೪೬. ಸಂವರನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ

೪೫೩. ಚಕ್ಖುಸೋತಾದಿಭೇದೇಹೀತಿ (ದೀ. ನಿ. ೧.೨೧೩, ೪೫೪; ಮ. ನಿ. ೧.೪೧೧; ಅ. ನಿ. ೪.೧೯೮; ಧ. ಸ. ೧೩೫೨-೧೩೫೪; ಮಹಾನಿ. ೧೯೬) ಚಕ್ಖುಸೋತಘಾನಜಿವ್ಹಾಕಾಯಮನಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ಛಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ರೂಪಸದ್ದಾದಿಗೋಚರೇತಿ ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಮ್ಮಸಙ್ಖಾತೇಸು ಛಸು ಗೋಚರೇಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏತ್ಥ ಪನ ಹತ್ಥಪಾದಹಸಿತಕಥಿತವಿಲೋಕಿತಾದಿಭೇದಂ ಸುಭಾಕಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಅಭಿಜ್ಝಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ‘‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಅಚರಿ, ಚರತಿ, ಚರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪರಿ. ಅಟ್ಠ. ೩೨೯) ನಯೇನ ಪಟಿಘನಿಮಿತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಪಾದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಏತ್ಥ ಪನ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸನಿಮಿತ್ತಂ ವಾ ಸುಭನಿಮಿತ್ತಾದಿಕಂ ಕಿಲೇಸವತ್ಥುಭೂತಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಅಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಾದಿನಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಅಸುಭನಿಮಿತ್ತೇ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರಂ ಬಹುಲೀಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಅಭಿಜ್ಝಾಯ ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ. ‘‘ಅನತ್ಥಂ ಮೇ ಅಚರಿ, ತಂ ಕುತೇತ್ಥ ಲಬ್ಭಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವಾ ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾದಿವಸೇನ ವಾ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಪಾದಪ್ಪಹಾನಂ ಹೋತಿ. ಏವಮಿದಂ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ರೂಪಾದೀಸು ಕಿಲೇಸಾನುಬನ್ಧನಿಮಿತ್ತಾದಿಗ್ಗಾಹಪರಿವಜ್ಜನಲಕ್ಖಣಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಸಂವರಸೀಲನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೪೫೪. ನಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾತಿ ನಿವಾರೇಯ್ಯ;

‘‘ಯಾನಿ ಸೋತಾನಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ; (ಅಜಿತಾತಿ ಭಗವಾ,)

ಸತಿ ತೇಸಂ ನಿವಾರಣಂ;

ಸೋತಾನಂ ಸಂವರಂ ಬ್ರೂಮಿ;

ಪಞ್ಞಾಯೇತೇ ಪಿಧಿಯ್ಯರೇ’’ತಿ –. (ಸು. ನಿ. ೧೦೪೧);

ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಸತಿಮಾ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಪನ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಂ ಸಾತ್ಥಕಸಪ್ಪಾಯಗೋಚರಅಸಮ್ಮೋಹವಸೇನ. ಸಂವರವಿನಿಚ್ಛಯೋ.

ಸಂವರನಿದ್ದೇಸವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.