೭. ಇಸ್ಸಾಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೭. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ಸರೇ ಪಾತಯನ್ತೋ ಉಭೋ ಪಾದೇ ಪಥವಿಯಂ ದಳ್ಹಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಜಣ್ಣುಅವೇಕಲ್ಲಂ ಕರೋತಿ, ಸರಕಲಾಪಂ ಕಟಿಸನ್ಧಿಮ್ಹಿ ಠಪೇತಿ, ಕಾಯಂ ಉಪತ್ಥದ್ಧಂ ಕರೋತಿ, ದ್ವೇ ಹತ್ಥೇ ಸನ್ಧಿಟ್ಠಾನಂ ಆರೋಪೇತಿ, ಮುಟ್ಠಿಂ ಪೀಳಯತಿ, ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ನಿರನ್ತರಂ ಕರೋತಿ, ಗೀವಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ, ಚಕ್ಖೂನಿ ಮುಖಞ್ಚ ಪಿದಹತಿ, ನಿಮಿತ್ತಂ ಉಜುಂ ಕರೋತಿ, ಹಾಸಮುಪ್ಪಾದೇತಿ ‘ವಿಜ್ಝಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸೀಲಪಥವಿಯಂ ವೀರಿಯಪಾದೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚಂ ಅವೇಕಲ್ಲಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸಂವರೇ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇತಬ್ಬಂ, ಸಂಯಮನಿಯಮೇ ಅತ್ತಾ ಉಪನೇತಬ್ಬೋ, ಇಚ್ಛಾ ಮುಚ್ಛಾ ಪೀಳಯಿತಬ್ಬಾ, ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೇ ಚಿತ್ತಂ ನಿರನ್ತರಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ವೀರಿಯಂ ಪಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಛ ದ್ವಾರಾ ಪಿದಹಿತಬ್ಬಾ, ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಪೇತಬ್ಬಾ, ಹಾಸಮುಪ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ ‘ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇ ಞಾಣನಾರಾಚೇನ ವಿಜ್ಝಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ಆಳಕಂ ಪರಿಹರತಿ ವಙ್ಕಜಿಮ್ಹಕುಟಿಲನಾರಾಚಸ್ಸ ಉಜುಕರಣಾಯ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಆಳಕಂ ಪರಿಹರಿತಬ್ಬಂ ವಙ್ಕಜಿಮ್ಹಕುಟಿಲಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಜುಕರಣಾಯ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ಲಕ್ಖೇ ಉಪಾಸೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಕಥಂ ಮಹಾರಾಜ ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ? ಅನಿಚ್ಚತೋ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ, ದುಕ್ಖತೋ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ, ಅನತ್ತತೋ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ, ರೋಗತೋ…ಪೇ… ಗಣ್ಡತೋ…ಪೇ… ಸಲ್ಲತೋ…ಪೇ… ಅಘತೋ…ಪೇ… ಆಬಾಧತೋ…ಪೇ… ಪರತೋ…ಪೇ… ಪಲೋಕತೋ…ಪೇ… ಈತಿತೋ…ಪೇ… ಉಪದ್ದವತೋ…ಪೇ… ಭಯತೋ…ಪೇ… ಉಪಸಗ್ಗತೋ…ಪೇ… ಚಲತೋ…ಪೇ… ಪಭಙ್ಗುತೋ…ಪೇ… ಅದ್ಧುವತೋ…ಪೇ… ಅತಾಣತೋ…ಪೇ… ಅಲೇಣತೋ…ಪೇ… ಅಸರಣತೋ…ಪೇ… ರಿತ್ತತೋ…ಪೇ… ತುಚ್ಛತೋ…ಪೇ… ಸುಞ್ಞತೋ…ಪೇ… ಆದೀನವತೋ…ಪೇ… ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಅಸಾರತೋ …ಪೇ… ಅಘಮೂಲತೋ…ಪೇ… ವಧಕತೋ…ಪೇ… ವಿಭವತೋ…ಪೇ… ಸಾಸವತೋ…ಪೇ… ಸಙ್ಖತತೋ…ಪೇ… ಮಾರಾಮಿಸತೋ…ಪೇ… ಜಾತಿಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಜರಾಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಬ್ಯಾಧಿಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಮರಣಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಸೋಕಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಪರಿದೇವಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಉಪಾಯಾಸಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮತೋ…ಪೇ… ಏವಂ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೇ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸೋ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಾಸತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಆರಮ್ಮಣೇ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ –

‘‘‘ಯಥಾ ಇಸ್ಸಾಸಕೋ ನಾಮ, ಸಾಯಂ ಪಾತಂ ಉಪಾಸತಿ;

ಉಪಾಸನಂ ಅರಿಞ್ಚನ್ತೋ [ನ ರಿಚ್ಛನ್ತೋ (ಸೀ. ಕ.)], ಲಭತೇ ಭತ್ತವೇತನಂ.

‘‘‘ತಥೇವ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೋಪಿ, ಕರೋತಿ ಕಾಯುಪಾಸನಂ;

ಕಾಯುಪಾಸನಂ ಅರಿಞ್ಚನ್ತೋ, ಅರಹತ್ತಮಧಿಗಚ್ಛತೀ’’’ತಿ.

ಇಸ್ಸಾಸಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ.

ಕುಮ್ಭವಗ್ಗೋ ಸತ್ತಮೋ [ಇತೋ ಪರಂ ರಾಜಙ್ಗಪಞ್ಹಾದಿಕಾ ಅಟ್ಠತಿಂಸ ಪಞ್ಹಾ ವಿನಟ್ಠಾ, ಯೇಹಿ ತಾ ದಿಟ್ಠಾ,§ತೇಹಿ ನೋ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಾ ಪುನ ಮುದ್ದಾಪನಕಾಲೇ ಪಕ್ಖಿಪನತ್ಥಾಯಾತಿ (ನ, ಬು, ಸ)].

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಕುಮ್ಭೋ ಚ ಕಾಳಾಯಸೋ ಚ, ಛತ್ತಂ ಖೇತ್ತಞ್ಚ ಅಗದೋ;

ಭೋಜನೇನ ಚ ಇಸ್ಸಾಸೋ, ವುತ್ತಂ ದಾನಿ ವಿದೂಹೀತಿ.

ಓಪಮ್ಮಕಥಾಪಞ್ಹೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.