೩. ಅಕಾಲಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

ಪುರಿಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವಿಯ ಏತ್ಥಾಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಾತಿ ಸಾಮಿಅತ್ಥೇ ಕರಣವಚನನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ನಿಟ್ಠಿತಚೀವರಸ್ಮಿಂ ಭಿಕ್ಖುನಾ’’ತಿಆದಿ. ‘‘ಅಕಾಲಚೀವರಂ ನಾಮ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಏಕಾದಸಮಾಸೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಸತ್ತಮಾಸೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಕಾಲೇಪಿ ಆದಿಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ, ಏತಂ ಅಕಾಲಚೀವರಂ ನಾಮಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೫೦೦) ಪದಭಾಜನಿಯಂ ವುತ್ತತ್ತಾ ‘‘ಯ್ವಾಯಂ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಯ್ವಾಯಂ ಚೀವರಕಾಲೋ ವುತ್ತೋತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ವಸ್ಸಾನಸ್ಸಾತಿ ವಸ್ಸಾನಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಉತುನೋ. ಪಚ್ಛಿಮೋ ಮಾಸೋ ನಾಮ ಚೀವರಮಾಸೋ. ತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಅನತ್ಥತೇಪಿ ಕಥಿನೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಚೀವರಂ ಅನಧಿಟ್ಠಿತಂ, ಅವಿಕಪ್ಪಿತಂ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾತಿ ಪಚ್ಛಿಮಕತ್ತಿಕಮಾಸೋ, ಹೇಮನ್ತಿಕಾ ಚತ್ತಾರೋ ಚಾತಿ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ. ಅಞ್ಞದಾತಿ ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಏಕಾದಸಮಾಸೇ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಸತ್ತಮಾಸೇ. ಕಾಲೇಪೀತಿ ‘‘ಅನತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಚೀವರಮಾಸೋ, ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ’’ತಿ ಯಥಾವುತ್ತಚೀವರಕಾಲೇಪಿ. ‘‘ಆದಿನಾ ನಯೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ‘‘ದದಾಮಿ ದಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿಆದೀನಂ (ಪಾರಾ. ಅಟ್ಠ. ೨.೪೬೯) ಸಙ್ಗಹೋ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಚೇತಾನಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ‘‘ಅಕಾಲಚೀವರ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಾನಿ, ತಥಾಪಿ ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇಯೇವ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಿ ‘‘ಅಕಾಲಚೀವರ’’ನ್ತಿ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಾನಿ.

‘‘ಕಾಲೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಇದಂ ಅಕಾಲಚೀವರ’’ನ್ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಅಕಾಲಚೀವರಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅತ್ಥುದ್ಧಾರವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಯಥಾ ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಚೀವರಂ ವುಟ್ಠವಸ್ಸೇಹಿ, ಸೇಸೇಹಿ ಚ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇಹಿ ಭಾಜೇತುಂ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಅಕಾಲಚೀವರಂ ನಾಮ ಜಾತಂ, ತಥೇವಿದಮ್ಪೀತಿ ತದಿದಂ ಅಕಾಲಚೀವರಸಾಮಞ್ಞಂ. ಯದಿ ಏವಂ ‘‘ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಾ ಇದಂ ತುಯ್ಹಂ ‘ದಮ್ಮೀ’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಕಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ, ನ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಆದಿಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ಕೇನಚಿ ಭಾಜನೀಯಂ ಹೋತೀತಿ? ನಾಯಂ ವಿರೋಧೋ, ಆದಿಸ್ಸ ದಾನಸಾಮಞ್ಞತೋ ಲಬ್ಭಮಾನಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ತಥಾ ವುತ್ತನ್ತಿ. ಅತ್ತನೋ ವಾ ಧನೇನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಕಪ್ಪಾಸಸುತ್ತಾದಿನಾ ಧನೇನ. ಇಮಸ್ಸ ‘‘ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ‘‘ಸೀಮಾಯ ದೇತೀ’’ತಿಆದಿ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನನಯೇನ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಪನ ಸೀಮಾಯ ದಾನಂ ಏಕಾ ಮಾತಿಕಾ, ಕತಿಕಾಯ ದಾನಂ ದುತಿಯಾ…ಪೇ… ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದಾನಂ ಅಟ್ಠಮಾ.

‘‘ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನೇನಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಧುವಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠಾನಾದಿತೋ ಪಠಮಲೇಡ್ಡುಪಾತಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಉಪಚಾರಸೀಮಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇದಾನಿ ದುತಿಯಲೇಡ್ಡುಪಾತಸ್ಸಪಿ ಅನ್ತೋ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಪಿಚಾ’’ತಿಆದಿ ಆರದ್ಧಂ. ಧುವಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಸೀಮಾಪರಿಯನ್ತಗತಮೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಆವಾಸೇ ವಡ್ಢನ್ತೇ ವಡ್ಢತೀತಿ ಸಚೇ ಉಪಚಾರತೋ ಅಬಹಿಭೂತೋ ಹುತ್ವಾ ಆವಾಸೋ ವಡ್ಢತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಸುಪಿ ವಡ್ಢನ್ತೇಸು ವಡ್ಢತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಯೋಜನಸತಮ್ಪಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ಯೋಜನಸತಮ್ಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾವ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಲಾಭೋ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ವುತ್ತಂ. ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಆರಾಮಪವೇಸನಸೇನಾಸನಾಪುಚ್ಛನಾನೀತಿ ಆಗನ್ತುಕಗಮಿಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಆರಾಮಪವೇಸನಾಪುಚ್ಛನಂ, ಸೇನಾಸನಾಪುಚ್ಛನಞ್ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಥಾ ಹಿ ಆಗನ್ತುಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಆರಾಮಪವೇಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ, ಗಮಿಕಾಯ ಸಙ್ಘಿಕಂ ದಸವಿಧಂ ಸೇನಾಸನಂ. ಏತ್ಥ ಚ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ಗಮಿಕಸ್ಸ ಪನ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸಾಪಿ ಇಮಿಸ್ಸಾಯೇವ ಸೀಮಾಯ ವಸೇನ ಸೇನಾಸನಾಪುಚ್ಛನಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಪರಿವಾಸಮಾನತ್ತಾರೋಚನನ್ತಿ ಪಾರಿವಾಸಿಕಮಾನತ್ತಚಾರೀನಂ ಪರಿವಾಸಾರೋಚನಂ, ಮಾನತ್ತಾರೋಚನಞ್ಚ. ವಸ್ಸಚ್ಛೇದನಿಸ್ಸಯಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹಾದಿವಿಧಾನನ್ತಿ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದವಿಧಾನಂ, ನಿಸ್ಸಯಗ್ಗಾಹವಿಧಾನಂ, ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹವಿಧಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆದಿಸದ್ದೇನ ನಿಸ್ಸಯಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿ, ಲಾಭಗ್ಗಾಹೋ ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಆರಾಮಪವೇಸನನ್ತಿ ಏವಮಾದಿಕಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಇಮಿಸ್ಸಾವ ಸೀಮಾಯ ವಸೇನಾತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯೇವಾತಿ ಯಥಾಸಮ್ಭವಂ ಅನ್ತೋ, ಬಹಿ ಚ ಇಮಸ್ಸ ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಲಬ್ಭನತೋ ವುತ್ತಂ.

ಲಾಭತ್ಥಾಯ ಠಪಿತಾ ಸೀಮಾ ಲಾಭಸೀಮಾ (ಮಹಾವ. ೩೭೯), ಸಾ ಚ ಖೋ ನೇವ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ನ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕತ್ಥೇರೇಹಿ ಠಪಿತಾ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಲಾಭದಾಯಕೇಹಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯಂ ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾದಯೋ’’ತಿಆದಿ. ಸಮನ್ತಾತಿ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಸಮನ್ತಾ. ಯನ್ತಿ ಸುಙ್ಕಸಸ್ಸಾದಿ. ‘‘ಸೀಮಂ ಠಪೇನ್ತೀ’’ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ. ಏಕಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಆಣಾಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಚೋಳಭೋಗೋ ಕೇರಳಭೋಗೋತಿ ಏವಂ ಏಕೇಕಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಆಣಾಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನಂ. ದ್ವಿಧಾ ಆಪೋ ಗತೋ ಏತ್ಥಾತಿ ದೀಪೋ, ಓಘೇನ ಅನಜ್ಝೋತ್ಥತೋ ಭೂಮಿಭಾಗೋ, ಸೋವ ಸೀಮಾ ದೀಪಸೀಮಾ. ತೇನಾಹ ಸಮುದ್ದನ್ತೇನಾ’’ತಿಆದಿ. ಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾ ಚಕ್ಕವಾಳಪಬ್ಬತೇನೇವ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾತಿ ಆಹ ‘‘ಏಕಚಕ್ಕವಾಳಪಬ್ಬತಪರಿಕ್ಖೇಪಬ್ಭನ್ತರಂ ಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾ’’ತಿ.

ಸೇಸಾತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾದಯೋ. ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ದೇಮಾತಿ ದಿನ್ನನ್ತಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಕೇನಚಿ ಕಮ್ಮೇನ ಸನ್ನಿಪತಿತಂ ಸಙ್ಘಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ. ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಠಿತೇ ರುಕ್ಖೇ ವಾ ಪಬ್ಬತೇ ವಾ ಠಿತೋಪಿ ಹೇಟ್ಠಾ ವಾ ಪಥವಿವೇಮಜ್ಝಗತೋಪಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯೇವ ಠಿತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾಯ ದಿನ್ನನ್ತಿ ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಖಣ್ಡಸೀಮಾ ಸೀಮನ್ತರಿಕಟ್ಠಾನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ ತತ್ಥ ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾಯ ಅಭಾವತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸಮಾನಸಂವಾಸಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಸು ದಿನ್ನಸ್ಸ ಇದಂ ನಾನಾತ್ತಂ – ‘‘ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಗಾಮಟ್ಠಾನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ‘‘ಠಪೇತ್ವಾ ಗಾಮಞ್ಚ ಗಾಮೂಪಚಾರಞ್ಚಾ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೪೪) ವುತ್ತತ್ತಾ. ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಗಾಮೇ ಠಿತಾನಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ. ಅಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾಸು ದಿನ್ನನ್ತಿ ತತ್ಥ ಉಪೋಸಥಾದಿಅತ್ಥಾಯ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಿಸ್ಸಾ ಅಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾಯ ದೇಮಾ’’ತಿಆದಿನಾ ದಿನ್ನಂ. ಜನಪದರಟ್ಠರಜ್ಜದೀಪಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾಸುಪಿ ಗಾಮಸೀಮಾದೀಸು ವುತ್ತಸದಿಸೋವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋತಿ ಆಹ ‘‘ಜನಪದಸೀಮಾದೀಸೂ’’ತಿಆದಿ. ಏಕೋಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ಲಭತೀತಿ ಏಕೋಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಇಧ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗನ್ತುಂ ಲಭತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕೋತಿ ಸಭಾಗೋ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು, ಅಯಮ್ಪಿ ಭಾಗಮೇವ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಭಾಗಾನಂ ಭಾಗಂ ಗಣ್ಹಾತೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ತಾವ ಯೋ ಸೀಮಂ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ದೇತಿ, ತಸ್ಸ ದಾನೇ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ವತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯೋ ‘‘ಅಸುಕಸೀಮಾಯಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕೇವಲಂ ‘‘ಸೀಮಾ’’ತಿ ವಚನಮತ್ತಮೇವ ಜಾನನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವಾ ಭಣತಿ, ತತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯೋ ಪನ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಕತರನ್ತಿ ಕತರಸೀಮಂ. ಅಹಮೇತಂ ಭೇದಂ ನ ಜಾನಾಮೀತಿ ಅಹಂ ‘‘ಅಸುಕಾ ಸೀಮಾ’’ತಿ ಏತಂ ವಿಭಾಗಂ ನ ಜಾನಾಮಿ. ಉಪಚಾರಸೀಮಟ್ಠೇಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ ಲಾಭಸ್ಸ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸಾತಿ ಸಮಾನಲಾಭಕತಿಕಾ.

ಯತ್ಥ ಮಯ್ಹಂ ಧುವಕಾರಾ ಕರೀಯನ್ತೀತಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ತಸ್ಸ ಚೀವರದಾಯಕಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾಕವತ್ತಂ ವಾ ವತ್ತತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಂ ಕತ್ವಾ ಸದಾ ಗೇಹೇ ಭೋಜೇತಿ, ಯತ್ಥ ವಾ ಅನೇನ ಆವಾಸೋ ವಾ ಕಾರಿತೋ, ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಿ ವಾ ನಿಬದ್ಧಾನಿ, ಇಮೇ ಧುವಕಾರಾ ನಾಮ. ಯೇನ ಪನ ಸಕಲೋಪಿ ವಿಹಾರೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತೋ, ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯತ್ಥ ತಸ್ಸ ಪಾಕವತ್ತಂ ವಾ ವತ್ತತೀ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಪಾಕವತ್ತನ್ತಿ ದಾನವತ್ತಂ. ವತ್ತತೀತಿ ಪವತ್ತತಿ. ಯತೋತಿ ಯಸ್ಮಾ ವಿಹಾರಾ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ವಿಹಾರೇಸು. ಮಾತಿಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹುತರಾ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಥೋಕತರಾ, ಏಕಞ್ಚ ವತ್ಥಂ, ಧುವಕಾರಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಬಹುಕಂ, ಕತ್ಥ ದೇಮಾತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ, ಯದಿ ಪನ ಮಞ್ಚೋ ವಾ ಪೀಠಂ ವಾ ಏಕಮೇವ ಹೋತಿ, ತಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಯಸ್ಸ ವಾ ವಿಹಾರಸ್ಸ, ಏಕವಿಹಾರೇಪಿ ವಾ ಯಸ್ಸ ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ಸೋ ವಿಚಾರೇತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ‘‘ಅಸುಕಭಿಕ್ಖು ಗಣ್ಹತೂ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಧುವಕಾರೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅವಿಚಾರೇತ್ವಾವ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸಪಿ ವಿಚಾರೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಂ ಪನ ವಿಚಾರೇತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ತತ್ಥ ಸೇನಾಸನಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಹೋತಿ, ಯತ್ಥ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಮಯ್ಹಂ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗಭಣ್ಡಂ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀತಿ ದಿನ್ನನ್ತಿ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ದಿನ್ನಂ. ತತೋ ಬಹಿದ್ಧಾಪೀತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾತೋ ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ. ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿನ್ತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಗತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ. ಏಕಾಬದ್ಧಾನಞ್ಚ ಪಾಪುಣಾತಿ ಪರಿಸಾವಸೇನ ವಡ್ಢಿತಾ ಸೀಮಾ ಹೋತೀತಿ ಕತ್ವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಗತಾನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಯಸ್ಮಾ ಚ ತತೋ ಬಹಿದ್ಧಾಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮೋಕ್ಕನ್ತೇಹಿ ಏಕಾಬದ್ಧಾನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಸ್ಮಾ. ತೇಸನ್ತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಗತಾನಂ, ತತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾಬದ್ಧಾನಞ್ಚ. ಗಾಹತೇ ಸತೀತಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾದಿಕೇ ಗಣ್ಹನ್ತೇ ಸತಿ. ಅಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪೀತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೇಹಿ ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಲಾಭಭಾಜನಟ್ಠಾನಂ ಅಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ, ತೇಹಿ ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾಬದ್ಧಾನಂ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಿಹಾರದ್ವಾರೇ ವಾ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇಯೇವ ವಾ ಠಿತಾನಞ್ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋತಿ ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ದಿನ್ನೇಪೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ದುತಿಯಭಾಗೇ ಪನ ಥೇರಾಸನಂ ಆರುಳ್ಹೇ ಆಗತಾನಂ ಪಠಮಭಾಗೋ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ದುತಿಯಭಾಗತೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಠಿತಾನಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಯದಿ ಪನ ವಿಹಾರೋ ಮಹಾ ಹೋತಿ, ಥೇರಾಸನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವತ್ಥೇಸು ದೀಯಮಾನೇಸು ಅಲಸಜಾತಿಕಾ ಮಹಾಥೇರಾ ಪಚ್ಛಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ವೀಸತಿವಸ್ಸಾನಂ ದೀಯತಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಠಿತಿಕಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ಠಿತಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಠಿತಿಕಾಯ ದಾತಬ್ಬಂ.

‘‘ಅಸುಕವಿಹಾರೇ ಕಿರ ಬಹುಚೀವರಂ ಉಪ್ಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ಸುತ್ವಾ ಯೋಜನನ್ತರಿಕವಿಹಾರತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಠಿತಟ್ಠಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದಾತಬ್ಬಂ, ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ. ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ವುತ್ತನಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಏವಂ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನೇಸು ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ವತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನೇಸು ವಿನಿಚ್ಛಯಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯಂ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಏಕಾಬದ್ಧಪರಿಸಾಯ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಸಚೇ ಯೋಜನಂ ಫರಿತ್ವಾ ಪರಿಸಾ ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಚೇ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಕಾಬದ್ಧತಾ ಚೇತ್ಥ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥಬ್ಭನ್ತರತೋ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ.

ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನನ್ತಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ. ‘‘ದ್ವೇಧಾಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮಿ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘಾನಂ ದಮ್ಮಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಮೇವ ಹೋತಿ. ಉಪಡ್ಢಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಉಪಡ್ಢಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ದ್ವೇ ಭಾಗೇ ಸಮೇ ಕತ್ವಾ ಏಕೋ ಭಾಗೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ಏಕೋ ಭಾಗೋ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ದಾತಬ್ಬೋ. ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ ಉಭತೋಸಙ್ಘಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಿತತ್ತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಚೇತಿಯಸ್ಸಾತಿ ಥೂಪಾದಿನೋ. ತಞ್ಹಿ ಧಾತಾಯತನಾದಿಭಾವೇನ ಚಿತತ್ತಾ, ಲೋಕಸ್ಸ ಚಿತ್ತೀಕಾರಟ್ಠಾನತಾಯ ಚ ‘‘ಚೇತಿಯ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನ ಕೋಚಿ ವಿಸೇಸೋತಿ ಆಹ ‘‘ಇಧ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ.

‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ದ್ವಾವೀಸತಿಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕತ್ವಾ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ದಸ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ, ಏಕೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ, ಏಕೋ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಙ್ಘತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಪುನ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ, ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕೋಯೇವ. ಅಯಂ ಪನ ವಾರೋ ಯಥಾವುತ್ತೇನೇವ ನಯೇನ ಞಾಯತೀತಿ ಕತ್ವಾ ಇಧ ನ ವುತ್ತೋ. ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ಪನ ವುತ್ತೋಯೇವ.

ನ ಮಜ್ಝೇ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀನ’’ನ್ತಿ ಪುಗ್ಗಲಿಕವಸೇನ ವುತ್ತತ್ತಾ. ಪುಗ್ಗಲೋ ವಿಸುಂ ನ ಲಭತೀತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ವಿಸುಂ ಪುಗ್ಗಲಿಕಕೋಟ್ಠಾಸಂ ನ ಲಭತಿ. ಪಾಪುಣನಟ್ಠಾನತೋ ಏಕಮೇವ ಲಭತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಪತ್ತಬ್ಬಟ್ಠಾನತೋ ಏಕಮೇವ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಲಭತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕಪುಗ್ಗಲಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ತಸ್ಮಾ ಏಕಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾತಿ ವುತ್ತೇ ಪನಾ’’ತಿಆದಿ.

ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪುಗ್ಗಲಚೇತಿಯಪರಾಮಸನಂ ಅನನ್ತರನಯಸದಿಸಮೇವಾತಿ ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚ ಗಹಣಂ ಅನನ್ತರನಯಸದಿಸಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚ, ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾವ ಭಾಜೇತಬ್ಬನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಪಟಿವೀಸೋ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಏಕೋವ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಪನ ಲಬ್ಭತೀ’’ತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸೇವ ವಿಸುಂ ಲಬ್ಭತಿ, ನ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ. ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಪನ ಲಬ್ಭತಿಯೇವಾತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸೇವ ವಿಸುಂ ಲಬ್ಭತಿ, ನ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ. ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾಪಿ ಏವಮೇವ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ.

ಏತ್ಥಾಹ – ಯಂ ಪನೇತರಹಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ಪಣ್ಡಿತಮನುಸ್ಸಾ ಸಧಾತುಕಂ ಪಟಿಮಂ ವಾ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ, ಪಟಿಮಾಯ ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಾ ಪುರತೋ ಆಧಾರಕೇ ಪತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಬುದ್ಧಾನಂ ದೇಮಾ’’ತಿ, ತತ್ಥ ಯಂ ಪಠಮಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ದೇನ್ತಿ, ವಿಹಾರಂ ವಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಞ್ಚ ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀನಿ ಚ ದೇನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಕಥಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ? ವುಚ್ಚತೇ – ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀನಿ ತಾವ ಚೇತಿಯೇ ಆರೋಪೇತಬ್ಬಾನಿ, ವತ್ಥೇಹಿ ಪಟಾಕಾ, ತೇಲೇನ ಪದೀಪಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಮಧುಫಾಣಿತಾದೀನಿ ಪನ ಯೋ ನಿಬದ್ಧಚೇತಿಯಜಗ್ಗಕೋ ಹೋತಿ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ವಾ ಗಹಟ್ಠೋ ವಾ, ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಾನಿ. ನಿಬದ್ಧಜಗ್ಗಕೇ ಅಸತಿ ಆಹಟಭತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಉಪಕಟ್ಠೇ ಕಾಲೇ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಪಿ ವತ್ತಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀಸು ಚ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ‘‘ಇದಂ ಹರಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಪೂಜಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ದೂರಮ್ಪಿ ಹರಿತ್ವಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಹರಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಹರಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಅಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಾಮಿ, ಆಸನಸಾಲಾಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ಹರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಯ್ಹಂಯೇವ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ಪನ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಹರನ್ತಸ್ಸ ಗಚ್ಛತೋ ಅನ್ತರಾವ ಕಾಲೋ ಉಪಕಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಅತ್ತನೋ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀತಿ ವದತೀತಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ‘‘ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಸಙ್ಘಸ್ಸ ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ. ತೇಸಂ ಬಹಿಸೀಮಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಅತ್ಥತೇ ಕಥಿನೇ ಬಹಿಸೀಮಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಯಾವ ಕಥಿನಸ್ಸ ಉಬ್ಭಾರಾ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಸ್ಮಾ ದಿಸಾಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಸತಿ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅನತ್ಥತೇ ಪನ ಕಥಿನೇ ಅನ್ತೋಹೇಮನ್ತೇ, ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚೀತಿ ಯೇಸು ಕೇಸುಚಿ ವಿಹಾರೇಸು. ಏವಂ ವದತೀತಿ ‘‘ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ. ತತ್ರ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇಯೇವ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾವ ಲಭನ್ತಿ, ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾ ನ ಲಭನ್ತಿ. ಚೀವರಮಾಸೇ ಪನ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸೂಪಗತಾನಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಪುರಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸೂಪಗತಾನಞ್ಚ ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾನಞ್ಚ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ.

ಚೀವರಮಾಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಹೇಮನ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮೋ ದಿವಸೋ, ತಾವ ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥತಂ ವಾ ಹೋತು, ಅನತ್ಥತಂ ವಾ, ಅತೀತವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಠಮದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವುತ್ತೇ ಪನ ಮಾತಿಕಾ ಆರೋಪೇತಬ್ಬಾ ‘‘ಅತೀತವಸ್ಸಾವಾಸಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಅನಾಗತೋ ಚತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕತರವಸ್ಸಾವಾಸಸ್ಸ ದೇಸೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ‘‘ಅತೀತವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂಅನ್ತೋವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಮೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ದಿಸಾ ಪಕ್ಕನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಭಾಗಾ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಲಭನ್ತಿ.

ಸಚೇ ‘‘ಅನಾಗತೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ‘‘ಅಗುತ್ತೋ ವಿಹಾರೋ, ಚೋರಭಯಂ ಅತ್ಥಿ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಠಪೇತುಂ, ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ವಾ ಆಹಿಣ್ಡಿತು’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವದತಿ ‘‘ಇತೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ತತಿಯೇ ವಸ್ಸೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ನ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ವುಟ್ಠಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ತೇ ದಿಸಾ ಪಕ್ಕನ್ತಾ, ಅಞ್ಞೋ ವಿಸ್ಸಾಸಿಕೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಏಕೋಯೇವ ಅವಸಿಟ್ಠೋ, ಸೇಸಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾ, ಸಬ್ಬಂ ಏಕಸ್ಸೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ಏಕೋಪಿ ನತ್ಥಿ, ಸಙ್ಘಿಕಂ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇಹಿ ಭಾಜಿತಬ್ಬಂ.

ಯೇಹಿ ನಿಮನ್ತಿತೇಹಿ ಯಾಗು ಪೀತಾತಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ನಿಮನ್ತಿತೇಹಿ ಯೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ಯೇಹಿ ಪನ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತೇನ ಘರದ್ವಾರೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ವಾ ಘರಂ ಪವಿಟ್ಠೇಹಿ ವಾ ಯಾಗು ಲದ್ಧಾ, ಯೇಸಂ ವಾ ಆಸನಸಾಲತೋ ಪತ್ತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ನೀತಾ, ಯೇಸಂ ವಾ ಥೇರೇಹಿ ಪೇಸಿತಾ, ತೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ಪನ ನಿಮನ್ತಿತಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಬಹೂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೋಗೇಹಞ್ಚ ಬಹಿಗೇಹಞ್ಚ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ, ದಾಯಕೋ ಚ ಏವಂ ವದತಿ ‘‘ನಿಮನ್ತಿತಾ ವಾ ಹೋನ್ತು, ಅನಿಮನ್ತಿತಾ ವಾ, ಯೇಸಂ ಮಯಾ ಯಾಗು ದಿನ್ನಾ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಇಮಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಯೇಹಿ ಪನ ಥೇರಾನಂ ಹತ್ಥತೋ ಯಾಗು ಲದ್ಧಾ, ತೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅಥ ಸೋ ‘‘ಯೇಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವದತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಭತ್ತಖಜ್ಜಕಾದೀಹೀತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿಸದ್ದೇನಪಿ ಚೀವರಸೇನಾಸನಭೇಸಜ್ಜಾನಂ ಗಹಣಂ.

ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸಾತಿ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ಸಮ್ಮುಖಾಸಮ್ಮುಖಭೂತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ. ತೇನಾಹ ‘‘ಇದಂ ಚೀವರ’’ನ್ತಿಆದಿ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಇದಂ ತುಮ್ಹಾಕಞ್ಚೇವ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ವದತಿ, ಥೇರಸ್ಸ ಚ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಞ್ಚ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಉದ್ದೇಸಂ ಗಹೇತುಂ ಆಗತೋ, ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಪಾಪುಣಾತಿ. ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಬದ್ಧಚಾರಿಕಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಉದ್ದೇಸನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಏತ್ಥಾತಿ ಅಟ್ಠಸು ಮಾತಿಕಾಸು. ಯದಿ ಪನ ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪಕಥಾ, ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಕಥಂ ಞಾತಬ್ಬೋತಿ ಆಹ ‘‘ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ವುತ್ತೋ’’ತಿ. ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯಂ ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯಂ (ಮಹಾವ. ಅಟ್ಠ. ೩೭೯) ವುತ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

‘‘ಞಾತಕೇಹಿ ವಾ ಮೇ ಚೀವರತ್ಥಾಯ ಪೇಸಿತಂ, ಮಿತ್ತೇಹಿ ವಾ ಪೇಸಿತಂ, ತೇ ಆಭತೇ ಚೀವರೇ ದಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಞಾತಿತೋ ವಾ ಮಿತ್ತತೋ ವಾ ಪಚ್ಚಾಸಾ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡೇನಾತಿ ಕಪ್ಪಾಸಸುತ್ತಾದಿನಾ ಅತ್ತನೋ ಧನೇನ. ಸಣ್ಹನ್ತಿ ಸುಖುಮಂ. ಅಞ್ಞಂ ಪಚ್ಚಾಸಾಚೀವರಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಏವ ಕಾಲಬ್ಭನ್ತರೇ ಕಾರೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಞ್ಞಂ ಮೂಲಚೀವರಸದಿಸಂ ಪಚ್ಚಾಸಾಚೀವರಂ ಲಭಿತ್ವಾಯೇವ ಮಾಸಬ್ಭನ್ತರೇ ಕಾರೇತಬ್ಬಂ. ತಞ್ಚ ಖೋ ಸತಿಯಾಯೇವ ಪಚ್ಚಾಸಾಯ, ಅಸತಿಯಾ ಪನ ಪಚ್ಚಾಸಾಯ ಮೂಲಚೀವರಂ ದಸಾಹಂ ಚೇ ಸಮ್ಪತ್ತಂ, ತದಹೇವ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ. ತೇನಾಹ ‘‘ಸಚೇ ನ ಲಭತೀ’’ತಿಆದಿ. ಪಚ್ಚಾಸಾಚೀವರಮ್ಪಿ ಪರಿಕ್ಖಾರಚೋಳಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಠಮತರಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಥೂಲಪಚ್ಚಾಸಾಚೀವರಮ್ಪಿ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಪಿ-ಸದ್ದೇನ ನ ಕೇವಲಂ ಮೂಲಚೀವರಮೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಅಕಾಲಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.