೮. ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕಂ

೧. ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಕಥಾ

೩೫೭. ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಆರಾಮನ್ತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಉಪಚಾರಸೀಮಸಮೀಪ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ‘‘ಉಪಾಹನಾ’’ತಿ ಕಮ್ಮಂ ಪಾಕಟಂ, ಕರಣಂ ಪನ ಅಪಾಕಟಂ. ತಸ್ಮಾ ಕರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉಪಾಹನದಣ್ಡಕೇನ ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಹತ್ಥೇನಾ’’ತಿ ಕರಣಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ಪವಿಸನ್ತೀತಿ ಚ ಅಪಕ್ಕಮನ್ತೀತಿ ಚ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸನ್ನಿಪತನ್ತೀ’’ತಿ. ಉಪಾಹನಾ…ಪೇ… ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ ಸಹ ಕಮ್ಮೇನ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕತರಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಕತರಸ್ಮಿಂ…ಪೇ… ಚೋಳಕ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಆವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಪತ್ಥರಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸಜಧಾತುಯಾ ಚಜನತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಗೋಚರೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋತಿ ಏತ್ಥ ಗೋಚರಸದ್ದೋ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರಸದ್ದೇನ ಅತ್ಥತೋ ಏಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖಾಚಾರೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖಾಯ ಚರನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರೋ, ಗೋಚರಗಾಮೋ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ. ‘‘ಕಿ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಪಾನೀಯಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿಆದೀಸು ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕಂ ಕಾಲನ್ತಿ ಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ.

ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಸ್ಸಾತಿ ವಿಹಾರತೋ ಬಹಿ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಸ್ಸ. ನಿಲ್ಲೋಕೇತಬ್ಬೋತಿ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬೋ. ‘‘ಯದಿ ಸಕ್ಕೋತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಚೇ ಉಸ್ಸಹತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇಸದ್ದೋ ಯದಿಪರಿಯಾಯೋ, ಉಸ್ಸಹತಿಸದ್ದೋ ಸಕ್ಕೋತಿ ಪರಿಯಾಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಕ್ಕೋನ್ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸೋಧನವತ್ತೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೨. ಆವಾಸಿಕವತ್ತಕಥಾ

೩೫೯. ಆವಾಸಿಕವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಬ್ಬಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಸ್ಸಾತಿ ವುಡ್ಢತರಸ್ಸ ಆಗನ್ತುಕಸ್ಸ. ‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಸಚೇ ಬಾಲೋ ‘‘ಸಮ್ಮಜ್ಜಾಹಿ ತಾವ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣ’’ನ್ತಿ ನ ವದತಿ, ಸಮ್ಮಜ್ಜನಿಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ವತ್ತಮೇವ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಭೇಸಜ್ಜಮೇವ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಹಾವಧಾರಣೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ ಬಾಲೋ ‘‘ಕರೋಹಿ ತಾವ ಭೇಸಜ್ಜ’’ನ್ತಿ ಅವದನ್ತೋಪಿ ಭೇಸಜ್ಜಮೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ. ‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ ಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಪನ ಆಗನ್ತುಕಸ್ಸ ವತ್ತಬ್ಬಭಾವಮತ್ತಮೇವ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವತ್ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಪಿಚಾ’’ತಿಆದಿ. ಬೀಜನೇನಾತಿ ಬೀಜನಿಯಾ. ‘‘ಬೀಜನ’’ನ್ತಿ ಹಿ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗೋ, ‘‘ಬೀಜನೀ’’ತಿ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗೋ. ‘‘ಬೀಜಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ಬೀಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಚ ಇಮಿನಾ ಅಟ್ಠಕಥಾವಚನೇನ ಬೀಜಿಯತಿ ಅನೇನಾತಿ ಬೀಜನಂ, ಬೀಜಿಯತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಬೀಜನೀತಿ ವಚನತ್ಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಅಸ್ಸಾತಿ ವುಡ್ಢತರಆಗನ್ತುಕಸ್ಸ. ಮಕ್ಖೇತಬ್ಬಾತಿ ಅಞ್ಜೇತಬ್ಬಾ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಉಪಾಹನಪುಞ್ಛನೇ. ಕತ್ಥಾತಿ ಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ. ಪುಚ್ಛಿತೇನ ಆವಾಸಿಕೇನಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

‘‘ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕಂ…ಪೇ… ನ ಲಭತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅತ್ತಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ಅನಾಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಸಮ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಆಗನ್ತುಕಸ್ಸ ವತ್ತಂ ಅಕಾತುಂ ನ ಲಭತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೩. ಗಮಿಕವತ್ತಕಥಾ

೩೬೦. ಗಮಿಕವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ತತ್ಥಾತಿ ಸೇನಾಸನಕ್ಖನ್ಧಕೇ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪಟಿಸಾಮೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯತ್ಥ ಯೇಸು ಪಾಸಾಣಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣತ್ಥಮ್ಭೇಸು ಉಪಚಿಕಾ ನಾರೋಹನ್ತಿ, ತಸ್ಸಂ ಪಾಸಾಣಪಿಟ್ಠಿಯಂ ವಾ ತೇಸು ಪಾಸಾಣತ್ಥಮ್ಭೇಸು ವಾ ಯಂ ಕತಸೇನಾಸನಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಅನಾಪುಚ್ಛನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಚತೂಸು ಪಾಸಾಣೇಸೂತಿಆದಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಉಪಚಿಕಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಟ್ಠಾನೇ ಕತೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಯನ್ತಿ ಆನಿಸಂಸೋ. ಓವಸ್ಸಕಗೇಹೇ ಪನ ಠಪಿತಾನಂ ಮಞ್ಚಪೀಠಾನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೪. ಅನುಮೋದನವತ್ತಕಥಾ

೩೬೨. ಇದ್ಧಂ ಅಹೋಸೀತಿ ಏತ್ಥ ಇಧಧಾತುಯಾ ವಡ್ಢನತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ. ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೇ ನಿಸಿನ್ನೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅನುಥೇರೇ ಅನುಮೋದನತ್ಥಾಯ ನಿಸಿನ್ನೇತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೇನ ಅಜ್ಝಿಟ್ಠೇಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅನುಮೋದಕೋ ವದತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅನು ಪುನಪ್ಪುನಂ, ಪಚ್ಛಾ ವಾ ದಾಯಕೇ ಧಮ್ಮಕಥಾಯ ಮೋದೇತೀತಿ ಅನುಮೋದಕೋ. ‘‘ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಸಚೇ ವದತಿ ಅನುಮೋದಕೋತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸಾತಿ ಅನುಮೋದಕಸ್ಸ. ಮನುಸ್ಸಾ ಕಾರೇನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಏಕೇನಾ’’ತಿ ಪದಂ ‘‘ಕಾರೇನ್ತೀ’’ತಿ ಪದೇ ಕಾರಿತಕಮ್ಮಂ. ತಸ್ಸಾತಿ ಕಾರಿತಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ. ಅನುಮೋದನತೋತಿ ಅನುಮೋದನಕಾರಣಾ. ಉಪನಿಸಿನ್ನಕಥಾತಿ ಉಪಸಮೀಪೇ ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಕಥಿಯತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಉಪನಿಸಿನ್ನಕಥಾ. ಅನುಮೋದನಾಯಾತಿ ಅನುಮೋದನತ್ಥಾಯ. ಅಜ್ಝಿಟ್ಠೋವಾತಿ ಸಯಂ ಅಜ್ಝಿಟ್ಠೋ ಏವ. ಏತ್ಥಾತಿ ಅನುಮೋದನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ‘‘ಸಞ್ಜಾತವಚ್ಚೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ವಚ್ಚೋ ಸಞ್ಜಾತೋ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ವಚ್ಚಿತೋತಿ ಕತ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತತ್ಥೇ ಇತ ಪಚ್ಚಯೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೫. ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಕಥಾ

೩೬೪. ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತೇತಿ ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಭತ್ತಗ್ಗಂ, ಪರಿವಿಸನಟ್ಠಾನಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ವತ್ತಂ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಭತ್ತಗ್ಗವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪರಿವಿಸನಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಯತ್ಥ ಮನುಸ್ಸಾ ಸಪುತ್ತದಾರಾ ಆವಸಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂಭೋಜೇನ್ತಿ. ‘‘ಅತಿಅಲ್ಲೀಯಿತ್ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅನುಪಖಜ್ಜಾತಿ ಏತ್ಥ ಖದಧಾತುಸ್ಸ ಹಿಂಸನಂ ನಾಮ ಅತಿಅಲ್ಲೀಯನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಆಸನೇಸು ಸತೀತಿ ಆಸನೇಸು ಸನ್ತೇಸು. ನಿಸೀದನ್ತಸ್ಸ ನವಕಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಆಪುಚ್ಛಿತೇ ಅನನುಜಾನನ್ತೋ ಥೇರೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಙ್ಘಾಟಿನ್ತಿ ಪಾರುತಸಙ್ಘಾಟಿಂ.

ಪತ್ತಧೋವನಉದಕನ್ತಿ ಭುಞ್ಜನತ್ಥಾಯ ಪತ್ತಾನಂ ಧೋವನಉದಕಂ. ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

ಯಥಾ ಗಣ್ಹಿಯಮಾನೇತಿ ಯೋಜನಾ. ಮತ್ತಾಯಾತಿ ಪಮಾಣಾಯ. ಸಬ್ಬಿಆದೀಸು ಏವಾತಿ ಏವಸದ್ದೋ ಅಜ್ಝಾಹರಿತಬ್ಬೋ. ಸಬ್ಬಿಆದೀಸೂತಿ ಸಬ್ಬಿತೇಲಉತ್ತರಿಭಙ್ಗೇಸು, ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ. ಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಿಆದಿಕಂ. ಅಪ್ಪಹೋತೀತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಪ್ಪಹೋತಿ. ತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಿಆದಿಕಂ, ಸಮ್ಪಾದೇಹೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತಾದಿಸಂ ಸಬ್ಬಿಆದಿಕನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ಯಂ ಭತ್ತಗ್ಗನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಹತ್ಥಧೋವನಉದಕನ್ತಿ ಭುತ್ತಾವೀನಂ ಹತ್ಥಸ್ಸ ಧೋವನಉದಕಂ. ಅನ್ತರಾತಿ ಭೋಜನಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ. ಪಿಪಾಸಿತೇನಾತಿ ಪಿವಿತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತೇನ. ಗಲೇತಿ ಕಣ್ಠೇ.

ನಿವತ್ತನ್ತೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಕಸ್ಮಾ ಠಾನಾ ನಿವತ್ತನ್ತೇನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಭತ್ತಗ್ಗತೋ’’ತಿ. ಕಥಂ ಕೇನಾಕಾರೇನ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಸ್ಮಾ ನವಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪಠಮತರಂ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮ್ಬಾಧೇಸು ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ನಿಕ್ಖಮನೋಕಾಸೋತಿ ಪಠಮತರಂ ನಿಕ್ಖನ್ತೋಕಾಸೋ. ಪಟಿಪಾಟಿಯಾತಿ ವುಡ್ಢಪಟಿಪಾಟಿಯಾ. ಧುರೇತಿ ಗೇಹದ್ವಾರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ. ಧುರಸದ್ದೋ ಹಿ ಇಧ ಸಮೀಪವಾಚಕೋ. ನವಕಾ ಅನ್ತೋಗೇಹೇ ಚೇ ನಿಸಿನ್ನಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಅನ್ತರೇನಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿವರೇನ, ಮಜ್ಝೇನ ವಾ. ವಿರಳಾಯಾತಿ ತನುಕಾಯ.

೬. ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕವತ್ತಕಥಾ

೩೬೬. ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಕಪ್ಪಾಸಂ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯಞ್ಚಾತಿ ಯಞ್ಚ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ಥುಂ, ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕರೋನ್ತೀ ಠಿತಾ ವಾತಿ ಕರೋನ್ತೀ ಹುತ್ವಾ ಠಿತಾ ವಾ. ತನ್ತಿ ಕಮ್ಮಂ. ನ ಚ ಭಿಕ್ಖಾದಾಯಿಕಾಯಾತಿ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗವಸೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಏವ ಮುಖಂ ನ ಉಲ್ಲೋಕೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಇತ್ಥೀ ವಾ ಹೋತೂ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖಾದಾನಸಮಯೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಓಲೋಕೇನ್ತೋಪಿ ನತ್ಥಿ ದೋಸೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಭಿಕ್ಖಾಯ ದದಮಾನಾಯ ಸಬ್ಬಕಾಲಮ್ಪಿ ನ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಅನಿಚ್ಛಿತತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ.

೭. ಆರಞ್ಞಿಕವತ್ತಕಥಾ

೩೬೮. ಆರಞ್ಞಿಕವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೇನಾಸನಾ ಓತರಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅರಞ್ಞೇ ರುಕ್ಖಮೂಲಾದೀಸು ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ವಿಹಾರಾಭಾವತೋ ಸೇನಾಸನಂ ನಾಮ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ವಸನಟ್ಠಾನತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಪತ್ತಂ ಥವಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಕಥಂ ಪತ್ತೋ ಥವಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಬಹೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಪತ್ತೋ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಧೋವಿತ್ವಾ ಕತ್ವಾತಿ ಪದೇಸು ‘‘ಪತ್ತಂ ವೋದಕ’’ನ್ತಿ ವಿಭತ್ತಿಪರಿಣಾಮಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ತಮ್ಪೀತಿ ವೇಳುನಾಳಿಕಮ್ಪಿ. ಸಮೀಪೇತಿ ಆರಞ್ಞಕಸ್ಸ ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ. ಯಥಾ ಚ ಆರಞ್ಞಕಸ್ಸ ಅರಣಿಸಹಿತಂ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಏವಂ ಕನ್ತಾರಂ ಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸಾಪಿ ಅರಣಿಸಹಿತಂ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಗಣವಾಸಿನೋತಿ ಗಣೇನ ಸಹ ವಾಸಿನೋ, ಆರಞ್ಞಕಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೇನಾತಿ ಅರಣಿಸಹಿತೇನ. ‘‘ನಕ್ಖತ್ತಾನೇವ ನಕ್ಖತ್ತಪದಾನೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಸ್ಸಯುಜಾದಿನಕ್ಖತ್ತಾನೇವ (ಅಭಿಧಾನಪ್ಪದೀಪಿಕಾಯಂ ೫೮-೬೦ ಗಾಥಾಸು) ದಿಸಾಭಾಗಜಾನನಸ್ಸ, ಚ ಸಮಯಜಾನನಸ್ಸ ಚ ಕಾರಣತ್ತಾ ನಕ್ಖತ್ತಪದಾನಿ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೮. ಸೇನಾಸನವತ್ತಕಥಾ

೩೬೯. ಸೇನಾಸನವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ದ್ವಾರಂ ನಾಮಾತಿ ಮಹಾದ್ವಾರಂ. ಮಹಾವಳಞ್ಜನ್ತಿ ಮಹನ್ತೇಹಿ ಜನೇಹಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥಾತಿ ದ್ವಾರೇ. ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವಾತಿ ವುಡ್ಢಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ, ಸಭಾಗಸ್ಸ ವುಡ್ಢತರಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಟ್ಟತಿಯೇವಾತಿ ಯಥಾಸುಖಂ ವಿಹರಿತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ಪರಿವತ್ತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಪರಿಮುಖಂ ವತ್ತಿತಬ್ಬಂ.

೯. ಜನ್ತಾಘರವತ್ತಾದಿಕಥಾ

೩೭೧. ಜನ್ತಾಘರವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಬಹಿಜಗತೀತಿ ಬಹಿಆಲಿನ್ದೋ.

೩೭೩. ಆಚಮನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ನೀಹರಿತ್ವಾತಿ ಉದಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ. ಆಚಮಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಧೋವಿತಬ್ಬಂ. ‘‘ಆಪುಬ್ಬೋ ಚಮು ಧೋವನೇ’’ತಿ ಹಿ ಧಾತುಪಾಠೇಸು ವುತ್ತಂ. ಇದಂ ಅತಿವಿವಟನ್ತಿ ಇದಂ ಠಾನಂ ಅತಿವಿವಟಂ, ನ ಕೇನಚಿ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉದಕಂ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸೇವಾತಿ ಉದಕಂ ಅಲಭನ್ತೇಯೇವ.

೩೭೪. ವಚ್ಚಕುಟಿವತ್ತೇ ಏವಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಯನ್ತಿ ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಖಾದತೋ ವಚ್ಚಕರಣಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥೇವಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ಏವ ಠಾನೇ. ‘‘ನ ಫರುಸೇನ ಕಟ್ಠೇನಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ನ ಕೇವಲಂ ಖರಕಟ್ಠಮೇವ, ಫಾಲಿತಕಟ್ಠಾದಯೋಪಿ ಛವಿಅವಲೇಖನಕಟ್ಠಾ ಫರುಸಾಯೇವ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಫಾಲಿತಕಟ್ಠೇನ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಪವಿಟ್ಠಸ್ಸಾತಿ ವಚ್ಚಕುಟಿಂ ಪವಿಟ್ಠಸ್ಸ.

ಸಬ್ಬಸಾಧಾರಣಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ವಾ ಸಾಧಾರಣಂ ವಚ್ಚಕುಟಿಸಙ್ಖಾತಂ ಠಾನಂ. ತತ್ರಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಬ್ಬಸಾಧಾರಣೇ ಠಾನೇ. ನಿಬದ್ಧಗಮನತ್ಥಾಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ನಿಬದ್ಧಗಮನತ್ಥಾಯ ಕತಂ ಯಂ ಠಾನಂ ವಾ ಯಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

ಉಹತಾತಿ ಏತ್ಥ ಉಪುಬ್ಬೋ ಹದಧಾತೂತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉಹದಿತಾ’’ತಿ. ‘‘ಹದ ಕರೀಸೋಸ್ಸಗ್ಗೇ’’ತಿ ಧಾತುಪಾಠೇಸು (ಪಾಣಿನೀ ೯೭೭ ಧಾತುಪಾಠೇ; ಸದ್ದನೀತಿಧಾತುಮಾಲಾಯಂ ೧೫ ದಕಾರನ್ತಧಾತು) ವುತ್ತತ್ತಾ ವಚ್ಚಕೂಪತೋ ಬಹಿ ಕರೀಸಸ್ಸ ಓಸ್ಸಜ್ಜನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಬಹಿ ವಚ್ಚಮಕ್ಖಿತಾ’’ತಿ. ಧೋವಿತಬ್ಬಾತಿ ಉದಕೇನ ಧೋವಿತಬ್ಬಾ. ಏತಮ್ಪೀತಿ ಉದಕಸ್ಸ ಅವಿಜ್ಜಮಾನಮ್ಪಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಂ ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕೇ.

ಇತಿ ವತ್ತಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.