೧೦. ನಿರುತ್ತಿಪಥಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೨. ದಸಮೇ ನಿರುತ್ತಿಯೋವ ನಿರುತ್ತಿಪಥಾ, ಅಥ ವಾ ನಿರುತ್ತಿಯೋ ಚ ತಾ ನಿರುತ್ತಿವಸೇನ ವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾನಂ ಅತ್ಥಾನಂ ಪಥತ್ತಾ ಪಥಾ ಚಾತಿ ನಿರುತ್ತಿಪಥಾ. ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತೀಣಿಪಿ ಚೇತಾನಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞವೇವಚನಾನೇವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಅಸಂಕಿಣ್ಣಾತಿ ಅವಿಜಹಿತಾ, ‘‘ಕೋ ಇಮೇಹಿ ಅತ್ಥೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅಛಡ್ಡಿತಾ. ಅಸಂಕಿಣ್ಣಪುಬ್ಬಾತಿ ಅತೀತೇಪಿ ನ ಜಹಿತಪುಬ್ಬಾ. ನ ಸಂಕೀಯನ್ತೀತಿ ಏತರಹಿಪಿ ‘‘ಕಿಮೇತೇಹೀ’’ತಿ ನ ಛಡ್ಡೀಯನ್ತಿ. ನ ಸಂಕೀಯಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಅನಾಗತೇಪಿ ನ ಛಡ್ಡೀಯಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠಾತಿ ಅಪ್ಪಟಿಬಾಹಿತಾ. ಅತೀತನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಸಭಾವಂ ಭಙ್ಗಮೇವ ವಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಂ. ನಿರುದ್ಧನ್ತಿ ದೇಸನ್ತರಂ ಅಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ನಿರುದ್ಧಂ ವೂಪಸನ್ತಂ. ವಿಪರಿಣತನ್ತಿ ವಿಪರಿಣಾಮಂ ಗತಂ ನಟ್ಠಂ. ಅಜಾತನ್ತಿ ಅನುಪ್ಪನ್ನಂ. ಅಪಾತುಭೂತನ್ತಿ ಅಪಾಕಟೀಭೂತಂ.
ಉಕ್ಕಲಾತಿ ಉಕ್ಕಲಜನಪದವಾಸಿನೋ. ವಸ್ಸಭಞ್ಞಾತಿ ವಸ್ಸೋ ಚ ಭಞ್ಞೋ ಚ. ದ್ವೇಪಿ ಹಿ ತೇ ಮೂಲದಿಟ್ಠಿಗತಿಕಾ. ಅಹೇತುಕವಾದಾತಿಆದೀಸು ‘‘ನತ್ಥಿ ಹೇತು ನತ್ಥಿ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ ಗಹಿತತ್ತಾ ಅಹೇತುಕವಾದಾ. ‘‘ಕರೋತೋ ನ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪ’’ನ್ತಿ ಗಹಿತತ್ತಾ ಅಕಿರಿಯವಾದಾ. ‘‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿಆದಿಗಹಣತೋ ನತ್ಥಿಕವಾದಾ. ತತ್ಥ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಜನಾ, ತಿಸ್ಸೋ ದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಕಿಂ ಏಕೇಕಸ್ಸ ದಿಯಡ್ಢಾ ಹೋತೀತಿ? ನ ತಥಾ, ಯಥಾ ಪನ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಚತ್ತಾರಿಪಿ ಝಾನಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತಿ, ಏವಮೇತ್ಥ ಏಕೇಕೋ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಸೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ‘‘ನತ್ಥಿ ಹೇತು ನತ್ಥಿ ಪಚ್ಚಯೋ’’ತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಆವಜ್ಜೇನ್ತಸ್ಸ ಆಹರನ್ತಸ್ಸ ಅಭಿನನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾದೇನ್ತಸ್ಸ ಮಗ್ಗದಸ್ಸನಂ ವಿಯ ಹೋತಿ. ಸೋ ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯಾಮಂ ಓಕ್ಕಮತಿ, ಸೋ ಏಕನ್ತಕಾಳಕೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯಥಾ ಪನ ಅಹೇತುಕದಿಟ್ಠಿಯಂ, ಏವಂ ‘‘ಕರೋತೋ ನ ಕರೀಯತಿ ಪಾಪಂ, ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಇಮೇಸುಪಿ ಠಾನೇಸು ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯಾಮಂ ಓಕ್ಕಮತಿ.
ನ ಗರಹಿತಬ್ಬಂ ನಪ್ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಂ ಅಮಞ್ಞಿಂಸೂತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಯದೇತಂ ಅತೀತಂ ನಾಮ, ನಯಿದಂ ಅತೀತಂ, ಇದಮಸ್ಸ ಅನಾಗತಂ ವಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ವಾ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಗರಹತಿ ನಾಮ. ತತ್ಥ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಇಮಿನಾ ಗರಹಿತೇನಾ’’ತಿ? ವದನ್ತೋ ಪಟಿಕ್ಕೋಸತಿ ನಾಮ. ಇಮೇ ಪನ ನಿರುತ್ತಿಪಥೇ ತೇಪಿ ಅಚ್ಚನ್ತಕಾಳಕಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕಾ ನ ಗರಹಿತಬ್ಬೇ ನ ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬೇ ಮಞ್ಞಿಂಸು. ಅತೀತಂ ಪನ ಅತೀತಮೇವ, ಅನಾಗತಂ ಅನಾಗತಮೇವ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಮೇವ ಕಥಯಿಂಸು. ನಿನ್ದಾಘಟ್ಟನಬ್ಯಾರೋಸಉಪಾರಮ್ಭಭಯಾತಿ ವಿಞ್ಞೂನಂ ಸನ್ತಿಕಾ ನಿನ್ದಾಭಯೇನ ಚ ಘಟ್ಟನಭಯೇನ ಚ ದೋಸಾರೋಪನಭಯೇನ ಚ ಉಪಾರಮ್ಭಭಯೇನ ಚ. ಇತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಚತುಭೂಮಿಕಖನ್ಧಾನಂ ಪಣ್ಣತ್ತಿ ಕಥಿತಾತಿ. ದಸಮಂ.
ಉಪಯವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.