປາທານກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ອສມ຺ໂມຫາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ສິຍາ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ເອວມສ຺ສ – ‘ເກວລໍສທ຺ຘາມຕ຺ຕກໍ ນູນ ອຍມາຍສ຺ມາ ນິສ຺ສາຍ ເນກ຺ຂມ຺ມາຘິມຸຕ຺ໂຕ’ຕິ. ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຂີຓາສໂວ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ກຣຓີຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ອສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ກຕສ຺ສ ວາ ປຏິຈຍໍ ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ ເນກ຺ຂມ຺ມາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂທສສ຺ສ ວີຕໂທສຕ຺ຕາ ເນກ຺ຂມ຺ມາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ ເນກ຺ຂມ຺ມາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ສິຍາ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ເອວມສ຺ສ – ‘ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກໍ ນູນ ອຍມາຍສ຺ມາ ນິກາມຍມາໂນ ປວິເວກາຘິມຸຕ຺ໂຕ’ຕິ. ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຂີຓາສໂວ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ກຣຓີຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ອສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ກຕສ຺ສ ວາ ປຏິຈຍໍ ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ ປວິເວກາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂທສສ຺ສ ວີຕໂທສຕ຺ຕາ ປວິເວກາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ ປວິເວກາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ສິຍາ ໂຂ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ອິເຘກຈ຺ຈສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ເອວມສ຺ສ – ‘ສີລພ຺ພຕປຣາມາສໍ ນູນ ອຍມາຍສ຺ມາ ສາຣໂຕ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາຘິມຸຕ຺ໂຕ’ຕິ. ນ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຂີຓາສໂວ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸ ວຸສິຕວາ ກຕກຣຓີໂຍ ກຣຓີຍໍ ອຕ຺ຕໂນ ອສມນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ກຕສ຺ສ ວາ ປຏິຈຍໍ ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂທສສ຺ສ ວີຕໂທສຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂທສສ຺ສ ວີຕໂທສຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ ອຸປາທານກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂທສສ຺ສ ວີຕໂທສຕ຺ຕາ ອຸປາທານກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ ອຸປາທານກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ຂຍາ ຣາຄສ຺ສ ວີຕຣາຄຕ຺ຕາ ອສມ຺ໂມຫາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂທສສ຺ສ ວີຕໂທສຕ຺ຕາ ອສມ຺ໂມຫາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ຂຍາ ໂມຫສ຺ສ ວີຕໂມຫຕ຺ຕາ ອສມ຺ໂມຫາຘິມຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

‘‘ເອວໍ ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຸສາ ເຈປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາຖໍ [ອາປາຕໍ (ກ.)] ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕິ. ອມິສ຺ສີກຕເມວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ ວຍຎ຺ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕິ. ຠຸສາ ເຈປິ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ສທ຺ທາ…ເປ… ຆານວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຄນ຺ຘາ… ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣສາ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ… ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຘມ຺ມາ ມນສ຺ສ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕິ. ອມິສ຺ສີກຕເມວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ ວຍຎ຺ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠນ຺ເຕ, ເສໂລ ປພ຺ພໂຕ ອຈ຺ຉິທ຺ໂທ ອສຸສິໂຣ ເອກຄ຺ຆໂນ. ອຖ ປຸຣຕ຺ຖິມາຍ ເຈປິ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ ເນວ ນໍ ສງ຺ກມ຺ເປຍ຺ຍ ນ ສມ຺ປກມ຺ເປຍ຺ຍ ນ ສມ຺ປເວເຘຍ຺ຍ, ອຖ ປຈ຺ຉິມາຍ ເຈປິ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ…ເປ… ອຖ ອຸຕ຺ຕຣາຍ ເຈປິ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ… ອຖ ທກ຺ຂິຓາຍ ເຈປິ ທິສາຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຠຸສາ ວາຕວຸຏ຺ຐິ ເນວ ນໍ ສງ຺ກມ຺ເປຍ຺ຍ ນ ສມ຺ປກມ຺ເປຍ຺ຍ ນ ສມ຺ປເວເຘຍ຺ຍ; ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອວໍ ສມ຺ມາວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຸສາ ເຈປິ ຈກ຺ຂຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣູປາ ຈກ຺ຂຸສ຺ສ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕິ. ອມິສ຺ສີກຕເມວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ ວຍຎ຺ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕິ. ຠຸສາ ເຈປິ ໂສຕວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ສທ຺ທາ…ເປ… ຆານວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຄນ຺ຘາ… ຊິວ຺ຫາວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຣສາ… ກາຍວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພາ… ມໂນວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຘມ຺ມາ ມນສ຺ສ ອາປາຖໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຍາທິຍນ຺ຕິ. ອມິສ຺ສີກຕເມວສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ຐິຕໍ ອາເນຎ຺ຊປ຺ປຕ຺ຕໍ ວຍຎ຺ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

‘‘ເນກ຺ຂມ຺ມໍ ອຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສ, ປວິເວກຎ຺ຈ ເຈຕໂສ;

ອພ຺ຍາປຊ຺ຊາຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສ, ອຸປາທານກ຺ຂຍສ຺ສ ຈ.

‘‘ຕຓ຺ຫາກ຺ຂຍາຘິມຸຕ຺ຕສ຺ສ, ອສມ຺ໂມຫຎ຺ຈ ເຈຕໂສ;

ທິສ຺ວາ ອາຍຕນຸປ຺ປາທໍ, ສມ຺ມາ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ສມ຺ມາ ວິມຸຕ຺ຕສ຺ສ, ສນ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ;

ກຕສ຺ສ ປຏິຈໂຍ ນຕ຺ຖິ, ກຣຓີຍໍ ນ ວິຊ຺ຊຕິ.

‘‘ເສໂລ ຍຖາ ເອກຄ຺ຆໂນ, ວາເຕນ ນ ສມີຣຕິ;

ເອວໍ ຣູປາ ຣສາ ສທ຺ທາ, ຄນ຺ຘາ ຜສ຺ສາ ຈ ເກວລາ.

‘‘ອິຏ຺ຐາ ຘມ຺ມາ ອນິຏ຺ຐາ ຈ, ນປ຺ປເວເຘນ຺ຕິ ຕາທິໂນ;

ຐິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕໍ [ວິມຸຕຎ຺ຈ (ກ.) ມຫາວ. ໒໔໔; ກຖາ. ໒໖໖], ວຍຎ຺ຈສ຺ສານຸປສ຺ສຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ;