೧೦. ಸಮುದ್ದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೧೦. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮತೇನ ಕುಣಪೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನ ಸಂವಸತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ರಾಗದೋಸಮೋಹಮಾನದಿಟ್ಠಿಮಕ್ಖಪಳಾಸಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಮಾಯಾಸಾಠೇಯ್ಯಕುಟಿಲವಿಸಮದುಚ್ಚರಿತಕಿಲೇಸಮಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನ ಸಂವಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮುತ್ತಾಮಣಿವೇಳುರಿಯಸಙ್ಖಸಿಲಾಪವಾಳಫಲಿಕಮಣಿವಿವಿಧರತನನಿಚಯಂ ಧಾರೇನ್ತೋ ಪಿದಹತಿ, ನ ಬಹಿ ವಿಕಿರತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಮಗ್ಗಫಲಝಾನವಿಮೋಕ್ಖಸಮಾಧಿಸಮಾಪತ್ತಿವಿಪಸ್ಸನಾಭಿಞ್ಞಾವಿವಿಧಗುಣರತನಾನಿ ಅಧಿಗನ್ತ್ವಾ ಪಿದಹಿತಬ್ಬಾನಿ, ನ ಬಹಿ ನೀಹರಿತಬ್ಬಾನಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಮಹನ್ತೇಹಿ ಮಹಾಭೂತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಂ ಸನ್ತುಟ್ಠಂ ಧುತವಾದಂ ಸಲ್ಲೇಖವುತ್ತಿಂ ಆಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಂ ಲಜ್ಜಿಂ ಪೇಸಲಂ ಗರುಂ ಭಾವನೀಯಂ ವತ್ತಾರಂ ವಚನಕ್ಖಮಂ ಚೋದಕಂ ಪಾಪಗರಹಿಂ ಓವಾದಕಂ ಅನುಸಾಸಕಂ ವಿಞ್ಞಾಪಕಂ ಸನ್ದಸ್ಸಕಂ ಸಮಾದಪಕಂ ಸಮುತ್ತೇಜಕಂ ಸಮ್ಪಹಂಸಕಂ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ನವಸಲಿಲಸಮ್ಪುಣ್ಣಾಹಿ ಗಙ್ಗಾಯಮುನಾಅಚಿರವತೀಸರಭೂಮಹೀಆದೀಹಿ ನದೀಸತಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಸಲಿಲಧಾರಾಹಿ ಚ ಪೂರಿತೋಪಿ ಸಕಂ ವೇಲಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕವನ್ದನಮಾನನಪೂಜನಕಾರಣಾ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದವೀತಿಕ್ಕಮೋ ನ ಕರಣೀಯೋ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ –

‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಮಹಾರಾಜ [ಪಹಾರಾಧ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಠಿತಧಮ್ಮೋ ವೇಲಂ ನಾತಿಕ್ಕಮತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯಂ ಮಹಾ ಸಾವಕಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತಂ ಮಮ ಸಾವಕಾ ಜೀವಿತಹೇತುಪಿ ನಾತಿಕ್ಕಮನ್ತೀ’ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಸಬ್ಬಸವನ್ತೀಹಿ ಗಙ್ಗಾಯಮುನಾಅಚಿರವತೀಸರಭೂಮಹೀಹಿ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಉದಕಧಾರಾಹಿಪಿ ನ ಪರಿಪೂರತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾಸವನಧಾರಣವಿನಿಚ್ಛಯಅಭಿಧಮ್ಮವಿನಯಗಾಳ್ಹಸುತ್ತನ್ತವಿಗ್ಗಹಪದನಿಕ್ಖೇಪಪದಸನ್ಧಿ ಪದವಿಭತ್ತಿನವಙ್ಗಜಿನಸಾಸನವರಂ ಸುಣನ್ತೇನಾಪಿ ನ ತಪ್ಪಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸುತಸೋಮಜಾತಕೇ –

‘‘‘ಅಗ್ಗಿ ಯಥಾ ತಿಣಕಟ್ಠಂ ದಹನ್ತೋ, ನ ತಪ್ಪತಿ ಸಾಗರೋ ವಾ ನದೀಹಿ;

ಏವಮ್ಪಿ ಚೇ [ಏವಮ್ಪಿ ವೇ (ಸ್ಯಾ.), ಏವಂ ಹಿ ಮೇ (ಕ.) ಜಾ. ೧ ಅಸೀತಿನಿಪಾತೇ] ಪಣ್ಡಿತಾ ರಾಜಸೇಟ್ಠ, ಸುತ್ವಾ ನ ತಪ್ಪನ್ತಿ ಸುಭಾಸಿತೇನಾ’’’ತಿ.

ಸಮುದ್ದಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ದಸಮೋ.ಸಮುದ್ದವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಲಾಬುಲತಾ ಚ ಪದುಮಂ, ಬೀಜಂ ಸಾಲಕಲ್ಯಾಣಿಕಾ;

ನಾವಾ ಚ ನಾವಾಲಗ್ಗನಂ, ಕೂಪೋ ನಿಯಾಮಕೋ ತಥಾ;

ಕಮ್ಮಕಾರೋ ಸಮುದ್ದೋ ಚ, ವಗ್ಗೋ ತೇನ ಪವುಚ್ಚತೀತಿ.