೩೫. ಪರಿಕ್ಖಾರನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ
೨೫೯-೬೦. ಛತ್ತೇ ಅನ್ತೋ ಬಹಿ ಚ ಪಞ್ಚವಣ್ಣೇಹಿ ಸುತ್ತೇಹಿ ಸಿಬ್ಬಿತುಞ್ಚ ಪಣ್ಣೇ ಗಿರಿಕೂಟಅಡ್ಢಚನ್ದಾದಿಂ ಛಿನ್ದಿತುಞ್ಚ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಛತ್ತೇತಿ ತಾಲಪಣ್ಣೇ ಛತ್ತೇ. ಗಿರಿಕೂಟಂ ನಾಮ ಮಕರದನ್ತಕಂ, ಆದಿ-ಸದ್ದೇನ ತಾದಿಸಂ ಅಞ್ಞಂ ವಿಕಾರರೂಪಂ ಸಙ್ಗಹಿತಂ. ಘಟಕನ್ತಿ ಗೇಹತ್ಥಮ್ಭೇಸು ವಿಯ ಕಯಿರಮಾನಂ ಘಟಕಂ. ದಣ್ಡೇತಿ ಛತ್ತದಣ್ಡೇ. ಲೇಖಾತಿ ತಹಿಂ ತಹಿಂ ದಿನ್ನಾ ಲೇಖಾ. ಸಾದಿಸನ್ತಿ ದೀಘೇನ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಂ. ಬುನ್ದಮ್ಹಿ ಮೂಲೇ.
೨೬೧. ಥಿರತ್ಥಂ ಛತ್ತೇ ಏಕವಣ್ಣೇನ ಸಿಬ್ಬಿತುಂ ವಾ ಪಞ್ಜರಂ ವಿನನ್ಧಿತುಂ ವಾ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಸಿಬ್ಬಿತುನ್ತಿ ಅನ್ತೋ ಬಹಿ ಚ ಸಿಬ್ಬಿತುಂ. ಏಕವಣ್ಣೇನಾತಿ ನೀಲಾದಿನಾ ಏಕವಣ್ಣೇನ. ಪಞ್ಜರನ್ತಿ ಛತ್ತದಣ್ಡಗಾಹಕಸಲಾಕಪಞ್ಜರಂ. ಥಿರತ್ಥನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ನ ವಣ್ಣಮಟ್ಠತ್ಥಾಯಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಬನ್ಧಿತುಂ ದಣ್ಡೇ ಲೇಖಾ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಬನ್ಧಿತುನ್ತಿ ವಾತಪ್ಪಹಾರೇನ ಅಚಲನತ್ಥಂ ಛತ್ತಮಣ್ಡಲಿಕಂ ರಜ್ಜುಕೇಹಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಬನ್ಧನತ್ಥಾಯ. ಲೇಖಾವಾತಿ ವಲಯಮಿವ ಉಕ್ಕಿರಿತ್ವಾ ಕತಾ ಲೇಖಾ ಏವ. ವಟ್ಟತೀತಿ ಯದಿಪಿ ನ ಬನ್ಧತಿ, ರಜ್ಜುಕೇಹಿ ಬನ್ಧಿತುಂ ಯುತ್ತಟ್ಠಾನತ್ತಾ ವಟ್ಟತಿ.
೨೬೨. ಚೀವರೇ ಅನ್ತೇ ವಾಪಿ ಪಟ್ಟಮುಖೇ ವಾಪಿ ವೇಣಿಪಿ ವಾ ಸಙ್ಖಲಿಕಾಪಿ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಸೂಚಿವಿಕಾರಂ ವಾ ಪಾಳಿಕಣ್ಣಿಕಆದಿಕಂ ಕಪ್ಪಬಿನ್ದುವಿಕಾರಮ್ಪಿ ವಾ ನ ಚ ಕಪ್ಪತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಅನ್ತೇತಿ ಚೀವರಪರಿಯನ್ತೇ, ಅನುವಾತೇತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪಟ್ಟಮುಖೇತಿ ಪಟ್ಟಕೋಟಿಯಂ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಪಟ್ಟಾನಂ ಸಙ್ಘಟಿತಟ್ಠಾನಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ವೇಣೀತಿ ವರಕಸೀಸಾಕಾರೇನ ಸಿಬ್ಬನಂ. ಸಙ್ಖಲಿಕಾತಿ ಬಿಳಾಲಬನ್ಧನಾಕಾರೇನ ಸಿಬ್ಬನಂ. ಅಞ್ಞಂ ಸೂಚಿವಿಕಾರಂ ವಾತಿ ಚೀವರಮಣ್ಡನತ್ಥಾಯ ಕಯಿರಮಾನಂ ಅಞ್ಞಂ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸೂಚಿಕಮ್ಮವಿಕಾರಂ ವಾ. ಟೀಕಾಯಂ ಪನ ‘‘ಸತಪದಿಸದಿಸಂ ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಸೂಚಿವಿಕಾರಂ ನ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಚೀವರಮಣ್ಡನತ್ಥಾಯ ನಾನಾಸುತ್ತಕೇಹಿ ಸತಪದಿಸದಿಸಂ ಸಿಬ್ಬನ್ತಾ ಆಗನ್ತುಕಪಟ್ಟಂ ಠಪೇನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸೂಚಿಕಮ್ಮವಿಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತತ್ತಾ ಪನ ನಾನಾವಣ್ಣೇಹಿ ವಾ ಹೋತು, ಏಕವಣ್ಣೇನ ವಾ ಹೋತು, ಚೀವರಮಣ್ಡನತ್ಥಾಯ ಸಂಸಿಬ್ಬನ್ತಾನಂ ಸೂಚಿಕಮ್ಮವಿಕಾರಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ಚೀವರೇಸು ಫಾಲಿತಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಥಿರಭಾವತ್ಥಂ ಸತಪದಿಸದಿಸಮ್ಪಿ ಸಿಬ್ಬಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಖನ್ತಿ. ಪಾಳಿ-ಸದ್ದೇನ, ಕಣ್ಣಿಕ-ಸದ್ದೇನ ಚ ಕಪ್ಪ-ಸದ್ದಲೋಪೇನ ವಾ ಉಪಚಾರೇನ ವಾ ಪಾಳಿಕಪ್ಪಾದಯೋವ ಗಹಿತಾ. ಪಾಳಿ ಚ ಕಣ್ಣಿಕಾ ಚ ಪಾಳಿಕಣ್ಣಿಕಾಯೋ, ತಾ ಆದಿ ಯಸ್ಸ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ತಾದಿಸಸ್ಸಾತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ತತ್ಥ ನೀಲಾವಳಿಆದಿಸಣ್ಠಾನಾಯ ಬಿನ್ದುಪನ್ತಿಯಾ ಯಥಾ ಸೋಭತಿ, ತಥಾ ಕಯಿರಮಾನೋ ಪಾಳಿಕಪ್ಪೋ. ತಥೇವ ಬಿನ್ದುಸಮೂಹೇ ಕತ್ಥಚಿ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕಯಿರಮಾನೋ ಕಣ್ಣಿಕಕಪ್ಪೋ.
೨೬೩. ಗಣ್ಠಿಪಾಸಕಪಟ್ಟಾತಿ ಗಣ್ಠಿನೋ ಚ ಪಾಸಕಸ್ಸ ಚ ಪತಿಟ್ಠಾನಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಾ ಪಟ್ಟಾ. ವಟ್ಟತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಗಣ್ಠಿಪಾಸಕಾ’’ತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ಚತುಕೋಣಾವ ವಟ್ಟನ್ತೀ’’ತಿ ಅತ್ಥತೋ ವಚನಂ ವಿಪಲ್ಲಾಸೇತ್ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಅಗ್ಘಿಯನ್ತಿ ಚೇತಿಯಸಣ್ಠಾನೇನ ಸಿಬ್ಬನಂ. ಮೂಲೇ ಚ ಅಗ್ಗೇ ಚ ಏಕಸದಿಸಂ ಕತ್ವಾ ಮುಗ್ಗರಾಕಾರೇನ ಸಿಬ್ಬನಂ ಮುಗ್ಗರೋ. ವಿಕಾರನ್ತಿ ವಿಕಾರೋ, ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥಾತಿ ಗಣ್ಠಿಪಾಸಕಪಟ್ಟೇಸು.
೨೬೪. ಕೋಣಸುತ್ತಾತಿ ನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ, ಗಣ್ಠಿಪಾಸಕಪಟ್ಟಾನಂ ಕೋಣೇಹಿ ನೀಹಟಸುತ್ತಕೋಟಿಯೋ. ಪೀಳಕಾತಿ ತಾನಿಯೇವ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಪೀಳಕಾಕಾರೇನ ಕತಾನಿ. ದುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾವಾತಿ ತೇಸಂ ಅನ್ತೇಸು ಏಕವಾರಂ ಗಣ್ಠಿಕರಣೇನ ವಾ ಪುನ ನಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬನೇನ ವಾ ದುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಏವ. ಗನ್ಧಂ ತೇಲಂ ವಾತಿ ಗನ್ಧಂ ವಾ ತೇಲಂ ವಾ. ಕಞ್ಚಿಕಪಿಟ್ಠಖಲಿಕಆದೀನಿಪಿ ವಟ್ಟನ್ತಿ.
೨೬೫. ಮಣಿನಾತಿ ಮಸಾರಗಲ್ಲಾದಿಪಾಸಾಣೇನ. ನ ಚ ಘಟ್ಟೇಯ್ಯಾತಿ ನೇವ ಘಟ್ಟೇಯ್ಯ. ಅಞ್ಞೇನ ವಾತಿ ಮುಗ್ಗರಮುಸಲಾದಿನಾ. ಅಂಸಬದ್ಧಕಕಾಯಬನ್ಧನಾನಿ ಪನ ತಥಾ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ದೋಣಿಯಂ ಕತ್ವಾ ನ ಚ ಘಂಸೇಯ್ಯಾತಿ ಪಕ್ಕರಜನಾಕಿರಣದೋಣಿಯಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ಜಣ್ಣುಕಾನಿ ನಿಹನ್ತ್ವಾ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಆವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ನೇವ ಘಂಸೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.
೨೬೬-೭. ಕಣ್ಣಕೋಣಕಸುತ್ತಾನೀತಿ ಚೀವರರಜನಕಾಲೇ ಲಗ್ಗನತ್ಥಾಯ ಅನುವಾತೇ ಚತೂಸು ಕೋಣೇಸು ಚ ಪಾಸಕಂ ಕತ್ವಾ ಬನ್ಧಿತಾನಿ ಸುತ್ತಾನಿ, ಯಾನಿ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಣ್ಣಸುತ್ತಕ’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೩೪೪) ಏವಂ ಅನುಞ್ಞಾತಾನಿ. ಕಣ್ಣಸಙ್ಖಾತಾ ಕೋಣಾ ಕಣ್ಣಕೋಣಕಾ, ತೇಸು ಸುತ್ತಾನಿ. ಗಣ್ಠಿಕಪಾಸಕಪಟ್ಟೇಸು ಪನ ಕಣ್ಣಕೋಣಕಸುತ್ತಾನಂ ದುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾನಮೇವ ಕಪ್ಪಿಯತಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಾತಿ ಚೀವರೇ ರತ್ತೇಯೇವ ತೇಸಂ ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬತಾ ನತ್ಥಿ, ಕಣ್ಣಕೋಣಕಸುತ್ತಾನಂ ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬತಾಯ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅನುವಾತೇಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿತಸುತ್ತಾನಿಪಿ ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬಾನೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಧಮ್ಮಕರಣೇ ಛತ್ತವಟ್ಟಿಯಂ ಲೇಖಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಲೇಖಾ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಛತ್ತವಟ್ಟಿಯನ್ತಿ ಛತ್ತಸ್ಸ ಮುಖವಟ್ಟಿಯಂ. ಲೇಖಾತಿ ಉಪರಿ ವಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವಾ ಕುಚ್ಛಿಯಂ ವಾ ಅಞ್ಞಾ ಲೇಖಾ. ಕುಞ್ಚಿಕಾಯ ಚ ಪಿಪ್ಫಲೇ ಚ ಮಣಿಕಾ ಚ ಪೀಳಕಾ ಚ ನ ವಟ್ಟನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಮಣಿಕಾತಿ ಏಕಾ ವಟ್ಟಮಣಿ. ಪೀಳಕಾತಿ ಸಾಸಪಮತ್ತಿಕಾ ಮುತ್ತರಾಜಿಸದಿಸಾ ಬಹುವಟ್ಟಲೇಖಾ. ದಣ್ಡಮ್ಹೀತಿ ಪಿಪ್ಫಲದಣ್ಡಕೇ.
೨೬೮-೯. ಅರಣಿಯಂ ಮಾಲಾದಿ ಚ ಪತ್ತಮಣ್ಡಲೇ ಭಿತ್ತಿಕಮ್ಮಞ್ಚ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತಬ್ಬಂ. ಅರಣಿಯನ್ತಿ ಉತ್ತರಾರಣಿ ಅಧರಾರಣಿ ಅರಣಿಧನುಕಞ್ಚ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ಗಹಿತಂ. ಪತ್ತಮಣ್ಡಲೇತಿ ತಿಪುಸೀಸಾದಿಮಯೇ ಪತ್ತಮಣ್ಡಲೇ. ಏತ್ಥ ಪನ ಮಕರದಣ್ಡಕಂ ವಟ್ಟತಿ. ಹೇಟ್ಠಾತಿ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿಯಾ ಹೇಟ್ಠಾ. ಉದ್ಧನ್ತಿ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಉಪರಿ.
೨೭೦-೩. ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಮ್ಹೀತಿ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯಾ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೋ. ಅವಾರಿತನ್ತಿ ಇತ್ಥಿರೂಪಂ ಪನ ವಾರಿತಂ. ಸೋವಣ್ಣಮಯಮ್ಪೀತಿ ಸುವಣ್ಣಮಯಮ್ಪಿ. ವಿಸಾಣನಾಳಿ ನಾಮ ವಿಸಾಣಮಯಾ ನಾಳಿ. ಏತ್ಥ ಪನ ಅವುತ್ತಾನಿಪಿ ಯಾನಿ ಕಾನಿಚಿ ಆರಕಣ್ಡಕದನ್ತಕಟ್ಠಛೇದನಪಾನೀಯಘಟಪಾನೀಯಉಳುಙ್ಕಚುಣ್ಣಭಾಜನಾದೀನಿ ವುತ್ತಾನಂ ಅನುಲೋಮಾನೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಯೋ ಪನೇತ್ಥ ವಿನಯಞ್ಞೂ ತಾದಿಸಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ ವಾ ಛಿನ್ದಾಪೇಯ್ಯ ವಾ, ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಸೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.
ಪರಿಕ್ಖಾರನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.