೨. ಉದೋಸಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೪೭೩. ದುತಿಯೇ ಅವಿಪ್ಪವಾಸೇತಿ ಅವಿಪ್ಪವಾಸೇ ನಿಪ್ಫಾದೇತಬ್ಬೇ, ವಿಪ್ಪವಾಸದೋಸಾಭಾವೇ ಸಾಧೇತಬ್ಬೇ ಕತ್ತಬ್ಬಾ ಸಮ್ಮುತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೪೭೫. ಪಟಿಸಿದ್ಧಪರಿಯಾಪನ್ನೇನಾತಿ ವಿಪ್ಪವಸಿತುಂ ಪಟಿಸಿದ್ಧೇಸು ತೀಸು ಚೀವರೇಸು ಅನ್ತೋಗಧೇನ, ಏಕೇನ ಚ ಅವಯವೇ ಸಮುದಾಯೋಪಚಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೪೭೮-೯. ಏತ್ತಾವತಾತಿ ‘‘ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ. ‘‘ಸಭಾಯೇತಿ ಲಿಙ್ಗಬ್ಯತ್ತಯೇನ ಸಭಾ ವುತ್ತಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ಸಯಮ್ಪಿ ‘‘ಸಭಾಯೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವೋಹರನ್ತೋ ಸಭಾ-ಸದ್ದಸ್ಸ ಪರಿಯಾಯೋ ಸಭಾಯ-ಸದ್ದೋ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗಯುತ್ತೋ ಅತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಸಭಾಯನ್ತಿ ಲಿಙ್ಗಬ್ಯತ್ತಯೇನ ಸಭಾ ವುತ್ತಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ. ಲಿಙ್ಗಬ್ಯತ್ತಯೇನ ಸಭಾತಿ ಚ ಲಿಙ್ಗನ್ತರಯುತ್ತೋ ಸಭಾಸದ್ದಪರಿಯಾಯೋ ಸಭಾಯಸದ್ದೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಭಾಯಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಭಂ ಗಚ್ಛತಿ. ವಸಿತಬ್ಬಂ ನತ್ಥೀತಿ ಚೀವರಹತ್ಥಪಾಸೇಯೇವ ವಸಿತಬ್ಬಂ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ವೀಥಿಯಾ. ಸಭಾಯಸ್ಸ ಚ ದ್ವಾರಸ್ಸ ಚ ಹತ್ಥಪಾಸಾ ನ ವಿಜಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಭಾಯದ್ವಾರಾನಮನ್ತರೇ ವೀಥಿ ಗೇಹಾಪಿ ಗಹಿತಾ ಏವ ಹೋನ್ತಿ ಆದಿಪರಿಯೋಸಾನಾನಂ ಗಹಿತತ್ತಾ. ಏತ್ಥ ಚ ದ್ವಾರವೀಥಿಘರೇಸು ವಸನ್ತೇನ ಗಾಮಪ್ಪವೇಸನಸಹಸೇಯ್ಯಾದಿದೋಸಂ ಪರಿಹರಿತ್ವಾ ಸುಪಟಿಚ್ಛನ್ನತಾದಿಯುತ್ತೇನೇವ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಸಭಾ ಪನ ಯದಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ವಸನತ್ಥಾಯ ಸಾಲಾಸದಿಸಾ ಕತಾ, ಅನ್ತರಾರಾಮೇ ವಿಯ ಯಥಾಸುಖಂ ವಸಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತತಾಯ ಚ ಏಕೂಪಚಾರತಂ, ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತತಾಯ ನಾನೂಪಚಾರತಞ್ಚ ನಿವೇಸನಾದೀಸುಪಿ ಅತಿದಿಸನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಏತೇನೇವೂಪಾಯೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ನಿವೇಸನಾದೀನಿ ಬಹಿಗಾಮತೋ ಸನ್ನಿವಿಟ್ಠಾನಿ ಗಹಿತಾನಿ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಠಿತಾನಂ ಗಾಮಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಗಹಿತತ್ತಾ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಗಾಮನಿಗಮನಿವೇಸನಾದೀಸು ಪನ್ನರಸಸು. ಪರಿಕ್ಖೇಪಾದೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಅಪರಿಕ್ಖೇಪಸ್ಸೇವ ಗಹಣಂ, ನ ಏಕಕುಲಾದೀನಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಏಕೂಪಚಾರತಾನಾನೂಪಚಾರತಾನಿಮಿತ್ತತಾಭಾವಾ. ಏತ್ಥ ಚ ಸತ್ಥಸ್ಸ ಕತಿಪಾಹಂ ಕತ್ಥಚಿ ನಿವಿಟ್ಠಸ್ಸೇವ ಪರಿಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ, ನ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ.

೪೮೨-೭. ಗಾಮತೋ ಬಹಿ ಇಸ್ಸರಾನಂ ಸಮುದ್ದತೀರಾದೀಸು ಕತಭಣ್ಡಸಾಲಾ ಉದೋಸಿತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಾನಾದೀನ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಮುಣ್ಡಚ್ಛದನಪಾಸಾದೋತಿ ನಾತಿಉಚ್ಚೋ ಚನ್ದಿಕಙ್ಗಣಯುತ್ತೋ ಸಿಖರಕೂಟಮಾಲಾದಿವಿರಹಿತೋ ಪಾಸಾದೋ.

೪೮೯. ಪರಿಯಾದಿಯಿತ್ವಾತಿ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರಿತ್ವಾ. ನದೀಪರಿಹಾರೋತಿ ವಿಸುಂಗಾಮಾದೀನಂ ವಿಯ ನದೀಪರಿಹಾರಸ್ಸ ಅವುತ್ತತ್ತಾ ಚೀವರಹತ್ಥಪಾಸೋ ಏವಾತಿ ವದನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಪನ ‘‘ಇಮಿನಾ ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನೇನ ನದೀಪರಿಹಾರೋಪಿ ವಿಸುಂ ಸಿದ್ಧೋ, ನದಿಯಾ ಹತ್ಥಪಾಸೋ ನ ವಿಜಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ವಿಹಾರಸೀಮನ್ತಿ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ಏತ್ಥ ಚ ವಿಹಾರಸ್ಸ ನಾನಾಕುಲಸನ್ತಕಭಾವೇಪಿ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಪರಿಚ್ಛೇದಬ್ಭನ್ತರೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಚೀವರಅವಿಪ್ಪವಾಸಸಮ್ಭವತೋ ತಸ್ಸಾ ಪಧಾನತ್ತಾ ತತ್ಥ ಸತ್ಥಪರಿಹಾರೋ ನ ಲಬ್ಭತೀತಿ ‘‘ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಸತ್ಥಸಮೀಪೇ’’ತಿ ಇದಂ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಪರಿಚ್ಛೇದವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಪಾಳಿಯಂ ನಾನಾಕುಲಸ್ಸ ಸತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಸತ್ಥೇ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಹತ್ಥಪಾಸಾ ನ ವಿಜಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸತ್ಥಹತ್ಥಪಾಸೋ ಗಹಿತೋ.

೪೯೦. ಏಕಕುಲಸ್ಸ ಖೇತ್ತೇತಿ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

೪೯೧-೪. ವಿಹಾರೋ ನಾಮ ಉಪಚಾರಸೀಮಾ. ತತ್ಥ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇತಿ ತಸ್ಸ ಅನ್ತೋಪರಿವೇಣಾದಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ, ಏಕಕುಲಾದಿಸನ್ತಕತಾ ಚೇತ್ಥ ಕಾರಾಪಕಾನಂ ವಸೇನ. ಛಾಯಾಯ ಫುಟ್ಠೋಕಾಸಸ್ಸಾತಿ ಉಜುಕಂ ಅವಕ್ಖಿತ್ತಲೇಡ್ಡುಪಾತಬ್ಭನ್ತರಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

ಅಗಮನಪಥೇತಿ ತದಹೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿವತ್ತೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯಕೇ ಸಮುದ್ದಮಜ್ಝೇ ಯೇ ದೀಪಕಾ, ತೇಸೂತಿ ಯೋಜನಾ. ಇತರಸ್ಮಿನ್ತಿ ಪುರತ್ಥಿಮದಿಸಾಯ ಚೀವರೇ. ‘‘ಉಪೋಸಥಕಾಲೇ…ಪೇ… ವಡ್ಢತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಚೀವರವಿಪ್ಪವಾಸಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರತೋ ಸಮಾನಸಂವಾಸಾಯ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾಯ ಅಚ್ಚನ್ತವಿಸದಿಸತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಥಾ ಹಿ ಬಹೂಸು ಭಿಕ್ಖೂಸು ಏಕತೋ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸಮನ್ತಾ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಪರಿಚ್ಛೇದೇಸು ಯಥಾಸಕಂ ಚೀವರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪರಿಹರನ್ತೇಸು ಏಕೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ನಿಸಿನ್ನೋಕಾಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವಿಸದಿಸೋ ಅನೇಕವಿಧೋ ಹೋತಿ, ನ ಏಕೋ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅನಿಮಿತಬ್ಬತ್ತಾ. ತೇನೇವ ತತ್ಥ ಪರಿಸವಸೇನ ವುಡ್ಢಿ, ಹಾನಿ ವಾ ನ ಹೋತಿ, ನ ಏವಂ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾಯ. ಸಾ ಹಿ ಯೋಜನಿಕಾಯಪಿ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತತೋವ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಮನ್ತಾ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಪಅಚ್ಛಿನ್ನಾ ಏಕಾವ ಹೋತಿ. ತೇನೇವ ಸಾ ಪರಿಸವಸೇನ ವಡ್ಢತಿ, ಹಾಯತಿ ಚ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಾವ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾ ಅಞ್ಞೋ ಸತ್ತಬ್ಭನ್ತರತೋ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೋ ಚೀವರವಿಪ್ಪವಾಸಪರಿಹಾರೋ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಯಞ್ಚೇತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಖನ್ಧಕೇ ಸೀಮಾಕಥಾಯಮೇವ (ಮಹಾವ. ೧೪೩) ವಕ್ಖಾಮ.

೪೯೫. ನದಿಂ ಓತರತೀತಿ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಓತರತಿ. ಬಹಿಗಾಮೇ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಅಪಾರುಪಿತಬ್ಬತಾಯ ವುತ್ತಂ. ವಿನಯಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗೇ ಚ ಬಹಿಗಾಮೇ ಠಪಿತಸಙ್ಘಾಟಿಯಞ್ಚ ಪಠಮಂ ವಿನಯಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಅನ್ತರವಾಸಕೇ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏತ್ಥ ಚ ಬಹಿಗಾಮೇ ಠಪಿತಸ್ಸಾಪಿ ವಿನಯಕಮ್ಮವಚನತೋ ಪರಮ್ಮುಖಾಪಿ ಠಿತಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತುಂ, ನಿಸ್ಸಟ್ಠಂ ದಾತುಞ್ಚ ವಟ್ಟತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ದಹರಾನಂ ಗಮನೇ ಸಉಸ್ಸಾಹತ್ತಾ ‘‘ನಿಸ್ಸಯೋ ಪನ ನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಮುಹುತ್ತಂ…ಪೇ… ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತೀತಿ ಸಉಸ್ಸಾಹತ್ತೇ ಗಮನಸ್ಸ ಉಪಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ ವುತ್ತಂ. ತೇಸಂ ಪನ ಪುರಾರುಣಾವ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಸಉಸ್ಸಾಹೇನ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಅರುಣೇ ಅನ್ತರಾ ಉಟ್ಠಿತೇಪಿ ನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ ‘‘ಯಾವ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಾ ಸಯನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ. ತೇನೇವ ‘‘ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ…ಪೇ… ನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ವಚನಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾತಿಆದಿಮ್ಹಿ ಸಉಸ್ಸಾಹತ್ತಾ ಗಮನಕ್ಖಣೇ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ನ ವುತ್ತಾ. ಧೇನುಭಯೇನಾತಿ ತರುಣವಚ್ಛಗಾವೀನಂ ಅಭಿಧಾವಿತ್ವಾ ಸಿಙ್ಗೇನ ಪಹರಣಭಯೇನ. ನಿಸ್ಸಯೋ ಚ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತೀತಿ ಏತ್ಥ ಧೇನುಭಯಾದೀಹಿ ಠಿತಾನಂ ಯಾವ ಭಯವೂಪಸಮಾ ಠಾತಬ್ಬತೋ ‘‘ಅನ್ತೋಅರುಣೇಯೇವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿಯಮೇತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯತ್ತಾ ವುತ್ತಂ. ಯತ್ಥ ಪನ ಏವಂ ನಿಯಮೇತುಂ ಸಕ್ಕಾ, ತತ್ಥ ಅನ್ತರಾರುಣೇ ಉಗ್ಗತೇಪಿ ನಿಸ್ಸಯೋ ನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ ಭೇಸಜ್ಜತ್ಥಾಯ ಗಾಮಪ್ಪವಿಟ್ಠದಹರಾನಂ ವಿಯ. ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯಂ ಗಾಮನ್ತಿ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಸಮ್ಮುತಿತೋ ಪಚ್ಛಾ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತಗಾಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ ಗಾಮಞ್ಚ ಗಾಮೂಪಚಾರಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬತೋ. ಪವಿಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಆಚರಿಯನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಗತಾನಂ ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮತ್ತಾ ನೇವ ಚೀವರಾನಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಸಉಸ್ಸಾಹತಾಯ ನಿಸ್ಸಯೋ ನ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇತಿ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ.

‘‘ಇಧ ಅಪಚ್ಚುದ್ಧರಣ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಧಿಟ್ಠಾನವಿಕಪ್ಪನಾನಿ ವಿಯ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಣಮ್ಪಿ ಕಾಯೇನ ವಾ ವಾಚಾಯ ವಾ ಕತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕಾಯವಾಚಾಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಸ್ಸ ಅಕರಣತೋತಿ ಇದಂ ಕಾಯವಾಚಾಸಮುಟ್ಠಾನಂ ವುತ್ತಂ. ಅಧಿಟ್ಠಿತತಿಚೀವರತಾ, ಅನತ್ಥತಕಥಿನತಾ, ಅಲದ್ಧಸಮ್ಮುತಿತಾ, ರತ್ತಿವಿಪ್ಪವಾಸೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ.

ಉದೋಸಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.