೩. ನಗ್ಗವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

೮೮೩. ನಗ್ಗವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ಚಿಣ್ಣೇನಾತಿ ಚಿಣ್ಣೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ಕಿಂ ನು ಖೋ ನಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಚರಣೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಚಿಣ್ಣಸದ್ದಸ್ಸ ಚರಣಂ ಚಿಣ್ಣನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ನ ಅಞ್ಞಂ ಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಏವತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಅಞ್ಞತ್ಥಾಪೋಹನಂ ವಾತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೮೭. ದುತಿಯೇ ಅನುತ್ತಾನಟ್ಠಾನಂ ನತ್ಥೀತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೯೩. ತತಿಯೇ ಅನನ್ತರಾಯಿಕಿನೀತಿ ಏತ್ಥ ನತ್ಥಿ ಅನ್ತರಾಯೋ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಅನನ್ತರಾಯಾ, ಸಾ ಏವ ಅನನ್ತರಾಯಿಕಿನೀತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅನನ್ತರಾಯಾ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೯೮. ಚತುತ್ಥೇ ಪಞ್ಚಾಹನ್ತಿ ಸಮಾಹಾರದಿಗು, ಣಿಕಪಚ್ಚಯೋ ಸ್ವತ್ಥೋ. ಸಙ್ಘಾಟಿಚಾರೋತಿಏತ್ಥ ಕೇನಟ್ಠೇನ ಸಙ್ಘಾಟಿ ನಾಮ, ಚಾರಸದ್ದೋ ಕಿಮತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಪರಿಭೋಗವಸೇನ ವಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಸಙ್ಘಟಿತಟ್ಠೇನಾತಿ ಸಂಹರಿತಟ್ಠೇನ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಕೇನಟ್ಠೇನ ಸಙ್ಘಾಟಿ ನಾಮಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಂ ವಿಸಜ್ಜೇತಿ. ‘‘ಪರಿವತ್ತನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಚಾರಸದ್ದೋ ಕಿಮತ್ಥೋ’’ತಿ ಚೋದನಂ ಪರಿಹರತಿ. ಪಞ್ಚಸೂತಿ ತಿಚೀವರಂ ಉದಕಸಾಟಿಕಾ ಸಂಕಚ್ಚಿಕಾತಿ ಪಞ್ಚಸೂತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೯೦೩. ಪಞ್ಚಮೇ ‘‘ಚೀವರಸಙ್ಕಮನೀಯ’’ನ್ತಿಏತ್ಥ ಸಙ್ಕಮೇತಬ್ಬಂ ಪಟಿದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಙ್ಕಮನೀಯನ್ತಿ ಕಮುಧಾತುಸ್ಸ ಪಟಿದಾನತ್ಥಞ್ಚ ಅನೀಯಸದ್ದಸ್ಸ ಕಮ್ಮತ್ಥಞ್ಚ, ‘ಚೀವರಞ್ಚ ತಂ ಸಙ್ಕಮನೀಯಞ್ಚೇ’ತಿ ಚೀವರಸಙ್ಕಮನೀಯನ್ತಿ ವಿಸೇಸನಪರಪದಭಾವಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಙ್ಕಮೇತಬ್ಬಂ ಚೀವರ’’ನ್ತಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಸಙ್ಕಮೇತಬ್ಬಂ ಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಮ್ಮತ್ಥಞ್ಚ ವಿಸೇಸನಪರಪದಭಾವಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಪಟಿದಾತಬ್ಬಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಮುಧಾತುಯಾ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯವಸೇನಾತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೯೦೯. ಛಟ್ಠೇ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಪರಿಕ್ಖಾರ’’ನ್ತಿಏತ್ಥ ಪರಿಕ್ಖಾರಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಂಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿಆದಿ. ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅಞ್ಞತರನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಕಿತ್ತಕಂಅಗ್ಘನಕನ್ತಿ ಕಿಂ ಪಮಾಣೇನ ಅಗ್ಘೇನ ಅರಹಂ ಚೀವರಂ. ದಾತುಕಾಮತ್ಥಾತಿ ತುಮ್ಹೇ ದಾತುಕಾಮಾ ಭವಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕತಿಪಾಹೇನಾತಿ ಕತಿಪಯಾನಿ ಅಹಾನಿ ಕತಿಪಾಹಂ, ಯಕಾರಲೋಪೋ. ಕತಿಪಯಸದ್ದೋಹಿ ದ್ವಿತಿವಾಚಕೋ ರೂಳ್ಹೀಸದ್ದೋ, ತೇನ ಕತಿಪಾಹೇನ. ಸಮಗ್ಘನ್ತಿ ಅಪ್ಪಗ್ಘಂ. ಸಂಸದ್ದೋ ಹಿ ಅಪ್ಪತ್ಥವಾಚಕೋತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೯೧೧. ಸತ್ತಮೇ ‘‘ವಿಪಕ್ಕಮಿಂಸೂ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವಿವಿಧಂ ಠಾನಂ ಪಕ್ಕಮಿಂಸೂತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಅಗಮಂಸೂ’’ತಿ. ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಆಗಮನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೯೧೫. ಕತಿಪಾಹೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀತಿ ಕತಿಪಾಹೇನ ಚೀವರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ. ತತೋತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಚೀವರುಪ್ಪಜ್ಜನಕಾಲೇತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಅಟ್ಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೯೧೬. ಅಟ್ಠಮೇ ಯೇ ನಾಟಕಂ ನಾಟೇನ್ತಿ, ತೇ ನಟಾ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾ ನಟಕಂ ನಾಟೇನ್ತೀತಿ ನಟಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯೇ ನಚ್ಚನ್ತಿ, ತೇ ನಾಟಕಾ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾ ಸಯಂ ನಟನ್ತೀತಿ ನಾಟಕಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ. ವಂಸವರತ್ತಾದೀಸೂತಿ ಏತ್ಥ ವಂಸೋ ನಾಮ ವೇಣು. ವರತ್ತಾ ನಾಮ ನದ್ಧಿಕಾ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ರಜ್ಜುಆದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಯೇ ಲಙ್ಘನಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತೇ ಲಙ್ಘಕಾ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಮಾಯಾಕಾರಾತಿ ಏತ್ಥ ಮಾಯಾ ನಾಮ ಮಯನಾಮಕೇನ ಅಸುರೇನ ಸುರೇ ಚಲಯಿತುಂ ಕತತ್ತಾ ಮಯಸ್ಸ ಏಸಾತಿ ಮಾಯಾ, ತಂ ಕರೋತೀತಿ ಮಾಯಾಕಾರೋ, ಮಯನಾಮಕೋ ಅಸುರೋಯೇವ. ಅಞ್ಞೇ ಪನ ರೂಳ್ಹೀವಸೇನ ‘‘ಮಾಯಾಕಾರಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಸೋಕೇನ ಝಾಯನಂ ಡಯ್ಹನಂ ಸೋಕಜ್ಝಾಯಂ, ಸುರಾನಂ ಸೋಕಜ್ಝಾಯಂ ಕರೋತೀತಿ ಸೋಕಜ್ಝಾಯಿಕೋ, ಮಯನಾಮಕೋ ಅಸುರೋಯೇವ. ಅಞ್ಞೇ ಪನ ರೂಳ್ಹೀವಸೇನ ‘‘ಸೋಕಜ್ಝಾಯಿಕಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಇತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸೋಕಜ್ಝಾಯಿಕಾ ನಾಮ ಮಾಯಾಕಾರಾ’’ತಿ. ಕುಮ್ಭಥುಣಿಕಾ ನಾಮಾತಿ ಏತ್ಥ ವಿಸ್ಸಟ್ಠತ್ತಾ ಥವೀಯತೀತಿ ಥುಣೋ, ಸದ್ದೋ. ಕುಮ್ಭಸ್ಸ ಥುಣೋ ಕುಮ್ಭಥುಣೋ. ತೇನ ಕೀಳನ್ತೀತಿ ಕುಮ್ಭಥುಣಿಕಾ, ಇತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಘಟಕೇನ ಕೀಳನಕಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ. ಬಿಮ್ಬಿಸಕನ್ತಿ ಚತುರಸ್ಸಅಮ್ಬಣತಾಳನಂ, ತಂ ವಾದೇನ್ತೀತಿ ಬಿಮ್ಬಿಸಕವಾದಕಾತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ನವಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೯೨೧. ನವಮೇ ತೇಸನ್ತಿ ಯೇ ‘‘ನ ಮಯಂ ಅಯ್ಯೇ ಸಕ್ಕೋಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೇಸಂ. ದಸ್ಸತೀತಿ ಅಚ್ಛಾದೇಸ್ಸತೀತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೯೨೭. ದಸಮೇ ಯಸ್ಸಾತಿ ಕಥಿನಸ್ಸ. ಉಬ್ಭಾರಮೂಲಕೋತಿ ಉದ್ಧಾರಮೂಲಕೋ. ಸದ್ಧಾಪರಿಪಾಲನತ್ಥನ್ತಿ ಕಥಿನುದ್ಧಾರಂ ಯಾಚನ್ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾಯ ಪರಿಪಾಲನತ್ಥನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

ನಗ್ಗವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.