೨. ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

‘‘ಓತಿಣ್ಣೋ’’ತಿ (ಸಾರತ್ಥ. ಟೀ. ೨.೨೭೦) ಇದಂ ಕಮ್ಮಸಾಧನಂ, ಕತ್ತುಸಾಧನಂ ವಾ ಹೋತೀತಿ ತದುಭಯವಸೇನ ಅತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಯಕ್ಖಾದೀಹಿ ವಿಯ ಸತ್ತಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಅಸಮಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾತಿ ಯಥಾಸಭಾವಂ ಅನುಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ, ಯಥಾ ತೇ ರತಿಜನಕಾ ರೂಪಾದಯೋ ವಿಸಯಾ ಅನಿಚ್ಚದುಕ್ಖಾಸುಭಾನತ್ತಾಕಾರೇನ ಅವಟ್ಠಿತಾ, ತಥಾ ಅಪಸ್ಸಿತ್ವಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪರಿಣತೇನಾತಿ ಪರಿವತ್ತೇನ. ತೇನಾಹ ‘‘ಯಥಾ ಪರಿವತ್ತಮಾನ’’ನ್ತಿಆದಿ. ವುತ್ತರಾಗವಸೇನಾತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗರಾಗವಸೇನ. ತದಹುಜಾತಾಯಪೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಅಹನಿ ಜಾತಂ ಜನನಂ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ತದಹುಜಾತಾ, ತಸ್ಮಿಂ ಅಹನಿ ಜಾತಾತಿ ವಾ ತದಹುಜಾತಾ, ತಾಯ, ತಂ ದಿವಸಂ ಜಾತಾಯಪೀತಿ ಅತ್ಥೋ, ಜಾತಮತ್ತಾಯ ಅಲ್ಲಮಂಸಪೇಸಿವಣ್ಣಾಯಪೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಅಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ಸಮಾಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಪದಸ್ಸ. ಇದಾನಿ ಹತ್ಥಾದೀನಂ ವಿಭಾಗದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ತತ್ಥ ಹತ್ಥೋ ನಾಮ ಕಪ್ಪರತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಕಪ್ಪರತೋ ಪಟ್ಠಾಯಾತಿ ದುತಿಯಮಹಾಸನ್ಧಿಂ ಉಪಾದಾಯ. ಅಞ್ಞತ್ಥ ಪನ ಮಣಿಬನ್ಧತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಅಗ್ಗನಖಾ ಹತ್ಥೋ. ವಿನನ್ಧಿತ್ವಾ ವಾ ಅವಿನನ್ಧಿತ್ವಾ ವಾ ಕತಕೇಸಕಲಾಪಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತತ್ಥ ವಿನನ್ಧಿತ್ವಾತಿ ತೀಹಿ ಕೇಸವಟ್ಟೀಹಿ ಗನ್ಥಿತ್ವಾ. ಸುವಣ್ಣಚೀರಕನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಪಾಳಿಂ. ಹತ್ಥಞ್ಚ ವೇಣಿಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಸರೀರಂ ಅಙ್ಗನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಅವಸೇಸಸ್ಸ ಸರೀರಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ.

ಯೋ ಹಿ ಸೇವನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋಪಿ ನಿಚ್ಚಲೇನ ಕಾಯೇನ ಕೇವಲಂ ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿವಿಜಾನಾತಿ ಸಾದಿಯತಿ ಅನುಭೋತಿ, ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಮತ್ತೇ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಅಭಾವತೋ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಕಾಯೇನ ಅವಾಯಮಿತ್ವಾ’’ತಿಆದಿ. ಮೋಕ್ಖಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನಾತಿ ಇತ್ಥಿತೋ ಮುಚ್ಚಿತುಕಾಮತಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ. ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಇಮಂ ಫುಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಚೇತೇತ್ವಾ. ಏವಞ್ಹಿ ಅಚೇತೇತ್ವಾ ಪತ್ತಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣಾದೀಸು ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಅಙ್ಗೇ ಫುಟ್ಠೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಸತಿಯಾತಿ ಅಞ್ಞವಿಹಿತೋ ಹೋತಿ, ‘‘ಮಾತುಗಾಮಂ ಫುಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸತಿ ನತ್ಥಿ, ಏವಂ ಅಸತಿಯಾ ಹತ್ಥಪಾದಪಸಾರಣಾದಿಕಾಲೇ ಫುಸನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸಾತಿ ದಾರಕವೇಸೇನ ಠಿತಂ ದಾರಿಕಂ ‘‘ಇತ್ಥೀ’’ತಿ ಅಜಾನನ್ತೋ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ ಫುಸತಿ, ಏವಂ ‘‘ಇತ್ಥೀ’’ತಿ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಫುಸತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಸಾದಿಯನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ಅಸಾದಿಯನ್ತಸ್ಸ ಬಾಹಾಪರಮ್ಪರಾಯ ನೀತಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ವಿಯ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಇಧ ಪನ ಉದಾಯಿತ್ಥೇರೋ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕೋ. ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.