ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸೋ

ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೫೮. ಕಿಮತ್ಥಂ ‘‘ಮೇಥುನಂ ಸುಕ್ಕಸಂಸಗ್ಗೋ’’ತಿಆದಿವಚನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಇದಾನೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಮೇಥುನಂ ಸುಕ್ಕಸಂಸಗ್ಗೋ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸನ್ತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನಾನಂ, ಸಮುಟ್ಠಾನೇಸು ವಾ ಸೀಸಂ. ಸೇಸಾನೀತಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕತೋ ಸೇಸಾನಿ ಪಞ್ಚಸತ್ತತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ. ತೇನಾತಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕೇನ. ‘‘ಸುಕ್ಕಸಂಸಗ್ಗೋ’’ತಿಆದಿವಚನಂ ಸಂವಣ್ಣೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಸುಕ್ಕಸಂಸಗ್ಗೋ’’ತಿಆದಿವಚನೇ.

ಖುದ್ದಕವಣ್ಣನಾವಸಾನೇತಿ ಖುದ್ದಕಟ್ಠಕಥಾಯ ಅವಸಾನೇ.

ಲಿಙ್ಗವಿಪರಿಯಾಯೋತಿ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೋ. ಕಾಯಮಾನಸಿಕಾ ಕತಾತಿ ಏತ್ಥ ಕಾಯಮಾನಸೇಸು ಪವತ್ತಾ ಕಾಯಮಾನಸಿಕಾತಿ ವುತ್ತೇ ಸಮುಟ್ಠಾನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕಾಯಚಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಕತಾ’’ತಿ.

ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೫೯. ಇದಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಏಕಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಅದಿನ್ನಾದಾನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಅದಿನ್ನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಮುದಾಯನಾಮೇ ಏಕದೇಸವೋಹಾರೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸೇಸಾನೀತಿ ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕತೋ ಸೇಸಾನಿ ಏಕೂನಸತ್ತತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ. ತೇನಾತಿ ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕೇನ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ವಿಗ್ಗಹುತ್ತರೀ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ವಿಗ್ಗಹುತ್ತರೀತಿಆದಿಪದಾನಂ ಬ್ಯಞ್ಜನೇ ಆದರಮಕತ್ವಾ ಅತ್ಥಮೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮನುಸ್ಸವಿಗ್ಗಹಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀ’’ತಿ. ಅನಿಯತಾ ದುತಿಯಿಕಾತಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಅಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪಾಳಿಯಂ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಅಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗವಸೇನ ದುತಿಯನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಸಮುಟ್ಠಾನಾ ತಿಕಾ ಕತಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ತಿಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಪದವಿಪರಿಯಾಯವಸೇನ ಕಕಾರಸ್ಸ ದೀಘವಸೇನ ಸಮುಟ್ಠಾನಾ ತಿಕಾತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತಿಕಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಕತಾ’’ತಿ.

ಸಞ್ಚರಿತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೦. ‘‘ಸಞ್ಚರೀ’’ತಿ ಇದಂ ತಾವ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಂ ನಾಮ ಏಕಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ, ಸೇಸಾನಿ ತೇನ ಸದಿಸಾನಿ.

ವಿಭಙ್ಗೇ ಆಗತೇನ ‘‘ರಿಞ್ಚನ್ತೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೭೬) ಪದೇನ ಏಳಕಲೋಮಧೋವಾಪನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಉಪಲಕ್ಖಿತ್ವಾ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ವಿಭಙ್ಗೇ ರಿಞ್ಚನ್ತಿ ಉದ್ದೇಸನ್ತಿ ಆಗತ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಯಾವ ದ್ವಾರಕೋಸಾ ಅಗ್ಗಳಟ್ಠಪನಾಯ’’ ಇತಿ (ಪಾಚಿ. ೧೩೫-೧೩೬) ಚ ‘‘ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಚೀವರಂ ದದೇಯ್ಯ’’ಇತಿ (ಪಾಚಿ. ೧೬೯) ಚ ‘‘ಚೀವರಂ ಸಿಬ್ಬೇಯ್ಯ’’ಇತಿ (ಪಾಚಿ. ೧೭೬-೧೭೭) ಚ ವುತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದತ್ತಯನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

‘‘ಸಮಣಚೀವರೇನ ಚಾ’’ತಿ ಏವಂ ವಚನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಸಮಣಚೀವರಂ ದದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಇದಂ (ಪಾಚಿ. ೯೧೭) ವಚನಂ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ಸಮನುಭಾಸನಾಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೧. ಭೇದನ್ತಿ ಇದಂ ಸಮನುಭಾಸನಂ ನಾಮ ಏಕಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ, ಸೇಸಾನಿ ತೇನ ಸದಿಸಾನಿ.

ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೨. ಉಬ್ಭತನ್ತಿ ಇದಂ ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಏಕಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ, ಸೇಸಾನಿ ತೇನ ಸದಿಸಾನಿ.

ಆವಸಥೇನ ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಆವಸಥಸದ್ದೇನ ಸದ್ಧಿಂ.

ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೩. ‘‘ಏಳಕಲೋಮಾ’’ತಿ ಇದಂ ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಏಕಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ. ಇತೋತಿ ಯಥಾವುತ್ತತೋ. ಪಾಳಿನ್ತಿ ಮಾತಿಕಾಪಾಳಿಂ. ವಿರಜ್ಝಿತ್ವಾತಿ ಪುಬ್ಬಾಪರತೋ ವಿರಾಧೇತ್ವಾ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ. ಪನಸದ್ದೋ ಅನುಗ್ಗಹತ್ಥೋ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಲಿಖನ್ತಿ, ಪನ ತಥಾಪೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವನ್ತಿ ತಥಾಕಾರೇನ. ಅತ್ಥಾನುಕ್ಕಮೋತಿ ಅತ್ಥಸ್ಸ ಅನುಕ್ಕಮೋ.

‘‘ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾ ಸೇನ ಚಾ’’ತಿ ಏತಂ ವಚನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಅಭಿಕ್ಖುಕೇ ಆವಾಸೇ ವಸ್ಸಂ ವಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೧೦೪೭) ಇದಂ ವಚನಂ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಾನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ‘‘ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ಚ ಸಾಮಣೇರೀ ಗಿಹಿನಿಯಾ’’ತಿ ಪಾಠಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ.

ಪದಸೋಧಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೪. ಪದನ್ತಿ ಇದಂ ಪದಸೋಧಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಏಕಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ, ಸೇಸಾನಿ ತೇನ ಸದಿಸಾನಿ. ‘‘ತಥಾ ಅತ್ಥಙ್ಗತೇನ ಚಾ’’ತಿ ಏತಂ ವಚನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ಓವದೇಯ್ಯಾ’’ತಿ (ಪಾಚಿ. ೧೫೪-೧೫೫) ಇದಂ ವಚನಂ ಸನ್ಧಾಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅನೋಕಾಸೋ ಚ…ಪೇ… ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ (ಪಾಚಿ. ೧೨೧೯-೧೨೨೧) ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಅದ್ಧಾನಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೫. ಅದ್ಧಾನನ್ತಿ ಇದಂ ಅದ್ಧಾನಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಏಕಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ, ಸೇಸಾನಿ ತೇನ ಸದಿಸಾನಿ.

ಥೇಯ್ಯಸತ್ಥಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೬. ಥೇಯ್ಯಸತ್ಥನ್ತಿ ಇದಂ ಥೇಯ್ಯಸತ್ಥಸಮುಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಏಕಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ, ಸೇಸಾನಿ ತೇನ ಸದಿಸಾನಿ. ‘‘ಬ್ಯೂಹೇನ ಸತ್ತಮಾ’’ತಿ ಇದಂ ವಚನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ತದನನ್ತರಮೇವಾತಿ ತಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಅನನ್ತರಮೇವ, ‘‘ಆಗತ’’ಇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ಧಮ್ಮದೇಸನಾಸಮುಟ್ಠಾನವಣ್ಣನಾ

೨೬೭. ಧಮ್ಮದೇಸನಾಸಮುಟ್ಠಾನೇ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸಂ ನತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬಾನಿ ಏಕದಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಸಮುಟ್ಠಾನಾನೀತಿ ವುತ್ತಾನಿ. ಏವನ್ತಿಆದಿ ನಿಗಮನಂ. ತೇಸನ್ತಿ ತೇಸಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ. ಸಮ್ಭಿನ್ನಸಮುಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಸಂಸಗ್ಗಸಮುಟ್ಠಾನಂ. ತಿವಿಧನ್ತಿ ಭೂತಾರೋಚನಚೋರಿವುಟ್ಠಾಪನಅನನುಞ್ಞಾತಸಮುಟ್ಠಾನವಸೇನ ತಿಪ್ಪಕಾರಂ. ತನ್ತಿ ನಿಯತಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪುನ ತನ್ತಿ ನಿಯತಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ದಸ್ಸೇತುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪುನ ತನ್ತಿ ವಚನಂ. ನೇತ್ತಿಧಮ್ಮಾನುಲೋಮಿಕನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಾಯವಾಚಂ ನೇತಿ ವಿನೇತೀತಿ ನೇತ್ತಿ, ಕಾಯವಾಚಂ ನೇತಿ ವಿನೇತಿ ಏತ್ಥ, ಏತಾಯಾತಿ ವಾ ನೇತ್ತಿ. ಧಮ್ಮೋತಿ ಪಾಳಿ. ಸಾ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ಅತ್ಥಂ ಧಾರೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನೇತ್ತಿಯೇವ ಧಮ್ಮೋ ನೇತ್ತಿಧಮ್ಮೋ, ತಸ್ಸ ಅನುಲೋಮಿಕಂ ನೇತ್ತಿಧಮ್ಮಾನುಲೋಮಿಕಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ವಿನಯಪಾಳಿಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನುಲೋಮ’’ನ್ತಿ.

ಇತಿ ಸಮುಟ್ಠಾನಸೀಸವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.