೩. ಖೇಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ದಹರಾ ತ್ವಂ ರೂಪವತೀತಿಆದಿಕಾ ಖೇಮಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಂ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಪರಾಧೀನವುತ್ತಿಕಾ ಪರೇಸಂ ದಾಸೀ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಪರೇಸಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಣೇನ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತೀ ಏಕದಿವಸಂ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕಂ ಸುಜಾತತ್ಥೇರಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಯೋ ಮೋದಕೇ ದತ್ವಾ ತಂದಿವಸಮೇವ ಅತ್ತನೋ ಕೇಸೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಅನಾಗತೇ ಮಹಾಪಞ್ಞಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾವಿಕಾ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಛಕಾಮಸಗ್ಗೇ, ತೇಸಂ ತೇಸಂ ದೇವರಾಜೂನಂ ಮಹೇಸಿಭಾವೇನ ಉಪಪನ್ನಾ, ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇಪಿ ಅನೇಕವಾರಂ ಚಕ್ಕವತ್ತೀನಂ ಮಣ್ಡಲರಾಜೂನಞ್ಚ ಮಹೇಸಿಭಾವಂ ಉಪಗತಾ ಮಹಾಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ದಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತೀ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಜನಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕಥನಾದಿನಾ ಪಞ್ಞಾಸಂವತ್ತನಿಯಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಭಗವತೋ ಚ ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಚ ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಕಾಲೇ ವಿಭವಸಮ್ಪನ್ನೇ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಸಙ್ಘಾರಾಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ.

ಭಗವತೋ ಪನ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಕಾಲೇ ಕಿಕಿಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಸಬ್ಬಜೇಟ್ಠಿಕಾ ಸಮಣೀ ನಾಮ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗಾ ಅಗಾರೇಯೇವ ಠಿತಾ, ವೀಸತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕೋಮಾರಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತೀ ಸಮಣಗುತ್ತಾದೀಹಿ ಅತ್ತನೋ ಭಗಿನೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ರಮಣೀಯಂ ಪರಿವೇಣಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ. ಏವಮೇವ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಆಯತನಗತಂ ಉಳಾರಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಮದ್ದರಟ್ಠೇ ಸಾಕಲನಗರೇ ರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಖೇಮಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ, ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಕಞ್ಚನಸನ್ನಿಭತ್ತಚಾ. ಸಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರರಞ್ಞೋ ಗೇಹಂ ಗತಾ. ಸತ್ಥರಿ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ರೂಪಮತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ರೂಪೇ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ಸತ್ಥು ದಸ್ಸನಾಯ ನ ಗಚ್ಛತಿ.

ರಾಜಾ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ವೇಳುವನಸ್ಸ ವಣ್ಣೇ ಪಕಾಸಾಪೇತ್ವಾ ದೇವಿಯಾ ವಿಹಾರದಸ್ಸನಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ. ಅಥ ದೇವೀ ‘‘ವಿಹಾರಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರಾಜಾನಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ. ರಾಜಾ ‘‘ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಅದಿಸ್ವಾ ಆಗನ್ತುಂ ನ ಲಭಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುರಿಸಾನಂ ಸಞ್ಞಂ ಅದಾಸಿ – ‘‘ಬಲಕ್ಕಾರೇನಪಿ ದೇವಿಂ ದಸಬಲಂ ದಸ್ಸೇಥಾ’’ತಿ. ದೇವೀ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಿವಸಭಾಗಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ನಿವತ್ತೇನ್ತೀ ಸತ್ಥಾರಂ ಅದಿಸ್ವಾವ ಗನ್ತುಂ ಆರದ್ಧಾ. ಅಥ ನಂ ರಾಜಪುರಿಸಾ ಅನಿಚ್ಛನ್ತಿಮ್ಪಿ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ನಯಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ದೇವಚ್ಛರಾಸದಿಸಂ ಇತ್ಥಿಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ತಾಲಪಣ್ಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಬೀಜಯಮಾನಂ ಅಕಾಸಿ. ಖೇಮಾ ದೇವೀ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏವರೂಪಾ ನಾಮ ದೇವಚ್ಛರಪಟಿಭಾಗಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಅಹಂ ಏತಾಸಂ ಪರಿಚಾರಿಕತಾಯಪಿ ನಪ್ಪಹೋಮಿ, ಮನಮ್ಪಿ ನಿಕ್ಕಾರಣಾ ಪಾಪಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ನಟ್ಠಾ’’ತಿ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಮೇವ ಇತ್ಥಿಂ ಓಲೋಕಯಮಾನಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಪಸ್ಸನ್ತಿಯಾವ ಸತ್ಥು ಅಧಿಟ್ಠಾನಬಲೇನ ಸಾ ಇತ್ಥೀ ಪಠಮವಯಂ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮಜ್ಝಿಮವಯಮ್ಪಿ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪಚ್ಛಿಮವಯಂ ಪತ್ವಾ ಖಣ್ಡದನ್ತಾ ಪಲಿತಕೇಸಾ ವಲಿತ್ತಚಾ ಹುತ್ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ತಾಲಪಣ್ಣೇನ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಪತಿ. ತತೋ ಖೇಮಾ ಕತಾಧಿಕಾರತ್ತಾ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏವಂವಿಧಮ್ಪಿ ಸರೀರಂ ಈದಿಸಂ ವಿಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿ, ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಸರೀರಂ ಏವಂಗತಿಕಮೇವ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ ಞತ್ವಾ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಯೇ ರಾಗರತ್ತಾನುಪತನ್ತಿ ಸೋತಂ, ಸಯಂ ಕತಂ ಮಕ್ಕಟಕೋವ ಜಾಲಂ;

ಏತಮ್ಪಿ ಛೇತ್ವಾನ ಪರಿಬ್ಬಜನ್ತಿ, ಅನಪೇಕ್ಖಿನೋ ಕಾಮಸುಖಂ ಪಹಾಯಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಮಾಹ. ಸಾ ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಆಗತಂ. ಅಪದಾನೇ ಪನ ‘‘ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ರಾಜಾನಂ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀ’’ತಿ ಆಗತಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಅಪದಾನಪಾಳಿ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೨.೨೮೯-೩೮೩) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಮಾ;

ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಕಪ್ಪೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ನಾಯಕೋ.

‘‘ತದಾಹಂ ಹಂಸವತಿಯಂ, ಜಾತಾ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ಅಹುಂ;

ನಾನಾರತನಪಜ್ಜೋತೇ, ಮಹಾಸುಖಸಮಪ್ಪಿತಾ.

‘‘ಉಪೇತ್ವಾ ತಂ ಮಹಾವೀರಂ, ಅಸ್ಸೋಸಿಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ;

ತತೋ ಜಾತಪ್ಪಸಾದಾಹಂ, ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಜಿನಂ.

‘‘ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಚಾಹಂ, ಆಯಾಚಿತ್ವಾ ವಿನಾಯಕಂ;

ನಿಮನ್ತಯಿತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ, ಭೋಜಯಿಂ ಸಹಸಾವಕಂ.

‘‘ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಚ ಸತ್ತಾಹೇ, ಮಹಾಪಞ್ಞಾನಮುತ್ತಮಂ;

ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಏತದಗ್ಗಮ್ಹಿ, ಠಪೇಸಿ ನರಸಾರಥಿ.

‘‘ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮುದಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ಪುನೋ ತಸ್ಸ ಮಹೇಸಿನೋ;

ಕಾರಂ ಕತ್ವಾನ ತಂ ಠಾನಂ, ಪಣಿಪಚ್ಚ ಪಣೀದಹಿಂ.

‘‘ತತೋ ಮಮ ಜಿನೋ ಆಹ, ಸಿಜ್ಝತಂ ಪಣಿಧೀ ತವ;

ಸಸಙ್ಘೇ ಮೇ ಕತಂ ಕಾರಂ, ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯಫಲಂ ತಯಾ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ದಾಯಾದಾ, ಓರಸಾ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತಾ;

ಏತದಗ್ಗಮನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಖೇಮಾ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸುಕತೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸೂಪಗಾ ಅಹಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಯಾಮಮಗಂ, ತತೋಹಂ ತುಸಿತಂ ಗತಾ;

ತತೋ ಚ ನಿಮ್ಮಾನರತಿಂ, ವಸವತ್ತಿಪುರಂ ತತೋ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾಹಸಾ;

ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತೇ, ರಾಜೂನಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನಂ;

ಮಣ್ಡಲೀನಞ್ಚ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭೋತ್ವಾನ, ದೇವೇಸು ಮನುಜೇಸು ಚ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸುಖಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ನೇಕಕಪ್ಪೇಸು ಸಂಸರಿಂ.

‘‘ಏಕನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ವಿಪಸ್ಸೀ ಲೋಕನಾಯಕೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಚಾರುದಸ್ಸನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸಕೋ.

‘‘ತಮಹಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ, ಉಪೇತ್ವಾ ನರಸಾರಥಿಂ;

ಧಮ್ಮಂ ಭಣಿತಂ ಸುತ್ವಾನ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ.

‘‘ದಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ತಸ್ಸ ವೀರಸ್ಸ ಸಾಸನೇ;

ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾನ, ಯುತ್ತಯೋಗಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ.

‘‘ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಕುಸಲಾ, ಚತುಸಚ್ಚವಿಸಾರದಾ;

ನಿಪುಣಾ ಚಿತ್ತಕಥಿಕಾ, ಸತ್ಥುಸಾಸನಕಾರಿಕಾ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾಹಂ ತುಸಿತಂ, ಉಪಪನ್ನಾ ಯಸಸ್ಸಿನೀ;

ಅಭಿಭೋಮಿ ತಹಿಂ ಅಞ್ಞೇ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಫಲೇನಹಂ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪನ್ನಾಹಂ, ಮಹಾಭೋಗಾ ಮಹದ್ಧನಾ;

ಮೇಧಾವಿನೀ ಸೀಲವತೀ, ವಿನೀತಪರಿಸಾಪಿ ಚ.

‘‘ಭವಾಮಿ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ, ಯೋಗೇನ ಜಿನಸಾಸನೇ;

ಸಬ್ಬಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಮಯ್ಹಂ, ಸುಲಭಾ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

‘‘ಯೋಪಿ ಮೇ ಭವತೇ ಭತ್ತಾ, ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಗತಾಯಪಿ;

ವಿಮಾನೇತಿ ನ ಮಂ ಕೋಚಿ, ಪಟಿಪತ್ತಿಬಲೇನ ಮೇ.

‘‘ಇಮಮ್ಹಿ ಭದ್ದಕೇ ಕಪ್ಪೇ, ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಮಹಾಯಸೋ;

ನಾಮೇನ ಕೋಣಾಗಮನೋ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ವದತಂ ವರೋ.

‘‘ತದಾ ಹಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ, ಸುಸಮಿದ್ಧಕುಲಪ್ಪಜಾ;

ಧನಞ್ಜಾನೀ ಸುಮೇಧಾ ಚ, ಅಹಮ್ಪಿ ಚ ತಯೋ ಜನಾ.

‘‘ಸಙ್ಘಾರಾಮಮದಾಸಿಮ್ಹ, ದಾನಸಹಾಯಿಕಾ ಪುರೇ;

ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ವಿಹಾರಮ್ಪಿ, ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕಾರಿಕಾ ಮಯಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಮಯಂ ಸಬ್ಬಾ, ತಾವತಿಂಸೂಪಗಾ ಅಹುಂ;

ಯಸಸಾ ಅಗ್ಗತಂ ಪತ್ತಾ, ಮನುಸ್ಸೇಸು ತಥೇವ ಚ.

‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಮಹಾಯಸೋ;

ಕಸ್ಸಪೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ವದತಂ ವರೋ.

‘‘ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಮಹೇಸಿಸ್ಸ, ತದಾ ಆಸಿ ನರಿಸ್ಸರೋ;

ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಿಕೀ ನಾಮ, ಬಾರಾಣಸಿಪುರುತ್ತಮೇ.

‘‘ತಸ್ಸಾಸಿಂ ಜೇಟ್ಠಿಕಾ ಧೀತಾ, ಸಮಣೀ ಇತಿ ವಿಸ್ಸುತಾ;

ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಜಿನಗ್ಗಸ್ಸ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಸಮರೋಚಯಿಂ.

‘‘ಅನುಜಾನಿ ನ ನೋ ತಾತೋ, ಅಗಾರೇವ ತದಾ ಮಯಂ;

ವೀಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ವಿಚರಿಮ್ಹ ಅತನ್ದಿತಾ.

‘‘ಕೋಮಾರಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ರಾಜಕಞ್ಞಾ ಸುಖೇಧಿತಾ;

ಬುದ್ಧೋಪಟ್ಠಾನನಿರತಾ, ಮುದಿತಾ ಸತ್ತ ಧೀತರೋ.

‘‘ಸಮಣೀ ಸಮಣಗುತ್ತಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭಿಕ್ಖುದಾಯಿಕಾ;

ಧಮ್ಮಾ ಚೇವ ಸುಧಮ್ಮಾ ಚ, ಸತ್ತಮೀ ಸಙ್ಘದಾಯಿಕಾ.

‘‘ಅಹಂ ಉಪ್ಪಲವಣ್ಣಾ ಚ, ಪಟಾಚಾರಾ ಚ ಕುಣ್ಡಲಾ;

ಕಿಸಾಗೋತಮೀ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಾ, ವಿಸಾಖಾ ಹೋತಿ ಸತ್ತಮೀ.

‘‘ಕದಾಚಿ ಸೋ ನರಾದಿಚ್ಚೋ, ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ ಅಬ್ಭುತಂ;

ಮಹಾನಿದಾನಸುತ್ತನ್ತಂ, ಸುತ್ವಾ ತಂ ಪರಿಯಾಪುಣಿಂ.

‘‘ತೇಹಿ ಕಮ್ಮೇಹಿ ಸುಕತೇಹಿ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸಮಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಚ ಭವೇ ದಾನಿ, ಸಾಕಲಾಯ ಪುರುತ್ತಮೇ;

ರಞ್ಞೋ ಮದ್ದಸ್ಸ ಧೀತಾಮ್ಹಿ, ಮನಾಪಾ ದಯಿತಾ ಪಿಯಾ.

‘‘ಸಹ ಮೇ ಜಾತಮತ್ತಮ್ಹಿ, ಖೇಮಂ ತಮ್ಹಿ ಪುರೇ ಅಹು;

ತತೋ ಖೇಮಾತಿ ನಾಮಂ ಮೇ, ಗುಣತೋ ಉಪಪಜ್ಜಥ.

‘‘ಯದಾಹಂ ಯೋಬ್ಬನಂ ಪತ್ತಾ, ರೂಪಲಾವಞ್ಞಭೂಸಿತಾ;

ತದಾ ಅದಾಸಿ ಮಂ ತಾತೋ, ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ರಾಜಿನೋ.

‘‘ತಸ್ಸಾಹಂ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಆಸಿಂ, ರೂಪಕೇಲಾಯನೇ ರತಾ;

ರೂಪಾನಂ ದೋಸವಾದೀತಿ, ನ ಉಪೇಸಿಂ ಮಹಾದಯಂ.

‘‘ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತದಾ ರಾಜಾ, ಮಮಾನುಗ್ಗಹಬುದ್ಧಿಯಾ;

ವಣ್ಣಯಿತ್ವಾ ವೇಳುವನಂ, ಗಾಯಕೇ ಗಾಪಯೀ ಮಮಂ.

‘‘ರಮ್ಮಂ ವೇಳುವನಂ ಯೇನ, ನ ದಿಟ್ಠಂ ಸುಗತಾಲಯಂ;

ನ ತೇನ ನನ್ದನಂ ದಿಟ್ಠಂ, ಇತಿ ಮಞ್ಞಾಮಸೇ ಮಯಂ.

‘‘ಯೇನ ವೇಳುವನಂ ದಿಟ್ಠಂ, ನರನನ್ದನನನ್ದನಂ;

ಸುದಿಟ್ಠಂ ನನ್ದನಂ ತೇನ, ಅಮರಿನ್ದಸುನನ್ದನಂ.

‘‘ವಿಹಾಯ ನನ್ದನಂ ದೇವಾ, ಓತರಿತ್ವಾ ಮಹೀತಲಂ;

ರಮ್ಮಂ ವೇಳುವನಂ ದಿಸ್ವಾ, ನ ತಪ್ಪನ್ತಿ ಸುವಿಮ್ಹಿತಾ.

‘‘ರಾಜಪುಞ್ಞೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ, ಬುದ್ಧಪುಞ್ಞೇನ ಭೂಸಿತಂ;

ಕೋ ವತ್ತಾ ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸೇಸಂ, ವನಸ್ಸ ಗುಣಸಞ್ಚಯಂ.

‘‘ತಂ ಸುತ್ವಾ ವನಸಮಿದ್ಧಂ, ಮಮ ಸೋತಮನೋಹರಂ;

ದಟ್ಠುಕಾಮಾ ತಮುಯ್ಯಾನಂ, ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚಯಿಂ ತದಾ.

‘‘ಮಹತಾ ಪರಿವಾರೇನ, ತದಾ ಚ ಸೋ ಮಹೀಪತಿ;

ಮಂ ಪೇಸೇಸಿ ತಮುಯ್ಯಾನಂ, ದಸ್ಸನಾಯ ಸಮುಸ್ಸುಕಂ.

‘‘ಗಚ್ಛ ಪಸ್ಸ ಮಹಾಭೋಗೇ, ವನಂ ನೇತ್ತರಸಾಯನಂ;

ಯಂ ಸದಾ ಭಾತಿ ಸಿರಿಯಾ, ಸುಗತಾಭಾನುರಞ್ಜಿತಂ.

‘‘ಯದಾ ಚ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಮುನಿ, ಗಿರಿಬ್ಬಜಪುರುತ್ತಮಂ;

ಪವಿಟ್ಠೋಹಂ ತದಾಯೇವ, ವನಂ ದಟ್ಠುಮುಪಾಗಮಿಂ.

‘‘ತದಾ ತಂ ಫುಲ್ಲವಿಪಿನಂ, ನಾನಾಭಮರಕೂಜಿತಂ;

ಕೋಕಿಲಾಗೀತಸಹಿತಂ, ಮಯೂರಗಣನಚ್ಚಿತಂ.

‘‘ಅಪ್ಪಸದ್ದಮನಾಕಿಣ್ಣಂ, ನಾನಾಚಙ್ಕಮಭೂಸಿತಂ;

ಕುಟಿಮಣ್ಡಪಸಂಕಿಣ್ಣಂ, ಯೋಗೀವರವಿರಾಜಿತಂ.

‘‘ವಿಚರನ್ತೀ ಅಮಞ್ಞಿಸ್ಸಂ, ಸಫಲಂ ನಯನಂ ಮಮ;

ತತ್ಥಾಪಿ ತರುಣಂ ಭಿಕ್ಖುಂ, ಯುತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ವಿಚಿನ್ತಯಿಂ.

‘‘ಈದಿಸೇ ವಿಪಿನೇ ರಮ್ಮೇ, ಠಿತೋಯಂ ನವಯೋಬ್ಬನೇ;

ವಸನ್ತಮಿವ ಕನ್ತೇನ, ರೂಪೇನ ಚ ಸಮನ್ವಿತೋ.

‘‘ನಿಸಿನ್ನೋ ರುಕ್ಖಮೂಲಮ್ಹಿ, ಮುಣ್ಡೋ ಸಙ್ಘಾಟಿಪಾರುತೋ;

ಝಾಯತೇ ವತಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಹಿತ್ವಾ ವಿಸಯಜಂ ರತಿಂ.

‘‘ನನು ನಾಮ ಗಹಟ್ಠೇನ, ಕಾಮಂ ಭುತ್ವಾ ಯಥಾಸುಖಂ;

ಪಚ್ಛಾ ಜಿಣ್ಣೇನ ಧಮ್ಮೋಯಂ, ಚರಿತಬ್ಬೋ ಸುಭದ್ದಕೋ.

‘‘ಸುಞ್ಞಕನ್ತಿ ವಿದಿತ್ವಾನ, ಗನ್ಧಗೇಹಂ ಜಿನಾಲಯಂ;

ಉಪೇತ್ವಾ ಜಿನಮದ್ದಕ್ಖಂ, ಉದಯನ್ತಂ ವ ಭಾಕರಂ.

‘‘ಏಕಕಂ ಸುಖಮಾಸೀನಂ, ಬೀಜಮಾನಂ ವರಿತ್ಥಿಯಾ;

ದಿಸ್ವಾನೇವಂ ವಿಚಿನ್ತೇಸಿಂ, ನಾಯಂ ಲೂಖೋ ನರಾಸಭೋ.

‘‘ಸಾ ಕಞ್ಞಾ ಕನಕಾಭಾಸಾ, ಪದುಮಾನನಲೋಚನಾ;

ಬಿಮ್ಬೋಟ್ಠೀ ಕುನ್ದದಸನಾ, ಮನೋನೇತ್ತರಸಾಯನಾ.

‘‘ಹೇಮದೋಲಾಭಸವನಾ, ಕಲಿಕಾಕಾರಸುತ್ಥನೀ;

ವೇದಿಮಜ್ಝಾವ ಸುಸ್ಸೋಣೀ, ರಮ್ಭೋರು ಚಾರುಭೂಸನಾ.

‘‘ರತ್ತಂಸಕುಪಸಂಬ್ಯಾನಾ, ನೀಲಮಟ್ಠನಿವಾಸನಾ;

ಅತಪ್ಪನೇಯ್ಯರೂಪೇನ, ಹಾಸಭಾವಸಮನ್ವಿತಾ.

‘‘ದಿಸ್ವಾ ತಮೇವಂ ಚಿನ್ತೇಸಿಂ, ಅಹೋಯಮಭಿರೂಪಿನೀ;

ನ ಮಯಾನೇನ ನೇತ್ತೇನ, ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ ಕುದಾಚನಂ.

‘‘ತತೋ ಜರಾಭಿಭೂತಾ ಸಾ, ವಿವಣ್ಣಾ ವಿಕತಾನನಾ;

ಭಿನ್ನದನ್ತಾ ಸೇತಸಿರಾ, ಸಲಾಲಾ ವದನಾಸುಚಿ.

‘‘ಸಂಖಿತ್ತಕಣ್ಣಾ ಸೇತಕ್ಖೀ, ಲಮ್ಬಾಸುಭಪಯೋಧರಾ;

ವಲಿವಿತತಸಬ್ಬಙ್ಗೀ, ಸಿರಾವಿತತದೇಹಿನೀ.

‘‘ನತಙ್ಗಾ ದಣ್ಡದುತಿಯಾ, ಉಪ್ಫಾಸುಲಿಕತಾ ಕಿಸಾ;

ಪವೇಧಮಾನಾ ಪತಿತಾ, ನಿಸ್ಸಸನ್ತೀ ಮುಹುಂ ಮುಹುಂ.

‘‘ತತೋ ಮೇ ಆಸಿ ಸಂವೇಗೋ, ಅಬ್ಭುತೋ ಲೋಮಹಂಸನೋ;

ಧಿರತ್ಥು ರೂಪಂ ಅಸುಚಿಂ, ರಮನ್ತೇ ಯತ್ಥ ಬಾಲಿಸಾ.

‘‘ತದಾ ಮಹಾಕಾರುಣಿಕೋ, ದಿಸ್ವಾ ಸಂವಿಗ್ಗಮಾನಸಂ;

ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತೋ ಸುಗತೋ, ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಥ.

‘‘ಆತುರಂ ಅಸುಚಿಂ ಪೂತಿಂ, ಪಸ್ಸ ಖೇಮೇ ಸಮುಸ್ಸಯಂ;

ಉಗ್ಘರನ್ತಂ ಪಗ್ಘರನ್ತಂ, ಬಾಲಾನಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಂ.

‘‘ಅಸುಭಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಹಿ, ಏಕಗ್ಗಂ ಸುಸಮಾಹಿತಂ;

ಸತಿ ಕಾಯಗತಾ ತ್ಯತ್ಥು, ನಿಬ್ಬಿದಾ ಬಹುಲಾ ಭವ.

‘‘ಯಥಾ ಇದಂ ತಥಾ ಏತಂ, ಯಥಾ ಏತಂ ತಥಾ ಇದಂ;

ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ, ಕಾಯೇ ಛನ್ದಂ ವಿರಾಜಯ.

‘‘ಅನಿಮಿತ್ತಞ್ಚ ಭಾವೇಹಿ, ಮಾನಾನುಸಯಮುಜ್ಜಹ;

ತತೋ ಮಾನಾಭಿಸಮಯಾ, ಉಪಸನ್ತಾ ಚರಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಯೇ ರಾಗರತ್ತಾನುಪತನ್ತಿ ಸೋತಂ, ಸಯಂ ಕತಂ ಮಕ್ಕಟಕೋವ ಜಾಲಂ;

ಏತಮ್ಪಿ ಛೇತ್ವಾನ ಪರಿಬ್ಬಜನ್ತಿ, ಅನಪೇಕ್ಖಿನೋ ಕಾಮಸುಖಂ ಪಹಾಯ.

‘‘ತತೋ ಕಲ್ಲಿತಚಿತ್ತಂ ಮಂ, ಞತ್ವಾನ ನರಸಾರಥಿ;

ಮಹಾನಿದಾನಂ ದೇಸೇಸಿ, ಸುತ್ತನ್ತಂ ವಿನಯಾಯ ಮೇ.

‘‘ಸುತ್ವಾ ಸುತ್ತನ್ತಸೇಟ್ಠಂ ತಂ, ಪುಬ್ಬಸಞ್ಞಮನುಸ್ಸರಿಂ;