೫. ಖುದ್ದಕವತ್ಥುಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ

ಖುದ್ದಕವತ್ಥುಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೨೪೪. ಪುಥುಪಾಣಿನಾ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕಮ್ಮಂ ಪುಥುಪಾಣಿಕಂ.

೨೪೫. ‘‘ಕಣ್ಣತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಮುತ್ತೋಲಮ್ಬಕಾದೀನಂ ಕುಣ್ಡಲಾದೀನ’’ನ್ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ‘‘ಕಾಯೂರ’’ನ್ತಿ ಪಾಳಿಪಾಠೋ. ‘‘ಕೇಯೂರಾದೀನೀ’’ತಿ ಆಚರಿಯೇನುದ್ಧಟಂ.

೨೪೮. ‘‘ಸಾಧುಗೀತಂ ನಾಮ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಟ್ಠಾನೇ ಗೀತ’’ನ್ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ದನ್ತಗೀತಂ ಗಾಯಿತುಕಾಮಾನಂ ವಾಕ್ಕಕರಣೀಯಂ. ದನ್ತಗೀತಸ್ಸ ವಿಭಾವನತ್ಥಂ ‘‘ಯಂ ಗಾಯಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

೨೪೯. ಚತುರಸ್ಸವತ್ತಂ ನಾಮ ಚತುಪ್ಪಾದಗಾಥಾವತ್ತಂ. ‘‘ತರಙ್ಗವತ್ತಾದೀನಿ ಉಚ್ಚಾರಣವಿಧಾನಾನಿ ನಟ್ಠಪಯೋಗಾನೀ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಬಾಹಿರಲೋಮಿನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕಂ, ಯಥಾ ತಸ್ಸ ಉಣ್ಣಪಾವಾರಸ್ಸ ಬಹಿದ್ಧಾ ಲೋಮಾನಿ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತಥಾ ಧಾರೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೫೧. ವಿರೂಪಕ್ಖೇಹೀತಿಆದಿ ಸಹಯೋಗಕರಣವಚನಂ. ಸರಬೂತಿ ಗೇಹಗೋಳಿಕಾ. ಸಾ ಕಿರ ಸೇತಾ ಸವಿಸಾ ಹೋತಿ. ಸೋಹನ್ತಿ ಯಸ್ಸ ಮೇ ಏತೇಹಿ ಮೇತ್ತಂ, ಸೋಹಂ ನಮೋ ಕರೋಮಿ ಭಗವತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞಮ್ಹಿ…ಪೇ… ಛೇತಬ್ಬಮ್ಹೀತಿ ರಾಗಾನುಸಯೇ.

೨೫೨. ಉಟ್ಟಿತ್ವಾತಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ. ಓತರತೂತಿ ಇದ್ಧಿಯಾ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತು. ಅನುಪರಿಯಾಯೀತಿ ಅನುಪರಿಬ್ಭಮಿ.

೨೫೩. ನ ಅಚ್ಛುಪಿಯನ್ತೀತಿ ನ ಲಗ್ಗನ್ತಿ. ರೂಪಕಾಕಿಣ್ಣಾನೀತಿ ಇತ್ಥಿರೂಪಾದೀಹಿ ವೋಕಿಣ್ಣಾನಿ.

೨೫೪. ಆಲಿನ್ದಕಮಿಡ್ಢಿಕಾದೀನನ್ತಿ ಪಮುಖಮಿಡ್ಢಿಕಾದೀನಂ. ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ತತಿಯವಾರೇ ತತ್ಥೇವ ಮಿಡ್ಢಿಯಾ ಪತಿಟ್ಠಾತೀ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಪರಿಭಣ್ಡಂ ನಾಮ ಗೇಹಸ್ಸ ಬಹಿ ಕುಟ್ಟಪಾದಸ್ಸ ಥಿರಭಾವತ್ಥಂ ಕತಾ ತನುಕಮಿಡ್ಢಿಕಾ ವುಚ್ಚತಿ. ಏತ್ಥ ‘‘ಪರಿವಟ್ಟಿತ್ವಾ ಪತ್ತೋ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ ಅಧಿಕರಣಭೇದಾಸಙ್ಕಾಯ ಅಭಾವೇ ಠಾನೇ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಪತ್ತಮಾಳಕೋ ವಟ್ಟಿತ್ವಾ ಪತ್ತಾನಂ ಅಪತನತ್ಥಂ ವಟ್ಟಂ ವಾ ಚತುರಸ್ಸಂ ವಾ ಇಟ್ಠಕಾದೀಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಮಾಳಕಚ್ಛನ್ನೇನ ಕತೋ. ‘‘ಪತ್ತಮಣ್ಡಲಿಕಾ ಪತ್ತಪಚ್ಛಿಕಾ ತಾಲಪತ್ತಾದೀಹಿ ಕತಾ’’ತಿ ಚ ಲಿಖಿತಂ. ಮಿಡ್ಢನ್ತೇ ಆಧಾರಕೇ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ ಪತ್ತಸನ್ಧಾರಣತ್ಥಂ ವುತ್ತತ್ತಾ. ಮಞ್ಚೇ ಆಧಾರಕೇಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ ನಿಸೀದನಪಚ್ಚಯಾ ವಾರಿತತ್ತಾ. ಆಸನ್ನಭೂಮಿಕತ್ತಾ ಓಲಮ್ಬೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

೨೫೫. ‘‘ಅಂಸಕೂಟೇ ಲಗ್ಗೇತ್ವಾತಿ ವಚನತೋ ಅಗ್ಗಹತ್ಥೇ ಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ಅಙ್ಕೇ ಠಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಕೇಚಿ ವದನ್ತಿ, ನ ಸುನ್ದರಂ, ‘‘ನ ಕೇವಲಂ ಯಸ್ಸ ಪತ್ತೋ’’ತಿಆದಿ ಯದಿ ಹತ್ಥೇನ ಗಹಿತಪತ್ತೇ ಭೇದಸಞ್ಞಾ, ಪಗೇವ ಅಞ್ಞೇನ ಸರೀರಾವಯವೇನಾತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಪಾಳಿಯಂ ಪನ ಪಚುರವೋಹಾರವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಘಟಿಕಪಾಲಮಯಂ ಘಟಿಕಟಾಹಂ. ಛವಸೀಸಸ್ಸ ಪತ್ತನ್ತಿ ‘‘ಸಿಲಾಪುತ್ತಕಸ್ಸ ಸರೀರಂ, ಖೀರಸ್ಸ ಧಾರಾತಿಆದಿವೋಹಾರವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಮಞ್ಚೇ ನಿಸೀದಿತುಂ ಆಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಪಿಸಾಚಿಲ್ಲಿಕಾತಿ ಪಿಸಾಚದಾರಕಾ’’ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ. ದಿನ್ನಕಮೇವ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಮೇವ. ಚಬ್ಬೇತ್ವಾತಿ ಖಾದಿತ್ವಾ. ಅಟ್ಠಿಕಾನಿ ಚ ಕಣ್ಟಕಾನಿ ಚ ಅಟ್ಠಿಕಕಣ್ಟಕಾನಿ. ‘‘ಏತೇಸು ಸಬ್ಬೇಸು ಪಣ್ಣತ್ತಿಂ ಜಾನಾತು ವಾ, ಮಾ ವಾ, ಆಪತ್ತಿಯೇವಾ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ.

೨೫೬. ವಿಪ್ಫಾಳೇತ್ವಾತಿ ಫಾಳೇತ್ವಾ. ಕಿಣ್ಣೇನ ಪೂರೇತುನ್ತಿ ಸುರಾಕಿಣ್ಣೇನ ಪೂರೇತುಂ. ಬಿದಲಕಂ ನಾಮ ದಿಗುಣಕರಣಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸಸ್ಸ ಅಧಿವಚನಂ. ಕಸ್ಸ ದಿಗುಣಕರಣಂ? ಯೇನ ಕಿಲಞ್ಜಾದಿನಾ ಮಹನ್ತಂ ಕಥಿನಮತ್ಥತಂ, ತಸ್ಸ. ತಞ್ಹಿ ದಣ್ಡಕಥಿನಪ್ಪಮಾಣೇನ ಪರಿಯನ್ತೇ ಸಂಹರಿತ್ವಾ ದಿಗುಣಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಅಞ್ಞಥಾ ಖುದ್ದಕಚೀವರಸ್ಸ ಅನುವಾತಪರಿಭಣ್ಡಾದಿವಿಧಾನಕರಣೇ ಹತ್ಥಸ್ಸ ಓಕಾಸೋ ನ ಹೋತಿ. ಸಲಾಕಾಯ ಸತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಚೀವರಾನಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಞತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬಿತಾಸಿಬ್ಬಿತಂ ಸುಖಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ದಣ್ಡಕಥಿನೇ ಕತೇ ನ ಬಹೂಹಿ ಸಹಾಯೇಹಿ ಪಯೋಜನಂ. ‘‘ಅಸಂಕುಟಿತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಸಮಂ ಹೋತಿ. ಕೋಣಾಪಿ ಸಮಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ, ‘‘ಹಲಿದ್ದಿಸುತ್ತೇನ ಸಞ್ಞಾಕರಣ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಹಲಿದ್ದಿಸುತ್ತೇನ ಚೀವರಂ ಸಿಬ್ಬೇತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಿದ್ಧಂ. ತತ್ಥ ಹಿ ಕೇಚಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಞ್ಞಿನೋ. ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ನಾಮ ಅಙ್ಗುಲಿಕೋಸೋ.

೨೫೭-೮. ಪಾತೀತಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಸಣ್ಠಾನಂ. ಪಟಿಗ್ಗಹತ್ಥವಿಕನ್ತಿ ಅಙ್ಗುಲಿಕೋಸತ್ಥವಿಕಂ. ಸೂಚಿಸತ್ಥಕಾನಂ ಪುಬ್ಬೇ ಆವೇಸನತ್ಥವಿಕಾಯ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭೇಸಜ್ಜತ್ಥವಿಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಸೂಚಿಸತ್ಥಕಾದೀನಿಪಿ ಠಪೇತಬ್ಬಾನೀತಿ ನಿದಾನಂ ಸೂಚೇತಿ. ಸಚೇಪಿ ಉಪನನ್ದೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಲಜ್ಜೀ, ತಥಾಪಿ ಸನ್ತಕಮೇತಂ ಅಮೂಲಚ್ಛೇದಕತಭಿಕ್ಖುನೋ ಲಜ್ಜಿನೋಪಿ ಸಮಾನಸ್ಸ ಕಪ್ಪತೀತಿ ಯುಜ್ಜತಿ. ನ ಸಮ್ಮತೀತಿ ನ ಪಹೋತಿ.

೨೬೦-೧. ಬಹಿ ಕುಟ್ಟಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋ ನೀಚವತ್ಥುಕಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತಂ ‘‘ಮಣ್ಡಲಿಕ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಜನ್ತಾಘರಪ್ಪಟಿಚ್ಛಾದಿನಾ ಛನ್ನಸ್ಸ ನಗ್ಗಿಯಂ ಯಸ್ಸ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ತಸ್ಸೇವ ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏಸ ನಯೋ ಉದಕವತ್ಥಪಟಿಚ್ಛಾದೀಸುಪಿ.

೨೬೨-೩. ಪಣಿಯಾ ನಾಮ ಪಣಿಯಕಾರಕಾ. ಆಕಡ್ಢನಯನ್ತಂ ಆಕಡ್ಢಿಯಮಾನಂ ಕೂಪಸ್ಸ ಉಪರಿಭಾಗೇ ಪರಿಬ್ಭಮತಿ. ಅರಹಟಘಟಿಯನ್ತಂ ಸಕಟಚಕ್ಕಸಣ್ಠಾನಯನ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಅರೇ ಅರೇ ಘಟಿಕಾನಿ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಏಕೇನ, ದ್ವೀಹಿ ವಾ ಪರಿಬ್ಭಮಿಯಮಾನಸ್ಸ ಉದಕನಿಬ್ಬಾಹನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಆವಿದ್ಧಪಕ್ಖಪಾಸಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಮಣ್ಡಲಾಕಾರೇನ ಪಕ್ಖಪಾಸಾ ಬಜ್ಝನ್ತಿ ಆವಿದ್ಧವತ್ಥತಾ ವಿಯ ಆವಿದ್ಧಪಕ್ಖಪಾಸಕಾ. ಪುಬ್ಬೇ ಪತ್ತಸಙ್ಗೋಪನತ್ಥಂ, ಇದಾನಿ ಠಪೇತಬ್ಬಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ಆಧಾರಕೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ.

೨೭೩. ಪರಗಲಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಇಮಸ್ಸ ಪಯೋಗಾಭಾವಾ ವಟ್ಟತಿ. ಕಮ್ಮಸತೇನಾತಿ ಮಹತಾ ಉಸ್ಸಾಹೇನ.

೨೭೭-೮. ಲೋಹಭಣ್ಡಂ ನಾಮ ಕಂಸತೋ ಸೇಸಲೋಹಭಣ್ಡಂ. ಮುದ್ದಿಕಕಾಯಬನ್ಧನಂ ನಾಮ ಚತುರಸ್ಸಂ ಅಕತ್ವಾ ಸಜ್ಜಿತಂ. ಪಾಮಙ್ಗದಸಾ ಚತುರಸ್ಸಾ. ಮುದಿಙ್ಗಸಣ್ಠಾನೇನಾತಿ ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾ ಮುದಿಙ್ಗಸಿಬ್ಬನಾಕಾರೇನ ವರಕಸೀಸಾಕಾರೇನ. ಪವನನ್ತೋತಿ ಪಾಸನ್ತೋ. ‘‘ದಸಾಮೂಲ’’ನ್ತಿ ಚ ಲಿಖಿತಂ. ಅಕಾಯಬನ್ಧನೇನ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ವಾ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ವಾ ಗಾಮಪ್ಪವೇಸನೇ ಆಪತ್ತಿ. ‘‘ಸರಿತಟ್ಠಾನತೋ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ, ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ ವಾ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ.

೨೭೯. ಸತ್ತಙ್ಗುಲಂ ವಾ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲಂ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಸುಗತಙ್ಗುಲೇನಾ’’ತಿ ಅವುತ್ತತ್ತಾ ಪಕತಿಅಙ್ಗುಲೇನ ಸಾರುಪ್ಪತ್ಥಾಯ ವಡ್ಢೇತ್ವಾಪಿ ಕರೋನ್ತಿ ಚೇ, ನ ದೋಸೋ.

೨೮೦. ತಾಲವಣ್ಟಾಕಾರೇನ ಸೀಹಳಿತ್ಥೀನಂ ವಿಯ.

ಖುದ್ದಕವತ್ಥುಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.