ಪಞ್ಞತ್ತಿವಾರಯೋಜನಾ

ಏವಂ ದ್ವಾವೀಸತಿಖನ್ಧಕಾನಂ ಸಂವಣ್ಣನಂ ಕತ್ವಾ ಇದಾನಿ ‘‘ಪರಿವಾರೋ’’ತಿ ಸಙ್ಗಹಮಾರೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಿನಯಸ್ಸ ಸಂವಣ್ಣನಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅಯಮಾಚರಿಯೋ ಪಠಮಂ ತಾವ ಅನುಸನ್ಧಿದಸ್ಸನಮುಖೇನ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಕಾತುಕಾಮೋ ಆಹ ‘‘ವಿಸುದ್ಧಪರಿವಾರಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ವಿಸುದ್ಧಪರಿವಾರಸ್ಸಾತಿ ವಿಸುದ್ಧಾಯ ಚತುಪರಿಸಾಯ ಪರಿವಾರಿತಸ್ಸ, ಅಥವಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಚತುಪರಿಸಸಙ್ಖಾತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಭಗವತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪರಿವಾರೇ ಹಿ ವಿಸುದ್ಧೇ ತೇನ ಪರಿವಾರಿತೋ, ತಂಪರಿವಾರಿತೋ ವಾ ಭಗವಾಪಿ ವಿಸುದ್ಧೋಯೇವ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಇಮಿನಾ ಸಂವಣ್ಣಿಯಮಾನಸ್ಸ ‘‘ಪರಿವಾರೋ’’ತಿ ಸಙ್ಗಹಮಾರೂಳ್ಹಸ್ಸ ದೇಸೇತಬ್ಬಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನುರೂಪೇನ ದೇಸಕಭೂತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಥೋಮನಂ ಕತಂ ಹೋತಿ. ಧಮ್ಮಕ್ಖನ್ಧಸರೀರಸ್ಸಾತಿ ಸೀಲಾದಿಧಮ್ಮಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತೇನ ಸರೀರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ, ಇಮಿನಾ ಸಂವಣ್ಣಿತಾನಂ ಖನ್ಧಕಾನಮನುರೂಪೇನ ಭಗವತೋ ಥೋಮನಂ ಕತಂ ಹೋತಿ. ಪಕತಿ ಹೇಸಾಚರಿಯಾನಂ ಯದಿದಂ ದೇಸೇತಬ್ಬಧಮ್ಮಾನುರೂಪೇನ ದೇಸಕಸ್ಸ ಥೋಮನಾ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ೧.ಗನ್ಥಾರಮ್ಭಕಥಾ; ವಿಸುದ್ಧಿ. ಮಹಾಟೀ. ೧.೧). ಅನನ್ತರಾತಿ ಅನನ್ತರೇ ಕಾಲೇ.

ಯೋತಿ ವಿನಯೋ. ಪುಬ್ಬಾಗತನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತೇಸು ವಿಭಙ್ಗಖನ್ಧಕೇಸು ಆಗತಂ. ನಯನ್ತಿ ಸದ್ದಅತ್ಥವಿನಿಚ್ಛಯನಯಸಙ್ಖಾತಂ ಸಬ್ಬಂ ನಯಂ. ಹಿತ್ವಾತಿ ಚಜಿತ್ವಾ. ಅನುತ್ತಾನತ್ಥವಣ್ಣನನ್ತಿ ಅನುತ್ತಾನಾನಂ ಪದಾನಮತ್ಥವಣ್ಣನಂ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಯೋಜನಾ – ವಿಸುದ್ಧಪರಿವಾರಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕ್ಖನ್ಧಸರೀರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಖನ್ಧಕಾನಮನನ್ತರಾ ‘‘ಪರಿವಾರೋ’’ತಿ ಯೋ ವಿನಯೋ ಸಙ್ಗಹಂ ಸಮಾರೂಳ್ಹೋ, ತಸ್ಸ ವಿನಯಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಾಗತಂ ನಯಂ ಹಿತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅನುತ್ತಾನತ್ಥವಣ್ಣನಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ.

೧. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ತಸ್ಸ ಅನುತ್ತಾನತ್ಥವಣ್ಣನಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಯೋ ಪರಿವಾರಸಙ್ಖಾತೋ ವಿನಯೋ ಸಂವಣ್ಣೇತಬ್ಬಭಾವೇನ ವುತ್ತೋ, ತತ್ಥ. ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋತಿ ಸಮಾಸತ್ಥೋ. ಯಂ ತೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ಅನಿಯಮನಿದ್ದೇಸಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯೋ ಸೋ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಯೋತಿ ಅನಿಯಮ ನಿದ್ದೇಸೋ, ತಸ್ಸ ‘‘ತೇನಾ’’ತಿ ನಿಯಮನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸೋತಿ ಪದಾಲಙ್ಕಾರೋ. ದ್ವೀಸು ಹಿ ಸಬ್ಬನಾಮೇಸು ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಪುಬ್ಬಮೇವ ಪಧಾನಂ, ಪಚ್ಛಿಮಂ ಪನ ವಚನಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಯೋ ಸೋ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞಪೇಸೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಚಿರಟ್ಠಿತಿಕತ್ಥನ್ತಿ ಚಿರಂ ಪಞ್ಚವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಕಾಲಂ ಠಿತಿಕತ್ಥಾಯ, ‘‘ಯಾಚಿತೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ಪಞ್ಞಪೇಸೀ’’ತಿ ಚ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ ಯಾಚಿತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯಾಚಿತೋ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಞಪೇಸೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತೇನ ಭಗವತಾ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ’’ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪದಾನಂ ಕಮ್ಮಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತಸ್ಸ ತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಪಞ್ಞತ್ತಿಕಾಲ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಜಾನತಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ‘‘ದಸ ಅತ್ಥವಸೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಪಸ್ಸತಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ.

ಏವಂ ಕಮ್ಮದಸ್ಸನೇನ ಯೋಜನಾನಯಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಕರಣದಸ್ಸನೇನ ಅಪರಮ್ಪಿ ಯೋಜನಾನಯಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಪಿಚಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾದೀಹೀ’’ತಿಆದಿಸದ್ದೇನ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಗಹೇತಬ್ಬತ್ತಾ ಇದ್ಧಿವಿಧದಿಬ್ಬಸೋತಪರಚಿತ್ತವಿಜಾನನಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಇಮೇಹಿ ಪದೇಹಿ ‘‘ಜಾನತಾ, ಪಸ್ಸತಾ’’ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪದಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಲೋಕಿಯಅಭಿಞ್ಞಾನಮೇವ ಕರಣಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹೀತಿ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಆಸವಕ್ಖಯಞಾಣಸಙ್ಖಾತಾಹಿ ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ. ಛಹಿ ವಾ ಪನ ಅಭಿಞ್ಞಾಹೀತಿ ಸಹ ಆಸವಕ್ಖಯಞಾಣೇನ ಪಞ್ಚಲೋಕಿಯಾಭಿಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾತಾಹಿ ಛಹಿ ಅಭಿಞ್ಞಾಹಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ತೀಸು ಕಾಲೇಸು, ಪಞ್ಚಸುಪಿ ಞೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು. ಸಮನ್ತಚಕ್ಖುನಾತಿ ಅನಾವರಣಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಸಙ್ಖಾತೇನ ಸಮನ್ತಚಕ್ಖುನಾ. ಪಞ್ಞಾಯಾತಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಪಞ್ಞಾಯ. ತಿರೋಕುಟ್ಟಾದೀತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ತಿರೋಪಬ್ಬತಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಮಂಸಚಕ್ಖುನಾತಿ ಪಸಾದಚಕ್ಖುನಾ. ಪಟಿವೇಧಪಞ್ಞಾಯಾತಿ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ. ದೇಸನಾಪಞ್ಞಾಯಾತಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಪಞ್ಞಾಯ. ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಪಞ್ಞಾಯೇವ ಹಿ ಅತ್ಥತೋ ದೇಸನಾಪಞ್ಞಾ ನಾಮ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಸ್ಸಾ ಪಞ್ಞಾಯ ತೇಜಸಾ. ಅಭಿಧಮ್ಮಕಥಾಮಗ್ಗಂ, ದೇವಾನಂ ಸಮ್ಪವತ್ತಯೀತಿ (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ಗನ್ಥಾರಮ್ಭಕಥಾ ೫). ಇಮೇಹಿ ಪದೇಹಿ ಅವತ್ಥಾವಸೇನ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪದಾನಂ ಕರಣಸಮ್ಭವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅರಹತಾತಿ ಅರೀನಂ ಅರಾನಞ್ಚ ಹತತ್ತಾ, ಪಚ್ಚಯಾದೀನಞ್ಚ ಅರಹತ್ತಾ ಅರಹತಾ. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನಾತಿ ಸಮ್ಮಾ ಸಾಮಞ್ಚ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ಬುದ್ಧತ್ತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ, ತೇನ ಭಗವತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕೇನಾಭತನ್ತಿ ತಂ ಪಠಮಂ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಕೇನ ಆಭತಂ, ಇತಿ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋತಿ ಯೋಜನಾ.

೨. ಪುಚ್ಛಾವಿಸಜ್ಜನೇ ಪನ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಯಂ ತೇನ…ಪೇ… ಪಾರಾಜಿಕನ್ತಿ ಇದಂ ಪದಂ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಣಮತ್ತಮೇವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪತಿಉದ್ಧರಣಮತ್ತಮೇವ, ನ ಅತ್ಥದಸ್ಸನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಏತೇಸು ಪದೇಸು. ಏಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ಏಕಾ ಪಠಮಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋತಿ ಪಚ್ಛಾ ಠಪಿತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ.

ಏತ್ತಾವತಾತಿ ಏತ್ತಕೇನ ‘‘ಏಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ, ದ್ವೇ ಅನುಪಞ್ಞತ್ತಿಯೋ’’ತಿ ವಚನಮತ್ತೇನ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತಿಯಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಸ್ಮಾ ಅನುಪ್ಪನ್ನಪಞ್ಞತ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನತ್ಥೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಯಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ನತ್ಥೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ದೋಸೇ ಪಞ್ಞತ್ತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ದೋಸೇ ಪಞ್ಞಪೇತಬ್ಬಾತಿ ಅನುಪ್ಪನ್ನಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಾತಿ ಅನುಪ್ಪನ್ನಪಞ್ಞತ್ತಿ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ. ಸಬ್ಬತ್ಥಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಪಞ್ಞತ್ತಿ ಸಬ್ಬತ್ಥಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ಅಲುತ್ತಸಮಾಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಜ್ಝಿಮದೇಸೇ ಚೇವಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಮಜ್ಝಿಮದೇಸೇ ಚೇವ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮಜನಪದೇಸು ಚಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಸಬ್ಬತ್ಥಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪದೇಸಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥಪಞ್ಞತ್ತಿಂ ಪಾರಿಸೇಸನಯೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಿನಯಧರಪಞ್ಚಮೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ವಿನಯಧರಪಞ್ಚಮೇನಾತಿ ಅನುಸ್ಸಾವನಾಚರಿಯಪಞ್ಚಮೇನ. ಏತ್ಥೇವಾತಿ ಮಜ್ಝಿಮದೇಸೇಯೇವ. ಏತೇಹೀತಿ ಚತೂಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿ. ಸೇಸಾನೀತಿ ಚತೂಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿ ಸೇಸಾನಿ.

ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಾಧಾರಣಾ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನೀನಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚೇವ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚಾ’’ತಿ. ಇದಂ ಪನಾತಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಂ ಪನ, ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಿನೀತಕಥಾಮತ್ತಮೇವಾತಿ ವಿನೀತವತ್ಥುಪಕಾಸಕಂ ಕಥಾಮತ್ತಮೇವ. ತಾಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ. ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಮೇವಾತಿ ‘‘ಸಾಧಾರಣಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಉಭತೋ’’ತಿ ಚ ಬ್ಯಞ್ಜನಮತ್ತಮೇವ. ಏತ್ಥಾತಿ ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿಉಭತೋಪಞ್ಞತ್ತಿಪದೇ.

‘‘ನಿದಾನೇ ಅನುಪವಿಟ್ಠ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ನಿದಾನೋಗಧ’’ನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ಸತ್ತಮೀಸಮಾಸಞ್ಚ ಓಗಧಸದ್ದಸ್ಸ ಅನುಪವಿಟ್ಠತ್ಥಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ. ಓಗಾಳ್ಹೋ ಹುತ್ವಾ ಧರತಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಓಗಧಂ. ನನು ನಿದಾನೋಗಧೇ ಸತಿ ‘‘ಪಠಮೇನ ಉದ್ದೇಸೇನಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಕಸ್ಮಾ ‘‘ದುತಿಯೇನ ಉದ್ದೇಸೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ನಿದಾನೋಗಧ’’ನ್ತಿ. ನಿದಾನಪರಿಯಾಪನ್ನಮ್ಪಿ ಸಮಾನನ್ತಿ ನಿದಾನಪರಿಯಾಪನ್ನಂ ಸಮಾನಮ್ಪೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಿಸದ್ದೋ ಗರಹತ್ಥೋ, ಪಗೇವ ದುತಿಯೇ ಉದ್ದೇಸೇ ಪರಿಯಾಪನ್ನೇತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಸೀಲವಿಪತ್ತಿಆದೀನ’’ನ್ತಿ ವಚನಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಠಮಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿ.

ದ್ವಙ್ಗಿಕೇನಾತಿ ಕಾಯಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾತೇನ ದ್ವಙ್ಗಿಕೇನ. ನನು ‘‘ಏಕೇನ ಸಮುಟ್ಠಾನೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಕಾಯತೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಅಥ ಕಸ್ಮಾ ‘‘ಕಾಯತೋ ಚ ಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತೀ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಏತ್ಥ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಏಕೇನ ಸಮುಟ್ಠಾನೇನಾ’’ತಿ ವಚನೇ. ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಸೇವನಚಿತ್ತಂ. ಆಪನ್ನೋಸೀತಿ ತ್ವಂ ಆಪನ್ನೋ ಅಸೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಆಮ ಆಪನ್ನೋಮ್ಹೀತಿ ಆಮ ಅಹಂ ಆಪನ್ನೋ ಅಮ್ಹೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತಾವದೇವಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಜಾನಕ್ಖಣೇಯೇವ. ತಂ ಪುಗ್ಗಲನ್ತಿ ಪಾರಾಜಿಕಮಾಪನ್ನಂ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ. ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾತಿ ತಸ್ಸ ಪಾರಾಜಿಕಮಾಪನ್ನಸ್ಸ ಕಾರಣಾ. ‘‘ನ ಕತಮೇನ ಸಮಥೇನ ಸಮ್ಮತೀ’’ತಿ ಯಂ ಪನ ವಚನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತನ್ತಿ ವಚನಂ, ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ವುತ್ತಮಾತಿಕಾ ಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ವುತ್ತಮಾತಿಕಾಸಙ್ಖಾತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಿನಯೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಮಾತಿಕಾ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞಪೀಯತಿ ಸಙ್ಖೇಪೇನ ಠಪೀಯತಿ, ಪಕಾರಂ ಜಾನಾಪೇತಿ ವಾ, ತಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞತ್ತೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ಪದಭಾಜನಂ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಭಾಜಿಯತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವಿಭತ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ವೀತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಕಾಯವಾಚಾವೀತಿಕ್ಕಮೋ. ಸೋ ಹಿ ನ ಸಂವರತಿ ಕಾಯವಾಚಂ ನ ಪಿದಹತೀತಿ ಅಸಂವರೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯೇಸಂ ವತ್ತತೀತಿ ಏತ್ಥ ವತ್ತತಿಕಿರಿಯಾಯ ಕತ್ತಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ವಿನಯಪಿಟಕಞ್ಚ ಅಟ್ಠಕಥಾ ಚಾ’’ತಿ. ಪಗುಣಾತಿ ವಾಚುಗ್ಗತಾ. ತೇತಿ ತೇ ಪುಗ್ಗಲಾ, ಧಾರೇನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ. ಕೇನಾಭತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಭರಧಾತುಯಾ ಧಾರಣಪೋಸನತ್ಥೇಸು (ಪಾಣಿನೀ ೧೦೮ ಧಾತುಪಾಠೇ) ಧಾರಣತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕೇನ ಆನೀತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಪರಮ್ಪರಾಯ ಆನೀತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪರಮ್ಪರಾಭತನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ತತಿಯಾಸಮಾಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಥವಾ ‘‘ಕೇನಾಭತ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾಯ ಅನುರೂಪಂ ಯಕಾರಲೋಪವಸೇನ ವಾಕ್ಯನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೩. ಉಪಾಲಿ ದಾಸಕೋ ಚೇವಾತಿಆದಿಕಾ ಗಾಥಾಯೋ ಕಿಮತ್ಥಂ ಕೇಹಿ ಠಪಿತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಇದಾನೀ’’ತಿಆದಿ. ತನ್ತಿ ಪರಂ ಪರಂ. ತತ್ಥಾತಿ ತಾಸು ಗಾಥಾಸು. ಯನ್ತಿ ವಚನಂ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನಾತಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ಪುಚ್ಛಾವಿಸಜ್ಜನೇ ವುತ್ತೇನ ಇಮಿನಾ ನಯೇನ.

ಇತಿ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗೇ ಪಞ್ಞತ್ತಿವಾರವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.

ಕತಾಪತ್ತಿವಾರಾದಿವಣ್ಣನಾ

೧೫೭. ಇತೋತಿ ಪಞ್ಞತ್ತಿವಾರತೋ, ಪರಂ ವುತ್ತಾ ಸತ್ತ ವಾರಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾ ಏವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಕತಾಪತ್ತಿವಾರೋತಿ ‘‘ಕತಾಪತ್ತೀ’’ತಿ ಪದೇನ ಲಕ್ಖಿತೋ ವಾರೋ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ತದನನ್ತರೋತಿ ತೇಸಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ವಾರಾನಂ ಅನನ್ತರೇ ವುತ್ತೋ. ಸಮುಚ್ಚಯವಾರೋತಿ ಸಂ ಏಕತೋ ಆಪತ್ತಿವಿಪತ್ತಿಆದಯೋ ಉಚಿಯನ್ತಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಮುಚ್ಚಯೋ, ಸೋಯೇವ ವಾರೋ ಸಮುಚ್ಚಯವಾರೋ.

೧೮೮. ತತೋತಿ ತೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ವಾರೇಹಿ, ಪರಂ ವುತ್ತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಚ್ಚಯವಸೇನ ವುತ್ತೋ ಏಕೋ ಪಞ್ಞತ್ತಿವಾರೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಚ್ಚಯವಸೇನಾತಿ ಪಚ್ಚಯಸದ್ದಸ್ಸ ವಸೇನ. ತಸ್ಸಾತಿ ಪಚ್ಚಯಸ್ಸ. ತೇಪೀತಿ ಅಟ್ಠ ವಾರಾಪಿ. ಇತೀತಿಆದಿ ನಿಗಮನಂ. ತತೋತಿ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗತೋ, ಪರಂ ಆಗತಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏವಂ ಇಮೇ ದ್ವತ್ತಿಂಸ ವಾರಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ದ್ವತ್ತಿಂಸವಾರೇಸು.

ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸವಣ್ಣನಾ

೨೫೭. ತದನನ್ತರಾಯಾತಿ ತೇಸಂ ದ್ವತ್ತಿಂಸವಾರಾನಂ ಅನನ್ತರಂ ವುತ್ತಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾನಕಥಾಯ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಅನತ್ತಾ ಇತಿ ನಿಚ್ಛಿತಾತಿ ಅನತ್ತಾತ್ವೇವ ವಿನಿಚ್ಛಿತಾ. ಇಮಿನಾ ಅನತ್ತಾ ಇತಿ ನಿಚ್ಛಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಚಿಧಾತುಯಾ ವಿನಿಚ್ಛಯತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಅನಿಚ್ಚಾಕಾರಾದೀಹೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಭಾಗಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅನಿಚ್ಚಾಕಾರಾದೀಹಿ ಸಮಾನೋ ಭಾಗೋ ಏತೇಸನ್ತಿ ಸಭಾಗಾ, ತೇಯೇವ ಧಮ್ಮಾ ಸಭಾಗಧಮ್ಮಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಾಮಮತ್ತಮ್ಪೀತಿ ಅನಿಚ್ಚಾದಿನಾಮಮತ್ತಮ್ಪಿ. ಪಿಸದ್ದೇನ ಪಗೇವ ನಾಮಿಕೋ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಸಭಾವೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ನ ಖಾಯತಿ. ಇಮಿನಾ ನ ನಾಯತೀತಿ ಏತ್ಥ ಞಾಧಾತುಯಾ ಖಾಯನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ದುಕ್ಖಹಾನಿನ್ತಿ ಏತ್ಥ ದುಕ್ಖಂ ಜಹಾತೀತಿ ದುಕ್ಖಹಾನೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ದುಕ್ಖಘಾತನ’’ನ್ತಿ. ದುಕ್ಖಂ ಹನತೀತಿ ದುಕ್ಖಘಾತನೋ, ಸದ್ಧಮ್ಮೋ, ತಂ. ‘‘ಖನ್ಧಕಾ ಯಾ ಚ ಮಾತಿಕಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಸುಖುಚ್ಚಾರಣತ್ಥಾಯ ರಸ್ಸವಸೇನ ಪಾಠೋ ಅತ್ಥೀತಿ ಆಹ ‘‘ಖನ್ಧಕಾ ಯ ಚ ಮಾತಿಕಾ’’ತಿ. ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಿಯತೋಕತನ್ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೨೧೬) ಏತ್ಥ ‘‘ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಿಯತಕತ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘‘ಪರೋಸಹಸ್ಸ’’ನ್ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ಓಕಾರಾಗಮವಸೇನ ‘‘ಸಮುಟ್ಠಾನನಿಯತೋಕತ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಿಯತಕತ’’ನ್ತಿ. ಏತೇನಾತಿ ‘‘ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಿಯತೋಕತ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೇನ. ಪಚ್ಚೇತಬ್ಬೋತಿ ಪತಿ ಏತಬ್ಬೋ, ಪಟಿಮುಖಂ ಞಾತಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞೇಹೀತಿ ತೀಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿ.

ತತ್ಥಾತಿ ಸಮ್ಭೇದನಿದಾನವಚನೇಸು. ಸಮ್ಭೇದವಚನೇನ ಪಚ್ಚೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ತಾನಿ ತೀಣಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪಞ್ಞತ್ತಿದೇಸಸಙ್ಖಾತನ್ತಿ ಪಞ್ಞತ್ತಿಟ್ಠಾನಭೂತದೇಸಸಙ್ಖಾತಂ. ‘‘ಇಮಾನಿ ತೀಣೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ದಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಕಿರಿಯಾಯ ಕತ್ತಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಪಞ್ಞಾಯನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ದಿಸಧಾತುಯಾ ಖಾಯನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನನಿಯಮಸಮ್ಭೇದನಿದಾನಸಙ್ಖಾತೇಸು ತೀಸು, ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಇತರಂ ಪನಾತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನನಿಯಮಸಮ್ಭೇದೇಹಿ ಅಞ್ಞಂ ಪನ.

ಆಳವೀತಿ ಆಳವಿಯಂ. ಸಕ್ಕೇಸು ಭಗ್ಗೇಸು ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಜನಪದನಾಮತ್ತಾ ಬಹುವಚನವಸೇನ ವುತ್ತಂ.

ದ್ವೀಸು ವಿಭಙ್ಗೇಸು ಪಞ್ಞತ್ತಂ ಯಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ವಿಭಙ್ಗೇಸೂ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿಭಙ್ಗೇತಿ ಏತ್ಥ ಸುಕಾರಲೋಪೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ. ಯಥಾಞಾಯನ್ತಿ ಯುತ್ತಿಯಾ ಅನುರೂಪಂ. ತನ್ತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನಂ. ಮೇ ಸುಣಾಥಾತಿ ಮಮ ಸನ್ತಿಕಾ ಸುಣಾಥ. ಇತೀತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ.

ಕಥಿನನ್ತಿ ಪಠಮಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ. ಅನನುಞ್ಞಾತಾಯ ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಅನನುಞ್ಞಾತಸಮುಟ್ಠಾನೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಸದಿಸಾ ಇಧ ದಿಸ್ಸರೇತಿ ಏತ್ಥ ಇಧಸದ್ದೋ ಅತ್ಥಪಕರಣವಸೇನ ಉಭತೋವಿಭಙ್ಗವಿಸಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಇಧ ಉಭತೋವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿ. ‘‘ಸದಿಸಾನೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸದಿಸಾತಿ ಏತ್ಥ ನಿಕಾರಸ್ಸಾಕಾರಾದೇಸೋ ದಸ್ಸಿತೋ. ‘‘ದಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ದಿಸ್ಸರೇತಿ ಏತ್ಥ ಅನ್ತಿಸದ್ದಸ್ಸ ರೇಕಾರೋ (ನಿರುತ್ತಿದೀಪನಿಯಂ ೫೭೦ ಸುತೇ) ದಸ್ಸಿತೋ.