೫. ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೫೦೮-೫೧೦. ಅಪಞ್ಞತ್ತೇ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಣಮ್ಹಾ ಓಹೀಯನಸಿಕ್ಖಾಪದೇ’’ತಿ ಲಿಖಿತಂ. ಅರಞ್ಞವಾಸೀನಿಸೇಧನಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಅಪಞ್ಞತ್ತೇತಿ ಏಕೇ, ‘‘ತಂ ನ ಸುನ್ದರ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ವಿಹತ್ಥತಾಯಾತಿ ಆಯಾಸೇನ.

೫೧೨. ಉಪಚಾರೋತಿ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥೋ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ, ಕುರುನ್ದಿಯಞ್ಚ ವುತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ರತ್ತಿಭಾಗೇ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಹೂಸು ಚೀವರೇಸು ಮಹಾಜನೇನ ಪಸಾದದಾನವಸೇನ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೇಸು ಪುನದಿವಸೇ ‘‘ಉಪಾಸಕಾನಂ ಪಸಾದದಾನಾನಿ ಏತಾನೀ’’ತಿ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತೇನ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿಪಿ ದಿನ್ನಾನಿ ಇಧ ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಗಣ್ಹತೋ ದೋಸೋ. ತಂ ಅಚಿತ್ತಕಭಾವೇನಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ದಿನ್ನಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಬಹೂಸು ತಸ್ಸಾ ಚೀವರಸ್ಸ ಅಜಾನನೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಂಸುಕೂಲಂ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ನು ಖೋ ದಿನ್ನಂ ಸಿಯಾ’’ತಿ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ‘‘ಪಂಸುಕೂಲಂ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ವಟ್ಟತಿ. ಕುರುನ್ದಿಆದೀಸು ವುತ್ತೋಪಿ ಅತ್ಥೋ ಅಯಮೇವ, ಏಕಂ, ‘‘ಅಚಿತ್ತಕಭಾವೇನಾ’’ತಿ ವಚನೇನ ‘‘ಯಥಾ ತಥಾ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಉಪ್ಪಥೋವ ಪಟಿಸೇಧಿತೋತಿ ಅಪರೇ. ಏವಂ ಧಮ್ಮಸಿರಿತ್ಥೇರೋ ನ ವದತಿ, ಉಜುಕಮೇವ ವದತೀತಿ ಪಪಞ್ಚಿತಂ. ತಸ್ಸೇವ ವಿಸಯೋ, ತಸ್ಸಾಯಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಯಥಾ ‘‘ಪಂಸುಕೂಲಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತೀತಿ ಠಪಿತಂ ಕಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸನ್ತಕಮ್ಪಿ ಅವಿಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ಪಂಸುಕೂಲಂ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಥಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅಪಞ್ಞಾಯಮಾನಂ ವಟ್ಟತೀತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ವುತ್ತಂ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ, ಕುರುನ್ದಿಯಞ್ಚ ಅಚಿತ್ತಕಭಾವೇನ ನ ಸಮೇತೀತಿ. ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ಪನ ವಿಕಪ್ಪಗ್ಗಹಣೇ ಏವ ರುಹತಿ. ಅಞ್ಞಥಾ ಪುಬ್ಬಾಪರಂ ವಿರುಜ್ಝತೀತಿ. ತಂ ನ ಯುತ್ತಂ ಪಂಸುಕೂಲೇನ ಅಸಮಾನತ್ತಾ. ಪಂಸುಕೂಲಭಾವೇನ ಸಙ್ಕಾರಕೂಟಾದೀಸು ಠಪಿತಂ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ, ನ ತಂ ತಸ್ಸಾ ಸನ್ತಕಂ ಹುತ್ವಾ ಠಿತಂ ಹೋತಿ. ಅಸ್ಸಾಮಿಕಞ್ಹಿ ಪಂಸುಕೂಲಂ ಸಬ್ಬಸಾಧಾರಣಞ್ಚ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ. ಇದಂ ಪುಬ್ಬೇವ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಜಾನಿತ್ವಾಪಿ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ ತದಾ ತಸ್ಸಾ ಅಸನ್ತಕತ್ತಾ. ‘‘ಪಂಸುಕೂಲಂ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ’’ತಿ ಸಲ್ಲೇಖಕ್ಕಮನಿದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಮಂಸಂ ದದನ್ತೇನ ತಥಾಗತೇನ ಸಲ್ಲೇಖತೋ ಕಪ್ಪಿಯಮ್ಪಿ ಭುತ್ತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಚೀವರಮಾಹ ಯೋ ಮಂಸಂ ಕಥನ್ತಿ ಸಯಮಾದಿಸೇಯ್ಯಾತಿ.

ಅಚಿತ್ತಕತ್ತಾ ಕಥಂ ಪಂಸುಕೂಲಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಚೇ? ತಾಯ ತಸ್ಸ ಅದಿನ್ನತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖುನಾಪಿ ತತೋ ಭಿಕ್ಖುನಿತೋ ಅಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ ಚ. ಅಸ್ಸಾಮಿಕಮ್ಪಿ ಹಿ ಪಂಸುಕೂಲಂ ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಹತ್ಥತೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ ‘‘ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಸಮ್ಭವತೋ. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಸನ್ತಕಂ ಞಾತಿಕಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ವಟ್ಟತೀತಿ ಏಕೇ. ಯಥಾ ಸಿಕ್ಖಮಾನಸಾಮಣೇರಾದೀನಂ ಹತ್ಥತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ, ತಥಾ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಞ್ಚ ‘‘ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಗಹಣ’’ನ್ತಿ (ಕಙಖಾ. ಅಟ್ಠ. ಚೀವರಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ) ಅಙ್ಗಂ ವುತ್ತಂ. ತಥಾ ಞಾತಿಕಾಯ ಸನ್ತಕಂ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ, ಸಾಮಣೇರಿಯಾ, ಉಪಾಸಕಸ್ಸ, ಉಪಾಸಿಕಾಯ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ, ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಹತ್ಥತೋ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ ಏವಂ ಯಥಾವುತ್ತಲಕ್ಖಣಾಸಮ್ಭವತೋತಿ ಏಕೇ, ತೇನೇವ ‘‘ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತೀ’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘ಹತ್ಥತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಾರಿವತ್ತಕಾ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೧೩) ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಸನ್ತಕಮ್ಪಿ ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಉಭೋಪೇತೇ ನ ಸಾರತೋ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ, ಕಾರಣಂ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬಂ.

೫೧೪. ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದೀಸೂತಿ ಅನಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬೇಸು ಬಹೂಸು ಪಟಲೇಸು. ತೇನೇವಾಹ ಮಾತಿಕಾಟ್ಠಕಥಾಯಂ ‘‘ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದಿಮ್ಹಿ ಅನಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಪರಿಕ್ಖಾರೇ’’ತಿ. ಅಧಿಟ್ಠಾನುಪಗೇಸು ವಾ ತೇಸಂ ಪರಿಕ್ಖಾರತ್ತಾ ಭಿಸಿಛವಿಯಾ ವಿಯ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕಿಂ ಪಟಪರಿಸ್ಸಾವನಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ನ ಹೋತೀತಿ? ಹೋತಿ, ಕಿನ್ತು ತಂ ಕಿರ ನಿವಾಸನಾದಿಚೀವರಸಣ್ಠಾನತ್ತಾ ನ ವಟ್ಟತಿ. ತಸ್ಮಾ ಇಧ ನಿವಾಸನಾದಿಚೀವರಸಾಧನಂ ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಪಚ್ಛಿಮಂ ಚೀವರಂ ನಾಮ. ಅನನ್ತರಾತೀತೇ ನಿವಾಸನಪಾರುಪನುಪಗಮೇವಾತಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಿಯಂ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ಚೀವರಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ) ಕಪ್ಪನುಪಗಪಚ್ಛಿಮತಾ, ಪಾರಿವತ್ತಕಾಭಾವೋ, ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಗಹಣನ್ತಿ ತೀಣೇವ ಅಙ್ಗಾನಿ ಅವತ್ವಾ ಅಪರಿಕ್ಖಾರತಾತಿ ಚತುತ್ಥಮಙ್ಗಂ ವತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಚೇ? ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದಿಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಅಚೀವರಸಙ್ಖ್ಯತ್ತಾ. ಪಠಮಕಥಿನಾದೀಸು ವಿಕಪ್ಪನುಪಗತಾ ಪಮಾಣಂ, ಇಧ ಕಾಯಪರಿಭೋಗುಪಗತಾತಿ. ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಪರಿಕ್ಖಾರ’’ನ್ತಿ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ‘‘ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದಿಂ ಯಂಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಮ್ಪಿ ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದಿಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಪಟಪರಿಸ್ಸಾವನಮ್ಪೀ’’ತಿ ವುತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಚ ‘‘ಚೀವರಂ ನಾಮ ವಿಕಪ್ಪನುಪಗಪಚ್ಛಿಮ’’ನ್ತಿ ವಚನತೋ ಪಟಪರಿಸ್ಸಾವನಂ ಚೀವರಮೇವ, ನ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ. ‘‘ಕೋ ಪನ ವಾದೋತಿ ನಿಗಮನವಚನಮ್ಪಿ ಸಾಧಕ’’ನ್ತಿ ಕೇಚಿ ವದನ್ತಿ, ಪಣ್ಣತ್ತಿಂ ಅಜಾನನತೋ ಅಚಿತ್ತಕಂ, ನ ವತ್ಥುಂ, ‘‘ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸನ್ತಕಭಾವಾಜಾನನತೋ, ಚೀವರಭಾವಾಜಾನನತೋ ಚ ಅಚಿತ್ತಕ’’ನ್ತಿ ಅನುಗಣ್ಠಿಪದೇ ವುತ್ತಂ.

ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.