೨. ವಾಸೇಟ್ಠೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಪುತ್ತಸೋಕೇನಹಂ ಅಟ್ಟಾತಿಆದಿಕಾ ವಾಸೇಟ್ಠಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಮ್ಭತವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಸಮಾನಜಾತಿಕಸ್ಸ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ ಪತಿಕುಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸುಖಸಂವಾಸಂ ವಸನ್ತೀ ಏಕಂ ಪುತ್ತಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಆಧಾವಿತ್ವಾ ಪರಿಧಾವಿತ್ವಾ ವಿಚರಣಕಾಲೇ ಕಾಲಂ ಕತೇ ಪುತ್ತಸೋಕೇನ ಅಟ್ಟಿತಾ ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಞಾತಕೇಸು ಸಾಮಿಕೇ ಚ ತಿಕಿಚ್ಛಂ ಕರೋನ್ತೇಸು ತೇಸಂ ಅಜಾನನ್ತಾನಂಯೇವ ಪಲಾಯಿತ್ವಾ ಯತೋ ತತೋ ಪರಿಬ್ಭಮನ್ತೀ ಮಿಥಿಲಾನಗರಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾ ತತ್ಥದ್ದಸ ಭಗವನ್ತಂ ಅನ್ತರವೀಥಿಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದನ್ತಂ ಗುತ್ತಂ ಸಂಯತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಗಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಸಹ ದಸ್ಸನೇನ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವತೋ ಅಪಗತುಮ್ಮಾದಾ ಪಕತಿಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿ. ಅಥಸ್ಸಾ ಸತ್ಥಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸಾ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಆಣಾಯ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕತಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಘಟೇನ್ತೀ ವಾಯಮನ್ತೀ ಪರಿಪಕ್ಕಞಾಣತಾಯ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೧೩೩. ‘‘ಪುತ್ತಸೋಕೇನಹಂ ಅಟ್ಟಾ, ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾ ವಿಸಞ್ಞಿನೀ;

ನಗ್ಗಾ ಪಕಿಣ್ಣಕೇಸೀ ಚ, ತೇನ ತೇನ ವಿಚಾರಿಹಂ.

೧೩೪. ‘‘ವೀಥಿಸಙ್ಕಾರಕೂಟೇಸು, ಸುಸಾನೇ ರಥಿಯಾಸು ಚ;

ಅಚರಿಂ ತೀಣಿ ವಸ್ಸಾನಿ, ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾ ಸಮಪ್ಪಿತಾ.

೧೩೫. ‘‘ಅಥದ್ದಸಾಸಿಂ ಸುಗತಂ, ನಗರಂ ಮಿಥಿಲಂ ಪತಿ;

ಅದನ್ತಾನಂ ದಮೇತಾರಂ, ಸಮ್ಬುದ್ಧಮಕುತೋಭಯಂ.

೧೩೬. ‘‘ಸಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲದ್ಧಾನ, ವನ್ದಿತ್ವಾನ ಉಪಾವಿಸಿಂ;

ಸೋ ಮೇ ಧಮ್ಮಮದೇಸೇಸಿ, ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ಗೋತಮೋ.

೧೩೭. ‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿತ್ವಾನ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ;

ಯುಞ್ಜನ್ತೀ ಸತ್ಥುವಚನೇ, ಸಚ್ಛಾಕಾಸಿಂ ಪದಂ ಸಿವಂ.

೧೩೮. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸೋಕಾ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾ, ಪಹೀನಾ ಏತದನ್ತಿಕಾ;

ಪರಿಞ್ಞಾತಾ ಹಿ ಮೇ ವತ್ಥೂ, ಯತೋ ಸೋಕಾನ ಸಮ್ಭವೋ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಅಟ್ಟಾತಿ ಅಟ್ಟಿತಾ. ಅಯಮೇವ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅಟ್ಟಿತಾ ಪೀಳಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾತಿ ಸೋಕುಮ್ಮಾದೇನ ಖಿತ್ತಹದಯಾ. ತತೋ ಏವ ಪಕತಿಸಞ್ಞಾಯ ವಿಗಮೇನ ವಿಸಞ್ಞಿನೀ. ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಾಭಾವತೋ ಅಪಗತವತ್ಥತಾಯ ನಗ್ಗಾ. ವಿಧುತಕೇಸತಾಯ ಪಕಿಣ್ಣಕೇಸೀ. ತೇನ ತೇನಾತಿ ಗಾಮೇನ ಗಾಮಂ ನಗರೇನ ನಗರಂ ವೀಥಿಯಾ ವೀಥಿಂ ವಿಚರಿಂ ಅಹಂ.

ಅಥಾತಿ ಪಚ್ಛಾ ಉಮ್ಮಾದಸಂವತ್ತನಿಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖಯೇ. ಸುಗತನ್ತಿ ಸೋಭನಗಮನತ್ತಾ ಸುನ್ದರಂ ಠಾನಂ ಗತತ್ತಾ ಸಮ್ಮಾ ಗದತ್ತಾ ಸಮ್ಮಾ ಚ ಗತತ್ತಾ ಸುಗತಂ ಭಗವನ್ತಂ. ಮಿಥಿಲಂ ಪತೀತಿ ಮಿಥಿಲಾಭಿಮುಖಂ, ಮಿಥಿಲಾನಗರಾಭಿಮುಖಂ ಗಚ್ಛನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಾತಿ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ಉಮ್ಮಾದಂ ಪಹಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪಕತಿಚಿತ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ.

ಯುಞ್ಜನ್ತೀ ಸತ್ಥುವಚನೇತಿ ಸತ್ಥು ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಯೋಗಂ ಕರೋನ್ತೀ ಭಾವನಂ ಅನುಯುಞ್ಜನ್ತೀ. ಸಚ್ಛಾಕಾಸಿಂ ಪದಂ ಸಿವನ್ತಿ ಸಿವಂ ಖೇಮಂ ಚತೂಹಿ ಯೋಗೇಹಿ ಅನುಪದ್ದುತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪದಂ ಸಚ್ಛಿಅಕಾಸಿಂ.

ಏತದನ್ತಿಕಾತಿ ಏತಂ ಇದಾನಿ ಮಯಾ ಅಧಿಗತಂ ಅರಹತ್ತಂ ಅನ್ತೋ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಏತದನ್ತಿಕಾ, ಸೋಕಾ. ನ ದಾನಿ ತೇಸಂ ಸಮ್ಭವೋ ಅತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯತೋ ಸೋಕಾನ ಸಮ್ಭವೋತಿ ಯತೋ ಅನ್ತೋನಿಜ್ಝಾನಲಕ್ಖಣಾನಂ ಸೋಕಾನಂ ಸಮ್ಭವೋ, ತೇಸಂ ಸೋಕಾನಂ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಸಙ್ಖಾತಾ ವತ್ಥೂ ಅಧಿಟ್ಠಾನಾನಿ ಞಾತತೀರಣಪಹಾನಪರಿಞ್ಞಾಹಿ ಪರಿಞ್ಞಾತಾ. ತಸ್ಮಾ ಸೋಕಾ ಏತದನ್ತಿಕಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ವಾಸೇಟ್ಠೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.