೫೭. ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನಾದಿವತ್ಥುಕಥಾ

೧೧೯. ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನಾದಿವತ್ಥೂಸು ಹತ್ಥಾ ಛಿನ್ನಾ ಯಸ್ಸಾತಿ ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನೋತಿಆದಿವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಮಣಿಬನ್ಧೇತಿ ಪಕೋಟ್ಠನ್ತೇ. ಸೋ ಹಿ ಯಸ್ಮಾ ಏತ್ಥ ಮಣಿಸಙ್ಖಾತಂ ಅಲಙ್ಕಾರವಿಕತಿಂ ಬನ್ಧತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮಣಿಬನ್ಧೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕಪ್ಪರೇತಿ ಕಪೋಣಿಯಂ. ಸಾ ಹಿ ಪರೇಸಂ ಪಿಟ್ಠೀಸು ಕಪತಿ ಹಿಂಸತಿ ಅನೇನಾತಿ ‘‘ಕಪ್ಪರೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯಸ್ಸ ಹತ್ಥಾ ಛಿನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಅಯಂ ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಏಕೋ ವಾ ಪಾದೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಹೇಟ್ಠಾ ‘‘ಏಕೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಹತ್ಥಾ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಚತೂಸು ಹತ್ಥಪಾದೇಸು ದ್ವೇ ವಾತಿ ಏಕೋ ಹತ್ಥೋ, ಏಕೋ ಪಾದೋತಿ ದ್ವೇ ವಾ. ಕಣ್ಣಾತಿ ಸದ್ದಗ್ಗಹಾ. ತೇ ಹಿ ಕಣ್ಣತಿ ಸವತಿ ಏತೇಹೀತಿ ಕಣ್ಣಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಕಣ್ಣಾಬದ್ಧೇತಿ ಕಣ್ಣಚ್ಛಿದ್ದಸ್ಸ ಆಬದ್ಧೇ. ಸಙ್ಘಾಟೇತುನ್ತಿ ಸಙ್ಘಟನಂ ಕಾತುಂ, ಆಬನ್ಧನಂ ಕಾತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಜಪದಕೇತಿ ಅಜಪದಸಣ್ಠಾನೇ ಠಾನೇ. ನಾಸಾತಿ ಘಾನಾನಿ. ತಾನಿ ಹಿ ನಾಸತಿ ಅಬ್ಯತ್ತಸದ್ದಂ ಕರೋತಿ ಏತಾಹೀತಿ ನಾಸಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ನಾಸಿಕಾತಿ ನಾಸಾಯೇವ. ಸಣ್ಠಾಪೇತುನ್ತಿ ಸುಟ್ಠು ಠಪೇತುಂ, ಪಕತಿಯಾ ಠಪೇತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಖಸೇಸನ್ತಿ ನಖೋಯೇವ ಸೇಸೋ ಛಿನ್ನಙ್ಗುಲಿತೋತಿ ನಖಸೇಸೋ, ತಂ. ಅಗ್ಗೇ ಪುರೇ ಉಟ್ಠಹತೀತಿ ಅಙ್ಗುಟ್ಠೋ. ‘‘ವುತ್ತನಯೇನೇವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ನಖಸೇಸಂ ಅದಸ್ಸೇತ್ವಾ’’ತಿ ವಚನಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ಕಣ್ಡರನಾಮಕಾತಿ ಮಹಾಸಿರನಾಮಕಾ. ತೇ ಹಿ ಕಂ ಸರೀರಂ ಧಾರೇನ್ತೀತಿ ಕಣ್ಡರಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ಧಕಾರಸ್ಸ ಡಕಾರಂ ಕತ್ವಾ. ಯೇಸೂತಿ ಕಣ್ಡರೇಸು, ನಿದ್ಧಾರಣೇ ಭುಮ್ಮಂ.

ಯಸ್ಸ ವಗ್ಗುಲಿಪಕ್ಖಕಾ ವಿಯ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಹೋನ್ತಿ, ಅಯಂ ಫಣಹತ್ಥಕೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏತನ್ತಿ ಫಣಹತ್ಥಕಂ. ಛಳಙ್ಗುಲಾದಯೋಪಿ ಫಣಹತ್ಥಕೇಯೇವ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಸಪಿ ಛ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ’’ತಿಆದಿ. ಯಸ್ಸಪಿ ಛ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ಫಣಹತ್ಥಕೋ ನಾಮ ಉಪಚಾರೇನ.

ಖುಜ್ಜೋತಿ ಏತ್ಥ ಖುಜ್ಜೋ ಸರೀರೋ ಯಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ಖುಜ್ಜೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಖುಜ್ಜಸರೀರೋ’’ತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಖುಜ್ಜೋತಿ ಆಹ ‘‘ಉರಸ್ಸ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಯಸ್ಸ ಪನ ವಙ್ಕಂ, ಅಯಮ್ಪಿ ಖುಜ್ಜೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ವಙ್ಕನ್ತಿ ಚ ಕುಟಿಲಂ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಬ್ರಹ್ಮುಜುಗತ್ತೋತಿ ಉಜುಂ ಗತ್ತಂ ಉಜುಗತ್ತಂ, ಬ್ರಹ್ಮುನೋ ಉಜುಗತ್ತಂ ವಿಯ ಉಜುಗತ್ತಂ ಇಮಸ್ಸ ಮಹಾಪುರಿಸಸ್ಸಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮುಜುಗತ್ತೋ, ಮಹಾಪುರಿಸೋ.

ಸಂಖೇಪೇನ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಜಙ್ಘವಾಮನಸ್ಸ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಯೇಸನ್ತಿ ಉಭಿನ್ನಂ ಕಾಯಾನಂ. ಭೂತಾನನ್ತಿ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಿಸಾಚಕಪೇತಾನಂ. ಅತ್ತಭಾವೋ ಹೋತಿ ವಿಯಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಪರಿವಟುಮೋತಿ ಪರಿಸಮನ್ತತೋ ವಟ್ಟುಲಸರೀರೋ.

ಗಲಗಣ್ಡೀತಿ ಏತ್ಥ ಗಲೇ ಗಣ್ಡೋ ಯಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ಗಲಗಣ್ಡೀತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ಗಲಗಣ್ಡೀ’’ತಿ ಏತಂ ವಚನಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಗಲಗಣ್ಡಿಪಬ್ಬಾಜನೇ. ಯನ್ತಿ ವಚನಂ.

ಸಿಪದೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಿಥಿಲಂ ಪದಂ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಸಿಪದೀತಿ ವುತ್ತೇ ಭಾರಪಾದೋಯೇವ ಗಹೇತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಭಾರಪಾದೋ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ಭಾರಂ ಪಾದಂ ಯಸ್ಸಾತಿ ಭಾರಪಾದೋ. ಏತೇ ದ್ವೇ ಥೂಲಪಾದರೋಗೀಸು ವತ್ತನ್ತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಞ್ಜಾತಪಿಳಕೋತಿ ಸಞ್ಜಾತಫೋಟೋ. ಉಪನಾಹನ್ತಿ ಭುಸಂ ಬನ್ಧನಂ. ಉದಕಆವಾಟೇತಿ ಉದಕೇನ ಪುಣ್ಣಾಯಂ ಕಾಸುಯಂ. ಉದಕವಾಲಿಕಾಯಾತಿ ಉದಕತಿನ್ತೇನ ಮರುನಾ. ಯಥಾ ಸಿರಾ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ, ಏವಂ ಮಿಲಾಪೇತುನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಈದಿಸನ್ತಿ ಸಿರಾಪಞ್ಞಾಯನಜಙ್ಘತೇಲನಾಳಿಕಸಭಾವಂ. ತಥಾತಿ ಯಥಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಕಾಲೇ ಕರೋತಿ, ತಥಾ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪಾಪರೋಗೀತಿ ಏತ್ಥ ಪಾಪರೋಗಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅರಿಸ’’ಇತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಅರಿಸೋ ಚ ಭಗನ್ದರೋ ಚ ಪಿತ್ತಞ್ಚ ಸೇಮ್ಹೋ ಚ ಕಾಸೋ ಚ ಸೋಸೋ ಚಾತಿ ದ್ವನ್ದೋ, ತೇ ಆದಯೋ ಯೇಸಂ ತೇತಿ ಅರಿಸ…ಪೇ… ಸೋಸಾದಯೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತೇ ಆಬಾಧೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ತತ್ಥ ಪಿತ್ತಸೇಮ್ಹಸದ್ದೇಹಿ ತಂಸಮುಟ್ಠಾನೋ ರೋಗೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ‘‘ನಿಚ್ಚಾತುರೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾಪರೋಗೀತಿ ಏತ್ಥ ಮನ್ತುತ್ಥೇ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಈಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ನಿಚ್ಚಯೋಗತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಪರಿಸದೂಸನೋತಿ ಏತ್ಥ ಇತಿಸದ್ದೋ ನಾಮಪರಿಯಾಯೋ, ಪರಿಸದೂಸನೋ ನಾಮಾತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೋ ಅತ್ತನೋ ವಿರೂಪತಾಯ ಪರಿಸಂ ದೂಸೇತಿ, ಅಯಂ ಪರಿಸದೂಸನೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಛಸರೀರದೋಸಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿಸದೂಸನಭಾವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅತಿದೀಘೋ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಅತಿದೀಘೋ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ನ ಕೇವಲಂ ಪರೇಸಂ ದ್ವಙ್ಗುಲಾದಿಮತ್ತದೀಘೋ, ಅಥ ಖೋ ದಿಗುಣಾದಿದೀಘೋವಾಧಿಪ್ಪೇತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಞ್ಞೇಸ’’ನ್ತಿಆದಿ. ನಾಭಿಪದೇಸೋತಿ ಅತ್ತನೋ ನಾಭಿಪದೇಸೋ. ಯಥಾ ಹಿ ಅತಿದೀಘೇ ಪರವಚನೇನ ಅತಿದೀಘಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಥಾ ಅತಿರಸ್ಸಾದೀಸುಪಿ ಅತಿರಸ್ಸಸರೂಪನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಮಹೋದರೋತಿ ಮಹಾಉದರೋ. ಕಪ್ಪಸೀಸೋ ವಾತಿ ಹತ್ಥಿಸೀಸೋ ವಿಯ ಯುಗಸೀಸೋ ವಾ. ಕಪ್ಪಸದ್ದೋ ಹೇತ್ಥ ಯುಗತ್ಥವಾಚಕೋ. ಕಣ್ಣಿಕಕೇಸೋ ವಾತಿ ಕಣ್ಣಿಕಸದಿಸೇಹಿ ಕೇಸೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ‘‘ಜಾತಿಪಲಿತೇಹೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಜರಾವಾತೇನ ಪಹತಂ ಪಲಿತಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಪಕತಿತಮ್ಬಕೇಸೋತಿ ಏತ್ಥ ಪಕತಿಸದ್ದೇನ ಕೇನಚಿ ಪಯೋಗೇನ ತಮ್ಬಕೇಸಂ ನಿವತ್ತೇತಿ. ಆವಟ್ಟಸೀಸೋತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಆವಟ್ಟೋ, ಕೇಸಾವಟ್ಟೋ, ಸೋ ಏತಸ್ಸ ಸೀಸೇ ಅತ್ಥೀತಿ ಆವಟ್ಟಸೀಸೋ. ಉದ್ಧಗ್ಗೇಹೀತಿ ಉದ್ಧಂ ಕೋಟೀಹಿ. ಜಾಲಬದ್ಧೇನ ವಿಯಾತಿ ಜಾಲೇನ ಬದ್ಧೇನ ಇವ.

ಸಮ್ಬದ್ಧಭಮುಕೋ ವಾತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸಮ್ಬದ್ಧಭಮುಕೋ ವಾ. ಮಕ್ಕಟಭಮುಕೋತಿ ಮಕ್ಕಟಸ್ಸ ಭಮು ವಿಯ ಭಮು ಏತಸ್ಸಾತಿ ಮಕ್ಕಟಭಮುಕೋ. ವಾಸಿಕೋಣೇನಾತಿ ತಚ್ಛನೀಕೋಟಿಯಾ. ವಿಸಮಚಕ್ಕಲೋತಿ ಏತ್ಥ ಚಕ್ಕಾಕಾರೇನ ಲಾತಿ ಪವತ್ತತಿ, ಚಕ್ಕಾಕಾರಂ ವಾ ಲಾತಿ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಚಕ್ಕಲೋ. ಕೇಕರೋತಿ ವಲಿರೋ. ಸೋ ಹಿ ಕುಚ್ಛಿತಂ ಕರೋತೀತಿ ಕೇಕರೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕಕ್ಕಟಸ್ಸೇವಾತಿ ಕಕ್ಕಟಸ್ಸ ಇವ. ಮೂಸಿಕಕಣ್ಣೋತಿ ಆಖುಕಣ್ಣೋ. ಜಟುಕಕಣ್ಣೋತಿ ವಗ್ಗುಲಿಕಣ್ಣೋ. ಅವಿದ್ಧಕಣ್ಣೋತಿ ಅಚ್ಛಿದ್ದಕಣ್ಣೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಸೋತಿ ಅವಿದ್ಧಕಣ್ಣೋ. ಕಣ್ಣೇ ಭಗನ್ದರೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಕಣ್ಣಭಗನ್ದರೋ, ಸೋಯೇವ ಕಣ್ಣಭಗನ್ದರಿಕೋ. ಗಣ್ಡೋ ಕಣ್ಣೇ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಗಣ್ಡಕಣ್ಣೋ. ಪಗ್ಘರಿತಪುಬ್ಬೇನಾತಿ ಪಗ್ಘರಿತಪೂಯೇನ. ಟಙ್ಕಿತೋ ಕಣ್ಣೋ ಯಸ್ಸಾತಿ ಟಙ್ಕಿತಕಣ್ಣೋ. ಗೋಭತ್ತನಾಳಿಕಾಯಾತಿ ಗುನ್ನಂ ಭತ್ತಪಾನತ್ಥಂ ಕತಾಯ ನಾಳಿಕಾಯ. ಬಿಳಾರಕ್ಖಿ ವಿಯ ಅತಿಪಿಙ್ಗಲಂ ಅಕ್ಖಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅತಿಪಿಙ್ಗಲಕ್ಖಿ. ಮಧುವಣ್ಣೋ ವಿಯ ಪಿಙ್ಗಲಂ ಅಕ್ಖಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಮಧುಪಿಙ್ಗಲಕ್ಖಿ. ನಿಪ್ಪಖುಮಕ್ಖೀತಿ ಏತ್ಥ ಪಖುಮಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅಕ್ಖಮ್ಹಿ ಜಾತಂ ಲೋಮಂ. ತಞ್ಹಿ ಅಕ್ಖಿನೋ ಪಕ್ಖದ್ವಯೇ ಜಾತತ್ತಾ ಪಖುಮನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನತ್ಥಿ ಪಖುಮಂ ಅಕ್ಖಿಮ್ಹಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ನಿಪ್ಪಖುಮಕ್ಖಿ. ಅಸ್ಸುಪಗ್ಘರಣಂ ಅಕ್ಖಿಮ್ಹಾ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅಸ್ಸುಪಗ್ಘರಣಕ್ಖಿ. ಪುಪ್ಫಂ ಸಞ್ಜಾತಂ ಯಸ್ಸ ಅಕ್ಖಿನೋತಿ ಪುಪ್ಫಿತಂ. ಪುಪ್ಫಿತಂ ಅಕ್ಖಿ ಯಸ್ಸಾತಿ ಪುಪ್ಫಿತಕ್ಖಿ. ಅಕ್ಖಿಪಾಕೇನಾತಿ ಅಕ್ಖಿನೋ ದಲಪರಿಯನ್ತೇಸು ಪಚ್ಚನಕೇನ ರೋಗೇನ.

ಚಿಪಿಟನಾಸಿಕೋತಿ ಅನುನ್ನತನಾಸಿಕೋ. ಸುಕತುಣ್ಡಸದಿಸಾಯಾತಿ ಸುವಾನಂ ಮುಖೇನ ಸದಿಸಾಯ.

ಪಟಙ್ಗಮಣ್ಡೂಕಸ್ಸೇವಾತಿ ಪಟಙ್ಗನಾಮಕಸ್ಸ ಮಣ್ಡೂಕಸ್ಸ ಮುಖನಿಮಿತ್ತಂ ಇವ ಮುಖನಿಮಿತ್ತಂಯೇವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಉಕ್ಖಲಿಮುಖವಟ್ಟಿಸದಿಸೇಹೀತಿ ಉಕ್ಖಲಿಯಾ ಮುಖವಟ್ಟಿನಾ ಸದಿಸೇಹಿ. ಭೇರಿಚಮ್ಮಸದಿಸೇಹೀತಿ ಭೇರಿಯಾ ಮುಖೇ ನಹಿತಚಮ್ಮೇನ ಸದಿಸೇಹಿ. ಏಳಮುಖೋತಿ ಏಳಾಯ ನಿಚ್ಚಪಗ್ಘರಿತಂ ಮುಖಮೇತಸ್ಸೇತಿ ಏಳಮುಖೋ. ಉಪ್ಪಕ್ಕಮುಖೋತಿ ಉಪ್ಪಕ್ಕಂ ಕುಥಿಕಂ ಮುಖಮೇತಸ್ಸಾತಿ ಉಪ್ಪಕ್ಕಮುಖೋ. ಸಙ್ಖತುಣ್ಡಕೋತಿ ಸಙ್ಖಸ್ಸ ತುಣ್ಡೇನ ಸದಿಸೋ ಓಟ್ಠೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಸಙ್ಖತುಣ್ಡಕೋ.

ಅಟ್ಠಕದನ್ತಸದಿಸೇಹೀತಿ ಅಟ್ಠಕನಾಮಕಸ್ಸ ನಙ್ಗಲಸ್ಸ ದನ್ತೇಹಿ ಸದಿಸೇಹಿ. ದನ್ತೇ ಪಿದಹಿತುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ದನ್ತನ್ತರೇತಿ ದನ್ತವಿವರೇ, ದನ್ತಮಜ್ಝೇ ವಾ. ಕಲನ್ದಕದನ್ತೋ ವಿಯಾತಿ ಕಾಳಕಾನಂ ದನ್ತೋ ವಿಯ.

ಮಹಾಹನುಕೋತಿ ಮಹನ್ತೋ ಹನು ಏತಸ್ಸಾತಿ ಮಹಾಹನುಕೋ. ಚಿಪಿಟಹನುಕೋತಿ ಅನುನ್ನತಹನುಕೋ. ನಿಮ್ಮಸ್ಸುದಾಠಿಕೋತಿ ನತ್ಥಿ ಮಸ್ಸು ಚ ದಾಠಿ ಚ ಏತಸ್ಸಾತಿ ನಿಮ್ಮಸ್ಸುದಾಠಿಕೋ. ಭಟ್ಠಅಂಸಕೂಟೋತಿ ಭಟ್ಠೋ ಪತಿತೋ ಅಂಸಕೂಟೋ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಭಟ್ಠಅಂಸಕೂಟೋ. ಗೋಧಾಗತ್ತೋತಿ ಗೋಧಾಯ ಗತ್ತಂ ವಿಯ ಗತ್ತಂ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಗೋಧಾಗತ್ತೋ. ಸಬ್ಬಂಪೇತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಏತಂ ‘‘ಕಚ್ಛುಗತ್ತೋ’’ತಿಆದಿವಚನಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಕಚ್ಛುಗತ್ತೋ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಯೋಜನಾ.

ಭಟ್ಠಕಟಿಕೋತಿ ಭಟ್ಠಾ ಪನ್ನಾ ಕಟಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಭಟ್ಠಕಟಿಕೋ. ಅಚ್ಚುಗ್ಗತೇಹಿ ಆನಿಸದಮಂಸೇಹೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಾತಣ್ಡಿಕೋತಿ ವಾತೇನ ಪೂರಿತೋ ಅಣ್ಡಕೋಸೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ವಾತಣ್ಡಿಕೋ. ಸಙ್ಘಟ್ಟನಜಾಣುಕೋತಿ ಅನ್ತೋ ನತತ್ತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಙ್ಘಟ್ಟನಂ ಜಾಣು ಏತಸ್ಸಾತಿ ಸಙ್ಘಟ್ಟನಜಾಣುಕೋ. ವಿಕಟೋತಿ ತಿರಿಯಗಮನಪಾದೋ. ಉಪಡ್ಢಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಸಹ ಭೇದೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸೋ ದುವಿಧೋ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ದುವಿಧೋ ಸೋ ಉಪಡ್ಢಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಥ ವಾ ಸೋ ಉಪಡ್ಢಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಓರೂಳ್ಹಾಹಿ ಮಹನ್ತೀಹಿ ಜಙ್ಘಪಿಣ್ಡಿಕಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ವಾ ಉಪರಿ ಆರೂಳ್ಹಾಹಿ ಮಹನ್ತೀಹಿ ಜಙ್ಘಪಿಣ್ಡಿಕಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ವಾತಿ ದುವಿಧೋತಿ ಯೋಜನಾ. ಪಿಟ್ಠಿಕಪಾದೋತಿ ಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಉಟ್ಠಿತೋ ಪಾದೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪಿಟ್ಠಿಕಪಾದೋ. ಗಣ್ಡಿಕಙ್ಗುಲಿ ವಾತಿ ಗಣ್ಡೇನ ಉಟ್ಠಿತೋ ಅಙ್ಗುಲಿ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಗಣ್ಡಿಕಙ್ಗುಲಿ. ಸಬ್ಬೋಪೇಸಾತಿ ಏಸ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಜನೋ. ಪರಿಸಂ ದೂಸೇತೀತಿ ಪರಿಸದೂಸನೋ.

ಪುಬ್ಬಾದೀಹೀತಿಆದಿಸದ್ದೇನ ಚಕ್ಖುಪಸಾದಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯಕರಾನಿ ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ವತ್ಥೂನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ದ್ವೀಹಿ ವಾ ಅಕ್ಖೀಹಿ, ಏಕೇನ ವಾ ಅಕ್ಖಿನಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಉಭಯಮ್ಪೀತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಚರಿಯಾನಂ ಉಭಯಮ್ಪಿ ವಚನಂ. ಪಾಳಿಯಂ ‘‘ಅನ್ಧಂ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತೀ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಕಾಣಂ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಪರಿಯಾಯೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಞ್ಹಿ ‘‘ಜಚ್ಚನ್ಧೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ದ್ವೇಅಕ್ಖಿಕಾಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಕುಣೀತಿ ಕುಣನಂ ಸಂಕೋಚನಂ ಕುಣಂ, ತಮೇತಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ಕುಣೀ. ಖಞ್ಜೋತಿ ಖಞ್ಜತಿ ಗತಿವೇಕಲ್ಲಭಾವೇನ ಪವತ್ತತೀತಿ ಖಞ್ಜೋ. ಕುಣ್ಡಪಾದಕೋತಿ ಏತ್ಥ ಕುಣ್ಡೋತಿ ಖಞ್ಜಸ್ಸೇವ ನಾಮಂ. ಖಞ್ಜೋ ಹಿ ಕುಡತಿ ಗಮನಂ ಪಟಿಹನತೀತಿ ಕುಣ್ಡೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಕುಣ್ಡಪಾದಕೋ? ಕಸ್ಮಾ ಪಿಟ್ಠಿಪಾದಮಜ್ಝೇನ ಚಙ್ಕಮನ್ತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮಜ್ಝೇ ಸಂಕುಟಿತಪಾದತ್ತಾ’’ತಿ. ಇಮಿನಾ ಹಿ ಕುಣ್ಡಪಾದಸ್ಸ ಚ ಪಿಟ್ಠಿಪಾದಮಜ್ಝೇನ ಚಙ್ಕಮನಸ್ಸ ಚ ಹೇತುಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಅನನ್ತರವಾಕ್ಯೇಪಿ. ಸಬ್ಬೋಪೇಸಾತಿ ಏಸ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಜನೋ.

ಪಕ್ಖಹತೋತಿ ಏತ್ಥ ಏಕೋ ಪಕ್ಖೋ ಹತೋ ವಿನಾಸೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪಕ್ಖಹತೋತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಏಕೋ ಹತ್ಥೋ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಪಕ್ಖಪಾತೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಸೋ ಅಪಾಠೋಯೇವ. ಪಕ್ಖಸದ್ದೋ ಹಿ ಕೋಟ್ಠಾಸವಾಚಕೋ, ನ ಪಙ್ಗುಲಪರಿಯಾಯೋ, ಪೀಠಸಬ್ಬೀ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಪೀಠೇನ ಸಬ್ಬತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಸೀಲೇನಾತಿ ಪೀಠಸಬ್ಬೀ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ಜಿಣ್ಣಭಾವೇನ ದುಬ್ಬಲೋ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಜೀರಣಂ ಜರಾ, ತಾಯ ದುಬ್ಬಲೋ ಜರಾದುಬ್ಬಲೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಬಲವಾ ಹೋತೀತಿ ಆಗನ್ತುಕರೋಗಾನಮಭಾವೇನ ಬಲವಾ ಹೋತಿ, ‘‘ವಚೀಭೇದೋ ನಪ್ಪವತ್ತತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಮುಖಮತ್ತಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ ಪವತ್ತತಿ, ನ ವಚೀಭೇದೋ ಏತ್ಥ ಜನೇತಿ ಮೂಗೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯಸ್ಸ ವಚೀಭೇದೋ ನ ಪವತ್ತತಿ, ಅಯಂ ಮೂಗೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಮಮ್ಮನನ್ತಿ ಖಲಿತವಚನಂ. ಯೋ ಏಕಮೇವ ಅಕ್ಖರಂ ಚತುಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಂ ವದತಿ, ತಸ್ಸೇತಮಧಿವಚನಂ.

ಬಧೀರೋತಿ ಸುತಿಹೀನೋ. ಸೋ ಹಿ ಹನನಂ ಸೋತಪಸಾದಸ್ಸ ನಾಸನಂ ವಧೋ, ತಂ ಈರತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಬಧೀರೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯೋ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ನ ಸುಣಾತಿ, ಅಯಂ ಬಧೀರೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾ ನಟ್ಠಪಸಾದತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉಭಯದೋಸವಸೇನಾತಿ ಉಪಲಕ್ಖಣವಸೇನ ವುತ್ತಂ ಅನ್ಧಮೂಗಬಧಿರಪಬ್ಬಾಜನೇ ತಿದೋಸವಸೇನಪಿ ವುತ್ತತ್ತಾ. ತೇತಿ ಹತ್ಥಚ್ಛಿನ್ನಾದಯೋ ದ್ವತ್ತಿಂಸಜನೇ. ಓಸಾರಣಂ ಅಪತ್ತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಸಙ್ಘೋ ಓಸಾರೇತಿ ಚೇತಿ ಯೋಜನಾ. ಓಸಾರೇತೀತಿ ಸಙ್ಘೇ ಪವೇಸೇತಿ.