೫. ಸಂಸಟ್ಠವಾರವಣ್ಣನಾ

೩೫೧-೩೬೮. ಸಂಸಟ್ಠವಾರೇ ಪಚ್ಚನೀಯೇ ‘‘ನವಿಪ್ಪಯುತ್ತೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಇದಂ ವತ್ಥುವಿರಹಿತಾಯ ಪಟಿಸನ್ಧಿಯಾ ವಿಸುಂ ಅನುದ್ಧರಣತೋ ವುತ್ತಂ. ಪಟಿಚ್ಚವಾರಾದೀಸು ಹಿ ಸಹಜಾತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಸವತ್ಥುಕಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿ ಉದ್ಧಟಾ, ಸಾ ಇಧಾಪಿ ಅಧಿಪತಿಪುರೇಜಾತಾಸೇವನೇಸು ನಕಮ್ಮನವಿಪಾಕನಝಾನನವಿಪ್ಪಯುತ್ತೇಸು ನ ಲಬ್ಭತಿ, ಅಞ್ಞೇಸು ಚ ಅನುಲೋಮತೋ ಪಚ್ಚನೀಯತೋ ಚ ಲಬ್ಭಮಾನಪಚ್ಚಯೇಸು ಲಬ್ಭತೀತಿ ಇಮಸ್ಸ ವಿಸೇಸಸ್ಸ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಉದ್ಧಟಾತಿ. ಸೇಸಾ ತೇರಸ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಸೇಸಾ ಚುದ್ದಸಾ’’ತಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ನ ಝಾನೇ ಏಕನ್ತಿ ಅಹೇತುಕಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವಸೇನಾತಿ ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣಾನಂ ಹೇತುಪಚ್ಚಯವಿರಹಿತಮತ್ತದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಅಹೇತುಕಗ್ಗಹಣಂ ಕತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ, ‘‘ನಮಗ್ಗೇ ಏಕನ್ತಿ ಅಹೇತುಕಕಿರಿಯವಸೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ‘‘ಅಹೇತುಕವಿಪಾಕಕಿರಿಯವಸೇನಾ’’ತಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ.

೩೬೯-೩೯೧. ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವಾತಿ ಪಟಿಚ್ಚವಾರೇ ಅನುಲೋಮಪಚ್ಚನೀಯೇ ವುತ್ತನಯೇನ. ‘‘ನಹೇತುಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಅಹೇತುಕಮೋಹೋವ ಝಾನಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯಂ ಲಭತಿ, ಸೇಸಾ ನ ಲಭನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ಸೇಸೇಸು ಪನ ಪಞ್ಚವಿಞ್ಞಾಣವಜ್ಜಾಹೇತುಕಕ್ಖನ್ಧಾ ತಂಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪನ್ನಧಮ್ಮಾ ಝಾನಪಚ್ಚಯಂ ಲಭನ್ತಿ, ನ ಪಚ್ಚನೀಯಾನುಲೋಮೇ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅನುಲೋಮೇನ ಸಹ ಯೋಜನಾ ಅತ್ಥೀತಿ ಝಾನಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯಂ ಸಹಿತಂ ಲಭತೀತಿ ಚ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಹೇತುಕಮೋಹೋವ ಮಗ್ಗಪಚ್ಚಯಂ ಲಭತೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಸಂಸಟ್ಠವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.