೮. ದಸ್ಸನೇನಪಹಾತಬ್ಬತ್ತಿಕವಣ್ಣನಾ
ದಸ್ಸನೇನಪಹಾತಬ್ಬತ್ತಿಕೇ ದಸ್ಸನೇನ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಧಮ್ಮೋ ಭಾವನಾಯ ಪಹಾತಬ್ಬಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಏಕೇನಪಿ ಪಚ್ಚಯೇನ ಪಚ್ಚಯೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಇದಂ ಪಟಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪಾದವಿಭಙ್ಗೇ ವಿಚಾರಿತನಯೇನ ವಿಚಾರೇತಬ್ಬನ್ತಿ.
ದಸ್ಸನೇನಪಹಾತಬ್ಬತ್ತಿಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
ಪುಚ್ಛಾಗಣನಗಾಥಾಯೋ
ಕುಸಲಾದಿ ಏಕಕತ್ತಯ-ಮಥಾದಿ ಅನ್ತೇನ ಮಜ್ಝಿಮನ್ತೇನ;
ಆದಿ ಚ ಮಜ್ಝೇನ ದುಕಾ, ತಯೋ ತಿಕೇಕೋ ಚ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋ.
ತೇಸ್ವೇಕೇಕಂ ಮೂಲಂ ಕತ್ವಾ, ತಂ ಸತ್ತಸತ್ತಕಾ ಪುಚ್ಛಾ;
ಏಕೇಕಪಚ್ಚಯೇ ಯಥಾ, ಭವನ್ತಿ ಏಕೂನಪಞ್ಞಾಸ.
ಛಸತ್ತತಾಧಿಕಸತಂ, ಸಹಸ್ಸಮೇಕಞ್ಚ ಸುದ್ಧಿಕೇ ಪುಚ್ಛಾ;
ಏಸ ಚ ನಯೋನುಲೋಮೇ, ಪಚ್ಚನೀಯೇ ಚಾತಿ ನಾಞ್ಞತ್ಥ.
ರಾಸಿಗುಣಿತಸ್ಸ ರಾಸಿಸ್ಸಡ್ಢಂ, ಸಹ ರಾಸಿಕಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡೋ ಸೋ;
ರಾಸಿಸ್ಸ ವಾ ಸಹೇಕಸ್ಸಡ್ಢಂ, ಪುನ ರಾಸಿನಾ ಗುಣಿತಂ.
ಇತಿ ಹೇತುಮೂಲಕಾದುಕ-ತಿಕಾದಯೋ ಛಚ್ಚ ಸತ್ತತಿಸತಾ ದ್ವೇ;
ಚತುವೀಸತೇತ್ಥ ಪುಚ್ಛಾ, ಅಡ್ಢುಡ್ಢಸಹಸ್ಸನಹುತಞ್ಚ.
ತಾಸಂ ಯಸ್ಮಾ ಸುದ್ಧಿಕ-ನಯೋ ನ ಪಚ್ಚೇಕಪಚ್ಚಯೇ ತಸ್ಮಾ;
ಚತುವೀಸತಿಗುಣಿತಾನಂ, ಸಸುದ್ಧಿಕಾನಂ ಅಯಂ ಗಣನಾ.
ಲಕ್ಖತ್ತಯಂ ದ್ವಿನಹುತಂ, ಪಞ್ಚ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸತ್ತ ಚ ಸತಾನಿ;
ದ್ವಾಪಞ್ಞಾಸಾ ಏತಾ, ಅನುಲೋಮೇ ಪಿಣ್ಡಿತಾ ಪುಚ್ಛಾ.
ಅನುಲೋಮಸದಿಸಗಣನಾ, ಭವನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾನಯೇ ಚ ಪಚ್ಚನೀಯೇ;
ಹಾಪೇತ್ವಾ ಪನ ಸೇಸೇ, ನಯದ್ವಯೇ ಸುದ್ಧಿಕೇ ಲದ್ಧಾ.
ಛಪ್ಪಞ್ಞಾಸ ಭವನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾ, ಛಸತಸಹಿತಞ್ಚ ಲಕ್ಖತೇರಸಕಂ;
ಪುಚ್ಛಾನಯೇಸು ಗಣಿತಾ, ಪಟಿಚ್ಚವಾರೇ ಚತೂಸ್ವಪಿ.
ಸತ್ತಹಿ ಗುಣಿತಾ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ದ್ವಯಂ, ನವುತಿಞ್ಚೇವ ಪಞ್ಚಸತಾ;
ಚತ್ತಾರಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚ, ತಥೇಕನವುತೇ ಚ ಲಕ್ಖಕಾ.
ನಾದ್ವಾವೀಸತಿ ಗುಣಿತಾ, ತಿಕೇಸು ಸಬ್ಬೇಸು ವೀಸತಿ ಚ ಕೋಟಿ;
ಲಕ್ಖತ್ತಯಂ ಸಹಸ್ಸಂ, ಚತುವೀಸತಿ ಚಾಪಿ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ.
ತಿಕಪಟ್ಠಾನಂ.
ಏಕಕಪಚ್ಚಯೇ ಪನ, ನವ ನವ ಕತ್ವಾ ಸಸೋಳಸದ್ವಿಸತಂ;
ಹೇತುದುಕಪಠಮವಾರೇ, ಪಠಮನಯೇ ಸುದ್ಧಿಕೇ ಪುಚ್ಛಾ.
ಹೇತಾದಿಮೂಲಕನಯೇ-ಸ್ವೇಕೇಕಸ್ಮಿಂ ದುಕಾದಿಭೇದಯುತೇ;
ಚತುರಾಸೀತಿಚತುಸತ-ಸಹಿತಂ ಸಹಸ್ಸದ್ವಯಂ ಪುಚ್ಛಾ.
ತಾ ಚತುವೀಸತಿಗುಣಿತಾ, ಸಸುದ್ಧಿಕಾ ಏತ್ಥ ಹೋನ್ತಿ ಅನುಲೋಮೇ;
ದ್ವತ್ತಿಂಸಟ್ಠಸತಾಧಿಕ-ಸಹಸ್ಸನವಕಡ್ಢಲಕ್ಖಕಾ.
ಏವಂ ಪಚ್ಚನೀಯೇ ದ್ವೇ, ಸುದ್ಧಿಕರಹಿತಾ ಚತೂಸ್ವತೋ ಹೋನ್ತಿ;
ಛನ್ನವುತಟ್ಠಸತಟ್ಠ-ತಿಂಸಸಹಸ್ಸದ್ವಿಲಕ್ಖಕಾನಿ.
ತಾ ಪನ ಸತ್ತಗುಣಾ ದ್ವೇ, ಸತ್ತತಿಸತದ್ವಯಂ ಸಹಸ್ಸಾನಿ;
ದ್ವಾಸತ್ತತಿ ಹೋನ್ತಿ ತತೋ, ಸೋಳಸ ಲಕ್ಖಾನಿ ಹೇತುದುಕೇ.
ತಾ ಸತಗುಣಾ ದುಕಸತೇ, ಸತದ್ವಯಂ ಸತ್ತವೀಸತಿ ಸಹಸ್ಸಾ;
ದ್ವಾಸತ್ತತಿಲಕ್ಖಾನಿ ಚ, ಸೋಳಸಕೋಟಿ ತತೋ ಪುಚ್ಛಾ.
ದುಕಪಟ್ಠಾನಂ.
ದುಕತಿಕಪಟ್ಠಾನೇ ತಿಕ-ಪಕ್ಖೇಪೋ ಹೋತಿ ಏಕಮೇಕದುಕೇ;
ತಸ್ಸ ಛಸಟ್ಠಿಗುಣೇನ ತೇ, ಛಸಟ್ಠಿಸತಂ ದುಕಾ ಹೋನ್ತಿ.
ಹೇತುದುಕಲದ್ಧಪುಚ್ಛಾ, ಗುಣಿತಾ ತೇಹಿ ಚ ಹೋನ್ತಿ ತಿಕಪದಮೇವ;
ದುಕಪಟ್ಠಾನೇ ಪುಚ್ಛಾ, ತಾಸಂ ಗಣನಾ ಅಯಂ ಞೇಯ್ಯಾ.
ದ್ವಾಪಞ್ಞಾಸ ಸತಾನಿ ಚ, ನವೇವ ನಹುತಾನಿ ನವ ಚ ಸಟ್ಠಿಞ್ಚ;
ಲಕ್ಖಾನಿ ತೀಹಿ ಸಹಿತಂ, ಸತಂ ಸಹಸ್ಸಞ್ಚ ಕೋಟಿನಂ.
ದುಕತಿಕಪಟ್ಠಾನಂ.
ತಿಕದುಕಪಟ್ಠಾನೇ ತಿಕ-ಮೇಕೇಕಂ ದ್ವಿಸತಭೇದನಂ ಕತ್ವಾ;
ದ್ವಾವೀಸದ್ವಿಸತಗುಣಾ, ಞೇಯ್ಯಾ ಕುಸಲತ್ತಿಕೇ ಲದ್ಧಾ.
ಪುಚ್ಛಾ ಅಟ್ಠಸತಾಧಿಕ-ಚತುಸಹಸ್ಸದ್ವಿಲಕ್ಖಯುತ್ತಾನಂ;
ಕೋಟೀನಂ ಛಕ್ಕಮಥೋ, ಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ.
ತಿಕದುಕಪಟ್ಠಾನಂ.
ತಿಕತಿಕಪಟ್ಠಾನೇ, ತೇಸಟ್ಠಿವಿಧೇಕೇಕಭೇದನಾ ತು ತಿಕಾ;
ತೇಹಿ ಚ ಗುಣಿತಾ ಕುಸಲ-ತ್ತಿಕಪುಚ್ಛಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಾ ತಾ.
ದ್ವಾದಸ ಪಞ್ಚಸತಾ ಚತು-ಸಟ್ಠಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ನವುತಿ ಚೇಕೂನಾ;
ಲಕ್ಖಾನಮೇಕಸಟ್ಠಿ, ದ್ವಾದಸಸತಕೋಟಿಯೋ ಚೇವ.
ತಿಕತಿಕಪಟ್ಠಾನಂ.
ದ್ವಯಹೀನದ್ವಯಸತಗುಣೋ, ಏಕೇಕೋ ದುಕದುಕೇ ತೇಹಿ;
ಹೇತುದುಕೇ ಲದ್ಧಾ ಸಙ್ಖ್ಯ-ಭೇದೇಹಿ ಚ ವಡ್ಢಿತಾ ಪುಚ್ಛಾ.
ಛಸತಯುತಾನಿ ಪಞ್ಚಾ-ಸೀತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ಲಕ್ಖನವಕಞ್ಚ;
ಏಕಾದಸಾಪಿ ಕೋಟಿ, ಪುನ ಕೋಟಿಸತಾನಿ ತೇತ್ತಿಂಸ.
ದುಕದುಕಪಟ್ಠಾನಂ.
ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತಾ ತು ಪುಚ್ಛಾ, ಅನುಲೋಮೇ ಛಬ್ಬಿಧೇಪಿ ಪಟ್ಠಾನೇ;
ಛತ್ತಿಂಸತಿಸತಸಹಸ್ಸ-ಟ್ಠಕಯುತಸತ್ತನಹುತಾನಿ.
ಲಕ್ಖಾನಿ ಛಚ್ಚ ಚತ್ತಾ-ಲೀಸೇವ ನವಾಥ ಕೋಟಿಯೋ ದಸ ಚ;
ಸತ್ತಕೋಟಿಸತೇಹಿ ಚ, ಕೋಟಿಸಹಸ್ಸಾನಿ ನವ ಹೋನ್ತಿ.
ತಾ ಚತುಗುಣಿತಾ ಪುಚ್ಛಾ, ಚತುಪ್ಪಭೇದೇ ಸಮನ್ತಪಟ್ಠಾನೇ;
ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸಸತತ್ತಯಂ, ಸಹಸ್ಸಾನಿ ತೇರಸ ಚ.
ಸತ್ತಾಸೀತಿ ಚ ಲಕ್ಖಾನಂ, ಕೋಟೀನಞ್ಚ ಸತ್ತಸತ್ತತಿಯೋ;
ಹೋನ್ತಿಟ್ಠಸತಾನಿಟ್ಠ-ತಿಂಸಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಇತಿ ಗಣನಾ.
ಪಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಪುಚ್ಛಾಗಣನಗಾಥಾ.
ಪಟ್ಠಾನಪಕರಣ-ಮೂಲಟೀಕಾ ಸಮತ್ತಾ.
ಇತಿ ಭದನ್ತಆನನ್ದಾಚರಿಯಕೇನ ಕತಾ ಲೀನತ್ಥಪದವಣ್ಣನಾ
ಅಭಿಧಮ್ಮಸ್ಸ ಮೂಲಟೀಕಾ ಸಮತ್ತಾ.