೨. ಸಾನುಸಯವಾರವಣ್ಣನಾ

೬೬-೧೩೧. ಸಾನುಸಯಪಜಹನಪರಿಞ್ಞಾವಾರೇಸು ‘‘ಸಾನುಸಯೋ, ಪಜಹತಿ, ಪರಿಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಪುಗ್ಗಲೋ ವುತ್ತೋ. ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಚ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ಸಾನುಸಯೋತಿ ಏವಂ ಭವವಿಸೇಸೇನ ವಾ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯೇನ ಸಾನುಸಯೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇತರೇಸು ಕೇನಚೀತಿ ಏವಂ ಭವಾನುಸಯವಿಸೇಸೇನ ವಾ ಸಾನುಸಯತಾನಿರನುಸಯತಾದಿಕಾ ನತ್ಥಿ. ತಥಾ ದ್ವೀಸು ವೇದನಾಸು ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯೇನ ಸಾನುಸಯೋ, ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ನಿರನುಸಯೋತಿ ಇದಮ್ಪಿ ನತ್ಥಿ. ನ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವೇದನಾ ಓಕಾಸೋ, ಅಥ ಖೋ ಅನುಸಯಾನನ್ತಿ. ಅನುಸಯಸ್ಸ ಪನ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಸೋ ಸೋ ಅನುಸಯನೋಕಾಸೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ತೇನ ತೇನ ಅನುಸಯೇನ ಸಾನುಸಯತಾಯ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಪಜಹನಪರಿಜಾನನಾನಞ್ಚ ನಿಮಿತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಅನನುಸಯನೋಕಾಸೋ ಚ ನಿರನುಸಯತಾದೀನಂ, ತಸ್ಮಾ ಓಕಾಸವಾರೇಸು ಭುಮ್ಮನಿದ್ದೇಸಂ ಅಕತ್ವಾ ‘‘ಯತೋ ತತೋ’’ತಿ ನಿಮಿತ್ತತ್ಥೇ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಂ ಕತಂ, ಪಜಹನಪರಿಞ್ಞಾವಾರೇಸು ಅಪಾದಾನತ್ಥೇ ಏವ ವಾ. ತತೋ ತತೋ ಹಿ ಓಕಾಸತೋ ಅಪಗಮಕರಣಂ ವಿನಾಸನಂ ಪಜಹನಂ ಪರಿಜಾನನಞ್ಚಾತಿ.

ತತ್ಥ ಯತೋತಿ ಯತೋ ಅನುಸಯಟ್ಠಾನತೋ ಅನುಲೋಮೇ, ಪಟಿಲೋಮೇ ಅನನುಸಯಟ್ಠಾನತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನುಸಯಾನಾನುಸಯಸ್ಸೇವ ಹಿ ನಿಮಿತ್ತಾಪಾದಾನಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ರೂಪಧಾತುಯಾ ಅರೂಪಧಾತುಯಾ ತತೋ ಮಾನಾನುಸಯೇನ ಸಾನುಸಯೋತಿ (ಯಮ.೨.ಅನುಸಯಯಮಕ.೭೭), ಪಜಹತೀ’’ತಿ (ಯಮ. ೨.ಅನುಸಯಯಮಕ.೧೪೩) ಚ ‘‘ದುಕ್ಖಾಯ ವೇದನಾಯ ತತೋ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯೇನ ನಿರನುಸಯೋತಿ (ಯಮ. ೨.ಅನುಸಯಯಮಕ.೧೧೦), ನ ಪಜಹತೀ’’ತಿ (ಯಮ. ೨.ಅನುಸಯಯಮಕ.೧೭೪-೧೭೬) ಚ ಏವಮಾದೀಸು ರೂಪಧಾತುಆದಯೋ ಏವ ಭುಮ್ಮನಿದ್ದೇಸೇನೇವ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾತಿ. ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಚತುತ್ಥಪಞ್ಹವಿಸ್ಸಜ್ಜನೇನ ಸರೂಪತೋ ಅನುಸಯನಟ್ಠಾನಸ್ಸ ದಸ್ಸಿತತ್ತಾ ತದತ್ಥೇ ಆದಿಪಞ್ಹೇಪಿ ‘‘ಯತೋ’’ತಿ ಅನುಸಯನಟ್ಠಾನಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ವಿಭಾವೇತ್ವಾ ಪುನ ‘‘ಯತೋ’’ತಿ ಏತಸ್ಸ ವಚನತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಉಪ್ಪನ್ನೇನ ಕಾಮರಾಗಾನುಸಯೇನ ಸಾನುಸಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಪಮಾದಲಿಖಿತಂ ವಿಯ ದಿಸ್ಸತಿ. ನ ಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನೇನೇವ ಅನುಸಯೇನ ಸಾನುಸಯೋ, ಉಪ್ಪತ್ತಿರಹಟ್ಠಾನತಞ್ಚ ಸನ್ಧಾಯೇವ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ವತ್ತುಂ. ನ ಹಿ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನಾನಂ ಅನುಸಯುಪ್ಪತ್ತಿರಹಟ್ಠಾನತಾತಿ ತಂ ತಥೇವ ದಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ – ಯತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೇನಾತಿ ಯತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ತೇನಾತಿ ಉಪ್ಪತ್ತಿರಹಟ್ಠಾನೇ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಂ ಕತನ್ತಿ. ತಥಾ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕೇನಾತಿ. ಉಪ್ಪತ್ತಿಪಟಿಸೇಧೇ ಅಕತೇ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅನಿಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಭಾವಂ ಆಪನ್ನೇನ ಅನುಪ್ಪಜ್ಜನಭಾವಂ ಅಪನೇತಿ ನಾಮ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ ಏತಸ್ಸ ಪನ ಸಬ್ಬಟ್ಠಾನತೋತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ ನ ನ ಸಮ್ಭವತಿ. ತ್ಥ-ಕಾರಞ್ಹಿ ಭುಮ್ಮತೋ ಅಞ್ಞತ್ಥಾಪಿ ಸದ್ದವಿದೂ ಇಚ್ಛನ್ತೀತಿ.

ಸಾನುಸಯವಾರವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.