೬. ಓಪಮ್ಮಕಥಾಪಞ್ಹೋ
ಮಾತಿಕಾ
ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಕತಿಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋತೀತಿ?
ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತುಕಾಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ –
ಗದ್ರಭಸ್ಸ [ಘೋರಸ್ಸರಸ್ಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಕಲನ್ದಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ದೀಪಿನಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ದೀಪಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ವಂಸಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಚಾಪಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ವಾಯಸಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮಕ್ಕಟಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಗದ್ರಭವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.
ಲಾಬುಲತಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಪದುಮಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಬೀಜಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ನಾವಾಯ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ನಾವಾಲಗ್ಗನಕಸ್ಸ [ನಾವಾಲಗನಕಸ್ಸ (ಸೀ. ಪೀ.)] ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಕೂಪಸ್ಸ [ಕೂಪಕಸ್ಸ (ಕ.)] ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ನಿಯಾಮಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಕಮ್ಮಕಾರಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸಮುದ್ದವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ.
ಪಥವಿಯಾ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಆಪಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ತೇಜಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ವಾಯುಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಆಕಾಸಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಚನ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸೂರಿಯಸ್ಸ ಸತ್ತ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸಕ್ಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಪಥವೀವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.
ಉಪಚಿಕಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಬಿಳಾರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಉನ್ದೂರಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ವಿಚ್ಛಿಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ನಕುಲಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಜರಸಿಙ್ಗಾಲಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮಿಗಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಗೋರೂಪಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ವರಾಹಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಹತ್ಥಿಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಉಪಚಿಕಾವಗ್ಗೋ ಚತುತ್ಥೋ.
ಸೀಹಸ್ಸ ಸತ್ತ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಚಕ್ಕವಾಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಪೇಣಾಹಿಕಾಯ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಘರಕಪೋತಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಉಲೂಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸತಪತ್ತಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ವಗ್ಗುಲಿಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಜಲೂಕಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಸಪ್ಪಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಅಜಗರಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಸೀಹವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.
ಪನ್ಥಮಕ್ಕಟಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಥನಸಿತದಾರಕಸ್ಸ [ಥನಪೀತದಾರಕಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ.)] ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಚಿತ್ತಕಧರಕುಮ್ಮಸ್ಸ [ಚಿತ್ತಕಥಲಕುಮ್ಮಸ್ಸ (ಕ.)] ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಪವನಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ರುಕ್ಖಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮೇಘಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮಣಿರತನಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮಾಗವಿಕಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಬಾಳಿಸಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ತಚ್ಛಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮಕ್ಕಟವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.
ಕುಮ್ಭಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಕಾಳಾಯಸಸ್ಸ [ಕಾಳಹಂಸಸ್ಸ (ಕ.)] ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಛತ್ತಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಖೇತ್ತಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಅಗದಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಭೋಜನಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಇಸ್ಸಾಸಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಕುಮ್ಭವಗ್ಗೋ ಸತ್ತಮೋ.
ರಞ್ಞೋ ಚತ್ತಾರಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ದೋವಾರಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ನಿಸದಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಪದೀಪಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮಯೂರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ತುರಙ್ಗಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸೋಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಇನ್ದಖೀಲಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ತುಲಾಯ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಖಗ್ಗಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮಚ್ಛಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಇಣಗ್ಗಾಹಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಬ್ಯಾಧಿತಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಮತಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ನದಿಯಾ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಉಸಭಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಮಗ್ಗಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸುಙ್ಕಸಾಯಿಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಚೋರಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಸಕುಣಗ್ಘಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಸುನಖಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ತಿಕಿಚ್ಛಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಗಬ್ಭಿನಿಯಾ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಚಮರಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಕಿಕಿಯಾ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಕಪೋತಿಕಾಯ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಏಕನಯನಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಕಸ್ಸಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಜಮ್ಬುಕಸಿಙ್ಗಾಲಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಚಙ್ಗವಾರಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ದಬ್ಬಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಇಣಸಾಧಕಸ್ಸ ತೀಣಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಅನುವಿಚಿನಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಸಾರಥಿಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ಭೋಜಕಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ.
ತುನ್ನವಾಯಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ನಾವಿಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
ಭಮರಸ್ಸ ದ್ವೇ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀತಿ.
ಮಾತಿಕಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.
೧. ಗದ್ರಭವಗ್ಗೋ
೧. ಗದ್ರಭಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೧. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಗದ್ರಭಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಗದ್ರಭೋ ನಾಮ ಸಙ್ಕಾರಕೂಟೇಪಿ ಚತುಕ್ಕೇಪಿ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇಪಿ ಗಾಮದ್ವಾರೇಪಿ ಥುಸರಾಸಿಮ್ಹಿಪಿ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಸಯತಿ, ನ ಸಯನಬಹುಲೋ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ತಿಣಸನ್ಥಾರೇಪಿ ಪಣ್ಣಸನ್ಥಾರೇಪಿ ಕಟ್ಠಮಞ್ಚಕೇಪಿ ಛಮಾಯಪಿ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಚಮ್ಮಖಣ್ಡಂ ಪತ್ಥರಿತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಸಯಿತಬ್ಬಂ, ನ ಸಯನಬಹುಲೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಗದ್ರಭಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ‘ಕಲಿಙ್ಗರೂಪಧಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಮಮ ಸಾವಕಾ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಧಾನಸ್ಮಿ’ನ್ತಿ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾಪಿ –
‘‘‘ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ, ಜಣ್ಣುಕೇನಾಭಿವಸ್ಸತಿ;
ಅಲಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ, ಪಹಿತತ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ’’’ತಿ.
ಗದ್ರಭಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ.
೨. ಕುಕ್ಕುಟಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ ಕಾಲೇನ ಸಮಯೇನ ಪಟಿಸಲ್ಲೀಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಾಲೇನ ಸಮಯೇನೇವ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸರೀರಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ನಹಾಯಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ವುಡ್ಢಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾಲೇನ ಸಮಯೇನ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ ಕಾಲೇನ ಸಮಯೇನೇವ ವುಟ್ಠಾತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಾಲೇನ ಸಮಯೇನೇವ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಙ್ಗಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸರೀರಂ ಪಟಿಜಗ್ಗಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪುನದೇವ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ ಪಥವಿಂ ಖಣಿತ್ವಾ ಖಣಿತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹಾರಂ ಅಜ್ಝೋಹರತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹಾರಂ ಅಜ್ಝೋಹರಿತಬ್ಬಂ ‘ನೇವ ದವಾಯ ನ ಮದಾಯ ನ ಮಣ್ಡನಾಯ ನ ವಿಭೂಸನಾಯ, ಯಾವದೇವ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಠಿತಿಯಾ ಯಾಪನಾಯ ವಿಹಿಂಸೂಪರತಿಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾನುಗ್ಗಹಾಯ, ಇತಿ ಪುರಾಣಞ್ಚ ವೇದನಂ ಪಟಿಹಙ್ಖಾಮಿ ನವಞ್ಚ ವೇದನಂ ನ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮಿ, ಯಾತ್ರಾ ಚ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಅನವಜ್ಜತಾ ಚ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ ಚಾ’ತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –
‘‘‘ಕನ್ತಾರೇ ಪುತ್ತಮಂಸಂವ, ಅಕ್ಖಸ್ಸಬ್ಭಞ್ಜನಂ ಯಥಾ;
ಏವಂ ಆಹರಿ ಆಹಾರಂ, ಯಾಪನತ್ಥಮಮುಚ್ಛಿತೋ’ತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ ಸಚಕ್ಖುಕೋಪಿ ರತ್ತಿಂ ಅನ್ಧೋ ಹೋತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅನನ್ಧೇನೇವ ಅನ್ಧೇನ ವಿಯ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಅರಞ್ಞೇಪಿ ಗೋಚರಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೇನಪಿ ರಜನೀಯೇಸು ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಅನ್ಧೇನ ಬಧಿರೇನ ಮೂಗೇನ ವಿಯ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ನಾನುಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಮಹಾಕಚ್ಚಾಯನೇನ –
‘ಚಕ್ಖುಮಾಸ್ಸ ಯಥಾ ಅನ್ಧೋ, ಸೋತವಾ ಬಧಿರೋ ಯಥಾ;
ಪಞ್ಞವಾಸ್ಸ [ಜಿವ್ಹಾವಸ್ಸ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಯಥಾ ಮೂಗೋ, ಬಲವಾ ದುಬ್ಬಲೋರಿವ;
ಅತ್ತಅತ್ಥೇ [ಅಥ ಅತ್ಥೇ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ, ಸಯೇಥ ಮತಸಾಯಿಕ’ನ್ತಿ.
‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟೋ ಲೇಡ್ಡುದಣ್ಡಲಗುಳಮುಗ್ಗರೇಹಿ ಪರಿಪಾತಿಯನ್ತೋಪಿ ಸಕಂ ಗೇಹಂ ನ ವಿಜಹತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೇನಪಿ ನವಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೇನಪಿ ವತ್ತಪ್ಪಟಿವತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೇನಪಿ ಉದ್ದಿಸನ್ತೇನಪಿ ಉದ್ದಿಸಾಪೇನ್ತೇನಪಿ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ನ ವಿಜಹಿತಬ್ಬೋ, ಸಕಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನೋ ಗೇಹಂ, ಯದಿದಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ‘ಕೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಗೋಚರೋ ಸಕೋ ಪೇತ್ತಿಕೋ ವಿಸಯೋ? ಯದಿದಂ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ’ತಿ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾಪಿ –
‘‘‘ಯಥಾ ಸುದನ್ತೋ ಮಾತಙ್ಗೋ, ಸಕಂ ಸೋಣ್ಡಂ ನ ಮದ್ದತಿ;
ಭಕ್ಖಾಭಕ್ಖಂ ವಿಜಾನಾತಿ, ಅತ್ತನೋ ವುತ್ತಿಕಪ್ಪನಂ.
‘‘‘ತಥೇವ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೇನ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೇನ ವಾ ಪನ;
ಜಿನವಚನಂ ನ ಮದ್ದಿತಬ್ಬಂ, ಮನಸಿಕಾರವರುತ್ತಮ’’’ನ್ತಿ.
ಕುಕ್ಕುಟಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ.
೩. ಕಲನ್ದಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೩. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕಲನ್ದಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಲನ್ದಕೋ ಪಟಿಸತ್ತುಮ್ಹಿ ಓಪತನ್ತೇ ನಙ್ಗುಟ್ಠಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ತೇನೇವ ನಙ್ಗುಟ್ಠಲಗುಳೇನ ಪಟಿಸತ್ತುಂ ಪಟಿಬಾಹತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಿಲೇಸಸತ್ತುಮ್ಹಿ ಓಪತನ್ತೇ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಲಗುಳಂ ಪಪ್ಫೋಟೇತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಕತ್ವಾ ತೇನೇವ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಲಗುಳೇನ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸಾ ಪಟಿಬಾಹಿತಬ್ಬಾ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಲನ್ದಕಸ್ಸ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಚೂಳಪನ್ಥಕೇನ –
‘ಯದಾ ಕಿಲೇಸಾ ಓಪತನ್ತಿ, ಸಾಮಞ್ಞಗುಣಧಂಸನಾ;
ಸತಿಪಟ್ಠಾನಲಗುಳೇನ, ಹನ್ತಬ್ಬಾ ತೇ ಪುನಪ್ಪುನ’’’ನ್ತಿ.
ಕಲನ್ದಕಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ.
೪. ದೀಪಿನಿಯಙ್ಗಪಞ್ಹೋ
೪. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ದೀಪಿನಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಂ ತಂ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿನೀ ಸಕಿಂ ಯೇವ ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಪುರಿಸಂ ಉಪೇತಿ? ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಆಯತಿಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಂ ಚುತಿಂ ಭೇದಂ ಖಯಂ ವಿನಾಸಂ ಸಂಸಾರಭಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿಸಮಂ ಸಮ್ಪೀಳಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘ಪುನಬ್ಭವೇ ನಪ್ಪಟಿಸನ್ದಹಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಕರಣೀಯೋ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ದೀಪಿನಿಯಾ ಏಕಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸುತ್ತನಿಪಾತೇ ಧನಿಯಗೋಪಾಲಕಸುತ್ತೇ –
‘‘‘ಉಸಭೋರಿವ ಛೇತ್ವ ಬನ್ಧನಾನಿ, ನಾಗೋ ಪೂತಿಲತಂವ ದಾಲಯಿತ್ವಾ;
ನಾಹಂ ಪುನುಪೇಸ್ಸಂ ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಂ, ಅಥ ಚೇ ಪತ್ಥಯಸೀ ಪವಸ್ಸ ದೇವಾ’’’ತಿ.
ದೀಪಿನಿಯಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ.