೧. ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಛಕ್ಕನಿಪಾತೇ ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸೀತಿಆದಿಕಾ ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾನಂ ಥೇರೀನಂ ಗಾಥಾ. ಇಮಾಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತಿಯೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಉಪಚಿತವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರಾ ಹುತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಪತಿಕುಲಂ ಆನೀತಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪುತ್ತೇ ಲಭಿತ್ವಾ ಘರಾವಾಸಂ ವಸನ್ತಿಯೋ ಸಮಾನಜಾತಿಕಸ್ಸ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತತ್ತಾ ಸಬ್ಬಾವ ಮತಪುತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ, ಪುತ್ತಸೋಕೇನ ಅಭಿಭೂತಾ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ ಅತ್ತನೋ ಸೋಕಕಾರಣಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಥೇರೀ ತಾಸಂ ಸೋಕಂ ವಿನೋದೇನ್ತೀ –

೧೨೭. ‘‘ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸಿ, ಆಗತಸ್ಸ ಗತಸ್ಸ ವಾ;

ತಂ ಕುತೋ ಚಾಗತಂ ಸತ್ತಂ, ಮಮ ಪುತ್ತೋತಿ ರೋದಸಿ.

೧೨೮. ‘‘ಮಗ್ಗಞ್ಚ ಖೋಸ್ಸ ಜಾನಾಸಿ, ಆಗತಸ್ಸ ಗತಸ್ಸ ವಾ;

ನ ನಂ ಸಮನುಸೋಚೇಸಿ, ಏವಂಧಮ್ಮಾ ಹಿ ಪಾಣಿನೋ.

೧೨೯. ‘‘ಅಯಾಚಿತೋ ತತಾಗಚ್ಛಿ, ನಾನುಞ್ಞಾತೋ ಇತೋ ಗತೋ;

ಕುತೋಚಿ ನೂನ ಆಗನ್ತ್ವಾ, ವಸಿತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಕಂ;

ಇತೋಪಿ ಅಞ್ಞೇನ ಗತೋ, ತತೋಪಞ್ಞೇನ ಗಚ್ಛತಿ.

೧೩೦. ‘‘ಪೇತೋ ಮನುಸ್ಸರೂಪೇನ, ಸಂಸರನ್ತೋ ಗಮಿಸ್ಸತಿ;

ಯಥಾಗತೋ ತಥಾ ಗತೋ, ಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿದೇವನಾ’’ತಿ. –

ಇಮಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ.

ತಾ ತಸ್ಸಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಿಯೋ ವಿಮುತ್ತಿಪರಿಪಾಚನೀಯಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪರಿಪಾಕಂ ಗತತ್ತಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿಂಸು. ಅಥ ತಾ ಅಧಿಗತಾರಹತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ ‘‘ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿಆದಿಕಾಹಿ ಓವಾದಗಾಥಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ –

೧೩೧. ‘‘ಅಬ್ಬಹೀ ವತ ಮೇ ಸಲ್ಲಂ, ದುದ್ದಸಂ ಹದಯಸ್ಸಿತಂ;

ಯಾ ಮೇ ಸೋಕಪರೇತಾಯ, ಪುತ್ತಸೋಕಂ ಬ್ಯಪಾನುದಿ.

೧೩೨. ‘‘ಸಾಜ್ಜ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹಸಲ್ಲಾಹಂ, ನಿಚ್ಛಾತಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಾ;

ಬುದ್ಧಂ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸಙ್ಘಞ್ಚ, ಉಪೇಮಿ ಸರಣಂ ಮುನಿ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಅಭಾಸಿಂಸು.

ತತ್ಥ ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ನ ಜಾನಾಸಿ, ಆಗತಸ್ಸ ಗತಸ್ಸ ವಾತಿ ಯಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಇಧ ಆಗತಸ್ಸ ಆಗತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಇತೋ ಗತಸ್ಸ ಗತಮಗ್ಗಂ ವಾ ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸಿ. ಅನನ್ತರಾ ಅತೀತಾನಾಗತಭವೂಪಪತ್ತಿಯೋ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ತಂ ಕುತೋ ಚಾಗತಂ ಸತ್ತನ್ತಿ ತಂ ಏವಂ ಅವಿಞ್ಞಾತಾಗತಗತಮಗ್ಗಂ ಕುತೋಚಿ ಗತಿತೋ ಆಗತಮಗ್ಗಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ ಅಕತಪರಿಚಯಸಮಾಗತಪುರಿಸಸದಿಸಂ ಸತ್ತಂ ಕೇವಲಂ ಮಮತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಮಮ ಪುತ್ತೋತಿ ಕುತೋ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ರೋದಸಿ. ಅಪ್ಪಟಿಕಾರತೋ ಮಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಚ ಅಕಾತಬ್ಬತೋ ನ ಏತ್ಥ ರೋದನಕಾರಣಂ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಮಗ್ಗಞ್ಚ ಖೋಸ್ಸ ಜಾನಾಸೀತಿ ಅಸ್ಸ ತವ ಪುತ್ತಾಭಿಮತಸ್ಸ ಸತ್ತಸ್ಸ ಆಗತಸ್ಸ ಆಗತಮಗ್ಗಞ್ಚ ಗತಸ್ಸ ಗತಮಗ್ಗಞ್ಚ ಅಥ ಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ. ನ ನಂ ಸಮನುಸೋಚೇಸೀತಿ ಏವಮ್ಪಿ ನಂ ನ ಸಮನುಸೋಚೇಯ್ಯಾಸಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಏವಂಧಮ್ಮಾ ಹಿ ಪಾಣಿನೋ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೇಪಿ ಹಿ ಸತ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಪಿಯೇಹಿ ಮನಾಪೇಹಿ ನಾನಾಭಾವಾ ವಿನಾಭಾವಾ ತತ್ಥ ವಸವತ್ತಿತಾಯ ಅಭಾವತೋ, ಪಗೇವ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಂ.

ಅಯಾಚಿತೋ ತತಾಗಚ್ಛೀತಿ ತತೋ ಪರಲೋಕತೋ ಕೇನಚಿ ಅಯಾಚಿತೋ ಇಧ ಆಗಚ್ಛಿ. ‘‘ಆಗತೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಳಿ, ಸೋ ಏವತ್ಥೋ. ನಾನುಞ್ಞಾತೋ ಇತೋ ಗತೋತಿ ಇಧಲೋಕತೋ ಕೇನಚಿ ಅನನುಞ್ಞಾತೋ ಪರಲೋಕಂ ಗತೋ. ಕುತೋಚೀತಿ ನಿರಯಾದಿತೋ ಯತೋ ಕುತೋಚಿ ಗತಿತೋ. ನೂನಾತಿ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯಂ. ವಸಿತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಕನ್ತಿ ಕತಿಪಯದಿವಸಮತ್ತಂ ಇಧ ವಸಿತ್ವಾ. ಇತೋಪಿ ಅಞ್ಞೇನ ಗತೋತಿ ಇತೋಪಿ ಭವತೋ ಅಞ್ಞೇನ ಗತೋ, ಇತೋ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಭವಂ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಉಪಗತೋ. ತತೋಪಞ್ಞೇನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ತತೋಪಿ ಭವತೋ ಅಞ್ಞೇನ ಗಮಿಸ್ಸತಿ, ಅಞ್ಞಮೇವ ಭವಂ ಉಪಗಮಿಸ್ಸತಿ.

ಪೇತೋತಿ ಅಪೇತೋ ತಂ ತಂ ಭವಂ ಉಪಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ಅಪಗತೋ. ಮನುಸ್ಸರೂಪೇನಾತಿ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಮೇತಂ, ಮನುಸ್ಸಭಾವೇನ ತಿರಚ್ಛಾನಾದಿಭಾವೇನ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಂಸರನ್ತೋತಿ ಅಪರಾಪರಂ ಉಪಪತ್ತಿವಸೇನ ಸಂಸರನ್ತೋ. ಯಥಾಗತೋ ತಥಾ ಗತೋತಿ ಯಥಾ ಅವಿಞ್ಞಾತಗತಿತೋ ಚ ಅನಾಮನ್ತೇತ್ವಾ ಆಗತೋ ತಥಾ ಅವಿಞ್ಞಾತಗತಿಕೋ ಅನನುಞ್ಞಾತೋವ ಗತೋ. ಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿದೇವನಾತಿ ತತ್ಥ ತಾದಿಸೇ ಅವಸವತ್ತಿನಿ ಯಥಾಕಾಮಾವಚರೇ ಕಾ ನಾಮ ಪರಿದೇವನಾ, ಕಿಂ ಪರಿದೇವಿತೇನ ಪಯೋಜನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಏತ್ಥ ಚ ಆದಿತೋ ಚತಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ತೇಸಂ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಂ ಇತ್ಥಿಸತಾನಂ ಸೋಕವಿನೋದನವಸೇನ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಭಾಸಿತಾ. ತಸ್ಸಾ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅಧಿಗತವಿಸೇಸಾಹಿ ತಾಹಿ ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಛಪಿ ಗಾಥಾ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಭಾಸಿತಾತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ.

ಪಞ್ಚಸತಾ ಪಟಾಚಾರಾತಿ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಲದ್ಧಓವಾದತಾಯ ಪಟಾಚಾರಾಯ ವುತ್ತಂ ಅವೇದಿಸುನ್ತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ಪಟಾಚಾರಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ ಪಞ್ಚಸತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ.

ಪಞ್ಚಸತಮತ್ತಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.