೮. ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ಪಠಮಪದಸ್ಸಾತಿ ‘‘ದಸಾಹಾನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಪದಸ್ಸ. ಪುರಿಮನಯೇನೇವಾತಿ ಅಚ್ಚನ್ತಸಂಯೋಗವಸೇನೇವ. ತಾನಿ ದಿವಸಾನೀತಿ ತೇಸು ದಿವಸೇಸು. ಅಚ್ಚನ್ತಮೇವಾತಿ ನಿರನ್ತರಮೇವ, ತೇಸು ದಸಾಹೇಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ದಿವಸೇತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪವಾರಣಾಮಾಸಸ್ಸಾತಿ ಪುಬ್ಬಕತ್ತಿಕಮಾಸಸ್ಸ. ಸೋ ಹಿ ಇಧ ಪಠಮಪವಾರಣಾಯೋಗತೋ ‘‘ಪವಾರಣಾಮಾಸೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖಪಞ್ಚಮಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖಪಞ್ಚಮಿಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ. ಪವಾರಣಾಮಾಸಸ್ಸ ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖಪಞ್ಚಮಿತೋತಿ ವಾ ಪವಾರಣಾಮಾಸಸ್ಸ ಪಕಾಸನತೋ ಪುರಿಮಸ್ಸ ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೋ ಪನೇತ್ಥ ‘‘ಕಾಮಞ್ಚೇಸ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ೨.೬೫೦) ‘ದಸಾಹಪರಮಂ ಅತಿರೇಕಚೀವರಂ ಧಾರೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ೪೬೩) ಇಮಿನಾವ ಸಿದ್ಧೋ, ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿವಸೇನ ಪನ ಅಪುಬ್ಬಂ ವಿಯ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಠಪಿತ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೋ ದಿಸ್ಸತಿ, ಸೋ ಪಮಾದಪಾಠೋ ‘‘ದಸಾಹಾನಾಗತ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ವಿರೋಧತೋತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಕಿಞ್ಚ ‘‘ಜುಣ್ಹಪಕ್ಖಪಞ್ಚಮಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅಟ್ಠಕಥಾಯೇವ ಪುಬ್ಬಾಪರವಿರೋಧೋಪಿ ಸಿಯಾ.
ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರನ್ತಿ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಚೀವರಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಸೋ ಚ ಅಚ್ಚಾಯಿಕಭಾವೋ ದಾಯಕಸ್ಸ ಗಮಿಕಾದಿಭಾವೇನಾತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಗಮಿಕಗಿಲಾನಗಬ್ಭಿನಿಅಭಿನವುಪ್ಪನ್ನಸದ್ಧಾನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಗಮಿಕೋ ನಾಮ ‘‘ಸೇನಾಯ ವಾ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪವಾಸಂ ವಾ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೬೪೯) ವುತ್ತೋ. ಅಞ್ಞತರೇನ ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ದಿನ್ನನ್ತಿ ಗಮಿಕಾದೀನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ಗಮನಾದೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ದಾತುಕಾಮೇನ ದೂತಂ ವಾ ಪೇಸೇತ್ವಾ, ಸಯಂ ವಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಚೀವರಂ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಇದಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರಂ ಚೀವರಕಾಲಸಮಯಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಿತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯ’’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ೬೪೯) ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ನಿಸ್ಸಜ್ಜನವಿಧಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.
ಸೇಸನ್ತಿ ‘‘ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತೀ’’ತಿಆದಿಕಂ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ತತ್ಥ ಅತಿರೇಕಚೀವರೇ ಅತಿರೇಕಚೀವರಸಞ್ಞಿಆದಿನೋ ದಸಾಹಾತಿಕ್ಕಮೋ, ಇಧ ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರೇ ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರಸಞ್ಞಿಆದಿನೋ ಚೀವರಕಾಲಾತಿಕ್ಕಮೋ. ತಥಾ ಅನಚ್ಚೇಕಚೀವರೇ ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರಸಞ್ಞಿನೋ, ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಜಾತಿಪ್ಪಮಾಣಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕತಾ, ದಸಾಹಾನಾಗತಾಯ ಕತ್ತಿಕತೇಮಾಸಿಕಪುಣ್ಣಮಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಭಾವೋ, ಅನಧಿಟ್ಠಿತಅವಿಕಪ್ಪಿತತಾ, ಚೀವರಕಾಲಾತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಚತುರಙ್ಗಭಾವೋವ ಏತ್ಥ ವಿಸೇಸೋ.
ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.