໑. ສຸມນສຸຕ຺ຕໍ

໓໑. ເອກໍ ສມຍໍ…ເປ… ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ສຸມນາ ຣາຊກຸມາຣີ ປຎ຺ຈຫິ ຣຖສເຕຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຣາຊກຸມາຣິສເຕຫິ ປຣິວຸຕາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ສຸມນາ ຣາຊກຸມາຣີ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ –

‘‘ອິຘສ຺ສຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວໂຕ ທ຺ເວ ສາວກາ ສມສທ຺ຘາ ສມສີລາ ສມປຎ຺ຎາ – ເອໂກ ທາຍໂກ, ເອໂກ ອທາຍໂກ. ເຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ. ເທວຠູຕານໍ ປນ ເນສໍ [ເຕສໍ (ສີ.)], ຠນ຺ເຕ, ສິຍາ ວິເສໂສ, ສິຍາ ນານາກຣຓ’’ນ຺ຕິ?

‘‘ສິຍາ, ສຸມເນ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ໂຍ ໂສ, ສຸມເນ, ທາຍໂກ ໂສ ອມຸໍ ອທາຍກໍ ເທວຠູໂຕ ສມາໂນ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ – ທິພ຺ເພນ ອາຍຸນາ, ທິພ຺ເພນ ວຓ຺ເຓນ, ທິພ຺ເພນ ສຸເຂນ, ທິພ຺ເພນ ຍເສນ, ທິພ຺ເພນ ອາຘິປເຕຍ຺ເຍນ. ໂຍ ໂສ, ສຸມເນ, ທາຍໂກ ໂສ ອມຸໍ ອທາຍກໍ ເທວຠູໂຕ ສມາໂນ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ’’.

‘‘ສເຈ ປນ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ຕໂຕ ຈຸຕາ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ມນຸສ຺ສຠູຕານໍ ປນ ເນສໍ, ຠນ຺ເຕ, ສິຍາ ວິເສໂສ, ສິຍາ ນານາກຣຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສິຍາ, ສຸມເນ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ໂຍ ໂສ, ສຸມເນ, ທາຍໂກ ໂສ ອມຸໍ ອທາຍກໍ ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ສມາໂນ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ – ມານຸສເກນ ອາຍຸນາ, ມານຸສເກນ ວຓ຺ເຓນ, ມານຸສເກນ ສຸເຂນ, ມານຸສເກນ ຍເສນ, ມານຸສເກນ ອາຘິປເຕຍ຺ເຍນ. ໂຍ ໂສ, ສຸມເນ, ທາຍໂກ ໂສ ອມຸໍ ອທາຍກໍ ມນຸສ຺ສຠູໂຕ ສມາໂນ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ’’.

‘‘ສເຈ ປນ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອຸໂຠ ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ ປພ຺ພຊນ຺ຕິ, ປພ຺ພຊິຕານໍ ປນ ເນສໍ, ຠນ຺ເຕ, ສິຍາ ວິເສໂສ, ສິຍາ ນານາກຣຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສິຍາ, ສຸມເນ’’ຕິ ຠຄວາ ອໂວຈ – ‘‘ໂຍ ໂສ, ສຸມເນ, ທາຍໂກ ໂສ ອມຸໍ ອທາຍກໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ – ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ, ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ, ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ເສນາສນໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ, ຍາຈິໂຕວ ພຫຸລໍ ຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊຕິ ອປ຺ປໍ ອຍາຈິໂຕ. ເຍຫິ ໂຂ ປນ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫຣຕິ ຕ຺ຍສ຺ສ ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ກາຍກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ, ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ວຈີກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ, ມນາເປເນວ ພຫຸລໍ ມໂນກມ຺ເມນ ສມຸທາຈຣນ຺ຕິ ອປ຺ປໍ ອມນາເປນ, ມນາປໍເຍວ ພຫຸລໍ ອຸປຫາຣໍ ອຸປຫຣນ຺ຕິ ອປ຺ປໍ ອມນາປໍ. ໂຍ ໂສ, ສຸມເນ, ທາຍໂກ ໂສ ອມຸໍ ອທາຍກໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ສມາໂນ ອິເມຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຐາເນຫິ ອຘິຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ.

‘‘ສເຈ ປນ ເຕ, ຠນ຺ເຕ, ອຸໂຠ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓນ຺ຕິ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕານໍ ປນ ເນສໍ, ຠນ຺ເຕ, ສິຍາ ວິເສໂສ, ສິຍາ ນານາກຣຓ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອຕ຺ຖ ໂຂ ປເນສາຫໍ, ສຸມເນ, ນ ກິຎ຺ຈິ ນານາກຣຓໍ ວທາມິ, ຍທິທໍ ວິມຸຕ຺ຕິຍາ ວິມຸຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິ [ວິມຸຕ຺ຕນ຺ຕິ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)].

‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠຸຕໍ, ຠນ຺ເຕ! ຍາວຎ຺ຈິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ອລເມວ ທານານິ ທາຕຸໍ ອລໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກາຕຸໍ; ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ເທວຠູຕສ຺ສາປິ ອຸປກາຣານິ ປຸຎ຺ຎານິ, ມນຸສ຺ສຠູຕສ຺ສາປິ ອຸປກາຣານິ ປຸຎ຺ຎານິ, ປພ຺ພຊິຕສ຺ສາປິ ອຸປກາຣານິ ປຸຎ຺ຎານີ’’ຕິ. ‘‘ເອວເມຕໍ, ສຸມເນ! ອລຎ຺ຫິ, ສຸມເນ, ທານານິ ທາຕຸໍ ອລໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກາຕຸໍ! ເທວຠູຕສ຺ສາປິ ອຸປກາຣານິ ປຸຎ຺ຎານິ, ມນຸສ຺ສຠູຕສ຺ສາປິ ອຸປກາຣານິ ປຸຎ຺ຎານິ, ປພ຺ພຊິຕສ຺ສາປິ ອຸປກາຣານິ ປຸຎ຺ຎານີ’’ຕິ.

ອິທມໂວຈ ຠຄວາ. ອິທໍ ວຕ຺ວານ [ອິທໍ ວຕ຺ວາ (ສີ. ປີ.) ເອວມຸປຣິປິ] ສຸຄໂຕ ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ຍຖາປິ ຈນ຺ໂທ ວິມໂລ, ຄຈ຺ຉໍ ອາກາສຘາຕຸຍາ;

ສພ຺ເພ ຕາຣາຄເຓ ໂລເກ, ອາຠາຍ ອຕິໂຣຈຕິ.

‘‘ຕເຖວ ສີລສມ຺ປນ຺ໂນ, ສທ຺ໂຘ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ;

ສພ຺ເພ ມຈ຺ຉຣິໂນ ໂລເກ, ຈາເຄນ ອຕິໂຣຈຕິ.

‘‘ຍຖາປິ ເມໂຆ ຖນຍໍ, ວິຊ຺ຊຸມາລີ ສຕກ຺ກກຸ;

ຖລໍ ນິນ຺ນຎ຺ຈ ປູເຣຕິ, ອຠິວສ຺ສໍ ວສຸນ຺ຘຣໍ.

‘‘ເອວໍ ທສ຺ສນສມ຺ປນ຺ໂນ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາວໂກ;

ມຈ຺ຉຣິໍ ອຘິຄຓ຺ຫາຕິ, ປຎ຺ຈຐາເນຫິ ປຓ຺ຑິໂຕ.

‘‘ອາຍຸນາ ຍສສາ ເຈວ [ອາຍຸນາ ຈ ຍເສນ ຈ (ກ.)], ວຓ຺ເຓນ ຈ ສຸເຂນ ຈ;

ສ ເວ ໂຠຄປຣິພ຺ຍູຬ຺ໂຫ [ໂຠຄປຣິພ຺ພູຬ຺ໂຫ (ສີ.)], ເປຈ຺ຈ ສຄ຺ເຄ ປໂມທຕີ’’ຕິ. ປຐມໍ;