໒. ອາປຕ຺ຕິຠຍສຸຕ຺ຕໍ

໒໔໔. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາປຕ຺ຕິຠຍານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຈຣໍ ອາຄຸຈາຣິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສຍ຺ຍຸໍ – ‘ອຍໍ ເຕ, ເທວ, ໂຈໂຣ ອາຄຸຈາຣີ. ອິມສ຺ສ ເທໂວ ທຓ຺ຑໍ ປເຓຕູ’ຕິ. ຕເມນໍ ຣາຊາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຄຈ຺ຉຖ, ໂຠ, ອິມໍ ປຸຣິສໍ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂຸຣມຸຓ຺ຑໍ ກຣິຕ຺ວາ ຂຣສ຺ສເຣນ ປຓເວນ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ປຣິເນຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂາເມຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທຖາ’ຕິ. ຕເມນໍ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຣິສາ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂຸຣມຸຓ຺ຑໍ ກຣິຕ຺ວາ ຂຣສ຺ສເຣນ ປຓເວນ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ປຣິເນຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂາເມຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍຸໍ. ຕຕ຺ຣຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຖລຏ຺ຐສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ປາປກໍ ວຕ, ໂຠ, ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ອກາສິ ຄາຣຍ຺ຫໍ ສີສຈ຺ເຉຊ຺ຊໍ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຣິສາ ທຬ຺ຫາຍ ຣຊ຺ຊຸຍາ ປຈ຺ຉາພາຫໍ ຄາຬ຺ຫພນ຺ຘນໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຂຸຣມຸຓ຺ຑໍ ກຣິຕ຺ວາ ຂຣສ຺ສເຣນ ປຓເວນ ຣຖິກາຍ ຣຖິກໍ ສິງ຺ຆາຏເກນ ສິງ຺ຆາຏກໍ ປຣິເນຕ຺ວາ ທກ຺ຂິເຓນ ທ຺ວາເຣນ ນິກ຺ຂາເມຕ຺ວາ ທກ຺ຂິຓໂຕ ນຄຣສ຺ສ ສີສໍ ຉິນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ! ໂສ ວຕສ຺ສາຫໍ [ໂສ ວຕສ຺ສາຍໍ (ສີ.)] ເອວຣູປໍ ປາປກມ຺ມໍ [ປາປໍ ກມ຺ມໍ (ສີ. ປີ.)] ນ ກເຣຍ຺ຍໍ [ນ ກເຣຍ຺ຍ (ສີ.) ທີ. ນິ. ໑.໑໘໓ ປາຬິຍາ ຕທຏ຺ຐກຖາຍ ຈ ສໍສນ຺ເທຕພ຺ພໍ] ຄາຣຍ຺ຫໍ ສີສຈ຺ເຉຊ຺ຊ’ນ຺ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ເອວໍ ຕິພ຺ພາ ຠຍສຎ຺ຎາ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ ປາຣາຊິເກສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ອນາປນ຺ໂນ ວາ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ນ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ອາປນ຺ໂນ ວາ ປາຣາຊິກໍ ຘມ຺ມໍ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ກາຬວຕ຺ຖໍ [ກາຬກໍ ວຕ຺ຖໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ປຣິຘາຍ ເກເສ ປກິຣິຕ຺ວາ ມຸສລໍ ຂນ຺ເຘ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປາປກມ຺ມໍ ອກາສິໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ໂມສລ຺ລໍ, ເຍນ ເມ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕມນາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໍ ກໂຣມີ’ຕິ. ຕຕ຺ຣຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຖລຏ຺ຐສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ປາປກໍ ວຕ, ໂຠ, ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ອກາສິ ຄາຣຍ຺ຫໍ ໂມສລ຺ລໍ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ກາຬວຕ຺ຖໍ ປຣິຘາຍ ເກເສ ປກິຣິຕ຺ວາ ມຸສລໍ ຂນ຺ເຘ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປາປກມ຺ມໍ ອກາສິໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ໂມສລ຺ລໍ, ເຍນ ເມ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕມນາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໍ ກໂຣມີຕິ. ໂສ ວຕສ຺ສາຫໍ ເອວຣູປໍ ປາປກມ຺ມໍ ນ ກເຣຍ຺ຍໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ໂມສລ຺ລ’ນ຺ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ເອວໍ ຕິພ຺ພາ ຠຍສຎ຺ຎາ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ ສງ຺ຆາທິເສເສສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ອນາປນ຺ໂນ ວາ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ຘມ຺ມໍ ນ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ອາປນ຺ໂນ ວາ ສງ຺ຆາທິເສສໍ ຘມ຺ມໍ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ກາຬວຕ຺ຖໍ ປຣິຘາຍ ເກເສ ປກິຣິຕ຺ວາ ຠສ຺ມປຸຏໍ [ອສ຺ສປຸຏໍ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ປີ.)] ຂນ຺ເຘ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປາປກມ຺ມໍ ອກາສິໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຠສ຺ມປຸຏໍ. ເຍນ ເມ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕມນາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໍ ກໂຣມີ’ຕິ. ຕຕ຺ຣຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຖລຏ຺ຐສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ປາປກໍ ວຕ, ໂຠ, ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ອກາສິ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຠສ຺ມປຸຏໍ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ກາຬວຕ຺ຖໍ ປຣິຘາຍ ເກເສ ປກິຣິຕ຺ວາ ຠສ຺ມປຸຏໍ ຂນ຺ເຘ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປາປກມ຺ມໍ ອກາສິໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຠສ຺ມປຸຏໍ; ເຍນ ເມ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕມນາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໍ ກໂຣມີຕິ. ໂສ ວຕສ຺ສາຫໍ ເອວຣູປໍ ປາປກມ຺ມໍ ນ ກເຣຍ຺ຍໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ຠສ຺ມປຸຏ’ນ຺ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ເອວໍ ຕິພ຺ພາ ຠຍສຎ຺ຎາ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ ປາຈິຕ຺ຕິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ອນາປນ຺ໂນ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ຘມ຺ມໍ ນ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ອາປນ຺ໂນ ວາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ຘມ຺ມໍ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸຣິໂສ ກາຬວຕ຺ຖໍ ປຣິຘາຍ ເກເສ ປກິຣິຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປາປກມ຺ມໍ ອກາສິໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ອຸປວຊ຺ຊໍ. ເຍນ ເມ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕມນາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໍ ກໂຣມີ’ຕິ. ຕຕ຺ຣຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຖລຏ຺ຐສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ເອວມສ຺ສ – ‘ປາປກໍ ວຕ, ໂຠ, ອຍໍ ປຸຣິໂສ ກມ຺ມໍ ອກາສິ ຄາຣຍ຺ຫໍ ອຸປວຊ຺ຊໍ. ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ກາຬວຕ຺ຖໍ ປຣິຘາຍ ເກເສ ປກິຣິຕ຺ວາ ມຫາຊນກາຍໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ປາປກມ຺ມໍ ອກາສິໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ອຸປວຊ຺ຊໍ; ເຍນ ເມ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕມນາ ໂຫນ຺ຕິ ຕໍ ກໂຣມີຕິ. ໂສ ວຕສ຺ສາຫໍ ເອວຣູປໍ ປາປກມ຺ມໍ ນ ກເຣຍ຺ຍໍ ຄາຣຍ຺ຫໍ ອຸປວຊ຺ຊ’ນ຺ຕິ. ເອວເມວໍ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວາ ເອວໍ ຕິພ຺ພາ ຠຍສຎ຺ຎາ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ ປາຏິເທສນີເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ຕສ຺ເສຕໍ ປາຏິກງ຺ຂໍ – ອນາປນ຺ໂນ ວາ ປາຏິເທສນີຍໍ ຘມ຺ມໍ ນ ອາປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ອາປນ຺ໂນ ວາ ປາຏິເທສນີຍໍ ຘມ຺ມໍ ຍຖາຘມ຺ມໍ ປຏິກຣິສ຺ສຕິ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອາປຕ຺ຕິຠຍານີ’’ຕິ. ທຸຕິຍໍ.