೬. ಮಿತ್ತಾಕಾಳೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ
ಸದ್ಧಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನಾತಿಆದಿಕಾ ಮಿತ್ತಾಕಾಳಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಕುರುರಟ್ಠೇ ಕಮ್ಮಾಸಧಮ್ಮನಿಗಮೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ ಮಹಾಸತಿಪಟ್ಠಾನದೇಸನಾಯ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸತ್ತ ಸಂವಚ್ಛರಾನಿ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಗಿದ್ಧಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಿಚರಿತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಯೋನಿಸೋ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನ್ತೀ ಸಂವೇಗಜಾತಾ ಹುತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –
೯೨. ‘‘ಸದ್ಧಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನ, ಅಗಾರಸ್ಮಾನಗಾರಿಯಂ;
ವಿಚರಿಂಹಂ ತೇನ ತೇನ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಉಸ್ಸುಕಾ.
೯೩. ‘‘ರಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪರಮಂ ಅತ್ಥಂ, ಹೀನಮತ್ಥಂ ಅಸೇವಿಹಂ;
ಕಿಲೇಸಾನಂ ವಸಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಸಾಮಞ್ಞತ್ಥಂ ನ ಬುಜ್ಝಿಹಂ.
೯೪. ‘‘ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಅಹು ಸಂವೇಗೋ, ನಿಸಿನ್ನಾಯ ವಿಹಾರಕೇ;
ಉಮ್ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನಾಮ್ಹಿ, ತಣ್ಹಾಯ ವಸಮಾಗತಾ.
೯೫. ‘‘ಅಪ್ಪಕಂ ಜೀವಿತಂ ಮಯ್ಹಂ, ಜರಾ ಬ್ಯಾಧಿ ಚ ಮದ್ದತಿ;
ಪುರಾಯಂ ಭಿಜ್ಜತಿ ಕಾಯೋ, ನ ಮೇ ಕಾಲೋ ಪಮಜ್ಜಿತುಂ.
೯೬. ‘‘ಯಥಾಭೂತಮವೇಕ್ಖನ್ತೀ, ಖನ್ಧಾನಂ ಉದಯಬ್ಬಯಂ;
ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತಾ ಉಟ್ಠಾಸಿಂ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. – ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;
ತತ್ಥ ವಿಚರಿಂಹಂ ತೇನ ತೇನ, ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಉಸ್ಸುಕಾತಿ ಲಾಭೇ ಚ ಸಕ್ಕಾರೇ ಚ ಉಸ್ಸುಕಾ ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ತೇನ ತೇನ ಬಾಹುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಕಥಾದಿನಾ ಲಾಭುಪ್ಪಾದಹೇತುನಾ ವಿಚರಿಂ ಅಹಂ.
ರಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪರಮಂ ಅತ್ಥನ್ತಿ ಝಾನವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗಫಲಾದಿಂ ಉತ್ತಮಂ ಅತ್ಥಂ ಜಹಿತ್ವಾ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ. ಹೀನಮತ್ಥಂ ಅಸೇವಿಹನ್ತಿ ಚತುಪಚ್ಚಯಸಙ್ಖಾತಆಮಿಸಭಾವತೋ ಹೀನಂ ಲಾಮಕಂ ಅತ್ಥಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಪರಿಯೇಸನಾಯ ಪಟಿಸೇವಿಂ ಅಹಂ. ಕಿಲೇಸಾನಂ ವಸಂ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಮಾನಮದತಣ್ಹಾದೀನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ವಸಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಮಞ್ಞತ್ಥಂ ಸಮಣಕಿಚ್ಚಂ ನ ಬುಜ್ಝಿಂ ನ ಜಾನಿಂ ಅಹಂ.
ನಿಸಿನ್ನಾಯ ವಿಹಾರಕೇತಿ ಮಮ ವಸನಕಓವರಕೇ ನಿಸಿನ್ನಾಯ ಅಹು ಸಂವೇಗೋ. ಕಥನ್ತಿ ಚೇ, ಆಹ ‘‘ಉಮ್ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನಾಮ್ಹೀ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಉಮ್ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನಾಮ್ಹೀತಿ ಯಾವದೇವ ಅನುಪಾದಾಯ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನತ್ಥಮಿದಂ ಸಾಸನಂ, ತತ್ಥ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಅಮನಸಿಕರೋನ್ತೀ ತಸ್ಸ ಉಮ್ಮಗ್ಗಪಟಿಪನ್ನಾ ಅಮ್ಹೀತಿ. ತಣ್ಹಾಯ ವಸಮಾಗತಾತಿ ಪಚ್ಚಯುಪ್ಪಾದನತಣ್ಹಾಯ ವಸಂ ಉಪಗತಾ.
ಅಪ್ಪಕಂ ಜೀವಿತಂ ಮಯ್ಹನ್ತಿ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಕಾಲಾ ವಜ್ಜಿತತೋ ಬಹೂಪದ್ದವತೋ ಚ ಮಮ ಜೀವಿತಂ ಅಪ್ಪಕಂ ಪರಿತ್ತಂ ಲಹುಕಂ. ಜರಾ ಬ್ಯಾಧಿ ಚ ಮದ್ದತೀತಿ ತಞ್ಚ ಸಮನ್ತತೋ ಆಪತಿತ್ವಾ ನಿಪ್ಪೋಥೇನ್ತಾ ಪಬ್ಬತಾ ವಿಯ ಜರಾ ಬ್ಯಾಧಿ ಚ ಮದ್ದತಿ ನಿಮ್ಮಥತಿ. ‘‘ಮದ್ದರೇ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಪುರಾಯಂ ಭಿಜ್ಜತಿ ಕಾಯೋತಿ ಅಯಂ ಕಾಯೋ ಭಿಜ್ಜತಿ ಪುರಾ. ಯಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಏಕಂಸಿಕೋ ಭೇದೋ, ತಸ್ಮಾ ನ ಮೇ ಕಾಲೋ ಪಮಜ್ಜಿತುಂ ಅಯಂ ಕಾಲೋ ಅಟ್ಠಕ್ಖಣವಜ್ಜಿತೋ ನವಮೋ ಖಣೋ, ಸೋ ಪಮಜ್ಜಿತುಂ ನ ಯುತ್ತೋತಿ ತಸ್ಸಾಹುಂ ಸಂವೇಗೋತಿ ಯೋಜನಾ.
ಯಥಾಭೂತಮವೇಕ್ಖನ್ತೀತಿ ಏವಂ ಜಾತಸಂವೇಗಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಮನಸಿಕಾರೇನ ಯಥಾಭೂತಮವೇಕ್ಖನ್ತೀ. ಕಿಂ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಖನ್ಧಾನಂ ಉದಯಬ್ಬಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಸಮುದಯಾ ರೂಪಸಮುದಯೋ’’ತಿಆದಿನಾ (ಪಟಿ. ಮ. ೧.೫೦) ಸಮಪಞ್ಞಾಸಪ್ಪಭೇದಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಉಪ್ಪಾದನಿರೋಧಞ್ಚ ಉದಯಬ್ಬಯಾನುಪಸ್ಸನಾಯ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೀ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಚ ಭವೇಹಿ ಚ ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತಾ ಉಟ್ಠಾಸಿಂ, ಉಭತೋ ಉಟ್ಠಾನೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಭವತ್ತಯತೋ ಚಾತಿ ವುಟ್ಠಿತಾ ಅಹೋಸಿಂ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.
ಮಿತ್ತಾಕಾಳೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.