೬. ಛಕ್ಕನಿಪಾತೋ

೧. ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಛಕ್ಕನಿಪಾತೇ ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸೀತಿಆದಿಕಾ ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾನಂ ಥೇರೀನಂ ಗಾಥಾ. ಇಮಾಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತಿಯೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಉಪಚಿತವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರಾ ಹುತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಪತಿಕುಲಂ ಆನೀತಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪುತ್ತೇ ಲಭಿತ್ವಾ ಘರಾವಾಸಂ ವಸನ್ತಿಯೋ ಸಮಾನಜಾತಿಕಸ್ಸ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಸಬ್ಬಾವ ಮತಪುತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ, ಪುತ್ತಸೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತಾ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ ಅತ್ತನೋ ಸೋಕಕಾರಣಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಥೇರೀ ತಾಸಂ ಸೋಕಂ ವಿನೋದೇನ್ತೀ –

೧೨೭. ‘‘ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸಿ, ಆಗತಸ್ಸ ಗತಸ್ಸ ವಾ;

ತಂ ಕುತೋ ಚಾಗತಂ ಸತ್ತಂ, ಮಮ ಪುತ್ತೋತಿ ರೋದಸಿ.

೧೨೮. ‘‘ಮಗ್ಗಞ್ಚ ಖೋಸ್ಸ ಜಾನಾಸಿ, ಆಗತಸ್ಸ ಗತಸ್ಸ ವಾ;

ನ ನಂ ಸಮನುಸೋಚೇಸಿ, ಏವಂಧಮ್ಮಾ ಹಿ ಪಾಣಿನೋ.

೧೨೯. ‘‘ಅಯಾಚಿತೋ ತತಾಗಚ್ಛಿ, ನಾನುಞ್ಞಾತೋ ಇತೋ ಗತೋ;

ಕುತೋಚಿ ನೂನ ಆಗನ್ತ್ವಾ, ವಸಿತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಕಂ;

ಇತೋಪಿ ಅಞ್ಞೇನ ಗತೋ, ತತೋಪಞ್ಞೇನ ಗಚ್ಛತಿ.

೧೩೦. ‘‘ಪೇತೋ ಮನುಸ್ಸರೂಪೇನ, ಸಂಸರನ್ತೋ ಗಮಿಸ್ಸತಿ;

ಯಥಾಗತೋ ತಥಾ ಗತೋ, ಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿದೇವನಾ’’ತಿ. –

ಇಮಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ.

ತಾ ತಸ್ಸಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿಯೋ ವಿಮುತ್ತಿಪರಿಪಾಚನೀಯಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪರಿಪಾಕಂ ಗತತ್ತಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸು. ಅಥ ತಾ ಅಧಿಗತಾರಹತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ ‘‘ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿಆದಿಕಾಹಿ ಓವಾದಗಾಥಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ –

೧೩೧. ‘‘ಅಬ್ಬಹೀ ವತ ಮೇ ಸಲ್ಲಂ, ದುದ್ದಸಂ ಹದಯಸ್ಸಿತಂ;

ಯಾ ಮೇ ಸೋಕಪರೇತಾಯ, ಪುತ್ತಸೋಕಂ ಬ್ಯಪಾನುದಿ.

೧೩೨. ‘‘ಸಾಜ್ಜ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹಸಲ್ಲಾಹಂ, ನಿಚ್ಛಾತಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಾ;

ಬುದ್ಧಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸಙ್ಘಞ್ಚ, ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಮುನಿ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಅಭಾಸಿಂಸು.

ತತ್ಥ ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸಿ, ಆಗತಸ್ಸ ಗತಸ್ಸ ವಾತಿ ಯಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಇಧ ಆಗತಸ್ಸ ಆಗತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಇತೋ ಗತಸ್ಸ ಗತಮಗ್ಗಂ ವಾ ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸಿ. ಅನನ್ತರಾ ಅತೀತಾನಾಗತಭವೂಪಪತ್ತಿಯೋ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ತಂ ಕುತೋ ಚಾಗತಂ ಸತ್ತನ್ತಿ ತಂ ಏವಂ ಅವಿಞ್ಞಾತಾಗತಗತಮಗ್ಗಂ ಕುತೋಚಿ ಗತಿತೋ ಆಗತಮಗ್ಗಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಅಕತಪರಿಚಯಸಮಾಗತಪುರಿಸಸದಿಸಂ ಸತ್ತಂ ಕೇವಲಂ ಮಮತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಮಮ ಪುತ್ತೋತಿ ಕುತೋ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ರೋದಸಿ. ಅಪ್ಪಟಿಕಾರತೋ ಮಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಚ ಅಕಾತಬ್ಬತೋ ನ ಏತ್ಥ ರೋದನಕಾರಣಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಮಗ್ಗಞ್ಚ ಖೋಸ್ಸ ಜಾನಾಸೀತಿ ಅಸ್ಸ ತವ ಪುತ್ತಾಭಿಮತಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಆಗತಸ್ಸ ಆಗತಮಗ್ಗಞ್ಚ ಗತಸ್ಸ ಗತಮಗ್ಗಞ್ಚ ಅಥ ಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ. ನ ನಂ ಸಮನುಸೋಚೇಸೀತಿ ಏವಮ್ಪಿ ನಂ ನ ಸಮನುಸೋಚೇಯ್ಯಾಸಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಏವಂಧಮ್ಮಾ ಹಿ ಪಾಣಿನೋ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೇಪಿ ಹಿ ಸತ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಪಿಯೇಹಿ ಮನಾಪೇಹಿ ನಾನಾಭಾವಾ ವಿನಾಭಾವಾ ತತ್ಥ ವಸವತ್ತಿತಾಯ ಅಭಾವತೋ, ಪಗೇವ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಂ.

ಅಯಾಚಿತೋ ತತಾಗಚ್ಛೀತಿ ತತೋ ಪರಲೋಕತೋ ಕೇನಚಿ ಅಯಾಚಿತೋ ಇಧ ಆಗಚ್ಛಿ. ‘‘ಆಗತೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಳಿ, ಸೋ ಏವತ್ಥೋ. ನಾನುಞ್ಞಾತೋ ಇತೋ ಗತೋತಿ ಇಧಲೋಕತೋ ಕೇನಚಿ ಅನನುಞ್ಞಾತೋ ಪರಲೋಕಂ ಗತೋ. ಕುತೋಚೀತಿ ನಿರಯಾದಿತೋ ಯತೋ ಕುತೋಚಿ ಗತಿತೋ. ನೂನಾತಿ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯಂ. ವಸಿತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಕನ್ತಿ ಕತಿಪಯದಿವಸಮತ್ತಂ ಇಧ ವಸಿತ್ವಾ. ಇತೋಪಿ ಅಞ್ಞೇನ ಗತೋತಿ ಇತೋಪಿ ಭವತೋ ಅಞ್ಞೇನ ಗತೋ, ಇತೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಭವಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಉಪಗತೋ. ತತೋಪಞ್ಞೇನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ತತೋಪಿ ಭವತೋ ಅಞ್ಞೇನ ಗಮಿಸ್ಸತಿ, ಅಞ್ಞಮೇವ ಭವಂ ಉಪಗಮಿಸ್ಸತಿ.

ಪೇತೋತಿ ಅಪೇತೋ ತಂ ತಂ ಭವಂ ಉಪಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ಅಪಗತೋ. ಮನುಸ್ಸರೂಪೇನಾತಿ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಮೇತಂ, ಮನುಸ್ಸಭಾವೇನ ತಿರಚ್ಛಾನಾದಿಭಾವೇನ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಂಸರನ್ತೋತಿ ಅಪರಾಪರಂ ಉಪಪತ್ತಿವಸೇನ ಸಂಸರನ್ತೋ. ಯಥಾಗತೋ ತಥಾ ಗತೋತಿ ಯಥಾ ಅವಿಞ್ಞಾತಗತಿತೋ ಚ ಅನಾಮನ್ತೇತ್ವಾ ಆಗತೋ ತಥಾ ಅವಿಞ್ಞಾತಗತಿಕೋ ಅನನುಞ್ಞಾತೋವ ಗತೋ. ಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿದೇವನಾತಿ ತತ್ಥ ತಾದಿಸೇ ಅವಸವತ್ತಿನಿ ಯಥಾಕಾಮಾವಚರೇ ಕಾ ನಾಮ ಪರಿದೇವನಾ, ಕಿಂ ಪರಿದೇವಿತೇನ ಪಯೋಜನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಏತ್ಥ ಚ ಆದಿತೋ ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ತೇಸಂ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಂ ಇತ್ಥಿಸತಾನಂ ಸೋಕವಿನೋದನವಸೇನ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಭಾಸಿತಾ. ತಸ್ಸಾ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅಧಿಗತವಿಸೇಸಾಹಿ ತಾಹಿ ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಛಪಿ ಗಾಥಾ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಭಾಸಿತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.

ಪಞ್ಚಸತಾ ಪಟಾಚಾರಾತಿ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಲದ್ಧಓವಾದತಾಯ ಪಟಾಚಾರಾಯ ವುತ್ತಂ ಅವೇದಿಸುನ್ತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ಪಟಾಚಾರಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ ಪಞ್ಚಸತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ.

ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ವಾಸೇಟ್ಠೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಪುತ್ತಸೋಕೇನಹಂ ಅಟ್ಟಾತಿಆದಿಕಾ ವಾಸೇಟ್ಠಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಮ್ಭತವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಸಮಾನಜಾತಿಕಸ್ಸ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ ಪತಿಕುಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸುಖಸಂವಾಸಂ ವಸನ್ತೀ ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಆಧಾವಿತ್ವಾ ಪರಿಧಾವಿತ್ವಾ ವಿಚರಣಕಾಲೇ ಕಾಲಂ ಕತೇ ಪುತ್ತಸೋಕೇನ ಅಟ್ಟಿತಾ ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಞಾತಕೇಸು ಸಾಮಿಕೇ ಚ ತಿಕಿಚ್ಛಂ ಕರೋನ್ತೇಸು ತೇಸಂ ಅಜಾನನ್ತಾನಂಯೇವ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಯತೋ ತತೋ ಪರಿಬ್ಭಮನ್ತೀ ಮಿಥಿಲಾನಗರಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾ ತತ್ಥದ್ದಸ ಭಗವನ್ತಂ ಅನ್ತರವೀಥಿಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದನ್ತಂ ಗುತ್ತಂ ಸಂಯತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಗಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಸಹ ದಸ್ಸನೇನ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವತೋ ಅಪಗತುಮ್ಮಾದಾ ಪಕತಿಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಸತ್ಥಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸಾ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಆಣಾಯ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕತಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಘಟೇನ್ತೀ ವಾಯಮನ್ತೀ ಪರಿಪಕ್ಕಞಾಣತಾಯ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೧೩೩. ‘‘ಪುತ್ತಸೋಕೇನಹಂ ಅಟ್ಟಾ, ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾ ವಿಸಞ್ಞಿನೀ;

ನಗ್ಗಾ ಪಕಿಣ್ಣಕೇಸೀ ಚ, ತೇನ ತೇನ ವಿಚಾರಿಹಂ.

೧೩೪. ‘‘ವೀಥಿಸಙ್ಕಾರಕೂಟೇಸು, ಸುಸಾನೇ ರಥಿಯಾಸು ಚ;

ಅಚರಿಂ ತೀಣಿ ವಸ್ಸಾನಿ, ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾ ಸಮಪ್ಪಿತಾ.

೧೩೫. ‘‘ಅಥದ್ದಸಾಸಿಂ ಸುಗತಂ, ನಗರಂ ಮಿಥಿಲಂ ಪತಿ;

ಅದನ್ತಾನಂ ದಮೇತಾರಂ, ಸಮ್ಬುದ್ಧಮಕುತೋಭಯಂ.

೧೩೬. ‘‘ಸಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲದ್ಧಾನ, ವನ್ದಿತ್ವಾನ ಉಪಾವಿಸಿಂ;

ಸೋ ಮೇ ಧಮ್ಮಮದೇಸೇಸಿ, ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ಗೋತಮೋ.

೧೩೭. ‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿತ್ವಾನ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ;

ಯುಞ್ಜನ್ತೀ ಸತ್ಥುವಚನೇ, ಸಚ್ಛಾಕಾಸಿಂ ಪದಂ ಸಿವಂ.

೧೩೮. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸೋಕಾ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾ, ಪಹೀನಾ ಏತದನ್ತಿಕಾ;

ಪರಿಞ್ಞಾತಾ ಹಿ ಮೇ ವತ್ಥೂ, ಯತೋ ಸೋಕಾನ ಸಮ್ಭವೋ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಅಟ್ಟಾತಿ ಅಟ್ಟಿತಾ. ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅಟ್ಟಿತಾ ಪೀಳಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾತಿ ಸೋಕುಮ್ಮಾದೇನ ಖಿತ್ತಹದಯಾ. ತತೋ ಏವ ಪಕತಿಸಞ್ಞಾಯ ವಿಗಮೇನ ವಿಸಞ್ಞಿನೀ. ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಾಭಾವತೋ ಅಪಗತವತ್ಥತಾಯ ನಗ್ಗಾ. ವಿಧುತಕೇಸತಾಯ ಪಕಿಣ್ಣಕೇಸೀ. ತೇನ ತೇನಾತಿ ಗಾಮೇನ ಗಾಮಂ ನಗರೇನ ನಗರಂ ವೀಥಿಯಾ ವೀಥಿಂ ವಿಚರಿಂ ಅಹಂ.

ಅಥಾತಿ ಪಚ್ಛಾ ಉಮ್ಮಾದಸಂವತ್ತನಿಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಯೇ. ಸುಗತನ್ತಿ ಸೋಭನಗಮನತ್ತಾ ಸುನ್ದರಂ ಠಾನಂ ಗತತ್ತಾ ಸಮ್ಮಾ ಗದತ್ತಾ ಸಮ್ಮಾ ಚ ಗತತ್ತಾ ಸುಗತಂ ಭಗವನ್ತಂ. ಮಿಥಿಲಂ ಪತೀತಿ ಮಿಥಿಲಾಭಿಮುಖಂ, ಮಿಥಿಲಾನಗರಾಭಿಮುಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಾತಿ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ಉಮ್ಮಾದಂ ಪಹಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪಕತಿಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ.

ಯುಞ್ಜನ್ತೀ ಸತ್ಥುವಚನೇತಿ ಸತ್ಥು ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಯೋಗಂ ಕರೋನ್ತೀ ಭಾವನಂ ಅನುಯುಞ್ಜನ್ತೀ. ಸಚ್ಛಾಕಾಸಿಂ ಪದಂ ಸಿವನ್ತಿ ಸಿವಂ ಖೇಮಂ ಚತೂಹಿ ಯೋಗೇಹಿ ಅನುಪದ್ದುತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪದಂ ಸಚ್ಛಿಅಕಾಸಿಂ.

ಏತದನ್ತಿಕಾತಿ ಏತಂ ಇದಾನಿ ಮಯಾ ಅಧಿಗತಂ ಅರಹತ್ತಂ ಅನ್ತೋ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಏತದನ್ತಿಕಾ, ಸೋಕಾ. ನ ದಾನಿ ತೇಸಂ ಸಮ್ಭವೋ ಅತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯತೋ ಸೋಕಾನ ಸಮ್ಭವೋತಿ ಯತೋ ಅನ್ತೋನಿಜ್ಝಾನಲಕ್ಖಣಾನಂ ಸೋಕಾನಂ ಸಮ್ಭವೋ, ತೇಸಂ ಸೋಕಾನಂ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತಾ ವತ್ಥೂ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾನಿ ಞಾತತೀರಣಪಹಾನಪರಿಞ್ಞಾಹಿ ಪರಿಞ್ಞಾತಾ. ತಸ್ಮಾ ಸೋಕಾ ಏತದನ್ತಿಕಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ವಾಸೇಟ್ಠೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಖೇಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ದಹರಾ ತ್ವಂ ರೂಪವತೀತಿಆದಿಕಾ ಖೇಮಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಂ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಪರಾಧೀನವುತ್ತಿಕಾ ಪರೇಸಂ ದಾಸೀ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಪರೇಸಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕರಣೇನ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತೀ ಏಕದಿವಸಂ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಗ್ಗಸಾವಕಂ ಸುಜಾತತ್ಥೇರಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಯೋ ಮೋದಕೇ ದತ್ವಾ ತಂದಿವಸಮೇವ ಅತ್ತನೋ ಕೇಸೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಅನಾಗತೇ ಮಹಾಪಞ್ಞಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾವಿಕಾ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಕತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಕಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಛಕಾಮಸಗ್ಗೇ, ತೇಸಂ ತೇಸಂ ದೇವರಾಜೂನಂ ಮಹೇಸಿಭಾವೇನ ಉಪಪನ್ನಾ, ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇಪಿ ಅನೇಕವಾರಂ ಚಕ್ಕವತ್ತೀನಂ ಮಣ್ಡಲರಾಜೂನಞ್ಚ ಮಹೇಸಿಭಾವಂ ಉಪಗತಾ ಮಹಾಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ದಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತೀ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಜನಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕಥನಾದಿನಾ ಪಞ್ಞಾಸಂವತ್ತನಿಯಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಪ್ಪೇ ಭಗವತೋ ಚ ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಚ ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ ಕಾಲೇ ವಿಭವಸಮ್ಪನ್ನೇ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಮಹನ್ತಂ ಸಙ್ಘಾರಾಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ.

ಭಗವತೋ ಪನ ಕಸ್ಸಪದಸಬಲಸ್ಸ ಕಾಲೇ ಕಿಕಿಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ಸಬ್ಬಜೇಟ್ಠಿಕಾ ಸಮಣೀ ನಾಮ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗಾ ಅಗಾರೇಯೇವ ಠಿತಾ, ವೀಸತಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕೋಮಾರಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತೀ ಸಮಣಗುತ್ತಾದೀಹಿ ಅತ್ತನೋ ಭಗಿನೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ರಮಣೀಯಂ ಪರಿವೇಣಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ. ಏವಮೇವ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಆಯತನಗತಂ ಉಳಾರಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಮದ್ದರಟ್ಠೇ ಸಾಕಲನಗರೇ ರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಖೇಮಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ, ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಕಞ್ಚನಸನ್ನಿಭತ್ತಚಾ. ಸಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರರಞ್ಞೋ ಗೇಹಂ ಗತಾ. ಸತ್ಥರಿ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ರೂಪಮತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ರೂಪೇ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ಸತ್ಥು ದಸ್ಸನಾಯ ನ ಗಚ್ಛತಿ.

ರಾಜಾ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ವೇಳುವನಸ್ಸ ವಣ್ಣೇ ಪಕಾಸಾಪೇತ್ವಾ ದೇವಿಯಾ ವಿಹಾರದಸ್ಸನಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ. ಅಥ ದೇವೀ ‘‘ವಿಹಾರಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರಾಜಾನಂ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ. ರಾಜಾ ‘‘ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಅದಿಸ್ವಾ ಆಗನ್ತುಂ ನ ಲಭಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುರಿಸಾನಂ ಸಞ್ಞಂ ಅದಾಸಿ – ‘‘ಬಲಕ್ಕಾರೇನಪಿ ದೇವಿಂ ದಸಬಲಂ ದಸ್ಸೇಥಾ’’ತಿ. ದೇವೀ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಿವಸಭಾಗಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ನಿವತ್ತೇನ್ತೀ ಸತ್ಥಾರಂ ಅದಿಸ್ವಾವ ಗನ್ತುಂ ಆರದ್ಧಾ. ಅಥ ನಂ ರಾಜಪುರಿಸಾ ಅನಿಚ್ಛನ್ತಿಮ್ಪಿ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ನಯಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ದೇವಚ್ಛರಾಸದಿಸಂ ಇತ್ಥಿಂ ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ತಾಲಪಣ್ಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಬೀಜಯಮಾನಂ ಅಕಾಸಿ. ಖೇಮಾ ದೇವೀ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏವರೂಪಾ ನಾಮ ದೇವಚ್ಛರಪಟಿಭಾಗಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಅಹಂ ಏತಾಸಂ ಪರಿಚಾರಿಕತಾಯಪಿ ನಪ್ಪಹೋಮಿ, ಮನಮ್ಪಿ ನಿಕ್ಕಾರಣಾ ಪಾಪಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ನಟ್ಠಾ’’ತಿ ನಿಮಿತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಮೇವ ಇತ್ಥಿಂ ಓಲೋಕಯಮಾನಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಪಸ್ಸನ್ತಿಯಾವ ಸತ್ಥು ಅಧಿಟ್ಠಾನಬಲೇನ ಸಾ ಇತ್ಥೀ ಪಠಮವಯಂ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಮಜ್ಝಿಮವಯಮ್ಪಿ ಅತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಪಚ್ಛಿಮವಯಂ ಪತ್ವಾ ಖಣ್ಡದನ್ತಾ ಪಲಿತಕೇಸಾ ವಲಿತ್ತಚಾ ಹುತ್ವಾ ಸದ್ಧಿಂ ತಾಲಪಣ್ಣೇನ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಪತಿ. ತತೋ ಖೇಮಾ ಕತಾಧಿಕಾರತ್ತಾ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏವಂವಿಧಮ್ಪಿ ಸರೀರಂ ಈದಿಸಂ ವಿಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿ, ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಸರೀರಂ ಏವಂಗತಿಕಮೇವ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ ಞತ್ವಾ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಯೇ ರಾಗರತ್ತಾನುಪತನ್ತಿ ಸೋತಂ, ಸಯಂ ಕತಂ ಮಕ್ಕಟಕೋವ ಜಾಲಂ;

ಏತಮ್ಪಿ ಛೇತ್ವಾನ ಪರಿಬ್ಬಜನ್ತಿ, ಅನಪೇಕ್ಖಿನೋ ಕಾಮಸುಖಂ ಪಹಾಯಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಮಾಹ. ಸಾ ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಆಗತಂ. ಅಪದಾನೇ ಪನ ‘‘ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ರಾಜಾನಂ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣೀ’’ತಿ ಆಗತಂ. ತತ್ಥಾಯಂ ಅಪದಾನಪಾಳಿ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೨.೨೮೯-೩೮೩) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಮಾ;

ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಕಪ್ಪೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ನಾಯಕೋ.

‘‘ತದಾಹಂ ಹಂಸವತಿಯಂ, ಜಾತಾ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ಅಹುಂ;

ನಾನಾರತನಪಜ್ಜೋತೇ, ಮಹಾಸುಖಸಮಪ್ಪಿತಾ.

‘‘ಉಪೇತ್ವಾ ತಂ ಮಹಾವೀರಂ, ಅಸ್ಸೋಸಿಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ;

ತತೋ ಜಾತಪ್ಪಸಾದಾಹಂ, ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಜಿನಂ.

‘‘ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಚಾಹಂ, ಆಯಾಚಿತ್ವಾ ವಿನಾಯಕಂ;

ನಿಮನ್ತಯಿತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ, ಭೋಜಯಿಂ ಸಹಸಾವಕಂ.

‘‘ಅತಿಕ್ಕನ್ತೇ ಚ ಸತ್ತಾಹೇ, ಮಹಾಪಞ್ಞಾನಮುತ್ತಮಂ;

ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಏತದಗ್ಗಮ್ಹಿ, ಠಪೇಸಿ ನರಸಾರಥಿ.

‘‘ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮುದಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ಪುನೋ ತಸ್ಸ ಮಹೇಸಿನೋ;

ಕಾರಂ ಕತ್ವಾನ ತಂ ಠಾನಂ, ಪಣಿಪಚ್ಚ ಪಣೀದಹಿಂ.

‘‘ತತೋ ಮಮ ಜಿನೋ ಆಹ, ಸಿಜ್ಝತಂ ಪಣಿಧೀ ತವ;

ಸಸಙ್ಘೇ ಮೇ ಕತಂ ಕಾರಂ, ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯಫಲಂ ತಯಾ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ದಾಯಾದಾ, ಓರಸಾ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತಾ;

ಏತದಗ್ಗಮನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಖೇಮಾ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸುಕತೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸೂಪಗಾ ಅಹಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಯಾಮಮಗಂ, ತತೋಹಂ ತುಸಿತಂ ಗತಾ;

ತತೋ ಚ ನಿಮ್ಮಾನರತಿಂ, ವಸವತ್ತಿಪುರಂ ತತೋ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾಹಸಾ;

ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತೇ, ರಾಜೂನಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನಂ;

ಮಣ್ಡಲೀನಞ್ಚ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭೋತ್ವಾನ, ದೇವೇಸು ಮನುಜೇಸು ಚ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸುಖಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ನೇಕಕಪ್ಪೇಸು ಸಂಸರಿಂ.

‘‘ಏಕನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ವಿಪಸ್ಸೀ ಲೋಕನಾಯಕೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಚಾರುದಸ್ಸನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸಕೋ.

‘‘ತಮಹಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ, ಉಪೇತ್ವಾ ನರಸಾರಥಿಂ;

ಧಮ್ಮಂ ಭಣಿತಂ ಸುತ್ವಾನ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ.

‘‘ದಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ತಸ್ಸ ವೀರಸ್ಸ ಸಾಸನೇ;

ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾನ, ಯುತ್ತಯೋಗಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ.

‘‘ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಕುಸಲಾ, ಚತುಸಚ್ಚವಿಸಾರದಾ;

ನಿಪುಣಾ ಚಿತ್ತಕಥಿಕಾ, ಸತ್ಥುಸಾಸನಕಾರಿಕಾ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾಹಂ ತುಸಿತಂ, ಉಪಪನ್ನಾ ಯಸಸ್ಸಿನೀ;

ಅಭಿಭೋಮಿ ತಹಿಂ ಅಞ್ಞೇ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಫಲೇನಹಂ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪನ್ನಾಹಂ, ಮಹಾಭೋಗಾ ಮಹದ್ಧನಾ;

ಮೇಧಾವಿನೀ ಸೀಲವತೀ, ವಿನೀತಪರಿಸಾಪಿ ಚ.

‘‘ಭವಾಮಿ ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ, ಯೋಗೇನ ಜಿನಸಾಸನೇ;

ಸಬ್ಬಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಮಯ್ಹಂ, ಸುಲಭಾ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

‘‘ಯೋಪಿ ಮೇ ಭವತೇ ಭತ್ತಾ, ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಗತಾಯಪಿ;

ವಿಮಾನೇತಿ ನ ಮಂ ಕೋಚಿ, ಪಟಿಪತ್ತಿಬಲೇನ ಮೇ.

‘‘ಇಮಮ್ಹಿ ಭದ್ದಕೇ ಕಪ್ಪೇ, ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಮಹಾಯಸೋ;

ನಾಮೇನ ಕೋಣಾಗಮನೋ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ವದತಂ ವರೋ.

‘‘ತದಾ ಹಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ, ಸುಸಮಿದ್ಧಕುಲಪ್ಪಜಾ;

ಧನಞ್ಜಾನೀ ಸುಮೇಧಾ ಚ, ಅಹಮ್ಪಿ ಚ ತಯೋ ಜನಾ.

‘‘ಸಙ್ಘಾರಾಮಮದಾಸಿಮ್ಹ, ದಾನಸಹಾಯಿಕಾ ಪುರೇ;

ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ವಿಹಾರಮ್ಪಿ, ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕಾರಿಕಾ ಮಯಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಮಯಂ ಸಬ್ಬಾ, ತಾವತಿಂಸೂಪಗಾ ಅಹುಂ;

ಯಸಸಾ ಅಗ್ಗತಂ ಪತ್ತಾ, ಮನುಸ್ಸೇಸು ತಥೇವ ಚ.

‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಮಹಾಯಸೋ;

ಕಸ್ಸಪೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ವದತಂ ವರೋ.

‘‘ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಮಹೇಸಿಸ್ಸ, ತದಾ ಆಸಿ ನರಿಸ್ಸರೋ;

ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಿಕೀ ನಾಮ, ಬಾರಾಣಸಿಪುರುತ್ತಮೇ.

‘‘ತಸ್ಸಾಸಿಂ ಜೇಟ್ಠಿಕಾ ಧೀತಾ, ಸಮಣೀ ಇತಿ ವಿಸ್ಸುತಾ;

ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಜಿನಗ್ಗಸ್ಸ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಸಮರೋಚಯಿಂ.

‘‘ಅನುಜಾನಿ ನ ನೋ ತಾತೋ, ಅಗಾರೇವ ತದಾ ಮಯಂ;

ವೀಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ವಿಚರಿಮ್ಹ ಅತನ್ದಿತಾ.

‘‘ಕೋಮಾರಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ರಾಜಕಞ್ಞಾ ಸುಖೇಧಿತಾ;

ಬುದ್ಧೋಪಟ್ಠಾನನಿರತಾ, ಮುದಿತಾ ಸತ್ತ ಧೀತರೋ.

‘‘ಸಮಣೀ ಸಮಣಗುತ್ತಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭಿಕ್ಖುದಾಯಿಕಾ;

ಧಮ್ಮಾ ಚೇವ ಸುಧಮ್ಮಾ ಚ, ಸತ್ತಮೀ ಸಙ್ಘದಾಯಿಕಾ.

‘‘ಅಹಂ ಉಪ್ಪಲವಣ್ಣಾ ಚ, ಪಟಾಚಾರಾ ಚ ಕುಣ್ಡಲಾ;

ಕಿಸಾಗೋತಮೀ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಾ, ವಿಸಾಖಾ ಹೋತಿ ಸತ್ತಮೀ.

‘‘ಕದಾಚಿ ಸೋ ನರಾದಿಚ್ಚೋ, ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ ಅಬ್ಭುತಂ;

ಮಹಾನಿದಾನಸುತ್ತನ್ತಂ, ಸುತ್ವಾ ತಂ ಪರಿಯಾಪುಣಿಂ.

‘‘ತೇಹಿ ಕಮ್ಮೇಹಿ ಸುಕತೇಹಿ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸಮಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಚ ಭವೇ ದಾನಿ, ಸಾಕಲಾಯ ಪುರುತ್ತಮೇ;

ರಞ್ಞೋ ಮದ್ದಸ್ಸ ಧೀತಾಮ್ಹಿ, ಮನಾಪಾ ದಯಿತಾ ಪಿಯಾ.

‘‘ಸಹ ಮೇ ಜಾತಮತ್ತಮ್ಹಿ, ಖೇಮಂ ತಮ್ಹಿ ಪುರೇ ಅಹು;

ತತೋ ಖೇಮಾತಿ ನಾಮಂ ಮೇ, ಗುಣತೋ ಉಪಪಜ್ಜಥ.

‘‘ಯದಾಹಂ ಯೋಬ್ಬನಂ ಪತ್ತಾ, ರೂಪಲಾವಞ್ಞಭೂಸಿತಾ;

ತದಾ ಅದಾಸಿ ಮಂ ತಾತೋ, ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ರಾಜಿನೋ.

‘‘ತಸ್ಸಾಹಂ ಸುಪ್ಪಿಯಾ ಆಸಿಂ, ರೂಪಕೇಲಾಯನೇ ರತಾ;

ರೂಪಾನಂ ದೋಸವಾದೀತಿ, ನ ಉಪೇಸಿಂ ಮಹಾದಯಂ.

‘‘ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತದಾ ರಾಜಾ, ಮಮಾನುಗ್ಗಹಬುದ್ಧಿಯಾ;

ವಣ್ಣಯಿತ್ವಾ ವೇಳುವನಂ, ಗಾಯಕೇ ಗಾಪಯೀ ಮಮಂ.

‘‘ರಮ್ಮಂ ವೇಳುವನಂ ಯೇನ, ನ ದಿಟ್ಠಂ ಸುಗತಾಲಯಂ;

ನ ತೇನ ನನ್ದನಂ ದಿಟ್ಠಂ, ಇತಿ ಮಞ್ಞಾಮಸೇ ಮಯಂ.

‘‘ಯೇನ ವೇಳುವನಂ ದಿಟ್ಠಂ, ನರನನ್ದನನನ್ದನಂ;

ಸುದಿಟ್ಠಂ ನನ್ದನಂ ತೇನ, ಅಮರಿನ್ದಸುನನ್ದನಂ.

‘‘ವಿಹಾಯ ನನ್ದನಂ ದೇವಾ, ಓತರಿತ್ವಾ ಮಹೀತಲಂ;

ರಮ್ಮಂ ವೇಳುವನಂ ದಿಸ್ವಾ, ನ ತಪ್ಪನ್ತಿ ಸುವಿಮ್ಹಿತಾ.

‘‘ರಾಜಪುಞ್ಞೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಂ, ಬುದ್ಧಪುಞ್ಞೇನ ಭೂಸಿತಂ;

ಕೋ ವತ್ತಾ ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸೇಸಂ, ವನಸ್ಸ ಗುಣಸಞ್ಚಯಂ.

‘‘ತಂ ಸುತ್ವಾ ವನಸಮಿದ್ಧಂ, ಮಮ ಸೋತಮನೋಹರಂ;

ದಟ್ಠುಕಾಮಾ ತಮುಯ್ಯಾನಂ, ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚಯಿಂ ತದಾ.

‘‘ಮಹತಾ ಪರಿವಾರೇನ, ತದಾ ಚ ಸೋ ಮಹೀಪತಿ;

ಮಂ ಪೇಸೇಸಿ ತಮುಯ್ಯಾನಂ, ದಸ್ಸನಾಯ ಸಮುಸ್ಸುಕಂ.

‘‘ಗಚ್ಛ ಪಸ್ಸ ಮಹಾಭೋಗೇ, ವನಂ ನೇತ್ತರಸಾಯನಂ;

ಯಂ ಸದಾ ಭಾತಿ ಸಿರಿಯಾ, ಸುಗತಾಭಾನುರಞ್ಜಿತಂ.

‘‘ಯದಾ ಚ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಮುನಿ, ಗಿರಿಬ್ಬಜಪುರುತ್ತಮಂ;

ಪವಿಟ್ಠೋಹಂ ತದಾಯೇವ, ವನಂ ದಟ್ಠುಮುಪಾಗಮಿಂ.