೬. ಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ

೬. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ‘ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’ತಿ ಯಂ ವದೇಸಿ, ಕತಮಾನಿ ತಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಙ್ಗಾನಿ ಗಹೇತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಉದಕಚರೋ ಉದಕೇಯೇವ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬಪಾಣಭೂತಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಹಿತಾನುಕಮ್ಪಿನಾ ಮೇತ್ತಾಸಹಗತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಪುಲೇನ ಮಹಗ್ಗತೇನ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಅವೇರೇನ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜೇನ ಸಬ್ಬಾವನ್ತಂ ಲೋಕಂ ಫರಿತ್ವಾ ವಿಹರಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಠಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಉದಕೇ ಉಪ್ಪಿಲವನ್ತೋ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಯದಿ ಕೋಚಿ ಪಸ್ಸತಿ, ತತ್ಥೇವ ನಿಮುಜ್ಜತಿ ಗಾಳ್ಹಮೋಗಾಹತಿ ‘ಮಾ ಮಂ ತೇ ಪುನ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಕಿಲೇಸೇಸು ಓಪತನ್ತೇಸು ಆರಮ್ಮಣಸರೇ ನಿಮುಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ ಗಾಳ್ಹಮೋಗಾಹಿತಬ್ಬಂ ‘ಮಾ ಮಂ ಕಿಲೇಸಾ ಪುನ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ದುತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಉದಕತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಕಾಯಂ ಓತಾಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ನಿಸಜ್ಜಟ್ಠಾನಸಯನಚಙ್ಕಮತೋ ಮಾನಸಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನೇ ಮಾನಸಂ ಓತಾಪೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ತತಿಯಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಪಥವಿಂ ಖಣಿತ್ವಾ ವಿವಿತ್ತೇ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಂ ಪಜಹಿತ್ವಾ ಸುಞ್ಞಂ ವಿವಿತ್ತಂ ಕಾನನಂ ವನಪತ್ಥಂ ಪಬ್ಬತಂ ಕನ್ದರಂ ಗಿರಿಗುಹಂ ಅಪ್ಪಸದ್ದಂ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸಂ ಪವಿವಿತ್ತಮೋಗಾಹಿತ್ವಾ ವಿವಿತ್ತೇ ಯೇವ ವಾಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನ ಉಪಸೇನೇನ ವಙ್ಗನ್ತಪುತ್ತೇನ –

‘‘‘ವಿವಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸಂ, ವಾಳಮಿಗನಿಸೇವಿತಂ;

ಸೇವೇ ಸೇನಾಸನಂ ಭಿಕ್ಖು, ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಕಾರಣಾ’ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮೋ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯದಿ ಕಞ್ಚಿ ಪಸ್ಸತಿ ವಾ, ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ ವಾ, ಸೋಣ್ಡಿಪಞ್ಚಮಾನಿ ಅಙ್ಗಾನಿ ಸಕೇ ಕಪಾಲೇ ನಿದಹಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ತಿಟ್ಠತಿ ಕಾಯಮನುರಕ್ಖನ್ತೋ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಯೋಗಿನಾ ಯೋಗಾವಚರೇನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಆಪತನ್ತೇಸು ಛಸು ದ್ವಾರೇಸು ಸಂವರಕವಾಟಂ ಅನುಗ್ಘಾಟೇತ್ವಾ ಮಾನಸಂ ಸಮೋದಹಿತ್ವಾ ಸಂವರಂ ಕತ್ವಾ ಸತೇನ ಸಮ್ಪಜಾನೇನ ವಿಹಾತಬ್ಬಂ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಅನುರಕ್ಖಮಾನೇನ. ಇದಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಮಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಂ ಅಙ್ಗಂ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯವರೇ ಕುಮ್ಮೂಪಮಸುತ್ತನ್ತೇ –

‘‘‘ಕುಮ್ಮೋವ ಅಙ್ಗಾನಿ ಸಕೇ ಕಪಾಲೇ, ಸಮೋದಹಂ ಭಿಕ್ಖು ಮನೋವಿತಕ್ಕೇ;

ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಅಞ್ಞಮಹೇಠಯಾನೋ, ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋನೂಪವದೇಯ್ಯ ಕಞ್ಚೀ’’’ತಿ.

ಕುಮ್ಮಙ್ಗಪಞ್ಹೋ ಛಟ್ಠೋ.