໕. ຫຕ຺ຖກສຸຕ຺ຕໍ

໓໕. ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ – ເອກໍ ສມຍໍ ຠຄວາ ອາຬວິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຄມຄ຺ເຄ ສິໍສປາວເນ ປຓ຺ຓສນ຺ຖເຣ. ອຖ ໂຂ ຫຕ຺ຖໂກ ອາຬວໂກ ຊງ຺ຆາວິຫາຣໍ ອນຸຈງ຺ກມມາໂນ ອນຸວິຈຣມາໂນ ອທ຺ທສ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຄມຄ຺ເຄ ສິໍສປາວເນ ປຓ຺ຓສນ຺ຖເຣ ນິສິນ຺ນໍ. ທິສ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ຫຕ຺ຖໂກ ອາຬວໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສຸຂມສຍິຕ຺ຖາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ກຸມາຣ, ສຸຂມສຍິຕ຺ຖໍ. ເຍ ຈ ປນ ໂລເກ ສຸຂໍ ເສນ຺ຕິ, ອຫໍ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’’ຕິ.

‘‘ສີຕາ, ຠນ຺ເຕ, ເຫມນ຺ຕິກາ ຣຕ຺ຕິ, ອນ຺ຕຣຏ຺ຐໂກ ຫິມປາຕສມໂຍ, ຂຣາ ໂຄກຓ຺ຏກຫຕາ ຠູມິ, ຕນຸໂກ ປຓ຺ຓສນ຺ຖໂຣ, ວິຣຬານິ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ປຕ຺ຕານິ, ສີຕານິ ກາສາຍານິ ວຕ຺ຖານິ, ສີໂຕ ຈ ເວຣມ຺ໂຠ ວາໂຕ ວາຍຕິ. ອຖ ຈ ປນ ຠຄວາ ເອວມາຫ – ‘ເອວໍ, ກຸມາຣ, ສຸຂມສຍິຕ຺ຖໍ. ເຍ ຈ ປນ ໂລເກ ສຸຂໍ ເສນ຺ຕິ, ອຫໍ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’’’ຕິ.

‘‘ເຕນ ຫິ, ກຸມາຣ, ຕຎ຺ເຎເວຕ຺ຖ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມິ. ຍຖາ ເຕ ຂເມຍ຺ຍ ຕຖາ ນໍ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍາສິ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ກຸມາຣ, ອິຘສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ກູຏາຄາຣໍ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາວລິຕ຺ຕໍ ນິວາຕໍ ຜຸສິຕຄ຺ຄຬໍ ປິຫິຕວາຕປານໍ. ຕຕ຺ຣສ຺ສ ປລ຺ລງ຺ໂກ ໂຄນກຕ຺ຖໂຕ ປຏິກຕ຺ຖໂຕ ປຏລິກຕ຺ຖໂຕ ກທລິມິຄປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣໂຓ [ກາທລິມິຄປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣໂຓ (ສີ.)] ສອຸຕ຺ຕຣຈ຺ຉໂທ ອຸຠໂຕ ໂລຫິຕກູປຘາໂນ; ເຕລປ຺ປທີໂປ ເຈຕ຺ຖ ຌາເຍຍ຺ຍ [ຊາເລຍ຺ຍ (ກ.)]; ຈຕສ຺ໂສ ຈ [ຕສ຺ເສວ (ກ.)] ປຊາປຕິໂຍ ມນາປາມນາເປນ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິຕາ ອສ຺ສຸ. ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ກຸມາຣ, ສຸຂໍ ວາ ໂສ ສເຍຍ຺ຍ ໂນ ວາ? ກຖໍ ວາ ເຕ ເອຕ຺ຖ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຸຂໍ ໂສ, ຠນ຺ເຕ, ສເຍຍ຺ຍ. ເຍ ຈ ປນ ໂລເກ ສຸຂໍ ເສນ຺ຕິ, ໂສ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕໂຣ’’ຕິ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ກຸມາຣ, ອປິ ນຸ ຕສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ຣາຄຊາ ປຣິຬາຫາ ກາຍິກາ ວາ ເຈຕສິກາ ວາ ເຍຫິ ໂສ ຣາຄເຊຫິ ປຣິຬາເຫຫິ ປຣິຑຍ຺ຫມາໂນ ທຸກ຺ຂໍ ສເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.

‘‘ເຍຫິ ໂຂ ໂສ, ກຸມາຣ, ຄຫປຕິ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ວາ ຣາຄເຊຫິ ປຣິຬາເຫຫິ ປຣິຑຍ຺ຫມາໂນ ທຸກ຺ຂໍ ສເຍຍ຺ຍ, ໂສ ຣາໂຄ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີໂນ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູໂລ ຕາລາວຕ຺ຖຸກໂຕ ອນຠາວງ຺ກໂຕ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ໂມ. ຕສ຺ມາຫໍ ສຸຂມສຍິຕ຺ຖໍ.

‘‘ຕໍ ກິໍ ມຎ຺ຎສິ, ກຸມາຣ, ອປິ ນຸ ຕສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ວາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ໂທສຊາ ປຣິຬາຫາ…ເປ… ໂມຫຊາ ປຣິຬາຫາ ກາຍິກາ ວາ ເຈຕສິກາ ວາ ເຍຫິ ໂສ ໂມຫເຊຫິ ປຣິຬາເຫຫິ ປຣິຑຍ຺ຫມາໂນ ທຸກ຺ຂໍ ສເຍຍ຺ຍາ’’ຕິ? ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ.

‘‘ເຍ ຫິ ໂຂ ໂສ, ກຸມາຣ, ຄຫປຕິ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ວາ ໂມຫເຊຫິ ປຣິຬາເຫຫິ ປຣິຑຍ຺ຫມາໂນ ທຸກ຺ຂໍ ສເຍຍ຺ຍ, ໂສ ໂມໂຫ ຕຖາຄຕສ຺ສ ປຫີໂນ ອຸຈ຺ຉິນ຺ນມູໂລ ຕາລາວຕ຺ຖຸກໂຕ ອນຠາວງ຺ກໂຕ ອາຍຕິໍ ອນຸປ຺ປາທຘມ຺ໂມ. ຕສ຺ມາຫໍ ສຸຂມສຍິຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ.

[ຈູຬວ. ໓໐໕; ສໍ. ນິ. ໑.໒໔໒] ‘‘ສພ຺ພທາ ເວ ສຸຂໍ ເສຕິ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ;

ໂຍ ນ ລິມ຺ປຕິ [ລິປ຺ປຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ. ກ.)] ກາເມສຸ, ສີຕິຠູໂຕ ນິຣູປຘິ.

‘‘ສພ຺ພາ ອາສຕ຺ຕິໂຍ ເຉຕ຺ວາ, ວິເນຍ຺ຍ ຫທເຍ ທຣໍ;

ອຸປສນ຺ໂຕ ສຸຂໍ ເສຕິ, ສນ຺ຕິໍ ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ເຈຕໂສ’’ຕິ. ປຎ຺ຈມໍ;