೩. ಗೋಧಸಕ್ಕಸುತ್ತಂ

೧೦೧೯. ಕಪಿಲವತ್ಥುನಿದಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ಯೇನ ಗೋಧಾ ಸಕ್ಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗೋಧಂ ಸಕ್ಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಿಹಿ [ಕತೀಹಿ (ಪೀ. ಕ.) ರೂಪಸಿದ್ಧಿ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ] ತ್ವಂ, ಗೋಧೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಸಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣ’’ನ್ತಿ?

‘‘ತೀಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣಂ. ಕತಮೇಹಿ ತೀಹಿ? ಇಧ, ಮಹಾನಾಮ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾತಿ. ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ…ಪೇ… ಅನುತ್ತರಂ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಂ ಲೋಕಸ್ಸಾತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾನಾಮ, ತೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣಂ.

‘‘ತ್ವಂ ಪನ, ಮಹಾನಾಮ, ಕತಿಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಸಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಚತೂಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಗೋಧೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣಂ. ಕತಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ? ಇಧ, ಗೋಧೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾತಿ. ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇ…ಪೇ… ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಅಖಣ್ಡೇಹಿ…ಪೇ… ಸಮಾಧಿಸಂವತ್ತನಿಕೇಹಿ. ಇಮೇಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಗೋಧೇ, ಚತೂಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಆಗಮೇಹಿ ತ್ವಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಆಗಮೇಹಿ ತ್ವಂ, ಮಹಾನಾಮ! ಭಗವಾವ ಏತಂ ಜಾನೇಯ್ಯ ಏತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ವಾ ಅಸಮನ್ನಾಗತಂ ವಾ’’ತಿ. ‘‘ಆಯಾಮ, ಗೋಧೇ, ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯಾಮ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ಗೋಧಾ ಚ ಸಕ್ಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಯೇನ ಗೋಧಾ ಸಕ್ಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಗೋಧಂ ಸಕ್ಕಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಕತಿಹಿ ತ್ವಂ, ಗೋಧೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಸಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣಂ’? ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಗೋಧಾ ಸಕ್ಕೋ ಮಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ತೀಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣಂ. ಕತಮೇಹಿ ತೀಹಿ? ಇಧ, ಮಹಾನಾಮ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾತಿ. ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘೋ…ಪೇ… ಅನುತ್ತರಂ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತಂ ಲೋಕಸ್ಸಾತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾನಾಮ, ತೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣಂ. ತ್ವಂ ಪನ, ಮಹಾನಾಮ, ಕತಮೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಸಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಗೋಧಂ ಸಕ್ಕಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಚತೂಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಗೋಧೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣಂ. ಕತಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ? ಇಧ, ಗೋಧೇ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ – ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾತಿ. ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೇ…ಪೇ… ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ ಅಖಣ್ಡೇಹಿ…ಪೇ… ಸಮಾಧಿಸಂವತ್ತನಿಕೇಹಿ. ಇಮೇಹಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಗೋಧೇ, ಚತೂಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಸೋತಾಪನ್ನಪುಗ್ಗಲಂ ಆಜಾನಾಮಿ ಅವಿನಿಪಾತಧಮ್ಮಂ ನಿಯತಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಪರಾಯಣ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಗೋಧಾ ಸಕ್ಕೋ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಆಗಮೇಹಿ ತ್ವಂ, ಮಹಾನಾಮ, ಆಗಮೇಹಿ ತ್ವಂ, ಮಹಾನಾಮ! ಭಗವಾವ ಏತಂ ಜಾನೇಯ್ಯ ಏತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ವಾ ಅಸಮನ್ನಾಗತಂ ವಾ’’’ತಿ. ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಚಿದೇವ ಧಮ್ಮೋ ಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಏಕತೋ ಅಸ್ಸ ಭಗವಾ ಏಕತೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಚ. ಯೇನೇವ ಭಗವಾ ತೇನೇವಾಹಂ ಅಸ್ಸಂ. ಏವಂ ಪಸನ್ನಂ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಧಾರೇತು. ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಚಿದೇವ ಧಮ್ಮೋ ಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಏಕತೋ ಅಸ್ಸ ಭಗವಾ ಏಕತೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ. ಯೇನೇವ ಭಗವಾ ತೇನೇವಾಹಂ ಅಸ್ಸಂ. ಏವಂ ಪಸನ್ನಂ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಧಾರೇತು. ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಚಿದೇವ ಧಮ್ಮೋ ಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಏಕತೋ ಅಸ್ಸ ಭಗವಾ ಏಕತೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ ಉಪಾಸಕಾ ಚ. ಯೇನೇವ ಭಗವಾ ತೇನೇವಾಹಂ ಅಸ್ಸಂ. ಏವಂ ಪಸನ್ನಂ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಧಾರೇತು. ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಚಿದೇವ ಧಮ್ಮೋ ಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಏಕತೋ ಅಸ್ಸ ಭಗವಾ ಏಕತೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಉಪಾಸಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ಚ. ಯೇನೇವ ಭಗವಾ ತೇನೇವಾಹಂ ಅಸ್ಸಂ. ಏವಂ ಪಸನ್ನಂ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಧಾರೇತು. ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಚಿದೇವ ಧಮ್ಮೋ ಸಮುಪ್ಪಾದೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಏಕತೋ ಅಸ್ಸ ಭಗವಾ ಏಕತೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಉಪಾಸಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ಸದೇವಕೋ ಚ ಲೋಕೋ ಸಮಾರಕೋ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೋ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಪಜಾ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾ. ಯೇನೇವ ಭಗವಾ ತೇನೇವಾಹಂ ಅಸ್ಸಂ. ಏವಂ ಪಸನ್ನಂ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಧಾರೇತೂ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂವಾದೀ ತ್ವಂ, ಗೋಧೇ, ಮಹಾನಾಮಂ ಸಕ್ಕಂ ಕಿಂ ವದೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂವಾದಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಮಹಾನಾಮಂ ಸಕ್ಕಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವದಾಮಿ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಕಲ್ಯಾಣಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಕುಸಲಾ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.