೫. ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
ನಿಸೀದನಸನ್ಥತನ್ತಿ ‘‘ನಿಸೀದನಂ ನಾಮ ಸದಸಂ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಪದಭಾಜನಿಯಂ (ಪಾರಾ. ೫೬೮) ವುತ್ತತ್ತಾ ಸದಸಂ ಸನ್ಥತಂ, ಏತ್ಥ ಚ ನಿಸೀದನಗ್ಗಹಣಂ ಸನ್ಥತೇ ಚೀವರಸಞ್ಞಾನಿವಾರಣತ್ಥಂ, ಯತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಕಮ್ಬಲಚೀವರಸಞ್ಞಾಯ ಸನ್ಥತಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾದಿಯಿಂಸು. ಸಯನಾಸನಪ್ಪಯೋಜನತ್ತಾ ಸನ್ಥತಸ್ಸ ‘‘ಪುರಾಣಸನ್ಥತಂ ನಾಮಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಸನ್ಥತೇ. ವಿದತ್ಥಿಮತ್ತನ್ತಿ ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಮತ್ತಂ. ಉಕ್ಕಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಚಾಯಂ ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ಅಲಭನ್ತೋ ಥೋಕತರಂ ಆದಿಯಿತ್ವಾ ಕರೋತೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೭೦) ಪದಭಾಜನೇ ವುತ್ತತ್ತಾ. ಏಕದೇಸೇತಿ ಇದಾನಿ ಕತ್ತಬ್ಬನವಸನ್ಥತಸ್ಸ ಏಕಪ್ಪದೇಸೇ. ವಿಜಟೇತ್ವಾತಿ ವಿದ್ಧಂಸೇತ್ವಾ. ಅನಾದಾತಿ ಯ-ಕಾರಲೋಪೇನಾಯಂ ನಿದ್ದೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ಸತಿ ಪುರಾಣಸನ್ಥತೇ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ’’ತಿ.
ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಇದಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ನಿಸೀದನಸನ್ಥತಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಪುರಾಣಸನ್ಥತಸ್ಸ ಸಾಮನ್ತಾ ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಂ ಕಾರಾಪಿತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯ’’ನ್ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೬೮) ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ನಿಸ್ಸಜ್ಜನವಿಧಾನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸನ್ಥತವಿಸ್ಸಜ್ಜನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ ಭಗವತಾ ಸನ್ಥತಾನಿ ವಿಪ್ಪಕಿಣ್ಣಾನಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯವಿನಿಪಾತನೇ ಕಾರಣಂ ನತ್ಥಿ, ಪರಿಭೋಗುಪಾಯಂ ನೇಸಂ ದಸ್ಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೫೬೬) ಸನ್ಥತವಿಸ್ಸಜ್ಜನವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯತ್ತಾ ಇಮಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖಾಪದಸ್ಸ ‘‘ಸೇಸಂ ತತಿಯಸದಿಸಮೇವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ದ್ವೇಭಾಗಸಿಕ್ಖಾಪದಸದಿಸಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಪುರಾಣಸನ್ಥತಸ್ಸ ಸಾಮನ್ತಾ ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಯಾ ಆದಾಯ ಕರಣೇ, ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಥೋಕತರಂ ಆದಾಯ ಕರಣೇ, ಸಬ್ಬಥಾ ಅಲಭನ್ತಸ್ಸ ಅನಾದಾಯ ಕರಣೇ ಚ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ. ಅಙ್ಗೇಸು ಪನೇತ್ಥ ಪಠಮಙ್ಗಪುರಾಣಸನ್ಥತಸ್ಸ ಸಾಮನ್ತಾ ಸುಗತವಿದತ್ಥಿಅನಾದಿಯನಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.
ನಿಸೀದನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.