೨. ರೇವತೀವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಉಟ್ಠೇಹಿ ರೇವತೇ ಸುಪಾಪಧಮ್ಮೇತಿ ರೇವತೀವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ನನ್ದಿಯೋ ನಾಮ ಉಪಾಸಕೋ ಅಹೋಸಿ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕೋ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಸಮ್ಮುಖಗೇಹತೋ ಮಾತುಲಧೀತರಂ ರೇವತಿಂ ನಾಮ ಕಞ್ಞಂ ಆನೇತುಕಾಮಾ ಅಹೇಸುಂ. ಸಾ ಪನ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅದಾನಸೀಲಾ, ನನ್ದಿಯೋ ತಂ ನ ಇಚ್ಛಿ. ತಸ್ಸ ಮಾತಾ ರೇವತಿಂ ಆಹ ‘‘ಅಮ್ಮ, ತ್ವಂ ಇಮಂ ಗೇಹಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸೀದನಟ್ಠಾನಂ ಹರಿತೇನ ಗೋಮಯೇನ ಉಪಲಿಮ್ಪಿತ್ವಾ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಾಪೇಹಿ, ಆಧಾರಕೇ ಠಪೇಹಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಗತಕಾಲೇ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಧಮಕರಣೇನ ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಸ್ಸಾವೇತ್ವಾ ಭುತ್ತಕಾಲೇ ಪತ್ತಾನಿ ಧೋವಾಹಿ, ಏವಂ ಮೇ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಆರಾಧಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ. ಸಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಓವಾದಕ್ಖಮಾ ಜಾತಾ’’ತಿ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ತೇನ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತೇ ದಿವಸಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಆವಾಹಂ ಕರಿಂಸು.

ಅಥ ನಂ ನನ್ದಿಯೋ ಆಹ ‘‘ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚ ಮೇ ಉಪಟ್ಠಹಿಸ್ಸಸಿ, ಏವಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ವಸಿತುಂ ಲಭಿಸ್ಸಸಿ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹೋಹೀ’’ತಿ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಾಲಂ ಸದ್ಧಾ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಭತ್ತಾರಂ ಅನವತ್ತೇನ್ತೀ ದ್ವೇ ಪುತ್ತೇ ವಿಜಾಯಿ. ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಕಾಲಮಕಂಸು. ಗೇಹೇ ಸಬ್ಬಿಸ್ಸರಿಯಂ ತಸ್ಸಾ ಏವ ಅಹೋಸಿ. ನನ್ದಿಯೋಪಿ ಮಹಾದಾನಪತಿ ಹುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ, ಕಪಣದ್ಧಿಕಾದೀನಮ್ಪಿ ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಪಾಕವತ್ತಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಇಸಿಪತನಮಹಾವಿಹಾರೇ ಚತೂಹಿ ಗಬ್ಭೇಹಿ ಪಟಿಮಣ್ಡಿತಂ ಚತುಸಾಲಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಿ ಅತ್ಥರಾಪೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ಪಾತೇತ್ವಾ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ, ಸಹ ದಕ್ಖಿಣೋದಕದಾನೇನ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಆಯಾಮತೋ ಚ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಚ ಸಮನ್ತಾ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕೋ ಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೋ ಸತ್ತರತನಮಯೋ ಅಚ್ಛರಾಗಣಸಹಸ್ಸಸಙ್ಘುಟ್ಠೋ ದಿಬ್ಬಪಾಸಾದೋ ಉಗ್ಗಞ್ಛಿ.

ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ದೇವಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ತಂ ಪಾಸಾದಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ವನ್ದಿತುಂ ಆಗತೇ ದೇವಪುತ್ತೇ ಪುಚ್ಛಿ ‘‘ಕಸ್ಸಾಯಂ ಪಾಸಾದೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಮಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ, ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಸಾಮಿಕೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ನನ್ದಿಯೋ ನಾಮ ಕುಟುಮ್ಬಿಯಪುತ್ತೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಇಸಿಪತನಮಹಾವಿಹಾರೇ ಚತುಸಾಲಂ ಕಾರೇಸಿ, ತಸ್ಸಾಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಪಾಸಾದೋ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ಪಾಸಾದೇ ನಿಬ್ಬತ್ತದೇವಚ್ಛರಾಯೋಪಿ ಥೇರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯಂ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ನಾಮ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಭವಿತುಂ ಇಧ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ತಸ್ಸ ಏವಂ ವದೇಥ ‘‘ತುಯ್ಹಂ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಭವಿತುಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ದೇವತಾಯೋ ತಯಿ ಚಿರಾಯನ್ತೇ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಾ, ದೇವಲೋಕಸಮ್ಪತ್ತಿ ನಾಮ ಮತ್ತಿಕಾಭಾಜನಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಭಾಜನಸ್ಸ ಗಹಣಂ ವಿಯ ಅತಿಮನಾಪ’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಇಧಾಗಮನತ್ಥಾಯ ತಸ್ಸ ವದೇಥಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ಥೇರೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಸಹಸಾ ದೇವಲೋಕತೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಚತುಪರಿಸಮಜ್ಝೇ ಭಗವನ್ತಂ ಪುಚ್ಛಿ ‘‘ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಕತಪುಞ್ಞಾನಂ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಠಿತಾನಂಯೇವ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ನನು ತೇ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮಂ ದಿಟ್ಠಾ, ಕಸ್ಮಾ ಮಂ ಪುಚ್ಛಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ, ನಿಬ್ಬತ್ತತೀ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಯಥಾ ಚಿರಂ ವಿಪ್ಪವಸಿತ್ವಾ ಆಗತಂ ಪುರಿಸಂ ಮಿತ್ತಬನ್ಧವಾ ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತಿ, ಏವಂ ಕತಪುಞ್ಞಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಇತೋ ಪರಲೋಕಂ ಗತಂ ಸಕಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿಹತ್ಥೇಹಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ –

೮೬೧. ‘‘ಚಿರಪ್ಪವಾಸಿಂ ಪುರಿಸಂ, ದೂರತೋ ಸೋತ್ಥಿಮಾಗತಂ;

ಞಾತಿಮಿತ್ತಾ ಸುಹಜ್ಜಾ ಚ, ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಆಗತಂ.

೮೬೨. ‘‘ತಥೇವ ಕತಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ, ಅಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಂ ಗತಂ;

ಪುಞ್ಞಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಪಿಯಂ ಞಾತೀವ ಆಗತ’’ನ್ತಿ. – ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

ನನ್ದಿಯೋ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ದಾನಾನಿ ದೇತಿ, ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋತಿ, ಸೋ ವಣಿಜ್ಜಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ರೇವತಿಂ ಆಹ ‘‘ಭದ್ದೇ, ಮಯಾ ಪಟ್ಠಪಿತಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ಅನಾಥಾನಂ ಪಾಕವತ್ತಞ್ಚ ತ್ವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಪವತ್ತೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿ. ಸೋ ಪವಾಸಗತೋಪಿ ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಾಥಾನಞ್ಚ ಯಥಾವಿಭವಂ ದಾನಂ ದೇತಿಯೇವ. ತಸ್ಸ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ಖೀಣಾಸವಾ ದೂರತೋಪಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ದಾನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ತಿ. ರೇವತೀ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಗತೇ ಕತಿಪಾಹಮೇವ ದಾನಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ ಅನಾಥಾನಂ ಭತ್ತಂ ಉಪಚ್ಛಿನ್ದಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ಭತ್ತಂ ಕಣಾಜಕಂ ಬಿಲಙ್ಗದುತಿಯಂ ಅದಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭುತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಅತ್ತನಾ ಭುತ್ತಾವಸೇಸಾನಿ ಸಿತ್ಥಾನಿ ಮಚ್ಛಮಂಸಖಣ್ಡಮಿಸ್ಸಕಾನಿ ಚಲಕಟ್ಠಿಕಾನಿ ಚ ಪಕಿರಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಪಸ್ಸಥ ಸಮಣಾನಂ ಕಮ್ಮಂ, ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯಂ ನಾಮ ಏವಂ ಛಡ್ಡೇನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ನನ್ದಿಯೋ ವೋಹಾರಕಸಿದ್ಧಿ ಯಥಾಲಾಭೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ರೇವತಿಂ ಗೇಹತೋ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಗೇಹಂ ಪಾವಿಸಿ. ದುತಿಯದಿವಸೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಂ ಅನಾಥಭತ್ತಞ್ಚ ಸಮ್ಮದೇವ ಪವತ್ತೇಸಿ, ಅತ್ತನೋ ಸಹಾಯೇಹಿ ಉಪನೀತಂ ರೇವತಿಂ ಘಾಸಚ್ಛಾದನಪರಮತಾಯ ಠಪೇಸಿ. ಸೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಅತ್ತನೋ ವಿಮಾನೇಯೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ರೇವತೀ ಪನ ಸಬ್ಬಂ ದಾನಂ ಪಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇಸಂ ವಸೇನ ಮಯ್ಹಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಪರಿಹಾಯೀ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತೀ ಪರಿಭಾಸನ್ತೀ ವಿಚರತಿ. ಅಥ ವೇಸ್ಸವಣೋ ದ್ವೇ ಯಕ್ಖೇ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ಭಣೇ, ಬಾರಾಣಸಿನಗರೇ ಉಗ್ಘೋಸಥ ‘‘ಇತೋ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ರೇವತೀ ಜೀವನ್ತೀಯೇವ ನಿರಯೇ ಪಕ್ಖಿಪೀಯತೀ’ತಿ’’. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಜನೋ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ಭೀತತಸಿತೋ ಅಹೋಸಿ.

ಅಥ ರೇವತೀ ಪನ ಪಾಸಾದಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ತಸ್ಸಾ ಪಾಪಕಮ್ಮಸಞ್ಚೋದಿತೇನ ವೇಸ್ಸವಣೇನ ರಞ್ಞಾ ಆಣತ್ತಾ ಜಲಿತಕಪಿಲಕೇಸಮಸ್ಸುಕಾ ಚಿಪಿಟವಿರೂಪನಾಸಿಕಾ ಪರಿಣತದಾಠಾ ಲೋಹಿತಕ್ಖಾ ಸಜಲಧರಸಮಾನವಣ್ಣಾ ಅತಿವಿಯ ಭಯಾನಕರೂಪಾ ದ್ವೇ ಯಕ್ಖಾ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ, ರೇವತೇ, ಸುಪಾಪಧಮ್ಮೇ’’ತಿಆದೀನಿ ವದನ್ತಾ ನಾನಾಬಾಹಾಸು ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಮಹಾಜನೋ ಪಸ್ಸತೂ’’ತಿ ಸಕಲನಗರೇ ವೀಥಿತೋ ವೀಥಿಂ ಪರಿಬ್ಭಮಾಪೇತ್ವಾ ಆಕಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ನೇತ್ವಾ ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ವಿಮಾನಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಞ್ಚಸ್ಸಾ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ತಂ ವಿಲಪನ್ತಿಂಯೇವ ಉಸ್ಸದನಿರಯಸಮೀಪಂ ಪಾಪೇಸುಂ. ತಂ ಯಮಪುರಿಸಾ ಉಸ್ಸದನಿರಯೇ ಖಿಪಿಂಸು. ತೇನಾಹ –

೮೬೩. ‘‘ಉಟ್ಠೇಹಿ ರೇವತೇ ಸುಪಾಪಧಮ್ಮೇ, ಅಪಾರುತದ್ವಾರೇ ಅದಾನಸೀಲೇ;

ನೇಸ್ಸಾಮ ತಂ ಯತ್ಥ ಥುನನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಾ, ಸಮಪ್ಪಿತಾ ನೇರಯಿಕಾ ದುಖೇನಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಉಟ್ಠೇಹೀತಿ ಉಟ್ಠಹ, ನ ದಾನೇಸ ಪಾಸಾದೋ ತಂ ನಿರಯಭಯತೋ ರಕ್ಖಿತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೀಘಂ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛಾಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ರೇವತೇತಿ ತಂ ನಾಮೇನ ಆಲಪತಿ. ಸುಪಾಪಧಮ್ಮೇತಿಆದಿನಾ ಉಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ವದತಿ. ಯಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಅರಿಯಾನಂ ಅಕ್ಕೋಸನಪರಿಭಾಸನಾದಿನಾ ಸುಟ್ಟು ಲಾಮಕಪಾಪಧಮ್ಮಾ, ಯಸ್ಮಾ ಚ ಅಪಾರುತಂ ದ್ವಾರಂ ನಿರಯಸ್ಸ ತವ ಪವೇಸನತ್ಥಂ, ತಸ್ಮಾ ಉಟ್ಠೇಹೀತಿ. ಅದಾನಸೀಲೇತಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ದಾನಸೀಲೇ ಕದರಿಯೇ ಮಚ್ಛರಿನೀ, ಇದಮ್ಪಿ ಉಟ್ಠಾನಸ್ಸೇವ ಕಾರಣವಚನಂ. ಯಸ್ಮಾ ದಾನಸೀಲಾನಂ ಅಮಚ್ಛರೀನಂ ತವ ಸಾಮಿಕಸದಿಸಾನಂ ಸುಗತಿಯಂ ನಿವಾಸೋ, ತಾದಿಸಾನಂ ಪನ ಅದಾನಸೀಲಾನಂ ಮಚ್ಛರೀನಂ ನಿರಯೇ ನಿವಾಸೋ, ತಸ್ಮಾ ಉಟ್ಠೇಹಿ, ಮುಹುತ್ತಮತ್ತಮ್ಪಿ ತವ ಇಧ ಠಾತುಂ ನ ದಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಯತ್ಥ ಥುನನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಾತಿ ದುಕ್ಖಗತತ್ತಾ ದುಗ್ಗತಾ. ನೇರಯಿಕಾತಿ ನಿರಯದುಕ್ಖೇನ ಸಮಪ್ಪಿತಾ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತಾ ಯಸ್ಮಿಂ ನಿರಯೇ ಥುನನ್ತಿ, ಯಾವ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ನ ಬ್ಯನ್ತಿ ಹೋತಿ, ತಾವ ನಿಕ್ಖಮಿತುಂ ಅಲಭನ್ತಾ ನಿತ್ಥುನನ್ತಿ, ತತ್ಥ ತಂ ನೇಸ್ಸಾಮ ನಯಿಸ್ಸಾಮ ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೮೬೪. ‘‘ಇಚ್ಚೇವ ವತ್ವಾನ ಯಮಸ್ಸ ದೂತಾ, ತೇ ದ್ವೇ ಯಕ್ಖಾ ಲೋಹಿತಕ್ಖಾ ಬ್ರಹನ್ತಾ;

ಪಚ್ಚೇಕಬಾಹಾಸು ಗಹೇತ್ವಾ ರೇವತಂ, ಪಕ್ಕಾಮಯುಂ ದೇವಗಣಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ’’ತಿ. –

ಇದಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರವಚನಂ.

ತತ್ಥ ಇಚ್ಚೇವ ವತ್ವಾನಾತಿ ಇತಿ ಏವ ‘‘ಉಟ್ಠೇಹೀ’’ತಿಆದಿನಾ ವತ್ವಾ, ವಚನಸಮನನ್ತರಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಮಸ್ಸ ದೂತಾತಿ ಅಪ್ಪಟಿಸೇಧನಿಯತಸ್ಸ ಯಮಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ದೂತಸದಿಸಾ. ವೇಸ್ಸವಣೇನ ಹಿ ತೇ ಪೇಸಿತಾ. ತಥಾ ಹಿ ತೇ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ನಯಿಂಸು. ಕೇಚಿ ‘‘ನ ಯಮಸ್ಸ ದೂತಾ’’ತಿ ನ-ಕಾರಂ ‘‘ಯಮಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ‘‘ವೇಸ್ಸವಣಸ್ಸ ದೂತಾ’’ತಿ ಅತ್ಥಂ ವದನ್ತಿ, ತಂ ನ ಯುಜ್ಜತಿ. ನ ಹಿ ನ ಯಮದೂತತಾಯ ವೇಸ್ಸವಣಸ್ಸ ದೂತಾತಿ ಸಿಜ್ಝತಿ. ಯಜನ್ತಿ ತತ್ಥ ಬಲಿಂ ಉಪಹರನ್ತೀತಿ ಯಕ್ಖಾ. ಲೋಹಿತಕ್ಖಾತಿ ರತ್ತನಯನಾ. ಯಕ್ಖಾನಞ್ಹಿ ನೇತ್ತಾನಿ ಅತಿಲೋಹಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಬ್ರಹನ್ತಾತಿ ಮಹನ್ತಾ. ಪಚ್ಚೇಕಬಾಹಾಸೂತಿ ಏಕೋ ಏಕಬಾಹಾಯಂ, ಇತರೋ ಇತರಬಾಹಾಯನ್ತಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಬಾಹಾಸು. ರೇವತನ್ತಿ ರೇವತಿಂ. ರೇವತಾತಿಪಿ ತಸ್ಸಾ ನಾಮಮೇವ. ತಥಾ ಹಿ ‘‘ರೇವತೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪಕ್ಕಾಮಯುನ್ತಿ ಪಕ್ಕಾಮೇಸುಂ, ಉಪನೇಸುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ದೇವಗಣಸ್ಸಾತಿ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ದೇವಸಙ್ಘಸ್ಸ.

ಏವಂ ತೇಹಿ ಯಕ್ಖೇಹಿ ತಾವತಿಂಸಭವನಂ ನೇತ್ವಾ ನನ್ದಿಯವಿಮಾನಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಠಪಿತಾ ರೇವತೀ ತಂ ಸೂರಿಯಮಣ್ಡಲಸದಿಸಂ ಅತಿವಿಯ ಪಭಸ್ಸರಂ ದಿಸ್ವಾ –

೮೬೫. ‘‘ಆದಿಚ್ಚವಣ್ಣಂ ರುಚಿರಂ ಪಭಸ್ಸರಂ, ಬ್ಯಮ್ಹಂ ಸುಭಂ ಕಞ್ಚನಜಾಲಛನ್ನಂ;

ಕಸ್ಸೇತಮಾಕಿಣ್ಣಜನಂ ವಿಮಾನಂ, ಸುರಿಯಸ್ಸ ರಂಸೀರಿವ ಜೋತಮಾನಂ.

೮೬೬. ‘‘ನಾರೀಗಣಾ ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತಾ, ಉಭತೋ ವಿಮಾನಂ ಉಪಸೋಭಯನ್ತಿ;

ತಂ ದಿಸ್ಸತಿ ಸುರಿಯಸಮಾನವಣ್ಣಂ, ಕೋ ಮೋದತಿ ಸಗ್ಗಪತ್ತೋ ವಿಮಾನೇ’’ತಿ. –

ತೇ ಯಕ್ಖೇ ಪುಚ್ಛಿ. ತೇಪಿ ತಸ್ಸಾ –

೮೬೭. ‘‘ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ನನ್ದಿಯೋ ನಾಮಾಸಿ, ಉಪಾಸಕೋ ಅಮಚ್ಛರೀ ದಾನಪತಿ ವದಞ್ಞೂ;

ತಸ್ಸೇತಮಾಕಿಣ್ಣಜನಂ ವಿಮಾನಂ, ಸೂರಿಯಸ್ಸ ರಂಸೀರಿವ ಜೋತಮಾನಂ.

೮೬೮. ‘‘ನಾರೀಗಣಾ ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತಾ, ಉಭತೋ ವಿಮಾನಂ ಉಪಸೋಭಯನ್ತಿ;

ತಂ ದಿಸ್ಸತಿ ಸೂರಿಯಸಮಾನವಣ್ಣಂ, ಸೋ ಮೋದತಿ ಸಗ್ಗಪತ್ತೋ ವಿಮಾನೇ’’ತಿ. –

ಆಚಿಕ್ಖಿಂಸು.

೮೬೮. ತತ್ಥ ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತಾತಿ ಸಾರಭೂತೇನ ಚನ್ದನಗನ್ಧೇನ ಅನುಲಿತ್ತಸರೀರಾ. ಉಭತೋ ವಿಮಾನನ್ತಿ ವಿಮಾನಂ ಉಭತೋ ಅನ್ತೋ ಚೇವ ಬಹಿ ಚ ಸಙ್ಗೀತಾದೀಹಿ ಉಪೇಚ್ಚ ಸೋಭಯನ್ತಿ.

ಅಥ ರೇವತೀ –

೮೬೯. ‘‘ನನ್ದಿಯಸ್ಸಾಹಂ ಭರಿಯಾ, ಅಗಾರಿನೀ ಸಬ್ಬಕುಲಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ;

ಭತ್ತು ವಿಮಾನೇ ರಮಿಸ್ಸಾಮಿ ದಾನಹಂ, ನ ಪತ್ಥಯೇ ನಿರಯಂ ದಸ್ಸನಾಯಾ’’ತಿ. –

ಆಹ. ತತ್ಥ ಅಗಾರಿನೀತಿ ಗೇಹಸಾಮಿನೀ. ‘‘ಭರಿಯಾ ಸಗಾಮಿನೀ’’ತಿಪಿ ಪಠನ್ತಿ, ಭರಿಯಾ ಸಹಗಾಮಿನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಬ್ಬಕುಲಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ ಭತ್ತೂತಿ ಮಮ ಭತ್ತು ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ಸಬ್ಬಕುಟುಮ್ಬಿಕಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಾ ಸಾಮಿನೀ ಅಹೋಸಿಂ, ತಸ್ಮಾ ಇದಾನಿಪಿ ವಿಮಾನೇ ಇಸ್ಸರಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಆಹ. ವಿಮಾನೇ ರಮಿಸ್ಸಾಮಿ ದಾನಹನ್ತಿ ಏವಂ ಪಲೋಭೇತುಮೇವ ಹಿ ತಂ ತೇ ತತ್ಥ ನೇಸುಂ. ನ ಪತ್ಥಯೇ ನಿರಯಂ ದಸ್ಸನಾಯಾತಿ ಯಂ ಪನ ನಿರಯಂ ಮಂ ತುಮ್ಹೇ ನೇತುಕಾಮಾ, ತಂ ನಿರಯಂ ದಸ್ಸನಾಯಪಿ ನ ಪತ್ಥಯೇ, ಕುತೋ ಪವಿಸಿತುನ್ತಿ ವದತಿ.

ಏವಂ ವದನ್ತಿಮೇವ ‘‘ತ್ವಂ ತಂ ಪತ್ಥೇಹಿ ವಾ ಮಾ ವಾ, ಕಿಂ ತವ ಪತ್ಥನಾಯಾ’’ತಿ ನಿರಯಸಮೀಪಂ ನೇತ್ವಾ –

೮೭೦. ‘‘ಏಸೋ ತೇ ನಿರಯೋ ಸುಪಾಪಧಮ್ಮೇ, ಪುಞ್ಞಂ ತಯಾ ಅಕತಂ ಜೀವಲೋಕೇ;

ನ ಹಿ ಮಚ್ಛರೀ ರೋಸಕೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ, ಸಗ್ಗೂಪಗಾನಂ ಲಭತಿ ಸಹಬ್ಯತ’’ನ್ತಿ. –

ಗಾಥಮಾಹಂಸು. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಏಸೋ ತವ ನಿರಯೋ, ತಯಾ ದೀಘರತ್ತಂ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನಭೂತೋ. ಕಸ್ಮಾ? ಪುಞ್ಞಂ ತಯಾ ಅಕತಂ ಜೀವಲೋಕೇ, ಯಸ್ಮಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ತಯಾ ಪುಞ್ಞಂ ನಾಮ ನ ಕತಂ, ಏವಂ ಅಕತಪುಞ್ಞೋ ಪನ ತಾದಿಸೋ ಸತ್ತೋ ಮಚ್ಛರೀ ಅತ್ತನೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿನಿಗೂಹನಲಕ್ಖಣೇನ ಮಚ್ಛರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಪರೇಸಂ ರೋಸುಪ್ಪಾದನೇನ ರೋಸಕೋ, ಲೋಭಾದೀಹಿ ಪಾಪಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮಙ್ಗೀಭಾವತೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಸಗ್ಗೂಪಗಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಸಹಭಾವಂ ನ ಲಭತೀತಿ ಯೋಜನಾ.

ಏವಂ ಪನ ವತ್ವಾ ತೇ ದ್ವೇ ಯಕ್ಖಾ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿಂಸು. ತಂಸದಿಸೇ ಪನ ದ್ವೇ ನಿರಯಪಾಲೇ ಸಂಸವಕೇ ನಾಮ ಗೂಥನಿರಯೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಆಕಡ್ಢನ್ತೇ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ –

೮೭೧. ‘‘ಕಿಂ ನು ಗೂಥಞ್ಚ ಮುತ್ತಞ್ಚ, ಅಸುಚಿ ಪಟಿದಿಸ್ಸತಿ;

ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಕಿಮಿದಂ ಮೀಳ್ಹಂ, ಕಿಮೇತಂ ಉಪವಾಯತೀ’’ತಿ. –

ತಂ ನಿರಯಂ ಪುಚ್ಛಿ.

೮೭೨. ‘‘ಏಸ ಸಂಸವಕೋ ನಾಮ, ಗಮ್ಭೀರೋ ಸತಪೋರಿಸೋ;

ಯತ್ಥ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ತುವಂ ಪಚ್ಚಸಿ ರೇವತೇ’’ತಿ. –

ತಸ್ಮಿಂ ಕಥಿತೇ ತತ್ಥ ಅತ್ತನೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಹೇತುಭೂತಂ ಕಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೀ –

೮೭೩. ‘‘ಕಿಂ ನು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತಂ;

ಕೇನ ಸಂಸವಕೋ ಲದ್ಧೋ, ಗಮ್ಭೀರೋ ಸತಪೋರಿಸೋ’’ತಿ. – ಆಹ;

೮೭೪. ‘‘ಸಮಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಚಾಪಿ, ಅಞ್ಞೇ ವಾಪಿ ವನಿಬ್ಬಕೇ;

ಮುಸಾವಾದೇನ ವಞ್ಚೇಸಿ, ತಂ ಪಾಪಂ ಪಕತಂ ತಯಾ’’ತಿ. –

ತಸ್ಸಾ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಪುನ ತೇ –

೮೭೫. ‘‘ತೇನ ಸಂಸವಕೋ ಲದ್ಧೋ, ಗಮ್ಭೀರೋ ಸತಪೋರಿಸೋ;

ತತ್ಥೇ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ತುವಂ ಪಚ್ಚಸಿ ರೇವತೇ’’ತಿ. –

ಆಹಂಸು. ತತ್ಥ ಸಂಸವಕೋ ನಾಮಾತಿ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಗೂಥಮುತ್ತಾದಿಅಸುಚಿಸ್ಸ ಸಂಸವನತೋ ಪಗ್ಘರಣತೋ ಸಂಸವಕೋ ನಾಮ.

ನ ಕೇವಲಂ ತುಯ್ಹಂ ಇಧ ಸಂಸವಕಲಾಭೋ ಏವ, ಅಥ ಖೋ ಏತ್ಥ ಅನೇಕಾನಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ಉತ್ತಿಣ್ಣಾಯ ಹತ್ಥಚ್ಛೇದಾದಿಲಾಭೋಪೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ –

೮೭೬. ‘‘ಹತ್ಥೇಪಿ ಛಿನ್ದನ್ತಿ ಅಥೋಪಿ ಪಾದೇ, ಕಣ್ಣೇಪಿ ಛಿನ್ದನ್ತಿ ಅಥೋಪಿ ನಾಸಂ;

ಅಥೋಪಿ ಕಾಕೋಳಗಣಾ ಸಮೇಚ್ಚ, ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಖಾದನ್ತಿ ವಿಫನ್ದಮಾನ’’ನ್ತಿ. –

ತತ್ಥ ಲದ್ಧಬ್ಬಕಾರಣಂ ಆಹಂಸು. ತತ್ಥ ಕಾಕೋಳಗಣಾತಿ ಕಾಕಸಙ್ಘಾ. ತೇ ಕಿರಸ್ಸಾ ತಿಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣೇ ಸರೀರೇ ಅನೇಕಸತಾನಿ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪತಿತ್ವಾ ತಾಲಕ್ಖನ್ಧಪರಿಮಾಣೇಹಿ ಸುನಿಸಿತಗ್ಗೇಹಿ ಅಯೋಮಯೇಹಿ ಮುಖತುಣ್ಡೇಹಿ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಖಾದನ್ತಿ, ಮಂಸಂ ಗಹಿತಗಹಿತಟ್ಠಾನೇ ಕಮ್ಮಬಲೇನ ಪೂರತೇವ. ತೇನಾಹ ‘‘ಕಾಕೋಳಗಣಾ ಸಮೇಚ್ಚ, ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಖಾದನ್ತಿ ವಿಫನ್ದಮಾನ’’ನ್ತಿ.

ಪುನ ಸಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ ಪಚ್ಚಾನಯನಾಯ ಯಾಚನಾದಿವಸೇನ ತಂ ತಂ ವಿಪ್ಪಲಪಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೮೭೭. ‘‘ಸಾಧು ಖೋ ಮಂ ಪಟಿನೇಥ, ಕಾಹಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಬಹುಂ;

ದಾನೇನ ಸಮಚರಿಯಾಯ, ಸಂಯಮೇನ ದಮೇನ ಚ;

ಯಂ ಕತ್ವಾ ಸುಖಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಚ ಪಚ್ಛಾನುತಪ್ಪರೇ’’ತಿ.

ಪುನ ನಿರಯಪಾಲಾ –

೮೭೮. ‘‘ಪುರೇ ತುವಂ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ, ಇದಾನಿ ಪರಿದೇವಸಿ;

ಸಯಂ ಕತಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ, ವಿಪಾಕಂ ಅನುಭೋಸ್ಸಸೀ’’ತಿ. –

ಆಹಂಸು. ಪುನ ಸಾ ಆಹ –

೮೭೯. ‘‘ಕೋ ದೇವಲೋಕತೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ, ಗನ್ತ್ವಾನ ಪುಟ್ಠೋ ಮೇ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ;

ನಿಕ್ಖಿತ್ತದಣ್ಡೇಸು ದದಾಥ ದಾನಂ, ಅಚ್ಛಾದನಂ ಸೇಯ್ಯಮಥನ್ನಪಾನಂ;

ನ ಹಿ ಮಚ್ಛರೀ ರೋಸಕೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ, ಸಗ್ಗೂಪಗಾನಂ ಲಭತಿ ಸಹಬ್ಯತಂ.

೮೮೦. ‘‘ಸಾಹಂ ನೂನ ಇತೋ ಗನ್ತ್ವಾ, ಯೋನಿಂ ಲದ್ಧಾನ ಮಾನುಸಿಂ;

ವದಞ್ಞೂ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾ, ಕಾಹಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಬಹುಂ;

ದಾನೇನ ಸಮಚರಿಯಾಯ, ಸಂಯಮೇನ ದಮೇನ ಚ.

೮೮೧. ‘‘ಆರಾಮಾನಿ ಚ ರೋಪಿಸ್ಸಂ, ದುಗ್ಗೇ ಸಙ್ಕಮಾನಿ ಚ;

ಪಪಞ್ಚ ಉದಪಾನಞ್ಚ, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ.

೮೮೨. ‘‘ಚಾತುದ್ದಸಿಂ ಪಞ್ಚದಸಿಂ, ಯಾ ಚ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಅಟ್ಠಮೀ;

ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚ, ಅಟ್ಠಙ್ಗಸುಸಮಾಗತಂ.

೮೮೩. ‘‘ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸಿಸ್ಸಂ, ಸದಾ ಸೀಲೇಸು ಸಂವುತಾ;

ನ ಚ ದಾನೇ ಪಮಜ್ಜಿಸ್ಸಂ, ಸಾಮಂ ದಿಟ್ಠಮಿದಂ ಮಯಾ’’ತಿ.

೮೮೪. ‘‘ಇಚ್ಚೇವಂ ವಿಪ್ಪಲಪನ್ತಿಂ, ಫನ್ದಮಾನಂ ತತೋ ತತೋ;

ಖಿಪಿಂಸು ನಿರಯೇ ಘೋರೇ, ಉದ್ಧಂಪಾದಂ ಅವಂಸಿರ’’ನ್ತಿ. –

ಇದಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರವಚನಂ. ಪುನ ಸಾ –

೮೮೫. ‘‘ಅಹಂ ಪುರೇ ಮಚ್ಛರಿನೀ ಅಹೋಸಿಂ, ಪರಿಭಾಸಿಕಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ;

ವಿತಥೇನ ಚ ಸಾಮಿಕಂ ವಞ್ಚಯಿತ್ವಾ, ಪಚ್ಚಾಮಹಂ ನಿರಯೇ ಘೋರರೂಪೇ’’ತಿ. –

ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ‘‘ಅಹಂ ಪುರೇ ಮಚ್ಛರಿನೀ’’ತಿ ಗಾಥಾ ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾಯ ವುತ್ತಾ, ಇತರಾ ಅನಿಬ್ಬತ್ತಾಯ ಏವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸೇಸಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವಾತಿ.

ಭಿಕ್ಖೂ ರೇವತಿಯಾ ಯಕ್ಖೇಹಿ ಗಹೇತ್ವಾ ನೀತಭಾವಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಗವಾ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಇಮಂ ವತ್ಥುಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಉಪರಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ಕಾಮಞ್ಚೇತಂ ರೇವತೀಪಟಿಬದ್ಧಾಯ ಕಥಾಯ ಯೇಭುಯ್ಯಭಾವತೋ ‘‘ರೇವತೀವಿಮಾನ’’ನ್ತಿ ವೋಹರೀಯತಿ, ಯಸ್ಮಾ ಪನ ರೇವತೀ ವಿಮಾನದೇವತಾ ನ ಹೋತಿ, ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ಪನ ದೇವಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಮಾನಾದಿಸಮ್ಪತ್ತಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಞ್ಚೇತಂ, ತಸ್ಮಾ ಪುರಿಸವಿಮಾನೇಸ್ವೇವ ಸಙ್ಗಹಂ ಆರೋಪಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ.

ರೇವತೀವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.