೫. ದ್ವಾರಪಾಲಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ
ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣನ್ತಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಚತ್ತಾರಿ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇತಿ. ತಸ್ಸ ಪನ ಗೇಹಂ ಪರಿಯನ್ತೇ ಠಿತಂ ಚೋರಭಯೇನ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಪಿಹಿತದ್ವಾರಮೇವ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕದಾಚಿ ದ್ವಾರಸ್ಸ ಪಿಹಿತತ್ತಾ ಭತ್ತಂ ಅಲದ್ಧಾವ ಪಟಿಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಉಪಾಸಕೋ ಭರಿಯಂ ಆಹ ‘‘ಕಿಂ, ಭದ್ದೇ, ಅಯ್ಯಾನಂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭಿಕ್ಖಾ ದೀಯತೀ’’ತಿ? ಸಾ ಆಹ ‘‘ಏಕೇಸು ದಿವಸೇಸು ಅಯ್ಯಾ ನಾಗಮಿಂಸೂ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ? ‘‘ದ್ವಾರಸ್ಸ ಪಿಹಿತತ್ತಾ ಮಞ್ಞೇ’’ತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಉಪಾಸಕೋ ಸಂವೇಗಪ್ಪತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ಏಕಂ ಪುರಿಸಂ ದ್ವಾರಪಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಠಪೇಸಿ ‘‘ತ್ವಂ ಅಜ್ಜತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದ್ವಾರಂ ರಕ್ಖನ್ತೋ ನಿಸೀದ, ಯದಾ ಚ ಅಯ್ಯಾ ಆಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತದಾ ತೇ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ನೇಸಂ ಪತ್ತಪಟಿಗ್ಗಹಣಆಸನಪಞ್ಞಾಪನಾದಿ ಸಬ್ಬಂ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತಂ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ತಥಾ ಕರೋನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಸದ್ಧೋ ಕಮ್ಮಫಲಂ ಸದ್ದಹಿತ್ವಾ ಸರಣೇಸು ಚ ಸೀಲೇಸು ಚ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಟ್ಠಹಿ.
ಅಪರಭಾಗೇ ನಿಚ್ಚಭತ್ತದಾಯಕೋ ಉಪಾಸಕೋ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಯಾಮೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ದ್ವಾರಪಾಲೋ ಪನ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪರಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಚಾಗೇ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಣೇನ ಅನುಮೋದನೇನ ಚ ತಾವತಿಂಸೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ತಸ್ಸ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕಂ ಕನಕವಿಮಾನನ್ತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಂ ಕಕ್ಕಟಕವಿಮಾನೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನಗಾಥಾ ಏವಮಾಗತಾ –
೯೧೮. ‘‘ಉಚ್ಚಮಿದಂ ಮಣಿಥೂಣಂ ವಿಮಾನಂ, ಸಮನ್ತತೋ ದ್ವಾದಸ ಯೋಜನಾನಿ;
ಕೂಟಾಗಾರಾ ಸತ್ತಸತಾ ಉಳಾರಾ, ವೇಳುರಿಯಥಮ್ಭಾ ರುಚಕತ್ಥತಾ ಸುಭಾ.
೯೧೯. ‘‘ತತ್ಥಚ್ಛಸಿ ಪಿವಸಿ ಖಾದಸಿ ಚ, ದಿಬ್ಬಾ ಚ ವೀಣಾ ಪವದನ್ತಿ ವಗ್ಗುಂ;
ದಿಬ್ಬಾ ರಸಾ ಕಾಮಗುಣೇತ್ಥ ಪಞ್ಚ, ನಾರಿಯೋ ಚ ನಚ್ಚನ್ತಿ ಸುವಣ್ಣಛನ್ನಾ.
೯೨೦. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ… ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.
೯೨೨. ‘‘ಸೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅತ್ತಮನೋ…ಪೇ… ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.
೯೨೩. ‘‘ದಿಬ್ಬಂ ಮಮಂ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಮಾಯು, ವಾಚಾಭಿಗೀತಂ ಮನಸಾ ಪವತ್ತಿತಂ;
ಏತ್ತಾವತಾ ಠಸ್ಸತಿ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೋ, ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಕಾಮೇಹಿ ಸಮಙ್ಗಿಭೂತೋ.
೯೨೪. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ…
ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.
೯೨೩. ತತ್ಥ ದಿಬ್ಬಂ ಮಮಂ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಮಾಯೂತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ದೇವನಿಕಾಯೇ ಸಯಂ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ತೇಸಂ ತಾವತಿಂಸದೇವಾನಂ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಮೇವ ವದತಿ. ತೇಸಞ್ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಗಣನಾಯ ವಸ್ಸಸತಂ ಏಕೋ ರತ್ತಿದಿವೋ, ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ತಿಂಸರತ್ತಿಕೋ ಮಾಸೋ, ತೇನ ಮಾಸೇನ ದ್ವಾದಸಮಾಸಿಕೋ ಸಂವಚ್ಛರೋ, ತೇನ ಸಂವಚ್ಛರೇನ ಸಹಸ್ಸಸಂವಚ್ಛರಾನಿ ಆಯು, ತಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಗಣನಾಯ ತಿಸ್ಸೋ ವಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ ಸಟ್ಠಿ ಚ ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ವಾಚಾಭಿಗೀತನ್ತಿ ವಾಚಾಯ ಅಭಿಗೀತಂ, ‘‘ಆಗಚ್ಛನ್ತು ಅಯ್ಯಾ, ಇದಂ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ಇಧ ನಿಸೀದಥಾ’’ತಿಆದಿನಾ, ‘‘ಕಿಂ ಅಯ್ಯಾನಂ ಸರೀರಸ್ಸ ಆರೋಗ್ಯಂ, ಕಿಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಫಾಸುಕ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರವಸೇನ ಚ ವಾಚಾಯ ಕಥಿತಮತ್ತಂ. ಮನಸಾ ಪವತ್ತಿತನ್ತಿ ‘‘ಇಮೇ ಅಯ್ಯಾ ಪೇಸಲಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಧಮ್ಮಚಾರಿನೋ’’ತಿಆದಿನಾ ಚಿತ್ತೇನ ಪವತ್ತಿತಂ ಪಸಾದಮತ್ತಂ, ನ ಪನ ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಪರಿಚ್ಚತ್ತಂ ಅತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಏತ್ತಾವತಾತಿ ಏತ್ತಕೇನ ಏವಂ ಕಥನಮತ್ತೇನ ಪಸಾದಮತ್ತೇನಪಿ. ಠಸ್ಸತಿ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೋತಿ ಕತಪುಞ್ಞೋ ನಾಮ ಹುತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ಠಸ್ಸತಿ ಚಿರಂ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ತಿಟ್ಠನ್ತೋ ಚ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಕಾಮೇಹಿ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋ ತಸ್ಮಿಂ ದೇವನಿಕಾಯೇ ದೇವಾನಂ ವಲಞ್ಜನಿಯಾಮೇನೇವ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹುತ್ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಪರಿಚಾರೇನ್ತೋ ವಿಹರತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.
ದ್ವಾರಪಾಲಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.