ಭಿಕ್ಖುನೀವಿಭಙ್ಗೋ

೧. ಪಾರಾಜಿಕಕಣ್ಡಅತ್ಥಯೋಜನಾ

ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ, ಕತ್ವಾನ ಯೋಜನಾನಯಂ;

ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ, ಕರಿಸ್ಸಂ ಯೋಜನಾನಯಂ.

ಯೋತಿ ವಿಭಙ್ಗೋ. ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸಾತಿ ವಿಭಙ್ಗೋ ಅಸ್ಸ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ. ಯತೋತಿ ಯಸ್ಮಾ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಯೋಜನಾ – ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಯೋ ವಿಭಙ್ಗೋ ಸಙ್ಗಹಿತೋ ಅಸ್ಸ, ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ ಸಂವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಪತ್ತೋ ಯತೋ, ತತೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಿಭಙ್ಗಸ್ಸ ಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಂ ಕಾತುಂ ತಾವ ಪಾರಾಜಿಕೇ ಅಯಂ ಸಂವಣ್ಣನಾ ಹೋತೀತಿ. ಅಪುಬ್ಬಾನಂ ಪದಾನಂ ವಣ್ಣನಾ ಅಪುಬ್ಬಪದವಣ್ಣನಾ, ತಂ.

೧. ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೫೬. ‘‘ತೇನ…ಪೇ… ಸಾಳ್ಹೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಏತ್ಥಾ’’ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ದಬ್ಬಗುಣಕಿರಿಯಾಜಾತಿನಾಮಸಙ್ಖಾತೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಸದ್ದೇಸು ಸಾಳ್ಹಸದ್ದಸ್ಸ ನಾಮಸದ್ದಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಾಳ್ಹೋತಿ ತಸ್ಸ ನಾಮ’’ನ್ತಿ. ಮಿಗಾರಮಾತುಯಾತಿ ವಿಸಾಖಾಯ. ಸಾ ಹಿ ಮಿಗಾರಸೇಟ್ಠಿನಾ ಮಾತುಟ್ಠಾನೇ ಠಪಿತತ್ತಾ ಮಿಗಾರಮಾತಾ ನಾಮ. ನವಕಮ್ಮಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತೀತಿ ನವಕಮ್ಮಿಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ನವಕಮ್ಮಾಧಿಟ್ಠಾಯಿಕ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಪಣ್ಡಿಚ್ಚೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪಣ್ಡಾ ವುಚ್ಚತಿ ಪಞ್ಞಾ, ಸಾ ಸಞ್ಜಾತಾ ಇಮಿಸ್ಸಾತಿ ಪಣ್ಡಿತಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ವೇಯ್ಯತ್ತಿಕೇನಾತಿ ವಿಸೇಸೇನ ಅಞ್ಜತಿ ಪಾಕಟಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಿಯತ್ತೋ, ಪುಗ್ಗಲೋ, ತಸ್ಸ ಇದಂ ವೇಯ್ಯತ್ತಿಕಂ, ಞಾಣಂ, ತೇನ. ‘‘ಪಣ್ಡಾ’’ತಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ‘‘ಮೇಧಾ’’ತಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ವಿಸೇಸಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಾಳಿಗಹಣೇ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಮೇಧಾ’’ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾ ‘‘ಪಣ್ಡಾ’’ತಿ ವುತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ವಿಸೇಸೋ ಹೋತಿ ಸತಿಸಹಾಯತ್ತಾ. ತತ್ರುಪಾಯಾಯಾತಿ ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋ ‘‘ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತತಾ’’ತಿಆದೀಸು (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ಯೇವಾಪನಕವಣ್ಣನಾ) ವಿಯ. ‘‘ಕಮ್ಮೇಸೂ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮುಪಪರಿಕ್ಖಾಯಾತಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮೇಸು ವಿಚಾರಣಾಯ. ಚಸದ್ದೇನ ‘‘ಕತಾಕತ’’ನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ ದ್ವನ್ದವಾಕ್ಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪರಿವೇಸನಟ್ಠಾನೇತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಿಸನ್ತಿ ಪವಿಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪರಿವೇಸನಂ, ತಮೇವ ಠಾನಂ ಪರಿವೇಸನಟ್ಠಾನಂ, ತಸ್ಮಿಂ. ನಿಕೂಟೇತಿ ಏತ್ಥ ಕೂಟಸಙ್ಖಾತಸಿಖರವಿರಹಿತೇ ಓಕಾಸೇತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕೋಣಸದಿಸಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸಿತೇ ಗಮ್ಭೀರೇ’’ತಿ. ವಿತ್ಯೂಪಸಗ್ಗೋ ವಿಕಾರವಾಚಕೋ, ಸರಸದ್ದೋ ಸದ್ದವಾಚಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಿಪ್ಪಕಾರಸದ್ದೋ’’ತಿ. ಚರತಿ ಅನೇನಾತಿ ಚರಣಂ ಪಾದೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಉಟ್ಠಿತೋ ಗಿಲಾನೋ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಚರಣಗಿಲಾನಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಾದರೋಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ.

೬೫೭. ‘‘ತಿನ್ತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅವಸ್ಸುತಸದ್ದೋ ಇಧ ಕಿಲಿನ್ನತ್ಥೇ ಏವ ವತ್ತತಿ, ನ ಅಞ್ಞತ್ಥೇತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಅವಸ್ಸುತಾ’’ತಿಪದಸ್ಸ. ಪದಭಾಜನೇ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಪದಭಾಜನೇ. ವತ್ಥಂ ರಙ್ಗಜಾತೇನ ರತ್ತಂ ವಿಯ, ತಥಾ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಸುಟ್ಠು ರತ್ತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಅಪೇಕ್ಖಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಪೇಕ್ಖಾ ಏತಿಸ್ಸಮತ್ಥೀತಿ ಅಪೇಕ್ಖವತೀತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಪಟಿಬದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ಇಮಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಟಿಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಠಪಿತಚಿತ್ತಾ ವಿಯಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಪದವಿಭಙ್ಗೇಪೀತಿ ‘‘ಅವಸ್ಸುತೋ’’ತಿ ದುತಿಯಪದಭಾಜನೇಪಿ. ಪುಗ್ಗಲಸದ್ದಸ್ಸ ಸತ್ತಸಾಮಞ್ಞವಾಚಕತ್ತಾ ಪುರಿಸಸದ್ದೇನ ವಿಸೇಸೇತಿ. ಅಧೋಉಬ್ಭಇತಿ ನಿಪಾತಾನಂ ಛಟ್ಠಿಯಾ ಸಮಸಿತಬ್ಬಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಕ್ಖಕಾನಂ ಅಧೋ’’ತಿಆದಿ. ನನು ಯಥಾ ಇಧ ‘‘ಅಕ್ಖಕಾನಂ ಅಧೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ಏವಂ ಪದಭಾಜನೇಪಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಕಸ್ಮಾ ನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಪದಭಾಜನೇ’’ತಿಆದಿ. ಪದಪಟಿಪಾಟಿಯಾತಿ ‘‘ಅಧೋ’’ತಿ ಚ ‘‘ಅಕ್ಖಕ’’ನ್ತಿ ಚ ಪದಾನಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ. ಏತ್ಥಾತಿ ಅಧಕ್ಖಕಉಬ್ಭಜಾಣುಮಣ್ಡಲೇಸು. ಸಾಧಾರಣಪಾರಾಜಿಕೇಹೀತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸಾಧಾರಣೇಹಿ ಪಾರಾಜಿಕೇಹಿ. ನಾಮಮತ್ತನ್ತಿ ನಾಮಮೇವ.

೬೫೯. ಏವನ್ತಿ ಇಮಾಯ ಪಾಳಿಯಾ ವಿಭಜಿತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಉಭತೋಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ‘‘ಉಭತೋಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿ ಪಾಠೋ ಮೂಲಪಾಠೋಯೇವ, ನಾಞ್ಞೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೇನ ವಿಸೇಸಮಕತ್ವಾ ‘‘ಉಭತೋಅವಸ್ಸುತೇತಿ ಉಭತೋ ಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಉಭತೋತಿ ಏತ್ಥ ಉಭಸರೂಪಞ್ಚ ತೋಸದ್ದಸ್ಸ ಛಟ್ಠ್ಯತ್ಥೇ ಪವತ್ತಿಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಚೇವ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನೀಪುರಿಸಸದ್ದೇಹಿ ಉಭಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಯಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಸ’’ಇತಿ ಚ ದ್ವೀಹಿ ಸದ್ದೇಹಿ ತೋಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಛಟ್ಠ್ಯತ್ಥಂ, ಉಭಿನ್ನಂ ಅವಸ್ಸುತಭಾವೇ ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಾವಪಚ್ಚಯೇನ ವಿನಾ ಭಾವತ್ಥೋ ಞಾತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅವಸ್ಸುತಭಾವೇ’’ತಿ. ಯಥಾಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇನಾತಿ ‘‘ಅಧಕ್ಖಕಂ, ಉಬ್ಭಜಾಣುಮಣ್ಡಲ’’ನ್ತಿ ಯೇನ ಯೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನೇನ. ಅತ್ತನೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ. ತಸ್ಸ ವಾತಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ವಾ. ಇಧಾಪೀತಿ ಕಾಯಪಟಿಬದ್ಧೇನ ಕಾಯಾಮಸನೇಪಿ.

ತತ್ರಾತಿ ತೇಸು ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನೀಸು. ನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ ‘‘ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಅವುತ್ತತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಚೋಪಯಮಾನಾಪೀತಿ ಅಚಾಲಯಮಾನಾಪಿ, ಪಿಸದ್ದೋ ಸಮ್ಭಾವನತ್ಥೋ, ತೇನ ಚೋಪಯಮಾನಾ ಪಗೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏವಂ ಪನ ಸತೀತಿ ಚಿತ್ತೇನೇವ ಅಧಿವಾಸಯಮಾನಾಯ ಸತಿ ಪನ. ಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನತಾತಿ ಇಮಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನಭಾವೋ. ತಬ್ಬಹುಲನಯೇನಾತಿ ‘‘ವನಚರಕೋ (ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೨.೨೦೧; ೩.೧೩೩), ಸಙ್ಗಾಮಾವಚರೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೨.೧೦೮) ವಿಯ ತಸ್ಸಂ ಕಿರಿಯಾಯಂ ಬಹುಲತೋ ಸಮುಟ್ಠಾನನಯೇನ. ಸಾತಿ ಕಿರಿಯಸಮುಟ್ಠಾನತಾ.

೬೬೦. ಏತ್ಥಾತಿ ಉಬ್ಭಕ್ಖಕಅಧೋಜಾಣುಮಣ್ಡಲೇಸು.

೬೬೨. ‘‘ಏಕತೋ ಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ತೋಪಚ್ಚಯೋ ಛಟ್ಠ್ಯತ್ಥೇ ಹೋತಿ. ಸಾಮಞ್ಞವಚನಸ್ಸಾಪಿ ವಿಸೇಸೇ ಅವಟ್ಠಾನತೋ, ವಿಸೇಸತ್ಥಿನಾ ಚ ವಿಸೇಸಸ್ಸ ಅನುಪಯೋಜಿತಬ್ಬತೋ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಏವಾ’’ತಿ. ತತ್ರಾತಿ ‘‘ಏಕತೋ ಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ‘‘ತಥೇವಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತೋತಿ ಅತ್ಥಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ಚತೂಸೂತಿ ಮೇಥುನರಾಗ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗಗೇಹಸಿತಪೇಮ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತಸಙ್ಖಾತೇಸು ಚತೂಸು. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ.

೬೬೩. ಅಯಂ ಪುರಿಸೋ ಇತಿ ವಾ ಇತ್ಥೀ ಇತಿ ವಾ ಅಜಾನನ್ತಿಯಾ ವಾತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೬೪. ದುತಿಯೇ ಕಚ್ಚಿ ನೋ ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ನೋಸದ್ದೋ ನುಸದ್ದತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಕಚ್ಚಿ ನು ಸಾ’’ತಿ. ಪರಿವಾರವಿಪತ್ತೀತಿ ಪರಿಜನಸ್ಸ ವಿನಾಸನಂ. ‘‘ಅಕಿತ್ತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಸಮ್ಮುಖಾ ನಿನ್ದಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಸೋ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪರಮ್ಮುಖಾ ನಿನ್ದಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪರಮ್ಮುಖಗರಹಾ ವಾ’’ತಿ.

೬೬೬. ‘‘ಯಾ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಆಪನ್ನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಸಾ ವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ತಸದ್ದಸ್ಸ ವಿಸಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಚತುನ್ನನ್ತಿ ನಿದ್ಧಾರಣತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಸಾಮಿವಚನಂ, ಚತೂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಚ್ಛಾತಿ ಸಬ್ಬಪಾರಾಜಿಕಾನಂ ಪಚ್ಛಾ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇತಿ ಪಠಮತತಿಯಪಾರಾಜಿಕಾನಮನ್ತರೇ ಠಾನೇ. ಠಪಿತನ್ತಿ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ. ತತ್ರಾತಿ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ತತಿಯಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೬೯. ತತಿಯೇ ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಧಮ್ಮೇನ ವಿನಯೇನಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ. ಪದಭಾಜನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಞತ್ತಿಸಮ್ಪದಾ ಚೇವ ಅನುಸಾವನಸಮ್ಪದಾ ಚ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಞತ್ತಿ…ಪೇ… ಸಮ್ಪದಾಯ ಚಾ’’ತಿ. ಸತ್ಥುಸಾಸನೇನಾತಿ ಚ ಸತ್ಥು ಆಣಾಯ. ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಘೇ. ‘‘ವಚನಂ ನಾದಿಯತೀ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ ಸಙ್ಘಂ ವಾ ನಾದಿಯತೀತಿ ಏತ್ಥ ನಾದಿಯನಂ ನಾಮ ನಾನುವತ್ತನಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ನಾನುವತ್ತತೀ’’ತಿ. ತತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಘಾದೀಸು. ಅಯಂ ತಾವ ಸಂವಾಸೋತಿ ಸಹ ಭಿಕ್ಖೂ ವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಂವಾಸೋತಿ ಅತ್ಥೇನ ಅಯಂ ಏಕಕಮ್ಮಾದಿ ಸಂವಾಸೋ ನಾಮ. ‘‘ಸಹ ಅಯನಭಾವೇನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಸಹ ಅಯನ್ತಿ ಪವತ್ತನ್ತೀತಿ ಸಹಾಯಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇತಿ ಭಿಕ್ಖೂ. ಯೇಹಿ ಚಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಚ. ತಸ್ಸಾತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಸ್ಸ. ತೇನಾತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕೇನ. ಅತ್ತನೋತಿ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಸ್ಸಾತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಪಾರಾಜಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೭೫. ಚತುತ್ಥೇ ಮೇಥುನರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತಾ ನಾಧಿಪ್ಪೇತಾ, ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತಾವಾಧಿಪ್ಪೇತಾತಿ ಆಹ ‘‘ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗೇನ ಅವಸ್ಸುತಾ’’ತಿ. ‘‘ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸಾ’’ತಿಪದಂ ನ ಹತ್ಥಸದ್ದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ, ಗಹಣಸದ್ದೇನೇವ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತನ್ತಿ ಗಹಣಂ, ‘‘ಹತ್ಥಗ್ಗಹಣ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತವಚನಂ ಉಪಲಕ್ಖಣಮತ್ತಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಞ್ಞಮ್ಪೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ‘‘ಅಞ್ಞಮ್ಪೀ’’ತಿ ಹತ್ಥಗಹಣತೋ ಇತರಮ್ಪಿ. ಅಪಾರಾಜಿಕಕ್ಖೇತ್ತೇತಿ ಉಬ್ಭಕ್ಖಕೇ ಅಧೋಜಾಣುಮಣ್ಡಲೇ. ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಹತ್ಥಗ್ಗಹಣ’’ನ್ತಿಪದಸ್ಸ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಅಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪಟಿಸೇವನತ್ಥಾಯಾ’’ತಿಪದೇ. ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋ ಏವ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ನ ಮೇಥುನಧಮ್ಮೋ’’ತಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಗಹಣೇ. ಸಾಧಕನ್ತಿ ಞಾಪಕಂ.

ತಿಸ್ಸಿತ್ಥಿಯೋತಿ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಉಪಯೋಗವಚನಂ. ತೀಸು ಇತ್ಥೀಸೂತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ, ತಿಸ್ಸೋ ಇತ್ಥಿಯೋ ಉಪಗನ್ತ್ವಾತಿ ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಪರತೋಪಿ. ಯಂ ಮೇಥುನಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ನ ಸೇವೇತಿ ಯೋಜನಾ. ನ ಸೇವೇತಿ ಚ ನ ಸೇವತಿ. ತಿಕಾರಸ್ಸ ಹಿ ಏಕಾರೋ. ತಯೋ ಪುರಿಸೇತಿ ತೀಸು ಪುರಿಸೇಸು, ತೇ ವಾ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ. ತಯೋ ಚ ಅನರಿಯಪಣ್ಡಕೇತಿ ತೀಸು ಅನರಿಯಸಙ್ಖಾತೇಸು ಉಭತೋಬ್ಯಞ್ಜನಕೇಸು ಚ ಪಣ್ಡಕೇಸು ಚ, ತೇ ವಾ ಉಪಗನ್ತ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ. ನ ಚಾಚರೇ ಮೇಥುನಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಮಿನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ನಿಮಿತ್ತಸ್ಮಿಂ ಮೇಥುನಂ ನ ಚ ಆಚರತಿ. ಇದಂ ಅನುಲೋಮಪಾರಾಜಿಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಛೇಜ್ಜಂ ಸಿಯಾ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾತಿ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಕಾರಣಾ ಛೇಜ್ಜಂ ಸಿಯಾ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕುಸಲೇಹೀತಿ ಪಞ್ಹಾವಿಸಜ್ಜನೇ ಛೇಕೇಹಿ, ಛೇಕಕಾಮೇಹಿ ವಾ. ಅಯಂ ಪಞ್ಹೋ ಅಟ್ಠವತ್ಥುಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತೋ.

ಪಞ್ಹಾವಿಸಜ್ಜನತ್ಥಾಯ ಚಿನ್ತೇನ್ತಾನಂ ಸೇದಮೋಚನಕಾರಣತ್ತಾ ‘‘ಸೇದಮೋಚನಗಾಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ವಿರುಜ್ಝತೀತಿ ‘‘ನ ಮೇಥುನಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ವಚನೇನ ‘‘ಛೇಜ್ಜಂ ಸಿಯಾ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿ ವಚನಂ ವಿರುಜ್ಝತಿ, ನ ಸಮೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇತಿ ಚೇ ವದೇಯ್ಯ, ನ ವಿರುಜ್ಝತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗತ್ತಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗಭೂತೋ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗೋವ ಉಪಚಾರೇನ ತತ್ಥ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸದ್ದೇನ ವುತ್ತೋ, ನ ದ್ವಯಂದ್ವಯಸಮಾಪತ್ತೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ಹಿಸದ್ದೋ ವಿತ್ಥಾರಜೋತಕೋ. ಪರಿವಾರೇಯೇವ ವುತ್ತಾನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಣ್ಣಾವಣ್ಣೋತಿ ಸುಕ್ಕವಿಸಟ್ಠಿ. ಧನಮನುಪ್ಪಾದಾನನ್ತಿ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಂ. ‘‘ಇಮಿನಾ ಪರಿಯಾಯೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಲೇಸೇನ ಸಮೀಪೂಪಚಾರೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತೇನುಪಾಯೇನಾತಿ ‘‘ಹತ್ಥಗ್ಗಹಣಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿಪದೇ ವುತ್ತಉಪಾಯೇನ. ಸಬ್ಬಪದೇಸೂತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ‘‘ಸಙ್ಘಾಟಿಕಣ್ಣಗ್ಗಹಣಂ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದೀಸು ಪದೇಸು. ಅಪಿ ಚಾತಿ ಏಕಂಸೇನ, ವಿಸೇಸಂ ವಕ್ಖಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ‘‘ಏವಂನಾಮಕಂ ಠಾನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಇತ್ಥಂನಾಮಂ ಇಮಸ್ಸ ಠಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದೀಪೇತಿ.

೬೭೬. ಏಕನ್ತರಿಕಾಯ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ವಾಸದ್ದೇನ ದ್ವನ್ತರಿಕಾದೀನಿಪಿ ಸಙ್ಗಯ್ಹನ್ತಿ. ಯೇನ ತೇನಾತಿ ಯೇನ ವಾ ತೇನ ವಾ. ದ್ವಿತಿಚತುಪ್ಪಞ್ಚಛವತ್ಥೂನಿ ಪೇಯ್ಯಾಲವಸೇನ ವಾ ವಾಸದ್ದೇನ ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ. ಅಪಿ ಚಾತಿ ಕಿಞ್ಚ ಭಿಯ್ಯೋ, ವತ್ತಬ್ಬವಿಸೇಸಂ ವಕ್ಖಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಆಪತ್ತಿಯೋ ದೇಸೇತ್ವಾ’’ತಿ ವಚನೇ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ವುತ್ತನ್ತಿ ಪರಿವಾರೇ ವುತ್ತಂ. ತತ್ರಾತಿ ಪುರಿಮವಚನಾಪೇಕ್ಖಂ. ದೇಸಿತಾ ಆಪತ್ತಿ ಗಣನೂಪಿಕಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏಕಂ ವತ್ಥುಂ ಆಪನ್ನಾ ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಧುರನಿಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾತಿ ‘‘ಇಮಞ್ಚ ವತ್ಥುಂ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಚ ವತ್ಥುಂ ನಾಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಧುರನಿಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾ. ಯಾ ಪನ ಸಉಸ್ಸಾಹಾವ ದೇಸೇತೀತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

ಸಾಧಾರಣಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸಾಧಾರಣಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ ಅಯ್ಯಾಯೋ’’ತಿಆದಿವಚನೇ.

ಇತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ

ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಭಙ್ಗೇ ಪಾರಾಜಿಕಕಣ್ಡವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೨. ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಕಣ್ಡಂ

೧. ಪಠಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

ಪಾರಾಜಿಕಾನನ್ತರಸ್ಸಾತಿ ಪಾರಾಜಿಕಾನಂ ಅನನ್ತರೇ ಠಪಿತಸ್ಸ, ಸಙ್ಗೀತಸ್ಸ ವಾ, ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಕಣ್ಡಸ್ಸಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಯಂ ಈದಿಸಾ ಅನುತ್ತಾನತ್ಥವಣ್ಣನಾ ಅನುತ್ತಾನಾನಂ ಪದಾನಂ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಣ್ಣನಾ ದಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಕಾಲೇ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೬೭೮. ಪಠಮೇ ಉದಕಂ ವಸಿತಂ ಅಚ್ಛಾದನಂ ಅನೇನ ಕತನ್ತಿ ಉದೋಸಿತೋತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಭಣ್ಡಸಾಲಾ ಉದೋಸಿತಂ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉದೋಸಿತನ್ತಿ ಭಣ್ಡಸಾಲಾ’’ತಿ. ಏತ್ಥ ಹಿ ಉದಸದ್ದೋ ಉದಕಪರಿಯಾಯೋ. ಸಂಯೋಗೋ ನ ಯುತ್ತೋಯೇವ. ಭಣ್ಡಸಾಲಾತಿ ಯಾನಾದೀನಂ ಭಣ್ಡಾನಂ ಠಪನಸಾಲಾ. ಅಚ್ಚಾವದಥಾತಿ ಏತ್ಥ ಅತೀತ್ಯೂಪಸಗ್ಗೋ ಅತಿಕ್ಕಮನತ್ಥೋ, ಆತ್ಯೂಪಸಗ್ಗೋ ಧಾತ್ವತ್ಥಾನುವತ್ತಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವದಥಾ’’ತಿ.

೬೭೯. ಉಸ್ಸಯವಸೇನ ವದನಂ ಉಸ್ಸಯವಾದೋ, ಸೋಯೇವ ಉಸ್ಸಯವಾದಿಕಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉಸ್ಸಯವಾದಿಕಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಮಾನುಸ್ಸಯವಸೇನ ಕೋಧುಸ್ಸಯವಸೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಉಸ್ಸಯಭೇದಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಾತಿ ಉಸ್ಸಯವಾದಿಕಾ. ಅತ್ಥತೋತಿ ಸರೂಪತೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಪದಭಾಜನೇ. ಅಡ್ಡನಂ ಅಭಿಯುಞ್ಜನಂ ಅಡ್ಡೋತಿ ಕತ್ವಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ಜನಾನಂ ಅಡ್ಡೋ ವೋಹಾರಿಕಾನಂ ವಿನಿಚ್ಛಯಕಾರಣಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಡ್ಡೋತಿ ವೋಹಾರಿಕವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ, ಮುದ್ಧಜತತಿಯಕ್ಖರೋಯೇವ. ಯನ್ತಿ ಅಡ್ಡಂ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಿಸ್ಮಿಂಚಿ ಠಾನೇ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಅಡ್ಡಕಾರಕಾನಂ ವೋಹಾರಂ ಜಾನನ್ತೀತಿ ವೋಹಾರಿಕಾ, ಅಕ್ಖದಸ್ಸಾ, ತೇಸಂ. ದ್ವೀಸು ಜನೇಸೂತಿ ಅಡ್ಡಕಾರಕೇಸು ಜನೇಸು ದ್ವೀಸು. ಯೋ ಕೋಚೀತಿ ಅಡ್ಡಕಾರಕೋ ವಾ ಅಞ್ಞೋ ವಾ ಯೋ ಕೋಚಿ.

ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಏಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇತೀ’’ತಿಆದಿವಚನೇ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಠಾನಂ ಆಗತೇಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಥಾತಿ ಪಚ್ಛಾ. ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀ. ಸೋತಿ ಉಪಾಸಕೋ.

‘‘ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇನಾ’’ತಿಪದಂ ‘‘ಕಥಾಪೇತೀ’’ತಿಪದೇ ಕಾರಿತಕಮ್ಮಂ. ತತ್ಥಾತಿ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕಇತರೇಸು. ವೋಹಾರಿಕೇಹಿ ಕತೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಗತಿಗತನ್ತಿ ಚಿರಕಾಲಪತ್ತಂ. ಸುತಪುಬ್ಬನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಸುತಂ. ಅಥಾತಿ ಸುತಪುಬ್ಬತ್ತಾ ಏವ. ತೇತಿ ವೋಹಾರಿಕಾ, ದೇನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ಪಠಮನ್ತಿ ಸಮನುಭಾಸನತೋ ಪುಬ್ಬಂ. ಆಪತ್ತೀತಿ ಆಪಜ್ಜನಂ. ಏತಸ್ಸಾತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ. ಅಯಂ ಹೀತಿ ಅಯಂ ಏವ, ವಕ್ಖಮಾನೋ ಏವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಪದಭಾಜನೇ. ಸಹ ವತ್ಥುಜ್ಝಾಚಾರಾತಿ ವತ್ಥುಜ್ಝಾಚಾರೇನ ಸಹ, ವಾಕ್ಯಮೇವ, ನ ಸಮಾಸೋ. ವತ್ಥುಜ್ಝಾಚಾರಾತಿ ಕರಣತ್ಥೇ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಹ ವತ್ಥುಜ್ಝಾಚಾರೇನಾ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖುನಿನ್ತಿ ಆಪತ್ತಿಮಾಪನ್ನಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ. ಸಙ್ಘತೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಮ್ಹಾ. ಅನೀಯಸದ್ದೋ ಹೇತುಕತ್ತಾಭಿಧಾಯಕೋತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಸ್ಸಾರೇತೀತಿ ನಿಸ್ಸಾರಣೀಯೋ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘತೋ ನಿಸ್ಸರತಿ, ನಿಸ್ಸಾರಿಯತಿ ವಾ ಅನೇನಾತಿ ನಿಸ್ಸಾರಣೀಯೋತಿ ಕರಣತ್ಥೋಪಿ ಯುತ್ತೋಯೇವ. ತತ್ಥಾತಿ ಪದಭಾಜನೇ. ಯನ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ. ಸೋತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ. ಪದಭಾಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ಕಾರಣೋಪಚಾರೇನ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ಕೇನಚೀತಿ ಪುಗ್ಗಲೇನ, ನ ನಿಸ್ಸಾರೀಯತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಕರಣಭೂತೇನ, ಹೇತುಭೂತೇನ ವಾ. ಸೋತಿ ಧಮ್ಮೋ.

ಅಡ್ಡಕಾರಕಮನುಸ್ಸೇಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಯನ್ತಿ ಸಾಮಂ. ತತೋತಿ ಗಮನತೋ, ಪರನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ ಕತಂ ಆರೋಚೇತೂತಿ ಯೋಜನಾ.

ಧಮ್ಮಿಕನ್ತಿ ಧಮ್ಮೇನ ಸಭಾವೇನ ಯುತ್ತಂ. ಯಥಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ. ತನ್ತಿ ಆಕಾರಂ. ತತ್ಥಾತಿ ‘‘ಅನೋದಿಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖತೀ’’ತಿ ವಚನೇ.

ಧುತ್ತಾದಯೋತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಚೋರಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಸಾತಿ ಆಚಿಕ್ಖನಾ. ತನ್ತಿ ಆಚಿಕ್ಖನಂ. ತೇಸನ್ತಿ ಗಾಮದಾರಕಾದೀನಂ. ದಣ್ಡನ್ತಿ ಧನದಣ್ಡಂ. ಗೀವಾ ಹೋತೀತಿ ಇಣಂ ಹೋತಿ. ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇ ಸತಿಪೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತಸ್ಸಾತಿ ಅನಾಚಾರಂ ಚರನ್ತಸ್ಸ.

ಕೇವಲಂ ಹೀತಿ ಕೇವಲಮೇವ. ತನ್ತಿ ರಕ್ಖಂ. ಕಾರಕೇತಿ ಅನಾಚಾರಸ್ಸ ಕಾರಕೇ. ತೇಸ+?ನ್ತಿ ಕಾರಕಾನಂ.

ತೇಸನ್ತಿ ಹರನ್ತಾನಂ. ‘‘ಅನತ್ಥಕಾಮತಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಭಯಾದಿನಾ ವುತ್ತೇ ನತ್ಥಿ ದೋಸೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಹೀತಿ ಲದ್ಧದೋಸಜೋತಕೋ. ಅತ್ತನೋ ವಚನಕರಂ…ಪೇ… ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ವಚನಂ ಆದಿಯಿಸ್ಸತೀತಿ ವುತ್ತೇ ವಚನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ದಣ್ಡೇ ಗಹಿತೇಪಿ ನತ್ಥಿ ದೋಸೋ ದಣ್ಡಗಹಣಸ್ಸ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ. ದಾಸದಾಸೀವಾಪಿಆದೀನನ್ತಿ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಖೇತ್ತಾದಯೋ ಸಙ್ಗಯ್ಹನ್ತಿ.

ವುತ್ತನಯೇನೇವಾತಿ ಅತೀತಂ ಆರಬ್ಭ ಆಚಿಕ್ಖನೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಏವ. ‘‘ಆಯತಿಂ ಅಕರಣತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅನಾಗತಂ ಆರಬ್ಭ ಓದಿಸ್ಸ ಆಚಿಕ್ಖನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಕೇನ ಏವಂ ಕತ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾಯ ಅತೀತೇ ಕತಪುಬ್ಬಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ಸಾಪೀತಿ ಪಿಸದ್ದೋ ವುತ್ತಸಮ್ಪಿಣ್ಡನತ್ಥೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ.

ವೋಹಾರಿಕಾ ದಣ್ಡೇನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ದಣ್ಡೇನ್ತೀತಿ ವಧದಣ್ಡೇನ ಚ ಧನದಣ್ಡೇನ ಚ ಆಣಂ ಕರೋನ್ತಿ.

ಯೋ ಚಾಯನ್ತಿ ಯೋ ಚ ಅಯಂ. ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಯೋ ಅಯಂ ನಯೋ ವುತ್ತೋ, ಏಸೇವ ನಯೋ ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ನಯೋತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತವಚನಮೇವ ವಿತ್ಥಾರೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೋಪಿ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ತಥಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಓದಿಸ್ಸಾ’’ತಿಪದಂ ಅತಿದಿಸತಿ. ತೇ ಚಾತಿ ತೇ ಚ ವೋಹಾರಿಕಾ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೮೨. ದುತಿಯೇ ವರಿತಬ್ಬಂ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವರಂ, ತಮೇವ ಭಣ್ಡನ್ತಿ ವರಭಣ್ಡನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಹಗ್ಘಭಣ್ಡ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಮುತ್ತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೬೮೩. ಆಪುಬ್ಬೋ ಲೋಕಸದ್ದೋ ಅಭಿಮುಖಂ ಲೋಕನತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ಉಪುಬ್ಬೋ ಉದ್ಧಂ ಲೋಕನತ್ಥೋ, ಓಪುಬ್ಬೋ ಅಧೋ ಲೋಕನತ್ಥೋ, ವಿಪುಬ್ಬೋ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ವೀತಿಹರಣಲೋಕನತ್ಥೋ, ಅಪಪುಬ್ಬೋ ಆಪುಚ್ಛನತ್ಥೋ. ಇಧ ಪನ ಅಪಪುಬ್ಬತ್ತಾ ಆಪುಚ್ಛನತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅನಾಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಮಲ್ಲಗಣ ಭಟಿಪುತ್ತ ಗಣಾದಿಕನ್ತಿಆದೀಸು ಮಲ್ಲಗಣೋ ನಾಮ ನಾರಾಯನಭತ್ತಿಕೋ ಗಣೋ. ಭಟಿಪುತ್ತಗಣೋ ನಾಮ ಕುಮಾರಭತ್ತಿಕೋ ಗಣೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಗಾಮನಿಗಮೇ ಅನುಸಾಸಿತುಂ ಸಮತ್ಥಂ ಗಣಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅಥ ವಾ ಮಲ್ಲಗಣೋತಿ ಮಲ್ಲರಾಜೂನಂ ಗಣೋ. ತೇ ಹಿ ಗಣಂ ಕತ್ವಾ ಕುಸಿನಾರಾಯಂ ರಜ್ಜಂ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮಲ್ಲಗಣೋ’’ತಿ. ಭಟಿಪುತ್ತಗಣೋತಿ ಲಿಚ್ಛವಿಗಣೋ ಪರಿಯಾಯನ್ತರೇನ ವುತ್ತೋ. ಲಿಚ್ಛವಿರಾಜೂನಞ್ಹಿ ಪುಬ್ಬರಾಜಾನೋ ಭಟಿನಾಮಕಸ್ಸ ಜಟಿಲಸ್ಸ ಪುತ್ತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ವಂಸೇ ಪವತ್ತಾ ಏತರಹಿ ಲಿಚ್ಛವಿರಾಜಾನೋಪಿ ಭಟಿಪುತ್ತಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಜಟಿಲೋ ಪನ ಬಾರಾಣಸಿರಞ್ಞೋ ಪುತ್ತೇ ನದಿಸೋತೇನ ವುಯ್ಹಮಾನೇ ನದಿತೋ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಅಸ್ಸಮೇ ಪುತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಭರಣತ್ತಾ ಪೋಸನತ್ತಾ ಭಟೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಸ ಪುತ್ತತ್ತಾ ಲಿಚ್ಛವಿಗಣೋ ಭಟಿಪುತ್ತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತೇಪಿ ಗಣಂ ಕತ್ವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ರಜ್ಜಂ ಅನುಸಾಸನ್ತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಭಟಿಪುತ್ತಗಣೋ’’ತಿ. ಧಮ್ಮಗಣೋ ನಾಮ ಸಾಸನಧಮ್ಮಭತ್ತಿಕೋ ಗಣೋ. ಗನ್ಧಿಕಸೇಣೀತಿ ಗನ್ಧಕಾರಾನಂ ಸಮಜಾತಿಕಾನಂ ಸಿಪ್ಪಿಕಾನಂ ಗಣೋ. ದುಸ್ಸಿಕಸೇಣೀತಿ ದುಸ್ಸಕಾರಾನಂ ಸಮಜಾತಿಕಾನಂ ಪೇಸಕಾರಾನಂ ಗಣೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ತಚ್ಛಕಸೇಣಿರಜಕಸೇಣಿಆದಯೋ ಸಙ್ಗಯ್ಹನ್ತಿ. ಯತ್ಥ ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಯಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ತೇ ಏವಾತಿ ಗಣಾದಯೋ ಏವ. ಪುನ ತೇತಿ ಗಣಾದಯೋ. ಇದನ್ತಿ ‘‘ಗಣಂ ವಾ’’ತಿಆದಿವಚನಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ರಾಜಾದೀಸು. ಸಙ್ಘಾಪುಚ್ಛನಮೇವ ಪಧಾನಕಾರಣನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋವಾ’’ತಿ. ಕಪ್ಪಗತಿಕನ್ತಿ ಕಪ್ಪಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕಪ್ಪಗತಾ, ಸಾ ಏವ ಕಪ್ಪಗತಿಕಾ, ತಂ.

ಕೇನಚಿ ಕರಣೀಯೇನ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ ಅಗನ್ತ್ವಾ ಕೇನಚಿ ಕರಣೀಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪಕ್ಕನ್ತಾಸೂತಿ ಯೋಜನಾ. ನಿಸ್ಸಿತಕಪರಿಸಾಯಾತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಪರಿಸಾಯ. ವುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿಯಾತಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತಿಯಾತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ತತಿಯಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೯೨. ತತಿಯೇ ದುತಿಯೇನ ಪಾದೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮತ್ತೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಘರೂಪಚಾರತೋ ಪಠಮಲೇಡ್ಡುಪಾತೋ. ಸಙ್ಖೇಪತೋ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಪಿ ಚೇತ್ಥಾ’’ತಿಆದಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ. ಉಪಚಾರೇ ವಾತಿ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನೇ ವಾ. ತತೋತಿ ಗಾಮನ್ತರತೋ, ಖಣ್ಡಪಾಕಾರೇನ ವಾ ವತಿಛಿದ್ದೇನ ವಾ ಪವಿಸಿತುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

ಸಮ್ಬದ್ಧಾ ವತಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ಸಮ್ಬದ್ಧವತಿಕಾ, ದ್ವೇ ಗಾಮಾ. ವಿಹಾರನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಹಾರಂ. ತತೋ ಪನ ಗಾಮತೋತಿ ತತೋ ಇತರಗಾಮತೋ ಪನ, ನಿಕ್ಖನ್ತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಠಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉಸ್ಸಾರಣಾ ವಾತಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಸ್ಸಾರಣಾ ವಾ.

ಜನಾತಿ ಗಾಮಭೋಜಕಾ ಜನಾ. ಏಕಂ ಗಾಮನ್ತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಇಚ್ಛಿತಂ ಏಕಂ ಗಾಮಂ. ತತೋತಿ ಗಾಮತೋ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ’’ತಿ ಇಮಾಯ ಪುಚ್ಛಾಯ ‘‘ವಿಹರತೋ ಏಕಂ ಗಾಮಂ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವಚನಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ‘‘ವಿಹಾರಸ್ಸ ಚತುಗಾಮಸಾಧಾರಣತ್ತಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ವಿಸಜ್ಜನೇನ ತಂ ಪುಚ್ಛಂ ವಿಸಜ್ಜೇತಿ.

ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಸಂ ನದಿಯಂ. ಉತ್ತರನ್ತಿಯಾ ಏಕದ್ವಙ್ಗುಲಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅನ್ತರವಾಸಕೋ ತೇಮಿಯತಿ, ಸಾ ನದೀ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಯಥಾ ನಿವಸಿಯಮಾನಾಯ ತಿಮಣ್ಡಲಪಟಿಚ್ಛಾದನಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ನಿವತ್ಥಾಯಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಉತ್ತರನ್ತಿಯಾ ಅನ್ತರವಾಸಕೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಿಸ್ಮಿಂಚಿ ಠಾನೇ. ‘‘ಸೇತುನಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿಇಮಿನಾ ಪದಸಾ ಉತ್ತರನ್ತಿಯಾ ಏವ ಆಪತ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಉತ್ತರಣಕಾಲೇತಿ ನದಿತೋ ಉತ್ತರಣಕಾಲೇ. ಆಕಾಸಗಮನನ್ತಿ ಇದ್ಧಿಯಾ ಗಮನಂ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಹತ್ಥಿಪಿಟ್ಠಿಆದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅಕ್ಕಮನ್ತಿಯಾತಿ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಿಯಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ದ್ವೀಸು ತೀಸು ಭಿಕ್ಖುನೀಸು. ಓರಿಮತೀರಮೇವಾತಿ ಅಪಾರತೀರಮೇವ. ತಮೇವ ತೀರನ್ತಿ ಓರಿಮತೀರಮೇವ. ಪಚ್ಚುತ್ತರತೀತಿ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಉತ್ತರತಿ.

ಕುರುಮಾನಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಕರೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅಜಾನನ್ತಿಯಾ ಏವ ಚಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಅನಾದರೇ ಚೇತಂ ಸಾಮಿವಚನಂ. ಅಥ ಪನಾತಿ ಅಥಸದ್ದೋ ಯದಿಪರಿಯಾಯೋ, ಕಿರಿಯಾಪದೇನ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ಅಥ ಅಚ್ಛತಿ, ಅಥ ನ ಓತರತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಚ್ಛತೀತಿ ವಸತಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ಇಧಾತಿ ‘‘ಏಕಾ ವಾ ರತ್ತಿಂ ವಿಪ್ಪವಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿಪದೇ.

ಏವಂ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಮೇವಾತಿ ಏವಂ ಅಭಿಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೇನ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣಮೇವ. ತಂ ಪನೇತನ್ತಿ ತಂ ಪನ ಅರಞ್ಞಂ. ತೇನೇವಾತಿ ಆಪನ್ನಹೇತುನಾ ಏವ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯನ್ತಿ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ. ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪವಿಸನ್ತೀಸೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ನಿದ್ಧಾರಣತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಭುಮ್ಮವಚನಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಸವನೂಪಚಾರೇಸು. ಯತ್ಥ ಓಕಾಸೇ ಠಿತಂ ದುತಿಯಿಕಾ ಪಸ್ಸತಿ, ಸೋ ಓಕಾಸೋ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಸಾಣಿಪಾಕಾರನ್ತರಿಕಾಪೀತಿ ಸಾಣಿಪಾಕಾರೇನ ಬ್ಯವಹಿಕಾಪಿ. ಯತ್ಥ ಓಕಾಸೇ ಠಿತಾ…ಪೇ… ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ, ಸೋ ಓಕಾಸೋ ಸವನೂಪಚಾರೋ ನಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಮಗ್ಗಮೂಳ್ಹಸದ್ದೇನಾತಿ ಮಗ್ಗೇ ಮೂಳ್ಹಾನಂ ಸದ್ದೇನ. ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾರೋಚನಸದ್ದೇನಾತಿ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನತ್ಥಾಯ ಆರೋಚನಾನಂ ಸದ್ದೇನ. ಮಗ್ಗಮೂಳ್ಹಸದ್ದೇನ ಸದ್ದಾಯನ್ತಿಯಾ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ ವಿಯ ಚ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾರೋಚನಸದ್ದೇನ ಸದ್ದಾಯನ್ತಿಯಾ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ ವಿಯ ಚ ‘‘ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಸದ್ದಾಯನ್ತಿಯಾ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸದ್ದಾಯನ್ತಿಯಾತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋನ್ತಿಯಾ. ನಾಮಧಾತು ಹೇಸಾ. ಏವರೂಪೇತಿ ‘‘ಮಗ್ಗಮೂಳ್ಹಸದ್ದೇನ ವಿಯಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತೇ ಏವರೂಪೇ.

ತಿತ್ಥಾಯತನಂ ಸಙ್ಕನ್ತಾ ವಾತಿ ತಿತ್ಥೀನಂ ವಾಸಟ್ಠಾನಂ ಸಙ್ಕನ್ತಾ ವಾ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಪಕ್ಖಸಙ್ಕನ್ತಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಪಕ್ಖಸದ್ದಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖವಾಚಕತ್ತಾ ತೇನ ಸಾಸನಪಟಿಪಕ್ಖಾ ತಿತ್ಥಿಯಾ ಏವ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಿತ್ಥಿಯಾ ಹಿ ಸಾಸನಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಾ ಹೋನ್ತೀತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೬೯೪. ಚತುತ್ಥೇ ಪಾದಸ್ಸ ಠಪನಕಂ ಪೀಠಂ ಪಾದಪೀಠಂ. ಪಾದಸ್ಸ ಠಪನಕಾ ಕಥಲಿಕಾ ಪಾದಕಥಲಿಕಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಾದಪೀಠಂ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಅನಞ್ಞಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಯಕಾರೋ ತ್ವಾಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಕಾರಿಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅಜಾನಿತ್ವಾ’’ತಿ. ನೇತ್ಥಾರವತ್ತೇತಿ ಉಕ್ಖೇಪನೀಯಕಮ್ಮತೋ ನಿತ್ಥರಣಕಾರಣೇ ವತ್ತೇ. ‘‘ವತ್ತಮಾನ’’ನ್ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ವತ್ತನ್ತಿ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅನ್ತಪಚ್ಚಯಂ ನಯೇನ ದಸ್ಸೇತೀತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಞ್ಚಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೦೧. ಪಞ್ಚಮೇ ‘‘ಏಕತೋ ಅವಸ್ಸುತೇ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನ ‘‘ಏಕತೋ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞತೋ ವುತ್ತೇಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಏವ ಗಹೇತಬ್ಬಭಾವಞ್ಚ ತೋಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಛಟ್ಠುತ್ಥೇ ಪವತ್ತಭಾವಞ್ಚ ಅವಸ್ಸುಭಪದೇ ಭಾವತ್ಥಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅವಸ್ಸುತಭಾವೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ’’ತಿ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅವಸ್ಸುತಭಾವೋ’’ತಿ ವಚನಂ. ತನ್ತಿ ಅವಚನಂ. ಪಾಳಿಯಾತಿ ಇಮಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಾಳಿಯಾತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಛಟ್ಠಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೦೫. ಛಟ್ಠೇ ಯತೋ ತ್ವನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಾರಣತ್ಥೇ ತೋಪಚ್ಚಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಸ್ಮಾ’’ತಿ. ಕಸ್ಸಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿಕಾಉಯ್ಯೋಜಿತಾಸು ಕಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ನ ದೇತೀತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿಕಾ ಉಯ್ಯೋಜಿತಾಯ ನ ದೇತಿ. ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿತಾ ಉಯ್ಯೋಜಿಕಾಯ ಹತ್ಥತೋ ನ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ತೇನ ನ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ತೇನೇವ ಕಾರಣೇನ ಉಯ್ಯೋಜಿಕಾಯ ಹತ್ಥತೋ ಉಯ್ಯೋಜಿತಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ ನ ವಿಜ್ಜತಿ. ಆಪಜ್ಜತಿ ಗರುಕಂ, ನ ಲಹುಕನ್ತಿ ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಉಯ್ಯೋಜಿಕಾ ಗರುಕಮೇವ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಾಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ನ ಲಹುಕಂ. ತಞ್ಚಾತಿ ತಂ ಆಪಜ್ಜನಞ್ಚ. ಪರಿಭೋಗಪಚ್ಚಯಾತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿಕಾಯ ಪರಿಭೋಗಸಙ್ಖಾತಾ ಕಾರಣಾತಿ ಅಯಂ ಗಾಥಾಯತ್ಥೋ.

ಇತರಿಸ್ಸಾ ಪನಾತಿ ಉಯ್ಯೋಜಿತಾಯ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ. ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ. ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದಞ್ಹಿ ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಯುಗಳಭಾವೇನ ಸದಿಸತ್ತಾ ಇಮಂ ಉಪಾದಾಯ ಪಠಮನ್ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಸತ್ತಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೦೯. ಸತ್ತಮೇ ಯಾವತತಿಯಕಪದತ್ಥೋತಿ ‘‘ಯಾವತತಿಯಕ’’ನ್ತಿ ಉಚ್ಚಾರಿತಸ್ಸ ಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಅಟ್ಠಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೧೫. ಅಟ್ಠಮೇ ಕಿಸ್ಮಿಂಚಿದೇವ ಅಧಿಕರಣೇತಿ ನಿದ್ಧಾರಣೀಯಸ್ಸ ನಿದ್ಧಾರಣಸಮುದಾಯೇನ ಅವಿನಾಭಾವತೋ ಆಹ ‘‘ಚತುನ್ನ’’ನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ ಪನ ನಿದ್ಧಾರಣಸಮುದಾಯನಿದ್ಧಾರಣೀಯಭಾವೇನ ವುತ್ತಂ, ನನು ಪದಭಾಜನೇ ಚತ್ತಾರಿಪಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ ವುತ್ತಾನೀತಿ ಆಹ ‘‘ಪದಭಾಜನೇ ಪನಾ’’ತಿಆದೀತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ನವಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೨೩. ನವಮೇ ಸಂಸಟ್ಠಸದ್ದೋ ಮಿಸ್ಸಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಮಿಸ್ಸೀಭೂತಾ’’ತಿ. ‘‘ಅನನುಲೋಮೇನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಅನನುಲೋಮಿಕೇನಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಇಕಸದ್ದೋ ಸ್ವತ್ಥೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಕೋಟ್ಟನಞ್ಚ ಪಚನಞ್ಚ ಗನ್ಧಪಿಸನಞ್ಚ ಮಾಲಾಗನ್ಥನಞ್ಚ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಅನನುಲೋಮಿಕೇ ಕಾಯಿಕೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಸಾಸನಾಹರಣಞ್ಚ ಪಟಿಸಾಸನಹರಣಞ್ಚ ಸಞ್ಚರಿತ್ತಞ್ಚ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಅನನುಲೋಮಿಕೇ ವಾಚಸಿಕೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಏತಾಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ. ಸಿಲೋಕೋತಿ ಯಸೋತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದಸಮಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೨೭. ದಸಮೇ ಏವಾಚಾರಾತಿ ಏತ್ಥ ನಿಗ್ಗಹಿತಲೋಪವಸೇನ ಸನ್ಧೀತಿ ಆಹ ‘‘ಏವಂಆಚಾರಾ’’ತಿ. ‘‘ಯಾದಿಸೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಏವಂಸದ್ದಸ್ಸ ನಿದಸ್ಸನಾದೀಸು (ಅಭಿಧಾನಪ್ಪದೀಪಿಕಾಯಂ ೧೧೮೬ ಗಾಥಾಯಂ) ಏಕಾದಸಸು ಅತ್ಥೇಸು ಉಪಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ‘‘ಏವಂಸದ್ದಾ ಏವಂಸಿಲೋಕಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಪದೇಸು. ಉಞ್ಞಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಓಕಾರವಿಪರೀತೋ ಉಕಾರೋತಿ ಆಹ ‘‘ಅವಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ನೀಚಂ ಕತ್ವಾ ಜಾನನಾಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅವಸದ್ದೋ ನೀಚತ್ಥೋ, ಞಾಧಾತು ಅವಬೋಧನತ್ಥೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಪರಿಭವಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ಉತ್ತರಪದಲೋಪವಸೇನ ‘‘ಪರಿಭವೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಪರಿಭವಿತ್ವಾ ಜಾನನೇನಾ’’ತಿ. ಅಕ್ಖನ್ತಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಹನಖನ್ತಿಯೇವಾಧಿಪ್ಪೇತಾ, ನೇವ ಅನುಲೋಮಖನ್ತಿ, ನ ದಿಟ್ಠಿನಿಜ್ಝಾನಕ್ಖನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅಸಹನತಾಯಾ’’ತಿ. ವೇಭಸ್ಸಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ವಿಸೇಸೇನ ಭಾಸೇತಿ ಓಭಾಸೇತೀತಿ ವಿಭಾಸೋ ಆನುಭಾವೋ, ವಿಭಾಸೋ ಇಮಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ವಿಭಸ್ಸೋ ಸಙ್ಘೋ, ಬಹ್ವತ್ಥೇ ಚ ಅತಿಸಯತ್ಥೇ ಚ ಸಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಮನ್ತುಪಚ್ಚಯತ್ಥತ್ತಾ ‘‘ಲೋಮಸೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಜಾ. ೧.೧೪.೫೭) ವಿಯ, ಬಹುಆನುಭಾವೋ ಅತಿಸಯಆನುಭಾವೋ ಸಙ್ಘೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಸಂಯೋಗಪರತ್ತಾ ಆಕಾರಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ. ವಿಭಸ್ಸಸ್ಸ ಭಾವೋ ವೇಭಸ್ಸಿಯಂ, ಬಹುಆನುಭಾವೋ ಅತಿಸಯಆನುಭಾವೋಯೇವ. ಇತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಬಲವಭಸ್ಸಭಾವೇನಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಬಲವಇತಿ ಪದೇನ ಮನ್ತುಅತ್ಥೇ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಬಹ್ವತ್ಥಞ್ಚ ಅತಿಸಯತ್ಥಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ, ಭಾವಇತಿ ಪದೇನ ಣಿಯಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಭಾವತ್ಥಂ, ಏನಇತಿ ಪದೇನ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಸ್ಸ ಕರಣತ್ಥೇ ಪವತ್ತಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಮೇವತ್ಥಮಾವಿಕರೋನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಬಲವಪ್ಪಕಾಸನೇನಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಅತ್ತನೋತಿ ಅತ್ತಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ. ಬಲವಪ್ಪಕಾಸನೇನಾತಿ ಬಹುಆನುಭಾವಪ್ಪಕಾಸನೇನ, ಅತಿಸಯಆನುಭಾವಪ್ಪಕಾಸನೇನ ವಾ. ಬಲವಪ್ಪಕಾಸನಂ ನಾಮ ಅತ್ಥತೋ ಪರೇಸಂ ಸಮುತ್ರಾಸನಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮುತ್ರಾಸನೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ. ದುಬ್ಬಲಭಾವೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಭಾವಇತಿಪದೇನ ಣ್ಯಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಭಾವತ್ಥಂ, ಏನಇತಿಪದೇನ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಸ್ಸ ಕರಣತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ‘‘ಉಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿಆದೀಸು ಸಬ್ಬೇಸು ಪದೇಸು. ಚಸದ್ದೋ ಲುತ್ತನಿದ್ದಿಟ್ಠೋತಿ ಆಹ ‘‘ಏವಂ ಸಮುಚ್ಚಯತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ’’ತಿ. ವಿವಿಚ್ಚಥಾತಿ ಏತ್ಥ ವೀತ್ಯೂಪಸಗ್ಗೋ ವಿನಾಸದ್ದತ್ಥೋ, ವಿಚಧಾತು ಸತ್ತತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ವಿನಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ. ದಸಮಂ.

ಅನನ್ತರಾ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಮಹಾವಿಭಙ್ಗತೋ ಆಹರಿತಾನಿ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನೀತಿ ಯೋಜನಾ. ನವ ಪಠಮಾಪತ್ತಿಕಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಬ್ಬೇಪಿ ಧಮ್ಮಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ’’ತಿಆದಿಪಾಠೇ. ತಂ ಪನಾತಿ ಪಕ್ಖಮಾನತ್ತಂ ಪನಾತಿ.

ಇತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ

ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಭಙ್ಗೇ

ಸತ್ತರಸಕವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೩. ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಕಣ್ಡಂ

೧. ಪಠಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

ತಿಂಸ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾ ಯೇ ಧಮ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಭಗವತಾ ಪಕಾಸಿತಾ, ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ದಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಅಯಂ ಸಂವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೋ ಭವತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೭೩೩. ಪಠಮೇ ಆಮತ್ತಿಕಾಪಣನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆಮತ್ತಸದ್ದೋ ಭಾಜನಪರಿಯಾಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಭಾಜನಾನೀ’’ತಿ. ಭಾಜನಾನಿ ಹಿ ಅಮನ್ತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಭಾವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ‘‘ಅಮತ್ತಾನೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಅಮತ್ತಾನಿ ವಿಕ್ಕಿಣನ್ತೀತಿ ‘‘ಆಮತ್ತಿಕಾ’’ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತಾನೀ’’ತಿಆದಿ. ತೇಸನ್ತಿ ಆಮತ್ತಿಕಾನಂ. ತಂ ವಾತಿ ಆಮತ್ತಿಕಾಪಣಂ ವಾ.

೭೩೪. ‘‘ಸನ್ನಿಧಿ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಂನಿಪುಬ್ಬೋ ಚಿಸದ್ದೋ ಉಚಿನನತ್ಥೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಹಿಸದ್ದೋ ವಿಸೇಸಜೋತಕೋ. ತತ್ಥಾತಿ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗೇ. ಇಧಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಭಙ್ಗೇ.

ಇದಮ್ಪೀತಿ ಇದಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಮ್ಪಿ. ಪಿಸದ್ದೋ ಮಹಾವಿಭಙ್ಗಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಅಪೇಕ್ಖತೀತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೩೮. ದುತಿಯೇ ಅಹತಚೋಳಾನಮ್ಪಿ ಸೇದಮಲಾದಿಕಿಲಿನ್ನೇ ವಿರೂಪತ್ತಾ ‘‘ಜಿಣ್ಣಚೋಳಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಅಪಿ ಅಯ್ಯಾಹೀ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಅಪ ಅಯ್ಯಾಹೀ’’ತಿಪದವಿಭಾಗಂ ನಿವತ್ತೇತಿ.

೭೪೦. ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಏತಂ ಚೀವರನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಂ ಪಟಿಲದ್ಧನ್ತಿ ಏವಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಲದ್ಧಂ. ಯಥಾದಾನೇಯೇವಾತಿ ಯಥಾ ದಾಯಕೇಹಿ ದಿನ್ನಂ, ತಸ್ಮಿಂ ದಾನೇಯೇವ ಉಪನೇತಬ್ಬಂ, ಅಕಾಲಚೀವರೇಯೇವ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ತತಿಯನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೪೩. ತತಿಯೇ ಹನ್ದಸದ್ದೋ ವವಸ್ಸಗ್ಗತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋತಿ ಆಹ ‘‘ಹನ್ದಾತಿ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ. ಬಹೂನಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾನೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಂಹರಿತ್ವಾತಿ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಸಙ್ಘರಿತ್ವಾತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಚತುತ್ಥನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೪೮. ಚತುತ್ಥೇ ಕಿಣಾತಿ ಅನೇನಾತಿ ಕಯನ್ತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಮೂಲಂ ಕಯಂ ನಾಮಾತಿ ಆಹ ‘‘ಮೂಲೇನಾ’’ತಿ. ಸಾತಿ ಥುಲ್ಲನನ್ದಾ, ಆಹ ಕಿರಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಞಾಧಾತುಯಾ ಅವಬೋಧನತ್ಥತೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಞಾಧಾತುಯಾ ಯಾಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯಾಚಿತ್ವಾ ವಾ’’ತಿ.

೭೫೨. ಯನ್ತಿ ಸಬ್ಬಿತೇಲಾದಿ. ತಞ್ಞೇವಾತಿ ಸಬ್ಬಿತೇಲಾದಿಮೇವ. ಯಮಕನ್ತಿ ಸಬ್ಬಿಂ ಸಹ ತೇಲೇನ ಯುಗಳಂ ಕತ್ವಾ. ವೇಜ್ಜೇನಾತಿ ಭಿಸಕ್ಕೇನ. ಸೋ ಹಿ ಆಯುಬ್ಬೇದಸಙ್ಖಾತಂ ವಿಜ್ಜಂ ಜಾನಾತೀತಿ ವೇಜ್ಜೋತಿ ಚ ರೋಗಞ್ಚ ತಸ್ಸ ನಿದಾನಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಞ್ಚ ವಿದತಿ ಜಾನಾತೀತಿಪಿ ವೇಜ್ಜೋತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ. ತತೋತಿ ವೇಜ್ಜೇನ ವುತ್ತಕಾರಣಾ. ಕಹಾಪಣಸ್ಸಾತಿ ಕಹಾಪಣೇನ, ಆಭತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಞ್ಚಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೫೩. ಪಞ್ಚಮೇ ಸಾತಿ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ. ಅಯನ್ತಿ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾ. ಅದ್ಧಾತಿ ಏಕಂಸೇನ. ‘‘ಚೇತಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಚಿತಿಸದ್ದೋ ಜಾನನತ್ಥೋತಿ ಆಹ ‘‘ಜಾನಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಛಟ್ಠನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೫೮. ಛಟ್ಠೇ ಛನ್ದಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಗಹಿತಂ ಛನ್ದಕನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಛನ್ದಕ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಧಮ್ಮಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ಪುಞ್ಞಕರಣೀಯಂ. ಧಮ್ಮಸದ್ದೋ ಹೇತ್ಥ ಪುಞ್ಞವಾಚಕೋ. ಯನ್ತಿ ವತ್ಥುಂ. ಪರೇಸನ್ತಿ ಅತ್ತನಾ ಅಞ್ಞೇಸಂ. ‘‘ಏತ’’ನ್ತಿ ‘‘ಛನ್ದಕ’’ನ್ತಿ ಏತಂ ನಾಮಂ. ‘‘ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನೇನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ಅಞ್ಞದತ್ಥೋ, ದಕಾರೋ ಪದಸನ್ಧಿಕರೋ, ತದತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನೋ ಅಞ್ಞದತ್ಥಿಕೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ದಿನ್ನೇನಾ’’ತಿಇಮಿನಾ ಅಞ್ಞಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಅಞ್ಞುದ್ದಿಸಿಕನ್ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚತ್ತೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚತ್ತೋ ಸಙ್ಘಿಕೋತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೭೬೨. ಯದತ್ಥಾಯಾತಿ ಯೇಸಂ ಚೀವರಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ. ಯಸದ್ದೇನ ಸಮಾಸಭಾವತೋ ಪುಬ್ಬೇ ನಿಗ್ಗಹಿತಾಗಮೋ ಹೋತಿ. ತನ್ತಿ ಚೀವರಾದಿಕಂ. ತುಮ್ಹೇಹೀತಿ ದಾಯಕೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಉಪದ್ದವೇಸೂತಿ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾದಿಉಪಸಗ್ಗೇಸು. ಯಂ ವಾ ತಂ ವಾತಿ ಚೀವರಂ ವಾ ಅಞ್ಞೇ ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಾದಿಕೇತಿ ಯಂ ವಾ ತಂ ವಾತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಸತ್ತಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೬೪. ಸತ್ತಮೇ ಸಞ್ಞಾಚಿಕೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಂಸದ್ದಸ್ಸ ಸಯಮತ್ಥೇ ಪವತ್ತಿಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಯಂ ಯಾಚಿತಕೇನಾ’’ತಿ. ಏತದೇವಾತಿ ‘‘ಸಞ್ಞಾಚಿಕೇನಾ’’ತಿ ಪದಮೇವ. ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಅಟ್ಠಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೬೯. ಅಟ್ಠಮೇ ಗಣಸ್ಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಗಣಸ್ಸ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಮಹಾಜನಿಕೇನಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನಿಗಣೋವ ಮಹಾಜನೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋತಿ ದೀಪೇತೀತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ನವಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೭೪. ನವಮೇ ಇತೋತಿ ಇಮಸ್ಮಾ ಅಟ್ಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದತೋ. ಅಧಿಕತರನ್ತಿ ಅತಿರೇಕತರನ್ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದಸಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೭೮. ದಸಮೇ ‘‘ವಿನಸ್ಸತೀ’’ತಿಇಮಿನಾ ‘‘ಉನ್ದ್ರಿಯತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಉದಿಧಾತುಯಾ ನಸ್ಸನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ ಧಾತೂನಮನೇಕತ್ಥತ್ತಾ. ಪರಿಪತತೀತಿ ಪರಿಗಲಿತ್ವಾ ಪತತಿ. ಇಮಿನಾ ನಸ್ಸನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏತ್ತಕಮೇವಾತಿ ಏತಂ ಪರಿಮಾಣಂ ದ್ವಿಪದಮೇವಾತಿ. ದಸಮಂ.

೧೧. ಏಕಾದಸಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೮೪. ಏಕಾದಸಮೇ ಗರುಪಾವುರಣಂ ನಾಮ ಸೀತಕಾಲೇ ಪಾವುರಣವತ್ಥನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸೀತಕಾಲೇ ಪಾವುರಣ’’ನ್ತಿ. ಸೀತಕಾಲೇ ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಥೂಲಪಾವುರಣಂ ಪಾರುಪನ್ತಿ. ‘‘ಚತುಕ್ಕಂಸಪರಮ’’ನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಂಸಸದ್ದೋ ಭುಞ್ಜನಪತ್ತೇ ಚ ಸುವಣ್ಣಾದಿಲೋಹವಿಸೇಸೇ ಚ ಚತುಕಹಾಪಣೇ ಚಾತಿ ತೀಸು ಅತ್ಥೇಸು ದಿಸ್ಸತಿ, ಇಧ ಪನ ಚತುಕಹಾಪಣೇ ವತ್ತತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಕಂಸೋ ನಾಮ ಚತುಕ್ಕಹಾಪಣಿಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಚತುಕ್ಕಂಸಸಙ್ಖಾತಂ ಪರಮಂ ಇಮಸ್ಸಾತಿ ಚತುಕ್ಕಂಸಪರಮಂ, ಸೋಳಸಕಹಾಪಣಗ್ಘನಕಂ ಪಾವುರಣನ್ತಿ ಅತ್ಥೋತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.

೧೨. ದ್ವಾದಸಮನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಪಾಚಿತ್ತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೮೯. ದ್ವಾದಸಮೇ ಲಹುಪಾವುರಣಂ ನಾಮ ಉಣ್ಹಕಾಲೇ ಪಾವುರಣವತ್ಥನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಉಣ್ಹಕಾಲೇ ಪಾವುರಣ’’ನ್ತಿ. ಉಣ್ಹಕಾಲೇ ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಸುಖುಮಪಾವುರಣಂ ಪಾರುಪನ್ತೀತಿ. ದ್ವಾದಸಮಂ.

ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಾನಂ ತಿಂಸಭಾವಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಮಹಾವಿಭಙ್ಗೇ’’ತಿಆದಿ. ಚೀವರವಗ್ಗತೋ ಅಪನೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞದತ್ಥಿಕಾನೀತಿ ಅಞ್ಞದತ್ಥಿಕಪದೇನ ವುತ್ತಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ. ಇತೀತಿ ಏವಂ. ಏಕತೋಪಞ್ಞತ್ತಾನೀತಿ ಏಕಸ್ಸೇವ ಪಞ್ಞತ್ತಾನಿ, ಉಭತೋಪಞ್ಞತ್ತಾನೀತಿ ಉಭಯೇಸಂ ಪಞ್ಞತ್ತಾನಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ‘‘ಉದ್ದಿಟ್ಠಾ ಖೋ’’ತಿಆದಿವಚನೇತಿ.

ಇತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಸಂವಣ್ಣನಾಯ

ಭಿಕ್ಖುನಿವಿಭಙ್ಗೇ

ತಿಂಸಕವಣ್ಣನಾಯ ಯೋಜನಾ ಸಮತ್ತಾ.

೪. ಪಾಚಿತ್ತಿಯಕಣ್ಡಂ

೧. ಲಸುಣವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

ತಿಂಸಕಾನನ್ತರಂ ತಿಂಸಕಾನಂ ಅನನ್ತರೇ ಕಾಲೇ ಛಸಟ್ಠಿಸತಸಙ್ಗಹಾ ಛಉತ್ತರಸಟ್ಠಿಅಧಿಕಸತೇಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಹಿ ಸಙ್ಗಹಿತಾ ಯೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ಸಙ್ಗೀತಾ, ದಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ತೇಸಮ್ಪಿ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಯಂ ವಣ್ಣನಾ ಹೋತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೭೯೩. ತತ್ಥಾತಿ ತೇಸು ಛಸಟ್ಠಿಸತಸಙ್ಗಹೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು, ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ದ್ವೇ ತಯೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವಾಸದ್ದೋ ಲುತ್ತನಿದ್ದಿಟ್ಠೋತಿ ಆಹ ‘‘ದ್ವೇ ವಾ ತಯೋ ವಾ’’ತಿ. ಫೋಟಲಕೇತಿ ಕನ್ದೇ, ಮಿಞ್ಜೇ ವಾ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ಗಣ್ಡಿಕೇ’’ತಿ ಏತಂ ನಾಮಂ. ‘‘ಪಮಾಣ’’ನ್ತಿಇಮಿನಾ ಮತ್ತಸದ್ದೋ ಪಮಾಣತ್ಥೋವ, ನ ಅಪ್ಪತ್ಥೋ, ನಾಪಿ ಅವಧಾರಣತ್ಥೋತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಲಸುಣನ್ತಿ ಸೇತವಣ್ಣಮೂಲಂ ಮಹಾಕನ್ದಂ. ಮಹಾಕನ್ದೋ ಹಿ ಬ್ಯಞ್ಜನಸಮ್ಪಾಕಾದೀಸು ಆಮಗನ್ಧಾನಂ ಅಭಿಭವನತ್ತಾ ಲಸೀಯತಿ ಕನ್ತೀಯತೀತಿ ಲಸುಣನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಸುವಣ್ಣಹಂಸಯೋನಿನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಮಯೇನ ಪತ್ತೇನ ಯುತ್ತಂ ಹಂಸಯೋನಿಂ. ಜಾತಿಸ್ಸರೋತಿ ಜಾತಿಂ ಭವಂ ಸರತಿ ಜಾನಾತೀತಿ ಜಾತಿಸ್ಸರೋ. ಅಥಾತಿ ಜಾತಿಸ್ಸರಸ್ಸ ನಿಪ್ಫನ್ನತ್ತಾ. ನಿಪ್ಫನ್ನತ್ಥೋ ಹಿ ಅಥಸದ್ದೋ. ಪುಬ್ಬಸಿನೇಹೇನಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭವೇ ಭಾವಿತೇನ ಸಿನೇಹೇನ. ತಾಸನ್ತಿ ಪಜಾಪತಿಯಾ ಚ ತಿಸ್ಸನ್ನಂ ಧೀತರಾನಞ್ಚ. ತಂ ಪನಾತಿ ಪತ್ತಂ ಪನ.

೭೯೫. ಮಗಧೇಸೂತಿ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಠಿತೇಸು ಜನಪದೇಸು. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ. ಇಧಾತಿ ‘‘ಲಸುಣಂ ಖಾದೇಯ್ಯಾ’’ತಿಪದೇ. ತಮ್ಪೀತಿ ಮಾಗಧಕಮ್ಪಿ. ಗಣ್ಡಿಕಲಸುಣಮೇವಾತಿ ಗಣ್ಡೋ ಫೋಟೋ ಏತಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ಗಣ್ಡಿಕಂ. ಗಣ್ಡಸದ್ದೋ ಹಿ ಫೋಟಪರಿಯಾಯೋ, ಬಹುತ್ಥೇ ಇಕಪಚ್ಚಯೋ. ಬಹುಗಣ್ಡಿಕಲಸುಣನ್ತಿ ಹಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಗಣ್ಡಸದ್ದೋ ಹಿ ಫೋಟೇ ಚ ಕಪೋಲೇ ಚಾತಿ ದ್ವೀಸು ಅತ್ಥೇಸು ವತ್ತತಿ, ಇಧ ಪನ ಫೋಟೇ ವತ್ತತೀತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ಪನ ಓಟ್ಠಜೇನ ಚತುತ್ಥಕ್ಖರೇನ ಪಾಠೋ ಅತ್ಥಿ, ಸೋ ವೀಮಂಸಿತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಬಹೂಸು ಹಿ ಪುಬ್ಬಪೋತ್ಥಕೇಸು ಕಣ್ಠಜೋ ತತಿಯಕ್ಖರೋ ಚ ಓಟ್ಠಜೋ ಚತುತ್ಥಕ್ಖರೋ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಅಕ್ಖರಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ನ ಏಕದ್ವಿತಿಮಿಞ್ಜಕನ್ತಿ ಏಕಮಿಞ್ಜೋ ಪಲಣ್ಡುಕೋ ನ ಹೋತಿ, ದ್ವಿಮಿಞ್ಜೋ ಭಞ್ಜನಕೋ ನ ಹೋತಿ, ತಿಮಿಞ್ಜೋ ಹರಿತಕೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ವುತ್ತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಙ್ಖಾದಿತ್ವಾತಿ ದನ್ತೇಹಿ ಚುಣ್ಣವಿಚುಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾ.

೭೯೭. ಪಲಣ್ಡುಕೋತಿ ಸುಕನ್ದಕೋ ಏಕೋ ಲಸುಣವಿಸೇಸೋ. ಭಞ್ಜನಕಾದೀನಿ ಲೋಕಸಙ್ಕೇತೋಪದೇಸತೋ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ತಸ್ಸಾತಿ ಚಾಪಲಸುಣಸ್ಸ. ಸಭಾವೇನೇವಾತಿ ಸೂಪಸಮ್ಪಾಕಾದಿಂ ವಿನಾ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವತೋ ಏವ. ತನ್ತಿ ಮಾಗಧಕಂ, ಪಕ್ಖಿಪಿತುನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಯೇಸು ಕೇಸುಚೀತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೭೯೯. ದುತಿಯೇ ಸಂದಸ್ಸನಂ ಬಾಧತಿ ನಿಸೇಧೇತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇತಿ ಸಮ್ಬಾಧನ್ತಿ ವಚನತ್ಥೇನ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋಕಾಸೋ ಸಮ್ಬಾಧೋ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋಕಾಸೇ’’ತಿ. ಉಭೋ ಉಪಕಚ್ಛಕಾತಿ ದ್ವೇ ಬಾಹುಮೂಲಾ. ತೇ ಹಿ ಉಪರಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ಥುಂ ಕಚತಿ ಬನ್ಧತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಉಪಕಚ್ಛಕಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಮುತ್ತಕರಣನ್ತಿ ಪಸ್ಸಾವಮಗ್ಗೋ. ಸೋ ಹಿ ಮುತ್ತಂ ಕರೋತಿ ಅನೇನಾತಿ ಮುತ್ತಕರಣನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಲೋಮೋ ಕತ್ತೀಯತಿ ಛಿನ್ದೀಯತಿ ಇಮಾಯಾತಿ ಕತ್ತರಿ, ತಾಯ ವಾ, ಸುಟ್ಠು ದಳ್ಹಂ ಲೋಮಂ ಡಂಸತೀತಿ ಸಣ್ಡಾಸೋ, ಸೋಯೇವ ಸಣ್ಡಾಸಕೋ, ತೇನ ವಾ, ಖುರತಿ ಲೋಮಂ ಛಿನ್ದತೀತಿ ಖುರೋ, ತೇನ ವಾ ಸಂಹರಾಪೇನ್ತಿಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಂಹರಾಪೇನ್ತಿಯಾತಿ ಅಪನೇನ್ತಿಯಾತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೦೩. ತತಿಯೇ ಮುತ್ತಕರಣತಲಘಾತನೇತಿ ಮುತ್ತಕರಣಸ್ಸ ತಲಂ ಹನನಂ ಪಹರಣಂ ಮುತ್ತಕರಣತಲಘಾತನಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಮುತ್ತಕರಣತಲಘಾತನೇ ನಿಮಿತ್ತಭೂತೇ. ತಾವ ಮಹನ್ತನ್ತಿ ಅತಿವಿಯ ಮಹನ್ತಂ. ಕೇಸರೇನಾಪೀತಿ ಕಿಞ್ಜಕ್ಖೇನಾಪಿ. ಸೋ ಹಿ ಕೇ ಜಲೇ ಸರತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಕೇಸರೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೮೦೫. ಗಣ್ಡಂ ವಾತಿ ಪೀಳಕಂ ವಾ. ವಣಂ ವಾತಿ ಅರುಂ ವಾತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೦೬. ಚತುತ್ಥೇ ರಞ್ಞೋ ಓರೋಧಾ ರಾಜೋರೋಧಾ, ಪುರಾಣೇ ರಾಜೋರೋಧಾ ಪುರಾಣರಾಜೋರೋಧಾತಿ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪುರಾಣೇ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಗಿಹಿಭಾವೇ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪುರಾಣೇತಿ ಏತ್ಥ ಣಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ಸರೂಪಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಚಿರಾಚಿರನ್ತಿ ನಿಪಾತಪಟಿರೂಪಕಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಚಿರೇನ ಚಿರೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಕೋಥಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಥಂ ತುಮ್ಹೇ ರಾಗಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಹನಿತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಧಾರೇಥ ಧಾರೇತುಂ ಸಕ್ಕೋಥಾತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅನಾರೋಚಿತೇಪೀತಿ ಭೂತತೋ ಅನಾರೋಚಿತೇಪಿ.

೮೦೭. ಜತುನಾತಿ ಲಾಖಾಯ. ಪಟ್ಠದಣ್ಡಕೇತಿ ಪಟುಭಾವೇನ ಠಾತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಪಟ್ಠೋ, ಸೋಯೇವ ದಣ್ಡೋ ಪಟ್ಠದಣ್ಡೋ, ತಸ್ಸ ಪವೇಸನಂ ಪಟ್ಠದಣ್ಡಕಂ, ತಸ್ಮಿಂ ನಿಮಿತ್ತಭೂತೇ. ಏತನ್ತಿ ‘‘ಜತುಮಟ್ಠಕೇ’’ತಿ ಏತಂ ವಚನನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೧೦. ಪಞ್ಚಮೇ ‘‘ಅತಿಗಮ್ಭೀರ’’ನ್ತಿಪದಂ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅತಿಅನ್ತೋ ಪವೇಸೇತ್ವಾ’’ತಿ. ‘‘ಉದಕೇನ ಧೋವನಂ ಕುರುಮಾನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ಉದಕಸುದ್ಧಿಕ’’ನ್ತಿಪದಸ್ಸ ಉದಕೇನ ಸುದ್ಧಿಯಾ ಕರಣನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೮೧೨. ದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬಪರಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗುಲಾನಿ ಚ ದ್ವೇ ಪಬ್ಬಾನಿ ಚ ದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬಂ, ಉತ್ತರಪದೇ ಪುಬ್ಬಪದಲೋಪೋ. ದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬಂ ಪರಮಂ ಪಮಾಣಂ ಏತಸ್ಸ ಉದಕಸುದ್ಧಿಕಸ್ಸಾತಿ ದ್ವಙ್ಗುಲಪಬ್ಬಪರಮಂ. ವಿತ್ಥಾರತೋ ದ್ವಙ್ಗುಲಪರಮಂ, ಗಮ್ಭೀರತೋ ದ್ವಿಪಬ್ಬಪರಮನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ವಿತ್ಥಾರತೋ’’ತಿಆದಿ. ಅಙ್ಗುಲಂ ಪವೇಸೇನ್ತಿಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ. ‘‘ಚತುನ್ನಂ ವಾ’’ತಿ ಇದಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ಪಬ್ಬಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಚತುನ್ನಂ ಪನ ಪಗೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೧೫. ಛಟ್ಠೇ ಭತ್ತಸ್ಸ ವಿಸ್ಸಜ್ಜನಂ ಭತ್ತವಿಸ್ಸಗ್ಗೋತಿ ವುತ್ತೇ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಭತ್ತಕಿಚ್ಚ’’ನ್ತಿ. ಪಾನೀಯಸದ್ದೇನ ಪಾನೀಯಥಾಲಕಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ವಿಧೂಪನಸದ್ದೇನ ಬೀಜನೀ ಗಹೇತಬ್ಬಾ, ಉಪಸದ್ದೋ ಸಮೀಪತ್ಥೋತಿ ಸಬ್ಬಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಏಕೇನ ಹತ್ಥೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಅಚ್ಚಾವದತೀ’’ತಿಪದಸ್ಸ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವದನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಪುಬ್ಬೇಪೀ’’ತಿಆದಿನಾ.

೮೧೭. ‘‘ಸುದ್ಧಉದಕಂ ವಾ ಹೋತೂ’’ತಿಆದಿನಾ ‘‘ಪಾನೀಯೇನಾ’’ತಿ ವಚನಂ ಉಪಲಕ್ಖಣಂ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ದಧಿಮತ್ಥೂತಿ ದಧಿಮಣ್ಡಂ ದಧಿನೋ ಸಾರೋ, ದಧಿಮ್ಹಿ ಪಸನ್ನೋದಕನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ರಸೋತಿ ಮಚ್ಛರಸೋ ಮಂಸರಸೋ. ‘‘ಅನ್ತಮಸೋ ಚೀವರಕಣ್ಣೋಪೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ವಿಧೂಪನೇನಾ’’ತಿ ವಚನಂ ನಿದಸ್ಸನಂ ನಾಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೮೧೯. ದೇತೀತಿ ಸಯಂ ದೇತಿ. ದಾಪೇತೀತಿ ಅಞ್ಞೇನ ದಾಪೇತಿ. ಉಭಯಮ್ಪೀತಿ ಪಾನೀಯವಿಧೂಪನದ್ವಯಮ್ಪೀತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೨೨. ಸತ್ತಮೇ ‘‘ಪಯೋಗದುಕ್ಕಟಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತೇಸು ಅಟ್ಠಸು ದುಕ್ಕಟೇಸು ಪುಬ್ಬಪಯೋಗದುಕ್ಕಟಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ನ ಕೇವಲಂ ಪುಬ್ಬಪಯೋಗದುಕ್ಕಟಂ ಏತ್ತಕಮೇವ, ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಬಹು ಹೋತೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ತಸ್ಮಾ’’ತಿಆದಿ. ಸಙ್ಘಟ್ಟನೇಸುಪೀತಿ ವಿಲೋಳನೇಸುಪಿ. ದನ್ತೇಹಿ ಸಙ್ಖಾದತೀತಿ ದನ್ತೇಹಿ ಚುಣ್ಣವಿಚುಣ್ಣಂ ಕರೋತಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ, ಅಞ್ಞಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಅಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿಪದಂ ‘‘ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ ಪದೇ ಕಾರಿತಕಮ್ಮಂ. ಮಾತರಮ್ಪೀತಿ ಏತ್ಥ ಪಿಸದ್ದೋ ಅಞ್ಞಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿಯಾ ಪಗೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಾಯ ವಾತಿ ವಿಞ್ಞಾಪಿತಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವಾ. ತನ್ತಿ ಆಮಕಧಞ್ಞಂ. ತನ್ತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತವಚನಂ. ಪುಬ್ಬಾಪರವಿರುದ್ಧನ್ತಿ ಪುಬ್ಬಾಪರತೋ ವಿರುದ್ಧಂ. ‘‘ಅಞ್ಞಾಯ…ಪೇ… ದುಕ್ಕಟಮೇವಾ’’ತಿ ಪುಬ್ಬವಚನೇ ದುಕ್ಕಟಮೇವ ವುತ್ತಂ, ಪುನ ‘‘ಅಞ್ಞಾಯ…ಪೇ… ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ ಚ ಪಚ್ಛಿಮವಚನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಞ್ಚ ದುಕ್ಕಟಞ್ಚ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಪುಬ್ಬಾಪರವಿರುದ್ಧನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಹೀತಿ ಸಚ್ಚಂ, ಯಸ್ಮಾ ವಾ.

೮೨೩. ಲಬ್ಭಮಾನಂ ಆಮಕಧಞ್ಞನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚೀತಿ ಮುಗ್ಗಮಾಸಾದೀಹಿ ವಾ ಲಾಬುಕುಮ್ಭಣ್ಡಾದೀಹಿ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ತಿಲಾದಿಂ ವಾತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಅಟ್ಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೨೪. ಅಟ್ಠಮೇ ನಿಬ್ಬಿಟ್ಠರಾಜಭಟೋತಿ ಏತ್ಥ ಉತ್ತರಪದಸ್ಸ ಛಟ್ಠೀಸಮಾಸಞ್ಚ ಪುಬ್ಬಪದೇನ ಬಾಹಿರತ್ಥಸಮಾಸಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ನಿಬ್ಬಿಟ್ಠೋ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ‘‘ರಞ್ಞೋ ಭತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ರಞ್ಞೋ ಭಟೋ ರಾಜಭಟೋತಿ ಛಟ್ಠೀಸಮಾಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ‘‘ಏತೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಬಾಹಿರತ್ಥಸಮಾಸಂ. ನಿಬ್ಬಿಟ್ಠೋತಿ ನಿವಿಟ್ಠೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕೇಣೀತಿ ರಞ್ಞೋ ದಾತಬ್ಬಸ್ಸ ಆಯಸ್ಸೇತಮಧಿವಚನಂ. ಏತೇನಾತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ. ತತೋತಿ ಠಾನನ್ತರತೋ. ಭಟಸಙ್ಖಾತಾಯ ಕೇಣಿಯಾ ಪಥತ್ತಾ ಕಾರಣತ್ತಾ ಠಾನನ್ತರಂ ಭಟಪಥನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ತಂಯೇವ ಠಾನನ್ತರ’’ನ್ತಿ.

೮೨೬. ಚತ್ತಾರಿಪಿ ವತ್ಥೂನೀತಿ ಉಚ್ಚಾರಾದೀನಿ. ಪಾಟೇಕ್ಕನ್ತಿ ಪಟಿವಿಸುಂ ಏಕೇಕಮೇವ. ಉಚ್ಚಾರಂ ವಾತಿಆದೀಸು ವಾಸದ್ದೇನ ದನ್ತಕಟ್ಠಾದಯೋಪಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ಆಹ ‘‘ದನ್ತಕಟ್ಠ…ಪೇ… ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವಾ’’ತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಉಚ್ಚಾರಾದೀಸೂತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ನವಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೩೦. ನವಮೇ ರೋಪಿಮಹರಿತಟ್ಠಾನೇತಿ ರೋಪಿಮಟ್ಠಾನೇ ಚ ಹರಿತಟ್ಠಾನೇ ಚ. ರೋಪಿಯತಿ ಅಸ್ಮಿನ್ತಿ ರೋಪಿಯಂ, ತಂಯೇವ ರೋಪಿಮಂ ಯಕಾರಸ್ಸ ಮಕಾರಂ ಕತ್ವಾ. ಏತಾನೀತಿ ಉಚ್ಚಾರಾದೀನಿ. ಸಬ್ಬೇಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಿಕ್ಖುನೀನಂ. ಯತ್ಥ ಪನಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಖೇತ್ತೇತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೩೫. ದಸಮೇ ಸೋಣ್ಡಾ ವಾತಿ ಸುರಾಸೋಣ್ಡಾ ವಾ. ಮೋರೋತಿ ಮಯೂರೋ. ಸುವೋತಿ ಸುಕೋ. ಮಕ್ಕಟೋತಿ ವಾನರೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಸಪ್ಪಾದಯೋ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಮಕ್ಕಟಾದಯೋಪಿ ನಚ್ಚನ್ತೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಸಂಯತಭಿಕ್ಖೂನನ್ತಿ ವಾಚಸಿಕಕಮ್ಮೇ ಅಸಂಯತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಧಮ್ಮಭಾಣಕಗೀತಂ ವಾ ಹೋತೂತಿ ಯೋಜನಾ. ತನ್ತಿಯಾ ಗುಣೇನ ಬದ್ಧಾ ತನ್ತಿಬದ್ಧಾ. ‘‘ಭಿ’’ನ್ತಿಸಙ್ಖಾತೋ ರಾಸದ್ದೋ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ಭೇರಿ. ಕುಟೇನ ಕತಾ ಭೇರಿ ಕುಟಭೇರಿ, ತಾಯ ವಾದಿತಂ ಕುಟಭೇರಿವಾದಿತಂ, ತಂ ವಾ. ಉದಕಭೇರೀತಿ ಉದಕೇನ ಪಕ್ಖಿತ್ತಾ ಭೇರಿ, ತಾಯ ವಾದಿತಮ್ಪಿ ಹೋತೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.

೮೩೬. ತೇಸಂಯೇವಾತಿ ಯೇಸಂ ನಚ್ಚಂ ಪಸ್ಸತಿ, ತೇಸಂಯೇವ. ಯದಿ ಪನ ನಚ್ಚಗೀತವಾದಿತೇ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಪಸ್ಸತಿ ಸುಣಾತಿ, ಪಾಟೇಕ್ಕಾ ಆಪತ್ತಿಯೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಞ್ಞತೋತಿ ಅಞ್ಞತೋ ದೇಸತೋ, ಪಸ್ಸತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಓಲೋಕೇತ್ವಾ’’ತಿ ಪದೇ ಅಪೇಕ್ಖಿತೇ ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ತೋಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾತಿ ಹಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞತೋ ವಾದೇನ್ತೇ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಭಿಕ್ಖುನೀ ನ ಲಭತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞೇ ವತ್ತುಮ್ಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಉಪಹಾರನ್ತಿ ಪೂಜಂ. ಉಪಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಪಾರಿಚರಿಯಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಸಯಂ ನಚ್ಚಾದೀಸು.

೮೩೭. ಅನ್ತರಾರಾಮೇ ವಾತಿ ಆರಾಮಸ್ಸ ಅನ್ತರೇ ವಾ. ಬಹಿಆರಾಮೇ ವಾತಿ ಆರಾಮಸ್ಸ ಬಹಿ ವಾ. ಅಞ್ಞೇನ ವಾತಿ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀಹಿ ಅಞ್ಞೇನ ವಾ. ತಾದಿಸೇನಾತಿ ಯಾದಿಸೋ ಚೋರಾದಿಉಪದ್ದವೋ, ತಾದಿಸೇನಾತಿ. ದಸಮಂ.

ಲಸುಣವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.

೨. ಅನ್ಧಕಾರವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದ-ಅತ್ಥಯೋಜನಾ

೮೩೯. ಅನ್ಧಕಾರವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಅಪ್ಪದೀಪೇತಿ ಉಪಲಕ್ಖಣವಸೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಆಲೋಕಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಪದೀಪಚನ್ದಸೂರಿಯಅಗ್ಗೀಸೂ’’ತಿಆದಿ. ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಅಪ್ಪದೀಪೇ’’ತಿಪದಸ್ಸ.

೮೪೧. ನರಹೋಅಸ್ಸಾದಾಪೇಕ್ಖಾ ಹುತ್ವಾ ಚ ರಸ್ಸಾದತೋ ಅಞ್ಞವಿಹಿತಾವ ಹುತ್ವಾ ಚಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಇಮಿನಾ ‘‘ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ವಾ ಸಲ್ಲಪತಿ ವಾ’’ತಿ ಪದೇ ಕಿರಿಯಾವಿಸೇಸನಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ದಾನೇನ ವಾ ನಿಮಿತ್ತಭೂತೇನ, ಪೂಜಾಯ ವಾ ನಿಮಿತ್ತಭೂತಾಯ ಮನ್ತೇತೀತಿ ಯೋಜನಾತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ

೮೪೨. ದುತಿಯೇ ಇದಮೇವ ಪದಂ ನಾನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋತಿ. ದುತಿಯಂ.