೪೫. ಪವಾರಣಾನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೪೩೩. ‘‘ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪ್ಪವಾರಣಾ’’ತ್ಯಾದೀನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞೇಹಿ ಕಾತಬ್ಬಾ ಪವಾರಣಾ. ತತ್ಥ ತಿಣ್ಣಂ ಚತುನ್ನಞ್ಚ ಗಣಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪ್ಪವಾರಣಾ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಪನ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾವ. ಅಧಿಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾನಪ್ಪವಾರಣಾ, ಯುಪಚ್ಚಯನ್ತಾನಂ ಭಾವೇ ನಿಯತನಪುಂಸಕತ್ತಾ ‘‘ಅಧಿಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಾ ಪಞ್ಚಾದೀಹಿ ಕಾತಬ್ಬಾ ಅವಸೇಸಾ ಸಙ್ಘಪ್ಪವಾರಣಾ ಸಙ್ಘವಸೇನ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಏತೇನ ನವಸು ಸಙ್ಘಪ್ಪವಾರಣಾದಯೋ ತಿಸ್ಸೋ ದಸ್ಸಿತಾ. ನವ ಹಿ ಪವಾರಣಾ ಚಾತುದ್ದಸೀ ಪನ್ನರಸೀ ಸಾಮಗ್ಗೀತಿ ದಿವಸವಸೇನ, ತೇವಾಚೀ ದ್ವೇವಾಚೀ ಏಕವಾಚೀತಿ ಕತ್ತಬ್ಬಾಕಾರವಸೇನ, ಸಙ್ಘೇ ಪವಾರಣಾ, ಗಣೇ ಪವಾರಣಾ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಪವಾರಣಾತಿ ಕಾರಕವಸೇನ ಚ. ತತ್ಥ ಪುರಿಮವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಂ ಪುಬ್ಬಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾ ವಾ ತೇಸಂಯೇವ ಸಚೇ ಭಣ್ಡನಕಾರಕೇಹಿ ಉಪದ್ದುತಾ ಪವಾರಣಂ ಪಚ್ಚುಕ್ಕಡ್ಢನ್ತಿ, ಅಥ ಕತ್ತಿಕಮಾಸಸ್ಸ ಕಾಳಪಕ್ಖಚಾತುದ್ದಸೋ ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾ ವಾ ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸಂವುತ್ಥಾನಞ್ಚ ಪಚ್ಛಿಮಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾ ಏವ ವಾ ಪವಾರಣಾದಿವಸಾ ಹೋನ್ತಿ. ಇದಂ ಪನ ಪಕತಿಚಾರಿತ್ತಂ. ತಥಾರೂಪಪ್ಪಚ್ಚಯೇ ಸತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾನಂ ಪುರಿಮೇಸು ಚಾತುದ್ದಸೇಸುಪಿ ಪವಾರಣಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿನ್ನಸ್ಸ ಪನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಂ ಯೋ ಕೋಚಿ ದಿವಸೋ ಪವಾರಣಾದಿವಸೋ ಹೋತಿ. ಇಮಾ ದಿವಸವಸೇನ ತಿಸ್ಸೋ ಪವಾರಣಾ. ಕತ್ತಬ್ಬಾಕಾರವಸೇನ ಪನ ವಕ್ಖಮಾನನಯೇನ ವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ.

೪೩೪. ‘‘ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚೇ’’ತಿಆದೀಸು –

‘‘ಸಮ್ಮಜ್ಜನೀ ಪದೀಪೋ ಚ, ಉದಕಂ ಆಸನೇನ ಚ;

ಪವಾರಣಾಯ ಏತಾನಿ, ಪುಬ್ಬಕರಣನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಛನ್ದಪ್ಪವಾರಣಾ ಉತುಕ್ಖಾನಂ, ಭಿಕ್ಖುಗಣನಾ ಚ ಓವಾದೋ;

ಪವಾರಣಾಯ ಏತಾನಿ, ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಪವಾರಣಾ ಯಾವತಿಕಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಮಪ್ಪತ್ತಾ,

ಸಭಾಗಾಪತ್ತಿಯೋ ಚ ನ ವಿಜ್ಜನ್ತಿ;

ವಜ್ಜನೀಯಾ ಚ ಪುಗ್ಗಲಾ ತಸ್ಮಿಂ ನ ಹೋನ್ತಿ,

ಪತ್ತಕಲ್ಲನ್ತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. –

ಏವಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಾ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾದಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಞತ್ತಿನ್ತಿ ಇದಾನಿ ವಕ್ಖಮಾನಂ ಸಾಮಞ್ಞಂ ಸಙ್ಘಞತ್ತಿಂ. ಏವಂ ಪನ ಞತ್ತಿಯಾ ಠಪಿತಾಯ ಕಾರಣೇ ಸತಿ ತೇವಾಚಿಕದ್ವೇವಾಚಿಕಏಕವಾಚಿಕಸಮಾನವಸ್ಸಿಕವಸೇನಪಿ ಪವಾರೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಯಮೇವ ಪನ ಞತ್ತಿ ‘‘ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ಏಕವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯ, ಸಙ್ಘೋ ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿಪಿ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಚಾತುದ್ದಸಿಯಂ ಪನ ಸಾಮಗ್ಗಿಯಞ್ಚ ‘‘ಚಾತುದ್ದಸೀ ಸಾಮಗ್ಗೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

೪೩೭. ಥೇರೇಸು ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸಜ್ಜ ಪವಾರೇನ್ತೇಸು ನವೋ ಯಾವ ಸಯಂ ಪವಾರೇತಿ, ತಾವ ಉಕ್ಕುಟಿಕೋ ಏವ ಅಚ್ಛತೂತಿ ಯೋಜನಾ. ಅಚ್ಛತೂತಿ ನಿಸೀದೇಯ್ಯ.

೪೪೦-೨. ಧಮ್ಮಸಾಕಚ್ಛಾ ಚ ಕಲಹೋ ಚಾತಿ ದ್ವನ್ದೋ. ರತ್ತಿಯಾ ಖೇಪಿತಭಾವತೋ ತೇವಾಚಿಕಾಯ ಓಕಾಸೇ ಅಸತಿ ದಸವಿಧೇ ವಾ ಅನ್ತರಾಯೇ ಸತಿ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ…ಪೇ… ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಅನುರೂಪತೋ ಞತ್ತಿಂ ವತ್ವಾ ಯಥಾಠಪಿತಞತ್ತಿಯಾ ಅನುರೂಪೇನ ಪವಾರೇಯ್ಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅನುರೂಪತೋತಿ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ…ಪೇ… ದಾನಂ ದೇನ್ತೇಹಿ ರತ್ತಿ ಖೇಪಿತಾ, ಸಚೇ…ಪೇ… ರತ್ತಿ ವಿಭಾಯಿಸ್ಸತಿ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ತೇನ ಖೇಪಿತರತ್ತಿಯಾ ಅನುರೂಪೇನ. ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘೋ, ಅಯಂ ರಾಜನ್ತರಾಯೋ, ಸಚೇ ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಥಾಯಂ ರಾಜನ್ತರಾಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ರಾಜನ್ತರಾಯಾದೀನಂ ಅನುರೂಪೇನ ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಅಥಾಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪನ ಪೇಯ್ಯಾಲವಸೇನ ಅನ್ತೇ ವುತ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ‘‘ದ್ವೇವಾಚಿಕ’’ನ್ತಿಆದಿಕಂ ಪನ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ವತ್ತಬ್ಬಮ್ಪಿ ಲಙ್ಘನಕ್ಕಮೇನ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ವಚನಸಮಯೇ ಪನ ‘‘ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯ’’ಇಚ್ಚಾದಿನಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ ಯದಿ ಸಮಾಆದಿಕಾ ಚಾತಿ ‘‘ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ ಯದಿ ಸಮಾ’’ಇಚ್ಚಾದಯೋ ಉಪೋಸಥೇ ವುತ್ತಾ ಗಾಥಾಯೋ ಚ. ಏತ್ಥಾತಿ ಏತಿಸ್ಸಂ ಪವಾರಣಾಯಂ. ಅಯಮೇವ ಚ ಆಹರಣಕ್ಕಮೋ –

ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ ಯದಿ ಸಮಾ, ಪವಾರೇನ್ತೇವ ಥೋಕಿಕಾ;

ಪವಾರಿತಾ ತೇ ಸುಪ್ಪವಾರಿತಾ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಚ ಪವಾರಿಯಂ;

ಪವಾರಿತೇಸು ಸಕಲಾ-ಯೇಕಚ್ಚಾಯುಟ್ಠಿತಾಯ ವಾ.

ಪವಾರೇಯ್ಯುಞ್ಚ ತೇ ತೇಸಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ಬಹುಕಾ ಸಚೇ;

ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬವಿಕಪ್ಪೇಸು, ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಂ ಪುನುದ್ದಿಸೇತಿ.

‘‘ಆವಾಸಿಕಾನಂ ಪನ್ನರಸೋ’’ತಿಆದಿಕಾ ಗಾಥಾಯೋ ಪನ ಏತ್ಥಾಪಿ ಸಮಾನಾ.

೪೪೩. ಞತ್ತಿಂ ವತ್ವಾತಿ ವಕ್ಖಮಾನಗಣಞತ್ತಿಂ ವತ್ವಾ.

೪೪೪. ಸಮುದೀರಿಯಾತಿ ಅಞ್ಞೇ ದ್ವೇ ತಯೋ ವಾ ವಕ್ಖಮಾನಕ್ಕಮೇನ ವತ್ತಬ್ಬಾ.

೪೪೬-೮. ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕತ್ವಾತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಕತ್ತಬ್ಬನ್ತಿ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾದಿಕಂ. ನವೇನಪಿ ‘‘ಅಹಂ ಭನ್ತೇ…ಪೇ… ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಥೇರೋ ಈರಿಯೋತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಏವನ್ತಿ ಇದಾನಿ ವಕ್ಖಮಾನಂ ಪರಾಮಸತಿ.

೪೪೯. ‘‘ಯಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

೪೫೦. ಗಾಥಾಯೋತಿ ‘‘ವಗ್ಗೇ ಸಮಗ್ಗೇ ವಗ್ಗೋತಿ, ಸಞ್ಞಿನೋ’’ತಿಆದಿಕಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಗಾಥಾಯೋ ವಾ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿಸೇಸೋ – ಕರೋತೋತಿ ಏತ್ಥ ಪವಾರಣಂ ಕರೋತೋತಿ ಅತ್ಥೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ತತಿಯ ಗಾಥಾಯ ‘‘ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ನ ಉದ್ದಿಸೇ’’ತಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ‘‘ನೋ ಕರೇಯ್ಯ ಪವಾರಣ’’ನ್ತಿ ಪದಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಚತುತ್ಥಗಾಥಾಯ ‘‘ಅನುಪೋಸಥೇ’’ತಿಆದಿಗಾಥಾಬನ್ಧಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ‘‘ನೇವ ಪವಾರಣೇ ಕಾತುಂ, ಸಾ ಕಪ್ಪತಿ ಪವಾರಣಾ’’ತಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ಪಞ್ಚಮಗಾಥಾಯ ‘‘ಅಟ್ಠಿತೋಪೋಸಥಾವಾಸಾ’’ತಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ‘‘ಪವಾರಣಾಠಿತಾವಾಸಾ’’ತಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ.

೪೫೧. ಸಙ್ಘಮ್ಹಿ ಪವಾರಿತೇವಾತಿ ಪುರಿಮವಸ್ಸೂಪಗತೇ ಸಙ್ಘಮ್ಹಿ ಪವಾರಿತೇ ಏವ. ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥಂ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ನ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಉಪೋಸಥಗ್ಗೇ ದ್ವೇ ಞತ್ತಿಯೋ ಠಪೇತಬ್ಬಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಅಪರಿನಿಟ್ಠಿತವಸ್ಸೋ ಅವುತ್ಥೋ. ಅನುಪಾಗತೋತಿ ವಸ್ಸಂ ಅನುಪಾಗತೋ. ಅಯಮೇತ್ಥಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಪುರಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗತಾ ಪಞ್ಚ ವಾ ಅತಿರೇಕಾ ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾ ತೇಹಿ ಸಮಾ ವಾ ಊನತರಾ ವಾ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ವಾ ಉಪಗತೇಹಿ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾ ಥೋಕತರಾ ಚೇವ ಹೋನ್ತಿ, ಸಙ್ಘಪ್ಪವಾರಣಾಯ ಗಣಂ ಪೂರೇನ್ತಿ ಸಙ್ಘಪ್ಪವಾರಣಾವಸೇನ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ, ಅಥ ಚ ಉಭೋಪಿ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಸಙ್ಘಂ ನ ಪೂರೇನ್ತಿ, ಗಣಂ ಪನ ಪೂರೇನ್ತಿ, ಗಣಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ, ಪಚ್ಛಾ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಯದಿ ಪನ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಏಕೋ, ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಏಕೋ, ಏಕೇನ ಏಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ, ಏಕೇನ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪುರಿಮೇಹಿ ವಸ್ಸೂಪಗತೇಹಿ ಪಚ್ಛಾ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಏಕೇನಪಿ ಅಧಿಕಾ ಸಙ್ಘಂ ಪೂರೇನ್ತಿ, ಪಠಮಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪವಾರೇತಬ್ಬನ್ತಿ. ಗಣೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏವಮುಪರಿಪಿ ಯಥಾಯೋಗಂ ಚಿನ್ತನೀಯಂ.

೪೫೨. ಚಾತುಮಾಸಿನಿಯಾತಿ ಅಪರಕತ್ತಿಕಪುಣ್ಣಮಾಯಂ. ಸಙ್ಘೇನಾತಿ ಪಠಮಂ ವಸ್ಸೂಪಗತೇನ ಸಙ್ಘೇನ. ವುತ್ಥಾ ವಸ್ಸಾ ಯೇಹಿ ತೇ ವುತ್ಥವಸ್ಸಾ, ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸೂಪಗತಾ. ಸಚೇ ಅಪ್ಪತರಾ ಸಿಯುನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಯದಿ ಅಧಿಕತರಾ ವಾ ಸಮಸಮಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪವಾರಣಾಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸೂಪಗತೇಹಿ ಪಠಮಂ ಪವಾರಿತೇ ಪಚ್ಛಾ ಇತರೇಹಿ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ದೀಪೇತೀತಿ.

ಪವಾರಣಾನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.