೧೦. ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಸುತ್ತಂ

೧೩೩. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ಕಾಮಣ್ಡಾಯಂ ವಿಹರತಿ ತೋದೇಯ್ಯಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಅಮ್ಬವನೇ. ಅಥ ಖೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಅನ್ತೇವಾಸೀ ಮಾಣವಕೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಉದಾಯಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ತಂ ಮಾಣವಕಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಮಾಣವಕೋ ಆಯಸ್ಮತಾ ಉದಾಯಿನಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಯೇನ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಗ್ಘೇ, ಭೋತಿ, ಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ [ಭೋತಿ ಜಾನೇಯ್ಯ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.), ಭೋತೀ ಜಾನೇಯ್ಯ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]! ಸಮಣೋ ಉದಾಯೀ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ, ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇತೀ’’ತಿ.

‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಮಾಣವಕ, ಮಮ ವಚನೇನ ಸಮಣಂ ಉದಾಯಿಂ ನಿಮನ್ತೇಹಿ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಭೋತೀ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಮಾಣವಕೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಕಿರ, ಭವಂ, ಉದಾಯಿ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯಭರಿಯಾಯ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ ಸಮ್ಪವಾರೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಪಾದುಕಾ ಆರೋಹಿತ್ವಾ ಉಚ್ಚೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಓಗುಣ್ಠಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಣ, ಸಮಣ, ಧಮ್ಮ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಭಗಿನಿ, ಸಮಯೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಮಿ [ಪಕ್ಕಾಮಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)].

ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸೋ ಮಾಣವಕೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಉದಾಯಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ತಂ ಮಾಣವಕಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸೋ ಮಾಣವಕೋ ಆಯಸ್ಮತಾ ಉದಾಯಿನಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಯೇನ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಗ್ಘೇ, ಭೋತಿ, ಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ! ಸಮಣೋ ಉದಾಯೀ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ, ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇತೀ’’ತಿ.

‘‘ಏವಮೇವಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಮಾಣವಕ, ಸಮಣಸ್ಸ ಉದಾಯಿಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸಸಿ. ಸಮಣೋ ಪನುದಾಯೀ ‘ಭಣ, ಸಮಣ, ಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ ವುತ್ತೋ ಸಮಾನೋ ‘ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಭಗಿನಿ, ಸಮಯೋ’ತಿ ವತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ. ‘‘ತಥಾ ಹಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಭೋತಿ, ಪಾದುಕಾ ಆರೋಹಿತ್ವಾ ಉಚ್ಚೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಓಗುಣ್ಠಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘ಭಣ, ಸಮಣ, ಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಗರುನೋ ಹಿ ತೇ ಭವನ್ತೋ ಧಮ್ಮಗಾರವಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಮಾಣವಕ, ಮಮ ವಚನೇನ ಸಮಣಂ ಉದಾಯಿಂ ನಿಮನ್ತೇಹಿ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತೇನಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭೋತೀ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಮಾಣವಕೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಕಿರ ಭವಂ ಉದಾಯೀ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯಭರಿಯಾಯ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ ಸಮ್ಪವಾರೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಪಾದುಕಾ ಓರೋಹಿತ್ವಾ ನೀಚೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸೀಸಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಸ್ಮಿಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತೀ’’ತಿ?

‘‘ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ಖೋ, ಭಗಿನಿ, ಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾಯ ಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ಜಿವ್ಹಾಯ ಅಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ…ಪೇ…. ಮನಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ, ಮನಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಅರಹನ್ತೋ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ನ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ವೇರಹಚ್ಚಾನಿಗೋತ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉದಾಯಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ; ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭನ್ತೇ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀತಿ; ಏವಮೇವಂ ಅಯ್ಯೇನ ಉದಾಯಿನಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏಸಾಹಂ, ಅಯ್ಯ ಉದಾಯಿ, ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಧಮ್ಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಉಪಾಸಿಕಂ ಮಂ ಅಯ್ಯೋ ಉದಾಯೀ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

ಗಹಪತಿವಗ್ಗೋ ತೇರಸಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ವೇಸಾಲೀ ವಜ್ಜಿ ನಾಳನ್ದಾ, ಭಾರದ್ವಾಜ ಸೋಣೋ ಚ ಘೋಸಿತೋ;

ಹಾಲಿದ್ದಿಕೋ ನಕುಲಪಿತಾ, ಲೋಹಿಚ್ಚೋ ವೇರಹಚ್ಚಾನೀತಿ.