೩. ಭೇಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಉಗ್ಗಹಿತಕಂ ಕತ್ವಾ, ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಸಯಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕಮೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿಕತಾ ಚೇತ್ಥ ಅನಜ್ಝೋಹರಣೀಯತಂ ಆಪನ್ನತ್ತಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಮಾ ಏತೇನ ಇದಂ ದಸ್ಸಿತಂ ಹೋತೀತಿ ಆಹ ‘‘ತಾನಿ ಹೀ’’ತಿಆದಿ. ಭಿಸಕ್ಕಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ತೇನ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾತಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ಯೇಸಂ ಕೇಸಞ್ಚಿ ಸಪ್ಪಾಯಾನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಭೇಸಜ್ಜಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತು ವಾ, ಮಾ ವಾ, ಏವಂ ಲದ್ಧವೋಹಾರಾನೀ’’ತಿ. ಇದಾನಿ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುಭೂತಂ ಸಪ್ಪಿನವನೀತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಪ್ಪಿ ನಾಮ ಗವಾದೀನ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ಅಜಿಕಾದೀನಂ ಗಹಣಂ. ‘‘ಯೇಸಂ ಮಂಸಂ ಕಪ್ಪತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾಕಟೇಹಿ ಗೋಅಜಿಕಾದೀಹಿ ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ಮಿಗರೋಹಿತಾದೀನಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಯೇಸಞ್ಹಿ ಖೀರಂ ಅತ್ಥಿ, ಸಪ್ಪಿಪಿ ತೇಸಂ ಅತ್ಥಿಯೇವ. ತಂ ಪನ ಸುಲಭಂ ವಾ ಹೋತು, ದುಲ್ಲಭಂ ವಾ, ಅಸಂಮೋಹತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಮಕ್ಖಿಕಾಮಧುಮೇವಾತಿ ಖುದ್ದಕಭಮರಮಧುಕರೀಹಿ ತೀಹಿ ಮಕ್ಖಿಕಾಹಿ ಕತಂ ಮಧುಮೇವ. ಉಚ್ಛುರಸನ್ತಿ ಸುದ್ಧೋದಕಸಮ್ಭಿನ್ನಾನಂ ವಸೇನ ದುವಿಧಮ್ಪಿ ಉಚ್ಛುರಸಂ. ‘‘ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ಗುಳೋದಕ’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೮೪) ಪನ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ಉದಕಸಮ್ಭಿನ್ನೋ ಅಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಅವತ್ಥುಕಪಕ್ಕಾ ವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸವತ್ಥುಕಪಕ್ಕಾ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ಏತಂ ಸವತ್ಥುಕಪಕ್ಕಂ ವಟ್ಟತಿ, ನೋ ವಟ್ಟತೀತಿ ಪುಚ್ಛಂ ಕತ್ವಾ ಉಚ್ಛುಫಾಣಿತಂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ನೋವಟ್ಟನಕಂ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಯುತ್ತನ್ತಿ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೬೨೩) ವುತ್ತಂ. ಉಚ್ಛುವಿಕತೀತಿ ಉಚ್ಛುಮ್ಹಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ರಸಲಸಿಕಾದಿಕಾ. ಪಕತತ್ತಾನಂ ಪಟಿನಿದ್ದೇಸತ್ತಾ ತಂ-ಸದ್ದಸ್ಸ ತೇನ ಪಕತಾನಂ ಭೇಸಜ್ಜಾನಂ ಏವ ಗಹಣಂ, ನ ತೇಸಂ ವತ್ಥೂನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ತಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನೀ’’ತಿಆದಿ. ನ ತೇಸಂ ವತ್ಥೂನೀತಿ ತೇಸಂ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಂ ಕಾರಣಾನಿ ಖೀರಾದೀನಿ ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ವಸಾತೇಲನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೬೨೩) ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಸಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಅಚ್ಛವಸಂ ಮಚ್ಛವಸಂ ಸುಸುಕಾವಸಂ ಸೂಕರವಸಂ ಗದ್ರಭವಸ’’ನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೬೨) ಏವಂ ಅನುಞ್ಞಾತವಸಾನಂ ತೇಲಂ. ಯಾನೀತಿ ಯಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ. ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಸಾನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ಅಚ್ಛವಸಂ ಮಚ್ಛವಸಂ ಸುಸುಕಾವಸಂ ಸೂಕರವಸಂ ಗದ್ರಭವಸಂ ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ ತೇಲಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ ಏವಂ ತೇಲತ್ಥಂ ವಸಾಪಟಿಗ್ಗಹಣಸ್ಸ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ‘‘ವಸಾತೇಲಂ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಕಾಲೇತಿ ಪುರೇಭತ್ತಂ. ಸಂಸಟ್ಠನ್ತಿ ಪರಿಸ್ಸಾವಿತಂ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಅನುಞ್ಞಾತಂ, ತಸ್ಮಾ. ‘‘ಅಚ್ಛವಸ’’ನ್ತಿ ವಚನೇನ ಠಪೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸವಸಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅಕಪ್ಪಿಯಮಂಸಾನಂ ವಸಾಯ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾ ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸವಸ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಸಾಮಂ ಪಚಿತ್ವಾತಿ ಕಾಲೇಯೇವ ಸಾಮಂ ಪಚಿತ್ವಾ. ನಿಬ್ಬತ್ತಿತತೇಲಮ್ಪೀತಿ ಕಾಲೇಯೇವ ಅತ್ತನಾ ವಿವೇಚಿತತೇಲಮ್ಪಿ. ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಕಾಲೇಯೇವ ವಟ್ಟತಿ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ‘‘ಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ. ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪನ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ ವಾ ಕಾತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ‘‘ವಿಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ವಿಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ವಿಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ತಿಣ್ಣಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ವಿಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ವಿಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ದುಕ್ಕಟಾನಂ. ಕಾಲೇ ಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ವಿಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ, ತಂ ಚೇ ಪರಿಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೨೬೨). ‘‘ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರಾಮಿಸಪರಿಭೋಗೇನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಪನ ‘‘ಕಾಲೇ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ ಕಾಲೇ ನಿಪ್ಪಕ್ಕಂ ಕಾಲೇ ಸಂಸಟ್ಠಂ ತೇಲಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತು’’ನ್ತಿ ಇದಂ ನಿರಾಮಿಸಪರಿಭೋಗಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಯಂ ಪನೇತ್ಥ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೬೨೩) ಸುಖುಮರಜಸದಿಸಂ ಮಂಸಂ ವಾ ನ್ಹಾರು ವಾ ಅಟ್ಠಿ ವಾ ಲೋಹಿತಂ ವಾ ಹೋತಿ, ತಂ ಅಬ್ಬೋಹಾರಿಕಂ. ಸಚೇ ಪನ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ತಾಯ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತವಸಾಯ ತೇಲಂ ಕತ್ವಾ ದೇತಿ, ತಂ ಕಥನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ತದಹೂತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಅಹನಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ, ತದಹು. ಪಚ್ಛಾಭತ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪನ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರಾಮಿಸಮೇವ ವಟ್ಟತಿ. ತತ್ರಾಪಿ ಅಬ್ಬೋಹಾರಿಕಂ ಅಬ್ಬೋಹಾರಿಕಮೇವ. ಯಾವಕಾಲಿಕವತ್ಥೂನಂ ಅಞ್ಞೇಸಂ ವತ್ಥುಂ ಪಚಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥ ಯಾವಕಾಲಿಕವತ್ಥೂನನ್ತಿ ಯಾವಕಾಲಿಕಂ ವತ್ಥು ಏತೇಸನ್ತಿ ಯಾವಕಾಲಿಕವತ್ಥೂನಿ, ತೇಸಂ, ಯಾವಕಾಲಿಕವತ್ಥುಮನ್ತಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಞ್ಞೇಸನ್ತಿ ವಸಾತೇಲತೋ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಂ. ವತ್ಥುನ್ತಿ ಖೀರಾದಿಕಂ ಯಾವಕಾಲಿಕಭೂತಂ ವತ್ಥುಂ, ಪಚಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿಯೇವ, ಸಾಮಂಪಾಕತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ನಿಬ್ಬತ್ತಿತಸಪ್ಪಿಂ ವಾತಿ ಯಾವಕಾಲಿಕವತ್ಥುತೋ ವಿವೇಚಿತಸಪ್ಪಿಂ ವಾ. ಯಥಾ ತತ್ಥ ದಧಿಗತಂ ವಾ ತಕ್ಕಗತಂ ವಾ ಖಯಂ ಗಮಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಝಾಪಿತಂ ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನವನೀತಂ ವಾತಿ ತಕ್ಕಬಿನ್ದೂನಿಪಿ ದಧಿಗುಳಿಕಾಯೋಪಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸುಧೋತನವನೀತಂ ಪಚಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ ಸಾಮಂಪಕ್ಕಾಭಾವತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಯದಿ ಸಯಂಪಚಿತಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಮಿಸಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ತಂ ಆಮಿಸಂ ಸಯಂಪಚಿತಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕೇನ ಮಿಸ್ಸಿತಂ ಅತ್ತನೋ ಯಾವಕಾಲಿಕಭಾವಂ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕೇನ ಗಣ್ಹಾಪೇತಿ. ತಥಾ ಚ ಯಾವಕಾಲಿಕಂ ಅಪಕ್ಕಮ್ಪಿ ಸಯಂಪಕ್ಕಭಾವಂ ಉಪಗಚ್ಛತೀತಿ ‘‘ತಂ ಪನ ತದಹುಪುರೇಭತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾಮಿಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಯಥಾ ಸಯಂಪಕ್ಕಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕಂ ವಸಾತೇಲಂ, ಸಯಂಭಜ್ಜಿತಸಾಸಪಾದಿಯಾವಜೀವಿಕವತ್ಥೂನಂ ತೇಲಞ್ಚ ಸಾಮಿಸಂ ತದಹುಪುರೇಭತ್ತಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ, ತಥಾ ನವನೀತಸಪ್ಪೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ವುತ್ತಞ್ಚ –

‘‘ಯಾವಕಾಲಿಕಆದೀನಿ, ಸಂಸಟ್ಠಾನಿ ಸಹತ್ತನಾ;

ಗಾಹಾಪಯನ್ತಿ ಸಬ್ಭಾವ’’ನ್ತಿ ಚ;

‘‘ತೇಹೇವ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪತ್ತಂ, ಕಪ್ಪತೇ ಯಾವಜೀವಿಕಂ;

ನಿರಾಮಿಸಂವ ಸತ್ತಾಹಂ, ಸಾಮಿಸೇ ಸಾಮಪಾಕತಾ’’ತಿ ಚ.

ಖೀರಾದಿತೋತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ತಿಲಾದೀನಂ ಗಹಣಂ. ಸಾಮಿಸಾನಿಪೀತಿ ನ ಕೇವಲಂ ನಿರಾಮಿಸಾನೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಚ್ಛಾಭತ್ತತೋ ಪನ ಪಟ್ಠಾಯ ನ ವಟ್ಟನ್ತಿಯೇವ. ಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕಮೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ ಸವತ್ಥುಕಾನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತತ್ತಾ. ‘‘ತಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೬೨೨) ಹಿ ವುತ್ತಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಪಚ್ಛಾಭತ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿಆದಿ. ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಕೇಹಿ ಕತಂ ಪನ ಅಬ್ಭಞ್ಜನಾದೀಸು ಉಪನೇತಬ್ಬಂ, ಪುರೇಭತ್ತಮ್ಪಿ ಚ ಉಗ್ಗಹಿತಕೇಹಿ ಕತಂ. ಉಭಯೇಸಮ್ಪಿ ಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕಮೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅನ್ತೋಸತ್ತಾಹೇತಿ ಸತ್ತಾಹಬ್ಭನ್ತರೇ. ಅಬ್ಭಞ್ಜನಾದೀನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನ ಮುದ್ಧನಿತೇಲಅರುಮಕ್ಖನಘರಧೂಪನಾದೀನಂ ಗಹಣಂ. ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಇದಾನಿ ನ ಮಯ್ಹಂ ಅಜ್ಝೋಹರಣತ್ಥಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇದಂ ಸಪ್ಪಿ ಚ ತೇಲಞ್ಚ ವಸಾ ಚ ಮುದ್ಧನಿತೇಲತ್ಥಂ ವಾ ಅಬ್ಭಞ್ಜನತ್ಥಂ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮಧು ಅರುಮಕ್ಖನತ್ಥಂ ವಾ ಫಾಣಿತಂ ಘರಧೂಪನತ್ಥಂ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ.

ಕೋ ಪನೇತ್ಥ ಯಾವಕಾಲಿಕಯಾವಜೀವಿಕವತ್ಥೂಸು ವಿಸೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ಯಾವಜೀವಿಕಾನೀ’’ತಿಆದಿ. ಯಾವ ಅರುಣಸ್ಸ ಉಗ್ಗಮನಾ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಸತ್ತಮದಿವಸೇ ಕತತೇಲಂ ಸಚೇ ಯಾವ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಾ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಾಳಿಯಂ ಅನಾಗತಸಪ್ಪಿಆದೀನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ತಾವ ಮಿಗರೋಹಿತಾದೀನಂ ಸಪ್ಪಿ ಪಾಳಿಯಂ ಅನಾಗತಸಪ್ಪಿ, ತಥಾ ನವನೀತಂ, ನಾಳಿಕೇರನಿಮ್ಬಕೋಸಮ್ಬಕರಮನ್ದಸಾಸಪಆದೀನಂ ತೇಲಂ ಪನ ಪಾಳಿಯಂ ಅನಾಗತತೇಲಂ, ತಥಾ ಮಧುಕಪುಪ್ಫಫಾಣಿತಂ ಪಾಳಿಯಂ ಅನಾಗತಫಾಣಿತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಸಬ್ಬಂ ಮಧುಕಪುಪ್ಫಫಾಣಿತಂ ಫಾಣಿತಗತಿಕನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಸೀತುದಕೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ಸೀತುದಕೇನ ಕತನ್ತಿ ಮಧುಕಪುಪ್ಫಾನಿ ಸೀತುದಕೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಮದ್ದಿತ್ವಾ ಪುಪ್ಫರಸೇ ಉದಕಗತೇ ಸತಿ ತಂ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ಕತಂ. ‘‘ಫಾಣಿತಗತಿಕಮೇವಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸತ್ತಾಹಕಾಲಿಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ, ನ ಪನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯವತ್ಥುನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸತ್ತಾಹಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮಯತೋ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ಸೀತುದಕೇನ ಕತಂ ಮಧುಕಪುಪ್ಫಫಾಣಿತಂ ಪುರೇಭತ್ತಂ ಸಾಮಿಸಂ ವಟ್ಟತಿ, ಪಚ್ಛಾಭತ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರಾಮಿಸಮೇವ, ಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕಮೇ ವತ್ಥುಗಣನಾಯ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಖೀರಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕತಂ, ಯಾವಕಾಲಿಕಂ. ಖಣ್ಡಸಕ್ಖರಂ ಪನ ಖೀರಜಲ್ಲಿಕಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸೋಧೇನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ವಟ್ಟತಿ, ಅಮ್ಬಜಮ್ಬುಪನಸಕದಲಿಖಜ್ಜುರಿಚಿಞ್ಚಾದೀನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಯಾವಕಾಲಿಕಫಲಾನಂ ಫಾಣಿತಂ ಯಾವಕಾಲಿಕಮೇವಾತಿ ಆಹ ‘‘ಅಮ್ಬಫಾಣಿತಾದೀನಿ ಯಾವಕಾಲಿಕಾನೀ’’ತಿ.

ಕಾಯಿಕಪರಿಭೋಗಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ವಾ ಕಾಯೇ ಅರುನೋ ವಾ ಮಕ್ಖನಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅಜ್ಝೋಹರಿತುಂ ಪನ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯನ್ತಿ ಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ. ನಿರಪೇಕ್ಖೋ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾತಿ ಅನಪೇಕ್ಖೋ ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ದತ್ವಾ. ತನ್ತಿ ಏವಂ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಪುನ ಲದ್ಧಭೇಸಜ್ಜಂ. ಏವಞ್ಹಿ ದಿನ್ನಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಸಚೇ ಸೋ ಸಾಮಣೇರೋ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ವಾ ಅನಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ವಾ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದದೇಯ್ಯ, ಗಹೇತ್ವಾ ನತ್ಥುಕಮ್ಮಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಕಞ್ಚಿ ಪರಿಭೋಗಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಅಜ್ಝೋಹರಿತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಬಾಲೋ ಹೋತಿ, ದಾತುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಅತ್ಥಿ ತೇ, ಸಾಮಣೇರ, ಭೇಸಜ್ಜ’’ನ್ತಿ, ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥೀ’’ತಿ. ‘‘ಆಹರ, ಥೇರಸ್ಸ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ವತ್ಥುಗಣನಾಯಾತಿ ಸಪ್ಪಿಆದಿವತ್ಥುಗಣನಾಯ ಚೇವ ಸಪ್ಪಿಪಿಣ್ಡಾದಿವತ್ಥುಗಣನಾಯ ಚ. ಮಿಸ್ಸಿತೇಸು ಪನ ಏಕಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಇದಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭೇಸಜ್ಜಂ ಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕನ್ತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ಇಮಾಹಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೬೨೩) ನಿಸ್ಸಜ್ಜನವಿಧಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಸಾಧಾರಣಪಞ್ಞತ್ತಿ. ಸತ್ತಾಹಂ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತೇಪಿ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಸಞ್ಞಿನೋ ಚೇವ ವೇಮತಿಕಸ್ಸ ಚ ದುಕ್ಕಟಂ. ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತಸಞ್ಞಿನೋಪಿ ವೇಮತಿಕಸ್ಸಪಿ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ, ತಥಾ ಅನಧಿಟ್ಠಿತಾವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಾನಟ್ಠಾವಿನಟ್ಠಾದಡ್ಢಾವಿಲುತ್ತೇಸು ಅಧಿಟ್ಠಿತಾದಿಸಞ್ಞಿನೋ. ಅನ್ತೋಸತ್ತಾಹಂ ಅಧಿಟ್ಠಿತೇ, ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿತೇ, ನಟ್ಠೇ, ವಿನಟ್ಠೇ, ದಡ್ಢೇ, ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ, ವಿಸ್ಸಾಸೇನ ಗಹಿತೇ ಉಮ್ಮತ್ತಕಾದೀನಞ್ಚ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆಚಾರವಿಪತ್ತಿ. ಸಪ್ಪಿಆದೀನಂ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕತಾ, ಗಣನುಪಗತಾ, ಸತ್ತಾಹಾತಿಕ್ಕಮೋತಿ ಇಮಾನೇತ್ಥ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ. ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಅಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸೇಸಂ ಚೀವರವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ (ಕಙ್ಖಾ. ಅಟ್ಠ. ಕಥಿನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ).

ಭೇಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.