໒. ຈຸນ຺ທີສຸຕ຺ຕໍ

໓໒. ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ອຖ ໂຂ ຈຸນ຺ທີ ຣາຊກຸມາຣີ ປຎ຺ຈຫິ ຣຖສເຕຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຈ ກຸມາຣິສເຕຫິ ປຣິວຸຕາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ຈຸນ຺ທີ ຣາຊກຸມາຣີ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອມ຺ຫາກໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠາຕາ ຈຸນ຺ໂທ ນາມ ຣາຊກຸມາໂຣ, ໂສ ເອວມາຫ – ‘ຍເທວ ໂສ ໂຫຕິ ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ, ຘມ຺ມໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ, ສງ຺ຆໍ ສຣຓໍ ຄໂຕ, ປາຓາຕິປາຕາ ປຏິວິຣໂຕ, ອທິນ຺ນາທານາ ປຏິວິຣໂຕ, ກາເມສຸມິຈ຺ຉາຈາຣາ ປຏິວິຣໂຕ, ມຸສາວາທາ ປຏິວິຣໂຕ, ສຸຣາເມຣຍມຊ຺ຊປມາທຏ຺ຐານາ ປຏິວິຣໂຕ, ໂສ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍເຍວ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ທຸຄ຺ຄຕິ’ນ຺ຕິ. ສາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ປຸຈ຺ຉາມິ – ‘ກຖໍຣູເປ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສຕ຺ຖຣິ ປສນ຺ໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍເຍວ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ທຸຄ຺ຄຕິໍ? ກຖໍຣູເປ ຘມ຺ເມ ປສນ຺ໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍເຍວ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ທຸຄ຺ຄຕິໍ? ກຖໍຣູເປ ສງ຺ເຆ ປສນ຺ໂນ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍເຍວ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ທຸຄ຺ຄຕິໍ? ກຖໍຣູເປສຸ ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣີ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍເຍວ ອຸປປຊ຺ຊຕິ, ໂນ ທຸຄ຺ຄຕິ’’’ນ຺ຕິ?

‘‘ຍາວຕາ, ຈຸນ຺ທິ, ສຕ຺ຕາ ອປທາ ວາ ທ຺ວິປທາ ວາ ຈຕຸປ຺ປທາ ວາ ພຫຸປ຺ປທາ ວາ [ອປາທາ ວາ ທ຺ວີປາທາ ວາຈຕຸປ຺ປາທາ ວາ ພຫຸປ຺ປາທາ ວາ (ສີ.) ອ. ນິ. ໔.໓໔; ອິຕິວຸ. ໙໐] ຣູປິໂນ ວາ ອຣູປິໂນ ວາ ສຎ຺ຎິໂນ ວາ ອສຎ຺ຎິໂນ ວາ ເນວສຎ຺ຎິນາສຎ຺ຎິໂນ ວາ, ຕຖາຄໂຕ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ. ເຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທິ, ພຸທ຺ເຘ ປສນ຺ນາ, ອຄ຺ເຄ ເຕ ປສນ຺ນາ. ອຄ຺ເຄ ໂຂ ປນ ປສນ຺ນານໍ ອຄ຺ໂຄ ວິປາໂກ ໂຫຕິ.

‘‘ຍາວຕາ, ຈຸນ຺ທິ, ຘມ຺ມາ ສງ຺ຂຕາ, ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ. ເຍ, ຈຸນ຺ທິ, ອຣິເຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິເກ ມຄ຺ເຄ ປສນ຺ນາ, ອຄ຺ເຄ ເຕ ປສນ຺ນາ, ອຄ຺ເຄ ໂຂ ປນ ປສນ຺ນານໍ ອຄ຺ໂຄ ວິປາໂກ ໂຫຕິ.

‘‘ຍາວຕາ, ຈຸນ຺ທິ, ຘມ຺ມາ ສງ຺ຂຕາ ວາ ອສງ຺ຂຕາ ວາ, ວິຣາໂຄ ເຕສໍ [ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ (ສີ. ປີ. ກ.)] ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ, ຍທິທໍ – ມທນິມ຺ມທໂນ ປິປາສວິນໂຍ ອາລຍສມຸຄ຺ຆາໂຕ ວຏ຺ຏຸປຈ຺ເຉໂທ ຕຓ຺ຫາກ຺ຂໂຍ ວິຣາໂຄ ນິໂຣໂຘ ນິພ຺ພານໍ. ເຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທິ, ວິຣາເຄ ຘມ຺ເມ ປສນ຺ນາ, ອຄ຺ເຄ ເຕ ປສນ຺ນາ. ອຄ຺ເຄ ໂຂ ປນ ປສນ຺ນານໍ ອຄ຺ໂຄ ວິປາໂກ ໂຫຕິ.

‘‘ຍາວຕາ, ຈຸນ຺ທິ, ສງ຺ຆາ ວາ ຄຓາ ວາ, ຕຖາຄຕສາວກສງ຺ໂຆ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ, ຍທິທໍ – ຈຕ຺ຕາຣິ ປຸຣິສຍຸຄານິ ອຏ຺ຐ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລາ, ເອສ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ ອາຫຸເນຍ຺ໂຍ ປາຫຸເນຍ຺ໂຍ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ອຎ຺ຊລິກຣຓີໂຍ ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສ. ເຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທິ, ສງ຺ເຆ ປສນ຺ນາ, ອຄ຺ເຄ ເຕ ປສນ຺ນາ. ອຄ຺ເຄ ໂຂ ປນ ປສນ຺ນານໍ ອຄ຺ໂຄ ວິປາໂກ ໂຫຕິ.

‘‘ຍາວຕາ, ຈຸນ຺ທິ, ສີລານິ, ອຣິຍກນ຺ຕານິ ສີລານິ ເຕສໍ [ອຣິຍກນ຺ຕານິເຕສໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)] ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕິ, ຍທິທໍ – ອຂຓ຺ຑານິ ອຈ຺ຉິທ຺ທານິ ອສພລານິ ອກມ຺ມາສານິ ຠຸຊິສ຺ສານິ ວິຎ຺ຎຸປ຺ປສຕ຺ຖານິ ອປຣາມຏ຺ຐານິ ສມາຘິສໍວຕ຺ຕນິການິ. ເຍ ໂຂ, ຈຸນ຺ທິ, ອຣິຍກນ຺ເຕສຸ ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣິໂນ, ອຄ຺ເຄ ເຕ ປຣິປູຣກາຣິໂນ. ອຄ຺ເຄ ໂຂ ປນ ປຣິປູຣກາຣີນໍ ອຄ຺ໂຄ ວິປາໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ.

‘‘ອຄ຺ຄໂຕ ເວ ປສນ຺ນານໍ, ອຄ຺ຄໍ ຘມ຺ມໍ ວິຊານຕໍ;

ອຄ຺ເຄ ພຸທ຺ເຘ ປສນ຺ນານໍ, ທກ຺ຂິເຓຍ຺ເຍ ອນຸຕ຺ຕເຣ.

‘‘ອຄ຺ເຄ ຘມ຺ເມ ປສນ຺ນານໍ, ວິຣາຄູປສເມ ສຸເຂ;

ອຄ຺ເຄ ສງ຺ເຆ ປສນ຺ນານໍ, ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ເຕ ອນຸຕ຺ຕເຣ.

‘‘ອຄ຺ຄສ຺ມິໍ ທານໍ ທທຕໍ, ອຄ຺ຄໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ;

ອຄ຺ຄໍ ອາຍຸ ຈ ວຓ຺ໂຓ ຈ, ຍໂສ ກິຕ຺ຕິ ສຸຂໍ ພລໍ.

‘‘ອຄ຺ຄສ຺ສ ທາຕາ ເມຘາວີ, ອຄ຺ຄຘມ຺ມສມາຫິໂຕ;

ເທວຠູໂຕ ມນຸສ຺ໂສ ວາ, ອຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ໂຕ ປໂມທຕີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ;