(೨) ಸಙ್ಖ್ಯಾವಾರೋ

೭೩. ತಥಾ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇತಿ ಯಥಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಪಚ್ಚಯೇ ವಿಸೇಸೋ ವಿಭಙ್ಗೇ ಅತ್ಥಿ, ತಥಾ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯೇಪಿ ಅತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ವತ್ಥುಂ ಪುರೇಜಾತಪಚ್ಚಯಾ’’ತಿ ಹಿ ತತ್ಥ ವಿಸೇಸೋ ಪಟಿಸನ್ಧಿಅಭಾವೋ ಚಾತಿ. ವಿಪಾಕಾನಿ ಚೇವ ವೀಥಿಚಿತ್ತಾನಿ ಚ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ಏತೇನ ‘‘ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತಂ ಏಕಂ ಖನ್ಧಂ ಪಟಿಚ್ಚಾ’’ತಿಆದಿಕೇ (ಪಟ್ಠಾ. ೧.೧.೫೩) ವಿಭಙ್ಗೇ ವಿಪಾಕಾಬ್ಯಾಕತಾಭಾವಂ ಕಿರಿಯಾಬ್ಯಾಕತೇ ಚ ಅಜವನಸ್ಸ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಅಲಬ್ಭಮಾನತಂ ವಿಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

೭೪. ಏಕಮೂಲಕೇ ದಸ್ಸಿತಾಯ ದೇಸನಾಯ ಲಬ್ಭಮಾನಗಣನಞ್ಞೇವ ಆದಾಯಾತಿ ಇದಂ ಏತಸ್ಮಿಂ ಅನುಲೋಮೇ ಸುದ್ಧಿಕನಯೇ ದಸ್ಸಿತಗಣನತೋ ತತೋ ಪರೇಸು ನಯೇಸು ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಅಭಾವಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಅಬಹುಗಣನೇನ ಯುತ್ತಸ್ಸ ತೇನ ಸಮಾನಗಣನತಾ ಚ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅನುಲೋಮೇಯೇವ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ಪಚ್ಚನೀಯೇ ಪನ ‘‘ನಹೇತುಪಚ್ಚಯಾ ನಾರಮ್ಮಣೇ ಏಕ’’ನ್ತಿಆದಿಂ (ಪಟ್ಠಾ. ೧.೧.೧೦೪) ವಕ್ಖತೀತಿ.

೭೬-೭೯. ತೇ ಪನ ಸಙ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತೇವೀಸತಿಮೂಲಕೋವೇತ್ಥ ದಸ್ಸಿತೋತಿ ಏತ್ಥ ಪಚ್ಛಾಜಾತವಿಪಾಕಾನಂ ಪರಿಹೀನತ್ತಾ ‘‘ದ್ವಾವೀಸತಿಮೂಲಕೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ ಸಾಸೇವನಸವಿಪಾಕಾನಂ ವಸೇನ. ದುವಿಧಮ್ಪಿ ಪನ ದ್ವಾವೀಸತಿಮೂಲಕಂ ಸಹ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಙ್ಗಹಿತೇ ತಸ್ಮಿಂ ಉಭಯಸಬ್ಭಾವತೋ ‘‘ತೇವೀಸತಿಮೂಲಕೋ’’ತಿ ಆಹಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಆಸೇವನವಿಪಾಕಾನಂ ವಾ ವಿರೋಧಾಭಾವೇ ಸತಿ ಪುಚ್ಛಾಯ ದಸ್ಸಿತನಯೇನ ತೇವೀಸತಿಮೂಲಕೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಸ ಚ ನಾಮಂ ದ್ವಾವೀಸತಿಮೂಲಕೇ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ‘‘ತೇವೀಸತಿಮೂಲಕೋ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ರುಳ್ಹೀ.

ಆರಮ್ಮಣಪದೇ ಚೇವಾತಿ ಏತೇನ ಏಕಮೂಲಕೇ ಅಞ್ಞಪದಾನಿ ವಜ್ಜೇತಿ. ನ ಹಿ ಏಕಮೂಲಕೇ ಹೇತಾದೀಸು ತಯೋವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಸುದ್ಧಿಕನಯೋ ಪನ ಆರಮ್ಮಣಮೂಲಕಾದೀಸು ನ ಲಬ್ಭತೀತಿ ಆರಮ್ಮಣಮೂಲಕೇ ‘‘ನವಾ’’ತಿ ಏತಾಯ ಅಧಿಕಗಣನಾಯ ಅಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ಆರಮ್ಮಣೇ ಠಿತೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ತೀಣೇವ ಪಞ್ಹಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಕಾತಬ್ಬಾತಿ ವಚನಸೇಸೋ. ತೀಣೇವಾತಿ ಚ ತತೋ ಉದ್ಧಂ ಗಣನಂ ನಿವಾರೇತಿ, ನ ಅಧೋ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ತೇನ ‘‘ವಿಪಾಕೇ ಏಕ’’ನ್ತಿ ಗಣನಾ ನ ನಿವಾರಿತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ತೀಸು ಏಕಸ್ಸ ಅನ್ತೋಗಧತಾಯ ಚ ‘‘ತೀಣೇವಾ’’ತಿ ವುತ್ತನ್ತಿ. ಇತೀತಿಆದಿನಾ ‘‘ಸಬ್ಬತ್ಥ ತೀಣೇವಾ’’ತಿ ವಚನೇನ ಅತ್ತನೋ ವಚನಂ ದಳ್ಹಂ ಕರೋತಿ.

೮೦-೮೫. ಯೇ …ಪೇ… ತಂ ದಸ್ಸೇತುನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಯಮಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ಯದಿಪಿ ಅವಿಗತಾನನ್ತರಂ ‘‘ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯಾ ಹೇತುಯಾ ತೀಣೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಊನತರಗಣನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನೇ ಯಾ ಗಣನಾ ಲಬ್ಭತಿ, ಸಾ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋತಿ, ತಥಾಪಿ ಊನತರಗಣನೇಹಿ ಸಮಾನಗಣನೇಹಿ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನೇ ಊನತರಾ ಸಮಾನಾ ಚ ಹೋತಿ, ನ ಏವಂ ಆವಿಕರಣವಸೇನ ದಸ್ಸಿತಾ ಹೋತಿ, ವಿಪಲ್ಲಾಸಯೋಜನಾಯ ಪನ ತಥಾ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಚನೇನ ವಾ ಹಿ ಲಿಙ್ಗೇನ ವಾ ಅತ್ಥವಿಸೇಸಾವಿಕರಣಂ ಹೋತೀತಿ. ತೇನೇತಂ ಆವಿಕರೋತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏವಮೇವ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಯೋಜೇತಬ್ಬೋ. ಪಚ್ಚನೀಯಾದೀಸುಪಿ ಪನ ‘‘ನಾರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯಾ ನಹೇತುಯಾ ಏಕಂ…ಪೇ… ನೋವಿಗತಪಚ್ಚಯಾ ನಹೇತುಯಾ ಏಕ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ (ಪಟ್ಠಾ. ೧.೧.೧೦೭) ಮೂಲಪದಂ ಆದಿಮ್ಹಿಯೇವ ಠಪೇತ್ವಾ ಯೋಜನಾ ಕತಾ, ನ ಚ ತತ್ಥ ಏತಂ ಲಕ್ಖಣಂ ಲಬ್ಭತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮೂಲಪದಸ್ಸ ಆದಿಮ್ಹಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಯೋಜನಮೇವ ಕಮೋ, ನ ಚಕ್ಕಬನ್ಧನನ್ತಿ ‘‘ಆರಮ್ಮಣಪಚ್ಚಯಾ ಹೇತುಯಾ ತೀಣೀ’’ತಿಆದಿ ಯೋಜಿತಂ, ನ ಚ ವಿಞ್ಞಾತೇ ಅತ್ಥೇ ವಚನೇನ ಲಿಙ್ಗೇನ ಚ ಪಯೋಜನಮತ್ಥೀತಿ.

ಪಚ್ಚಯಾನುಲೋಮವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.