೭. ದುಕ್ಖಧಮ್ಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೪೪. ದುಕ್ಖಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ ದುಕ್ಖಕಾರಣಾನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ದುಕ್ಖಸಮ್ಭವಧಮ್ಮಾನ’’ನ್ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಕಿಂ ದುಕ್ಖಂ, ಕಾ ದುಕ್ಖಧಮ್ಮಾತಿ ತದುಭಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪಞ್ಚಸು ಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತೇತಿ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ. ದುಕ್ಖಸಮ್ಭವಧಮ್ಮತ್ತಾತಿ ದುಕ್ಖುಪ್ಪತ್ತಿಕಾರಣತ್ತಾ. ಅಸ್ಸಾತಿ ತೇನ. ಕರಣೇ ಹೇತಂ ಸಾಮಿವಚನಂ. ಕಾಮೇತಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇ ಕಿಲೇಸಕಾಮೇ ಚ. ಪುನ ಅಸ್ಸಾತಿ ಸಾಮಿಅತ್ಥೇ ಏವ ಸಾಮಿವಚನಂ. ಚಾರನ್ತಿ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ. ವಿಹಾರನ್ತಿ ಪಞ್ಚದ್ವಾರಪ್ಪವತ್ತಿಚಾರವಿಹಾರಂ. ‘‘ಏಕಟ್ಠಾ’’ತಿ ಚ ವದನ್ತಿ. ತೇನೇವ ಹಿ ‘‘ಅನುಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಚರನ್ತಂ’’ಇಚ್ಚೇವ ವುತ್ತಂ. ಅನುಬನ್ಧಿತ್ವಾತಿ ಚ ವೀಥಿಚಿತ್ತಪ್ಪವತ್ತಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ತತಿಯಜವನವಾರಾ ಅನು ಅನು ಬನ್ಧಿತ್ವಾ. ಪಕ್ಖನ್ದನಾದೀತಿ ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ಕಸಿಗೋರಕ್ಖಾದಿವಸೇನಪಿ ಕಾಮಾನಂ ಪರಿಯೇಸನದುಕ್ಖಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ.

ದಾಯತೀತಿ ದಾಯೋ, ವನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಟವಿ’’ನ್ತಿ. ಕಣ್ಟಕಗಬ್ಭನ್ತಿ ಓವರಕಸದಿಸಂ ವನಂ. ನಾಮಪದಂ ನಾಮ ಕಿರಿಯಾಪದಾಪೇಕ್ಖನ್ತಿ ‘‘ವಿಜ್ಝೀ’’ತಿ ವಚನಸೇಸೇನ ಕಿರಿಯಾಪದಂ ಗಣ್ಹಾತಿ.

ದನ್ಧಾಯಿತತ್ತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಕಿಲೇಸಾನಂ ಅವಟ್ಠಾನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಉಪ್ಪನ್ನಮತ್ತಾಯಾ’’ತಿಆದಿ. ತಾಯಾತಿ ಸತಿಯಾ. ಕಾಚಿ ಕಿಲೇಸಾತಿ ಚುದ್ದಸವಿಧೇ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚೇ ಜವನಕಿಚ್ಚೇ ಏವ ಚಿತ್ತಕಿಲೇಸಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ತಥಾ ವುತ್ತಂ. ನಿಗ್ಗಹಿತಾವ ಹೋನ್ತಿ ಪವತ್ತಿತುಂ ಅಪ್ಪದಾನವಸೇನ. ತೇನಾಹ ‘‘ನ ಸಣ್ಠಾತುಂ ಸಕ್ಕೋನ್ತೀ’’ತಿ. ಚಕ್ಖುದ್ವಾರಸ್ಮಿನ್ತಿ ಪಾಳಿಯಂ ತಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಗಹಿತತಾಯ ವುತ್ತಂ, ತೇನ ನಯೇನ ಸೇಸದ್ವಾರಾನಿಪಿ ಗಹಿತಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ. ರಾಗಾದೀಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ಪಠಮಜವನವಾರೇ. ಸತಿಸಮ್ಮೋಸೇನ ‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಮೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ತಥಾ ಪಚ್ಚಾಮಾಸಸತಿಯಾ ಲಬ್ಭನತೋ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಚೇತ’’ನ್ತಿ. ಆವಟ್ಟೇತ್ವಾತಿ ಅಯೋನಿಸೋ ಆವಟ್ಟೇತ್ವಾ. ಆವಜ್ಜನಾದೀಸೂತಿ ತತೋ ಏವ ಅಯೋನಿಸೋ ಆವಜ್ಜನಾದೀಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ಇಟ್ಠಾರಮ್ಮಣಸ್ಸ ಲದ್ಧತ್ತಾ ಪಚ್ಚಯಸಿದ್ಧಿಯಾ ಸಮ್ಪತ್ತಂ ಪವತ್ತನಾರಹಂ. ನಿವತ್ತೇತ್ವಾತಿ ದುತಿಯಜವನವಾರೇಪಿ ಕಿಲೇಸುಪ್ಪತ್ತಿಂ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ. ಕಥಂ ಪನಸ್ಸ ಏವಂ ಲದ್ಧುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ಆಹ ‘‘ಆರದ್ಧವಿಪಸ್ಸಕಾನಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಭಾವನಾಪಟಿಸಙ್ಖಾನೇತಿ ಭಾವನಾಯಂ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನೇ ಚ ಯೋಗಿನೋ ಪತಿಟ್ಠಿತಭಾವೋ. ತಸ್ಸ ಅಯಮಾನಿಸಂಸೋ – ಯಂ ಪಚ್ಚಯಲಾಭೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತುಂ ಲದ್ಧೋಕಾಸಾಪಿ ಕಿಲೇಸಾ ಪುಬ್ಬೇ ಪವತ್ತಭಾವನಾನುಭಾವೇನ ವಿಕ್ಖಮ್ಭಿತಾ ತಥಾ ತಥಾ ನಿಗ್ಗಹಿತಾ ಏವ ಹುತ್ವಾ ನಿವತ್ತನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾವ ಲದ್ಧೋಕಾಸಾ ಉಪರೂಪರಿ ವಡ್ಢನ್ತಿ.

ಅಭಿಹಟ್ಠುನ್ತಿ ಅಭಿಹರಿತ್ವಾ. ಅನುದಹನ್ತೀತಿ ಅನುದಹನ್ತಾ ವಿಯ ಹೋನ್ತಿ. ಅನುಸೇನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅನಾವಟ್ಟನ್ತೇತಿ ಅನಿವತ್ತನ್ತೇ ಸಾಮಞ್ಞತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ವಿಪಸ್ಸನಾಬಲಮೇವ ದೀಪಿತಂ ಮಗ್ಗಫಲಾಧಿಗಮಸ್ಸ ಅಜೋತಿತತ್ತಾ.

ದುಕ್ಖಧಮ್ಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.