໘. ທຸຕິຍອນາຄຕຠຍສຸຕ຺ຕໍ

໗໘. ‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນາຄຕຠຍານິ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ອາຕາປິນາ ປຫິຕຕ຺ເຕນ ວິຫຣິຕຸໍ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ອຫໍ ໂຂ ເອຕຣຫິ ທຫໂຣ ຍຸວາ ສຸສຸກາຬເກໂສ ຠທ຺ເຣນ ໂຍພ຺ພເນນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປຐເມນ ວຍສາ. ໂຫຕິ ໂຂ ປນ ໂສ ສມໂຍ ຍໍ ອິມໍ ກາຍໍ ຊຣາ ຜຸສຕິ. ຊິຓ຺ເຓນ ໂຂ ປນ ຊຣາຍ ອຠິຠູເຕນ ນ ສຸກຣໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ມນສິ ກາຕຸໍ, ນ ສຸກຣານິ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວິຕຸໍ. ປຸຣາ ມໍ ໂສ ຘມ຺ໂມ ອາຄຈ຺ຉຕິ ອນິຏ຺ໂຐ ອກນ຺ໂຕ ອມນາໂປ; ຫນ຺ທາຫໍ ປຏິກຈ຺ເຈວ [ປຏິຄຈ຺ເຈວ (ສີ.)] ວີຣິຍໍ ອາຣຠາມິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ, ເຍນາຫໍ ຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຊິຓ຺ຓໂກປິ ຜາສຸໍ [ຜາສຸ (ປີ. ກ.)] ວິຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຐມໍ ອນາຄຕຠຍໍ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ອາຕາປິນາ ປຫິຕຕ຺ເຕນ ວິຫຣິຕຸໍ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ອຫໍ ໂຂ ເອຕຣຫິ ອປ຺ປາພາໂຘ ອປ຺ປາຕງ຺ໂກ ສມເວປາກິນິຍາ ຄຫຓິຍາ ສມນ຺ນາຄໂຕ ນາຕິສີຕາຍ ນາຈ຺ຈຸຓ຺ຫາຍ ມຊ຺ຌິມາຍ ປຘານກ຺ຂມາຍ. ໂຫຕິ ໂຂ ປນ ໂສ ສມໂຍ ຍໍ ອິມໍ ກາຍໍ ພ຺ຍາຘິ ຜຸສຕິ. ພ຺ຍາຘິເຕນ ໂຂ ປນ ພ຺ຍາຘິນາ ອຠິຠູເຕນ [ພ຺ຍາຘາຠິຠູເຕນ (ສີ. ປີ. ກ.)] ນ ສຸກຣໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ມນສິ ກາຕຸໍ, ນ ສຸກຣານິ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວິຕຸໍ. ປຸຣາ ມໍ ໂສ ຘມ຺ໂມ ອາຄຈ຺ຉຕິ ອນິຏ຺ໂຐ ອກນ຺ໂຕ ອມນາໂປ; ຫນ຺ທາຫໍ ປຏິກຈ຺ເຈວ ວີຣິຍໍ ອາຣຠາມິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ, ເຍນາຫໍ ຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ພ຺ຍາຘິໂຕປິ ຜາສຸໍ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸຕິຍໍ ອນາຄຕຠຍໍ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ອາຕາປິນາ ປຫິຕຕ຺ເຕນ ວິຫຣິຕຸໍ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ສຸຠິກ຺ຂໍ ສຸສສ຺ສໍ ສຸລຠປິຓ຺ຑໍ, ສຸກຣໍ ອຸຎ຺ເຉນ ປຄ຺ຄເຫນ ຍາເປຕຸໍ. ໂຫຕິ ໂຂ ປນ ໂສ ສມໂຍ ຍໍ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂໍ ໂຫຕິ ທຸສ຺ສສ຺ສໍ ທຸລ຺ລຠປິຓ຺ຑໍ, ນ ສຸກຣໍ ອຸຎ຺ເຉນ ປຄ຺ຄເຫນ ຍາເປຕຸໍ. ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ໂຂ ປນ ມນຸສ຺ສາ ເຍນ ສຸຠິກ຺ຂໍ ເຕນ ສງ຺ກມນ຺ຕິ [ເຕນຸປສງ຺ກມນ຺ຕິ (ກ.)]. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄຓິກວິຫາໂຣ ໂຫຕິ ອາກິຓ຺ຓວິຫາໂຣ. ສງ຺ຄຓິກວິຫາເຣ ໂຂ ປນ ສຕິ ອາກິຓ຺ຓວິຫາເຣ ນ ສຸກຣໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ມນສິ ກາຕຸໍ, ນ ສຸກຣານິ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວິຕຸໍ. ປຸຣາ ມໍ ໂສ ຘມ຺ໂມ ອາຄຈ຺ຉຕິ ອນິຏ຺ໂຐ ອກນ຺ໂຕ ອມນາໂປ; ຫນ຺ທາຫໍ ປຏິກຈ຺ເຈວ ວີຣິຍໍ ອາຣຠາມິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ, ເຍນາຫໍ ຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂປິ ຜາສຸ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕຕິຍໍ ອນາຄຕຠຍໍ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ອາຕາປິນາ ປຫິຕຕ຺ເຕນ ວິຫຣິຕຸໍ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ມນຸສ຺ສາ ສມຄ຺ຄາ ສມ຺ໂມທມານາ ອວິວທມານາ ຂີໂຣທກີຠູຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປິຍຈກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປສ຺ສນ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ປນ ໂສ ສມໂຍ ຍໍ ຠຍໍ ໂຫຕິ ອຏວິສງ຺ໂກໂປ, ຈກ຺ກສມາຣູຬ຺ຫາ ຊານປທາ ປຣິຍາຍນ຺ຕິ. ຠເຍ ໂຂ ປນ ສຕິ ມນຸສ຺ສາ ເຍນ ເຂມໍ ເຕນ ສງ຺ກມນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ຄຓິກວິຫາໂຣ ໂຫຕິ ອາກິຓ຺ຓວິຫາໂຣ. ສງ຺ຄຓິກວິຫາເຣ ໂຂ ປນ ສຕິ ອາກິຓ຺ຓວິຫາເຣ ນ ສຸກຣໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ມນສິ ກາຕຸໍ, ນ ສຸກຣານິ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວິຕຸໍ. ປຸຣາ ມໍ ໂສ ຘມ຺ໂມ ອາຄຈ຺ຉຕິ ອນິຏ຺ໂຐ ອກນ຺ໂຕ ອມນາໂປ; ຫນ຺ທາຫໍ ປຏິກຈ຺ເຈວ ວີຣິຍໍ ອາຣຠາມິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ, ເຍນາຫໍ ຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠເຍປິ ຜາສຸໍ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອນາຄຕຠຍໍ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ອາຕາປິນາ ປຫິຕຕ຺ເຕນ ວິຫຣິຕຸໍ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ.

‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອິຕິ ປຏິສຎ຺ຈິກ຺ຂຕິ – ‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ສງ຺ໂຆ ສມຄ຺ໂຄ ສມ຺ໂມທມາໂນ ອວິວທມາໂນ ເອກຸທ຺ເທໂສ ຜາສຸ ວິຫຣຕິ. ໂຫຕິ ໂຂ ປນ ໂສ ສມໂຍ ຍໍ ສງ຺ໂຆ ຠິຊ຺ຊຕິ. ສງ຺ເຆ ໂຂ ປນ ຠິນ຺ເນ ນ ສຸກຣໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ມນສິ ກາຕຸໍ, ນ ສຸກຣານິ ອຣຎ຺ຎວນປຕ຺ຖານິ ປນ຺ຕານິ ເສນາສນານິ ປຏິເສວິຕຸໍ. ປຸຣາ ມໍ ໂສ ຘມ຺ໂມ ອາຄຈ຺ຉຕິ ອນິຏ຺ໂຐ ອກນ຺ໂຕ ອມນາໂປ; ຫນ຺ທາຫໍ ປຏິກຈ຺ເຈວ ວີຣິຍໍ ອາຣຠາມິ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ, ເຍນາຫໍ ຘມ຺ເມນ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິນ຺ເນປິ ສງ຺ເຆ ຜາສຸໍ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ອິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈມໍ ອນາຄຕຠຍໍ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ອາຕາປິນາ ປຫິຕຕ຺ເຕນ ວິຫຣິຕຸໍ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍ.

‘‘ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອນາຄຕຠຍານິ ສມ຺ປສ຺ສມາເນນ ອລເມວ ຠິກ຺ຂຸນາ ອປ຺ປມຕ຺ເຕນ ອາຕາປິນາ ປຫິຕຕ຺ເຕນ ວິຫຣິຕຸໍ ອປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ປຕ຺ຕິຍາ ອນຘິຄຕສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອສຈ຺ຉິກຕສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ອຏ຺ຐມໍ.