೨೦೨. ಜೀವಕವತ್ಥುಕಥಾ
೩೨೬. ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕೇ ಪದಕ್ಖಿಣಸದ್ದಸ್ಸ ಅಪಸಬ್ಯತ್ಥಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಛೇಕಾ ಕುಸಲಾ’’ತಿ. ಅಭಿಸಟಾತಿ ಏತ್ಥ ಸರಧಾತುಯಾ ಗತಿಚಿನ್ತಾಸು ಇಧ ಗತ್ಯತ್ಥೇತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಭಿಗತಾ’’ತಿ. ಅಭಿಗತಾತಿ ಅಭಿಮುಖಂ ಗನ್ತಬ್ಬಾ. ನನು ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಕಸ್ಮಾ ಪನ ‘‘ಅತ್ಥಿಕೇಹಿ ಅತ್ಥಿಕೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಕರಣತ್ಥೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಇಮಿನಾ ಛಟ್ಠೀಕತ್ತಾ ನಾಮ ತತಿಯಾಕತ್ತುನಾ ಸಮಾನೋಯೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಿಗಮೇ ವಸತೀತಿ ನೇಗಮೋತಿ ವುತ್ತೇ ಕುಟುಮ್ಬಿಯಗಣೋ ನೇಗಮೋ ನಾಮಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕುಟುಮ್ಬಿಯಗಣೋ’’ತಿ.
೩೨೭. ನಗರೇ ನಿವಸನ್ತೀತಿ ನಾಗರಾ. ದತ್ವಾ, ವುಟ್ಠಾಪೇಸುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಆರಾಮುಯ್ಯಾನವಾಹನಾದೀತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅಞ್ಞಾನಿ ಉಪಭೋಗಪರಿಭೋಗಾನಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಗಣಿಕಟ್ಠಾನೇತಿ ಗಣಿಕಾಯ ಠಾನೇ. ಗಣಿಕಾತಿ ಚ ನಗರಸೋಭಿನೀ. ಸಾ ಹಿ ಅತ್ಥಿಕೇನ ಜನಗಣೇನ ಅಭಿಗನ್ತಬ್ಬಾತಿ ಗಣಿಕಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಟಿಸತೇನ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಚಸದ್ದೋ ಅವಧಾರಣತ್ಥೋ. ರತ್ತಿಂ ಗಮನಸ್ಸ ಪಟಿನಿಧಿಸಙ್ಖಾತೇನ ಸತೇನ ಏವಾತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ. ಗಿಲಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಭಾವಪಚ್ಚಯೇನ ವಿನಾಪಿ ಭಾವತ್ಥೋ ಞಾತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಗಿಲಾನಭಾವ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಜಾನಾಪೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಟಿವೇದೇಯ್ಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ವಿದಧಾತುಯಾ ಞಾಣತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕತ್ತರಸುಪ್ಪೇತಿ ಏತ್ಥ ಕತ್ತರಸದ್ದೋ ಜಿಣ್ಣಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಜಿಣ್ಣಸುಪ್ಪೇ’’ತಿ. ಸುಪನ್ತಿ ಸುನಖಾದಯೋ ಏತ್ಥಾತಿ ಸುಪ್ಪಂ, ಕತ್ತರಂ ಸುಪ್ಪಂ ಕತ್ತರಸುಪ್ಪಂ.
೩೨೮. ತನ್ತಿ ಜೀವಕಂ. ಅಞ್ಞೇ ರಾಜದಾರಕಾ ವದನ್ತಿ ಕಿರಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ ಏತಸ್ಸಾತಿ ನಿಮ್ಮಾತಿಕೋ. ಯಥಾ ಚಾತಿಆದೀಸು ಯಥಾ ಪೇಸನ್ತಿ, ತಥಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಚಸದ್ದೋ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡನತ್ಥೋ. ನ ಕೇವಲಂ ವದನ್ತಿಯೇವ, ಅಥ ಖೋ ನ ಕೋಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪೇಸೇತೀತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞೇಸನ್ತಿ ಜೀವಕತೋ ಅಞ್ಞೇಸಂ. ತಸ್ಸಾತಿ ಜೀವಕಸ್ಸ. ಇತೀತಿ ಏವಂ. ಸೋತಿ ಜೀವಕೋ. ತಂ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ‘‘ನಿಮ್ಮಾತಿಕೋ ನಿಪ್ಪಿತಿಕೋ’’ತಿ ವದನಞ್ಚ ಪಣ್ಣಾಕಾರಸ್ಸ ಅಪೇಸನಞ್ಚಾತಿ ತಂ ಸಬ್ಬಂ.
ಯಂನೂನಾತಿ ಸಾಧು ವತ. ಅಹಂ ವಜ್ಜಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಂ ಸಾಧು ವತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸಾತಿ ಜೀವಕಸ್ಸ. ಏತದಹೋಸೀತಿ ಏತಂ ಅಹೋಸಿ, ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಅಹೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪರೂಪಘಾತಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನೀತಿ ಪರಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ, ಉಪ ಭುಸೇನ ವಾ ಹನನೇನ ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನಿ. ಮೇತ್ತಾಪುಬ್ಬಭಾಗನ್ತಿ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಪವತ್ತಾ ಮೇತ್ತಾ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಮೇತ್ತಾಪುಬ್ಬಭಾಗಂ. ಇತಿ ಅಹೋಸೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಪುರಿಮಚಿನ್ತಾಯ ಅನೇಕನ್ತಭಾವತೋ ಏಕನ್ತಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಪಿ ಚಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಪಿ ಚಾತಿ ಏಕನ್ತೇನ. ಅಯನ್ತಿ ಜೀವಕೋ. ಇತೋತಿ ಭದ್ದಕಪ್ಪತೋ. ಅಯನ್ತಿ ಉಪಾಸಕೋ. ಚತುಪರಿಸನ್ತರೇತಿ ಚತುಪರಿಸಮಜ್ಝೇ. ಪತ್ಥತಗುಣನ್ತಿ ಪತ್ಥರಿತಗುಣಂ. ಠಾನನ್ತರನ್ತಿ ಠಾನಭೇದಂ, ಅಹಮ್ಪೀತಿ ನ ಅಯಂ ಉಪಾಸಕೋಯೇವ, ಅಹಮ್ಪೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವಾತಿ ಆಲಪನಪದಮೇತಂ. ಪತ್ಥನನ್ತಿ ಇಚ್ಛಿತವರಂ. ಚೋದಿಯಮಾನೋಪೀತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿಯಮಾನೋಪಿ. ಪಿಸದ್ದೇನ ಪುರಿಮಚಿನ್ತನಮಪೇಕ್ಖತಿ. ಏಸಾತಿ ಏಸೋ ಜೀವಕೋ.
೩೨೯. ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋತಿ ಪದಸ್ಸ ದಿಸಾಸು ಪಾಮೋಕ್ಖೋ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಬ್ಬದಿಸಾಸೂ’’ತಿಆದಿ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸಮಯೇತಿ ಜೀವಕಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ಚಿನ್ತನಸಮಯೇ ಚ, ಆಗಮಂಸೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೇತಿ ವಾಣಿಜೇ, ಪುಚ್ಛೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕುತೋತಿ ನಗರತೋ. ತಕ್ಕಸೀಲತೋತಿ ತಕ್ಕಸೀಲನಗರತೋ. ತತ್ಥಾತಿ ತಕ್ಕಸೀಲೇ. ಆಮಾತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ, ಆಮ ಅತ್ಥೀತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇತಿ ವಾಣಿಜಾ. ತಥಾತಿ ಯಥಾ ಜೀವಕೋ ಆಹ, ತಥಾ ಅಕಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೋತಿ ಜೀವಕೋ. ಪಿತರನ್ತಿ ಅಭಯರಾಜಕುಮಾರಂ. ತೇಹೀತಿ ವಾಣಿಜೇಹಿ.
ತನ್ತಿ ಜೀವಕಂ, ಪುಚ್ಛೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸೋತಿ ಜೀವಕೋ. ಕಸ್ಮಾ ತಾತ ತ್ವಂ ಇಧಾಗತೋ ಅಸಿ ಪನಾತಿ ಪುಚ್ಛೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತತೋತಿ ಪುಚ್ಛತೋ. ಸೋತಿ ಜೀವಕೋ. ಸಿಕ್ಖಿತುಂ ಆಗತೋ ಅಮ್ಹೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತೀತಿಆದೀಸು ಸೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸೇವ ಸಿಕ್ಖಿತತ್ತಾ ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಯಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಯಥಾ ಸಿಕ್ಖನ್ತಿಯೇವ, ಏವಂ ತಥಾ ಸೋ ನ ಸಿಕ್ಖತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೋ ಪನಾತಿ ಜೀವಕೋ ಪನ, ಕರೋತಿ ಸಿಕ್ಖತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏಕಂ ಕಾಲನ್ತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ. ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಕಸ್ಮಾ ಸೋ ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಏವಂ ಸನ್ತೇಪೀ’’ತಿಆದಿ. ಮೇಧಾವಿತಾಯಾತಿ ಖಿಪ್ಪಂ ಗಹಣಧಾರಣಪಞ್ಞತಾಯ, ಬಹುಞ್ಚ ಸಿಪ್ಪನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಸ್ಸ ಜೀವಕಸ್ಸ ಗಹಿತಞ್ಚ ಸಿಪ್ಪಂ ನ ಸಮ್ಮುಸ್ಸತೀತಿ ಯೋಜನಾ.
ಯತ್ತಕಂ ಸಿಪ್ಪಂ ಆಚರಿಯೋ ಜಾನಾತಿ, ತತ್ತಕಂ ಅಯಂ ಜೀವಕೋ ಜಾನಾತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಯನ್ತಿ ಸಿಪ್ಪಂ. ಅಯನ್ತಿ ಜೀವಕೋ, ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ನನ್ತಿ ಜೀವಕಂ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ. ಕಮ್ಮವಿಪಾಕನ್ತಿ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಜಂ ರೋಗಂ. ‘‘ನ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ‘‘ಸಿಕ್ಖಾಪೇಸೀ’’ತಿ ಪದೇ ಕಾರಿತಕಮ್ಮಂ, ‘‘ಭೇಸಜ್ಜಯೋಜನ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ಧಾತುಕಮ್ಮಂ. ಭೇಸಜ್ಜಯೋಜನನ್ತಿ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ರೋಗಸ್ಸ ಯೋಜನಂ. ಸೋ ಪನಾತಿ ಜೀವಕೋ ಪನ. ಇಮಿನಾತಿ ಜೀವಕೇನ ನ ಉಗ್ಗಹಿತಂ, ಉಗ್ಗಹಿತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏಕೇನ ದ್ವಾರೇನಾತಿ ಚತೂಸು ದ್ವಾರೇಸು ಏಕೇನ ದ್ವಾರೇನ. ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋತಿ ವಿಚರನ್ತೋ. ಪರಿತ್ತಂ ಪಾಥೇಯ್ಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪರಿತ್ತಸದ್ದಸ್ಸ ಆರಕ್ಖನತ್ಥೇಪಿ ಪವತ್ತನತೋ ಇಧ ಅಪ್ಪತ್ಥೇ ಪವತ್ತತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಕ’’ನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಅದಾಸೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸಾತಿ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖಸ್ಸ. ಅಯನ್ತಿ ಜೀವಕೋ, ಲಭಿಸ್ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತೋತಿ ಲಭನತೋ. ಖೀಣೇ ಪಾಥೇಯ್ಯೇತಿ ಪಾಥೇಯ್ಯೇ ಖೀಣೇ ಸತೀತಿ ಯೋಜನಾ.