೮. ಕಿಂಸುಕೋಪಮಸುತ್ತಂ

೨೪೫. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ [ಪಞ್ಹಾವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)], ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ, ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾಭೂತಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ, ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ, ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ, ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚಂ – ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ, ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಯತೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾನಂ…ಪೇ… ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾಭೂತಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ ( ) [(ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚಂ) (ಕ.)]. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತೀ’’ತಿ?

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸಸ್ಸ ಕಿಂಸುಕೋ ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೋ ಅಸ್ಸ. ಸೋ ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂಸುಕಸ್ಸ ದಸ್ಸಾವೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ. ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕೀದಿಸೋ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ’ತಿ? ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕಾಳಕೋ ಖೋ, ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಝಾಮಖಾಣೂ’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಮಯೇನ ತಾದಿಸೋವಸ್ಸ ಕಿಂಸುಕೋ ಯಥಾಪಿ [ಯಥಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.) ದುತಿಯವಾರಾದೀಸು ಪನ ‘‘ಯಥಾಪಿ’’ತ್ವೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದಸ್ಸನಂ. ಅಥ ಖೋ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು, ಪುರಿಸೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ, ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂಸುಕಸ್ಸ ದಸ್ಸಾವೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕೀದಿಸೋ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ’ತಿ? ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಲೋಹಿತಕೋ ಖೋ, ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಂಸಪೇಸೀ’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಮಯೇನ ತಾದಿಸೋವಸ್ಸ ಕಿಂಸುಕೋ ಯಥಾಪಿ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದಸ್ಸನಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುರಿಸೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ, ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂಸುಕಸ್ಸ ದಸ್ಸಾವೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕೀದಿಸೋ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ’ತಿ? ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಓಚೀರಕಜಾತೋ [ಓಜೀರಕಜಾತೋ (ಸೀ.), ಓದೀರಕಜಾತೋ (ಪೀ.)] ಖೋ, ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ ಆದಿನ್ನಸಿಪಾಟಿಕೋ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಿರೀಸೋ’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಮಯೇನ ತಾದಿಸೋವಸ್ಸ ಕಿಂಸುಕೋ, ಯಥಾಪಿ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದಸ್ಸನಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುರಿಸೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠೋ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಪಞ್ಹವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ, ಯೇನಞ್ಞತರೋ ಪುರಿಸೋ ಕಿಂಸುಕಸ್ಸ ದಸ್ಸಾವೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕೀದಿಸೋ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ’ತಿ? ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಬಹಲಪತ್ತಪಲಾಸೋ ಸನ್ದಚ್ಛಾಯೋ [ಸಣ್ಡಚ್ಛಾಯೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಖೋ, ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಕಿಂಸುಕೋ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಿಗ್ರೋಧೋ’ತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಮಯೇನ ತಾದಿಸೋವಸ್ಸ ಕಿಂಸುಕೋ, ಯಥಾಪಿ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದಸ್ಸನಂ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಯಥಾ ಯಥಾ ಅಧಿಮುತ್ತಾನಂ ತೇಸಂ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ದಸ್ಸನಂ ಸುವಿಸುದ್ಧಂ ಹೋತಿ, ತಥಾ ತಥಾ ಖೋ ತೇಹಿ ಸಪ್ಪುರಿಸೇಹಿ ಬ್ಯಾಕತಂ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖು, ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮಂ ನಗರಂ ದಳ್ಹುದ್ಧಾಪಂ [ದಳ್ಹುದ್ದಾಪಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ದಳ್ಹಪಾಕಾರತೋರಣಂ ಛದ್ವಾರಂ. ತತ್ರಸ್ಸ ದೋವಾರಿಕೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಬ್ಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ, ಅಞ್ಞಾತಾನಂ ನಿವಾರೇತಾ, ಞಾತಾನಂ ಪವೇಸೇತಾ. ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸೀಘಂ ದೂತಯುಗಂ ತಂ ದೋವಾರಿಕಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕಹಂ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಇಮಸ್ಸ ನಗರಸ್ಸ ನಗರಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ? ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಏಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಮಜ್ಝೇ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ ಸೀಘಂ ದೂತಯುಗಂ ನಗರಸ್ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಯಥಾಭೂತಂ ವಚನಂ ನಿಯ್ಯಾತೇತ್ವಾ ಯಥಾಗತಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯ. ಪಚ್ಛಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸೀಘಂ ದೂತಯುಗಂ…ಪೇ… ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ… ದಕ್ಖಿಣಾಯ ದಿಸಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸೀಘಂ ದೂತಯುಗಂ ತಂ ದೋವಾರಿಕಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಕಹಂ, ಭೋ ಪುರಿಸ, ಇಮಸ್ಸ ನಗರಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ? ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಏಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಮಜ್ಝೇ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತಂ ಸೀಘಂ ದೂತಯುಗಂ ನಗರಸ್ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಯಥಾಭೂತಂ ವಚನಂ ನಿಯ್ಯಾತೇತ್ವಾ ಯಥಾಗತಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯ.

‘‘ಉಪಮಾ ಖೋ ಮ್ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಕತಾ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಾಯ. ಅಯಞ್ಚೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ‘ನಗರ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಇಮಸ್ಸೇತಂ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಅಧಿವಚನಂ ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವಸ್ಸ ಓದನಕುಮ್ಮಾಸೂಪಚಯಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಚುಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನಭೇದನವಿದ್ಧಂಸನಧಮ್ಮಸ್ಸ. ‘ಛ ದ್ವಾರಾ’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಛನ್ನೇತಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಂ ಆಯತನಾನಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ದೋವಾರಿಕೋ’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಸತಿಯಾ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ಸೀಘಂ ದೂತಯುಗ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾನೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ನಗರಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ಮಜ್ಝೇ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೋ’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಚತುನ್ನೇತಂ ಮಹಾಭೂತಾನಂ ಅಧಿವಚನಂ – ಪಥವೀಧಾತುಯಾ, ಆಪೋಧಾತುಯಾ, ತೇಜೋಧಾತುಯಾ, ವಾಯೋಧಾತುಯಾ. ‘ಯಥಾಭೂತಂ ವಚನ’ನ್ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ‘ಯಥಾಗತಮಗ್ಗೋ’ತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಅರಿಯಸ್ಸೇತಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಧಿವಚನಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.