೫. ಪಞ್ಚಕನಿಪಾತೋ

೧. ಅಞ್ಞತರಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಚಕನಿಪಾತೇ ಪಣ್ಣವೀಸತಿ ವಸ್ಸಾನೀತಿಆದಿಕಾ ಅಞ್ಞತರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ದೇವದಹನಗರೇ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಗೋತಮಿಯಾ ಧಾತೀ ಹುತ್ವಾ ವಡ್ಢೇಸಿ. ನಾಮಗೋತ್ತತೋ ಪನ ಅಪಞ್ಞಾತಾ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಗೋತಮಿಯಾ ಪಬ್ಬಜಿತಕಾಲೇ ಸಯಮ್ಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚವೀಸತಿ ಸಂವಚ್ಛರಾನಿ ಕಾಮರಾಗೇನ ಉಪದ್ದುತಾ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಾತಮತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾಲಂ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಂ ಅಲಭನ್ತೀ ಬಾಹಾ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಕನ್ದಮಾನಾ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಾಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಕಾಮೇಹಿ ವಿನಿವತ್ತಿತಮಾನಸಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭಾವನಮನುಯಞ್ಜನ್ತೀ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಛಳಭಿಞ್ಞಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೬೭. ‘‘ಪಣ್ಣವೀಸತಿ ವಸ್ಸಾನಿ, ಯತೋ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಅಹಂ;

ನಾಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಾತಮತ್ತಮ್ಪಿ, ಚಿತ್ತಸ್ಸೂಪಸಮಜ್ಝಗಂ.

೬೮. ‘‘ಅಲದ್ಧಾ ಚೇತಸೋ ಸನ್ತಿಂ, ಕಾಮರಾಗೇನವಸ್ಸುತಾ;

ಬಾಹಾ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಕನ್ದನ್ತೀ, ವಿಹಾರಂ ಪಾವಿಸಿಂ ಅಹಂ.

೬೯. ‘‘ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಉಪಾಗಚ್ಛಿಂ, ಯಾ ಮೇ ಸದ್ಧಾಯಿಕಾ ಅಹು;

ಸಾ ಮೇ ಧಮ್ಮಮದೇಸೇಸಿ, ಖನ್ಧಾಯತನಧಾತುಯೋ.

೭೦. ‘‘ತಸ್ಸಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿತ್ವಾನ, ಏಕಮನ್ತೇ ಉಪಾವಿಸಿಂ;

ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಜಾನಾಮಿ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ವಿಸೋಧಿತಂ.

೭೧. ‘‘ಚೇತೋಪರಿಚ್ಚಞಾಣಞ್ಚ, ಸೋತಧಾತು ವಿಸೋಧಿತಾ;

ಇದ್ಧೀಪಿ ಮೇ ಸಚ್ಛಿಕತಾ, ಪತ್ತೋ ಮೇ ಆಸವಕ್ಖಯೋ;

ಛಳಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ನಾಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಾತಮತ್ತಮ್ಪೀತಿ ಅಚ್ಛರಾಘಟಿತಮತ್ತಮ್ಪಿ ಖಣಂ ಅಙ್ಗುಲಿಫೋಟನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾಲನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಚಿತ್ತಸ್ಸೂಪಸಮಜ್ಝಗನ್ತಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಸಮಂ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗಂ ನ ಅಜ್ಝಗನ್ತಿ ಯೋಜನಾ, ನ ಪಟಿಲಭಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಕಾಮರಾಗೇನವಸ್ಸುತಾತಿ ಕಾಮಗುಣಸಙ್ಖಾತೇಸು ವತ್ಥುಕಾಮೇಸು ದಳ್ಹತರಾಭಿನಿವೇಸಿತಾಯ ಬಹಲೇನ ಛನ್ದರಾಗೇನ ತಿನ್ತಚಿತ್ತಾ.

ಭಿಕ್ಖುನಿನ್ತಿ ಧಮ್ಮದಿನ್ನತ್ಥೇರಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

ಚೇತೋಪರಿಚ್ಚಞಾಣಞ್ಚಾತಿ ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಞ್ಚ ವಿಸೋಧಿತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಅಧಿಗತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಅಞ್ಞತರಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ವಿಮಲಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಮತ್ತಾ ವಣ್ಣೇನ ರೂಪೇನಾತಿಆದಿಕಾ ವಿಮಲಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಾಯ ರೂಪೂಪಜೀವಿನಿಯಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ವಿಮಲಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ತಥೇವ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತೀ ಏಕದಿವಸಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಥೇರಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಪಲೋಭನಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ಆರಭಿ. ‘‘ತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ಉಯ್ಯೋಜಿತಾ ತಥಾ ಅಕಾಸೀ’’ತಿ ಕೇಚಿ ವದನ್ತಿ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸಾ ಅಸುಭವಿಭಾವನಮುಖೇನ ಸನ್ತಜ್ಜನಂ ಕತ್ವಾ ಓವಾದಮದಾಸಿ. ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಥೇರಗಾಥಾಯ ಆಗತಮೇವ, ತಥಾ ಪನ ಥೇರೇನ ಓವಾದೇ ದಿನ್ನೇ ಸಾ ಸಂವೇಗಜಾತಾ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಸಾಸನೇ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಘಟೇನ್ತೀ ವಾಯಮನ್ತೀ ಹೇತುಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೭೨. ‘‘ಮತ್ತಾ ವಣ್ಣೇನ ರೂಪೇನ, ಸೋಭಗ್ಗೇನ ಯಸೇನ ಚ;

ಯೋಬ್ಬನೇನ ಚುಪತ್ಥದ್ಧಾ, ಅಞ್ಞಾಸಮತಿಮಞ್ಞಿಹಂ.

೭೩. ‘‘ವಿಭೂಸೇತ್ವಾ ಇಮಂ ಕಾಯಂ, ಸುಚಿತ್ತಂ ಬಾಲಲಾಪನಂ;

ಅಟ್ಠಾಸಿಂ ವೇಸಿದ್ವಾರಮ್ಹಿ, ಲುದ್ದೋ ಪಾಸಮಿವೋಡ್ಡಿಯ.

೭೪. ‘‘ಪಿಳನ್ಧನಂ ವಿದಂಸೇನ್ತೀ, ಗುಯ್ಹಂ ಪಕಾಸಿಕಂ ಬಹುಂ;

ಅಕಾಸಿಂ ವಿವಿಧಂ ಮಾಯಂ, ಉಜ್ಝಗ್ಘನ್ತೀ ಬಹುಂ ಜನಂ.

೭೫. ‘‘ಸಾಜ್ಜ ಪಿಣ್ಡಂ ಚರಿತ್ವಾನ, ಮುಣ್ಡಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಪಾರುತಾ;

ನಿಸಿನ್ನಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಮ್ಹಿ, ಅವಿತಕ್ಕಸ್ಸ ಲಾಭಿನೀ.

೭೬. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಯೋಗಾ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾ, ಯೇ ದಿಬ್ಬಾ ಯೇ ಚ ಮಾನುಸಾ;

ಖೇಪೇತ್ವಾ ಆಸವೇ ಸಬ್ಬೇ, ಸೀತಿಭೂತಾಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬುತಾ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಮತ್ತಾ ವಣ್ಣೇನ ರೂಪೇನಾತಿ ಗುಣವಣ್ಣೇನ ಚೇವ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ. ಸೋಭಗ್ಗೇನಾತಿ ಸುಭಗಭಾವೇನ. ಯಸೇನಾತಿ ಪರಿವಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ. ಮತ್ತಾ ವಣ್ಣಮದರೂಪಮದಸೋಭಗ್ಗಮದಪರಿವಾರಮದವಸೇನ ಮದಂ ಆಪನ್ನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೋಬ್ಬನೇನ ಚುಪತ್ಥದ್ಧಾತಿ ಯೋಬ್ಬನಮದೇನ ಉಪರೂಪರಿ ಥದ್ಧಾ ಯೋಬ್ಬನನಿಮಿತ್ತೇನ ಅಹಙ್ಕಾರೇನ ಉಪತ್ಥದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಅನುಪಸನ್ತಮಾನಸಾ. ಅಞ್ಞಾಸಮತಿಮಞ್ಞಿಹನ್ತಿ ಅಞ್ಞಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಅತ್ತನೋ ವಣ್ಣಾದಿಗುಣೇಹಿ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಞ್ಞಿಂ ಅಹಂ. ಅಞ್ಞಾಸಂ ವಾ ಇತ್ಥೀನಂ ವಣ್ಣಾದಿಗುಣೇ ಅತಿಮಞ್ಞಿಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಮಞ್ಞಿಂ ಅವಮಾನಂ ಅಕಾಸಿಂ.

ವಿಭೂಸಿತ್ವಾ ಇಮಂ ಕಾಯಂ, ಸುಚಿತ್ತಂ ಬಾಲಲಾಪನನ್ತಿ ಇಮಂ ನಾನಾವಿಧಅಸುಚಿಭರಿತಂ ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಅಹಂ ಮಮಾತಿ ಬಾಲಾನಂ ಲಾಪನತೋ ವಾಚನತೋ ಬಾಲಲಾಪನಂ ಮಮ ಕಾಯಂ ಛವಿರಾಗಕರಣಕೇಸಟ್ಠಪನಾದಿನಾ ಸುಚಿತ್ತಂ ವತ್ಥಾಭರಣೇಹಿ ವಿಭೂಸಿತ್ವಾ ಸುಮಣ್ಡಿತಪಸಾದಿತಂ ಕತ್ವಾ. ಅಟ್ಠಾಸಿಂ ವೇಸಿದ್ವಾರಮ್ಹಿ, ಲುದ್ದೋ ಪಾಸಮಿವೋಡ್ಡಿಯಾತಿ ಮಿಗಲುದ್ದೋ ವಿಯ ಮಿಗಾನಂ ಬನ್ಧನತ್ಥಾಯ ದಣ್ಡವಾಕುರಾದಿಮಿಗಪಾಸಂ, ಮಾರಸ್ಸ ಪಾಸಭೂತಂ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಮಮ ಕಾಯಂ ವೇಸಿದ್ವಾರಮ್ಹಿ ವೇಸಿಯಾ ಘರದ್ವಾರೇ ಓಡ್ಡಿಯಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿಂ.

ಪಿಳನ್ಧನಂ ವಿದಂಸೇನ್ತೀ, ಗುಯ್ಹಂ ಪಕಾಸಿಕಂ ಬಹುನ್ತಿ ಊರುಜಘನಥನದಸ್ಸನಾದಿಕಂ ಗುಯ್ಹಞ್ಚೇವ ಪಾದಜಾಣುಸಿರಾದಿಕಂ ಪಕಾಸಞ್ಚಾತಿ ಗುಯ್ಹಂ ಪಕಾಸಿಕಞ್ಚ ಬಹುಂ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ ಪಿಳನ್ಧನಂ ಆಭರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ. ಅಕಾಸಿಂ ವಿವಿಧಂ ಮಾಯಂ, ಉಜ್ಝಗ್ಘನ್ತೀ ಬಹುಂ ಜನನ್ತಿ ಯೋಬ್ಬನಮದಮತ್ತಂ ಬಹುಂ ಬಾಲಜನಂ ವಿಪ್ಪಲಮ್ಭೇತುಂ ಹಸನ್ತೀ ಗನ್ಧಮಾಲಾವತ್ಥಾಭರಣಾದೀಹಿ ಸರೀರಸಭಾವಪಟಿಚ್ಛಾದನೇನ ಹಸವಿಲಾಸಭಾವಾದೀಹಿ ತೇಹಿ ಚ ವಿವಿಧಂ ನಾನಪ್ಪಕಾರಂ ವಞ್ಚನಂ ಅಕಾಸಿಂ.

ಸಾಜ್ಜ ಪಿಣ್ಡಂ ಚರಿತ್ವಾನ…ಪೇ… ಅವಿತಕ್ಕಸ್ಸ ಲಾಭಿನೀತಿ ಸಾ ಅಹಂ ಏವಂ ಪಮಾದವಿಹಾರಿನೀ ಸಮಾನಾ ಅಜ್ಜ ಇದಾನಿ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಮುಣ್ಡಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಪಾರುತಾ ಹುತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಂ ಚರಿತ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖಾಹಾರಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಮ್ಹಿ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ವಿವಿತ್ತಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನಾ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಪಾದಕಸ್ಸ ಅಗ್ಗಫಲಸ್ಸ ಅಧಿಗಮೇನ ಅವಿತಕ್ಕಸ್ಸ ಲಾಭಿನೀ ಅಮ್ಹೀತಿ ಯೋಜನಾ.

ಸಬ್ಬೇ ಯೋಗಾತಿ ಕಾಮಯೋಗಾದಯೋ ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಯೋಗಾ. ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾತಿ ಪಠಮಮಗ್ಗಾದಿನಾ ಯಥಾರಹಂ ಸಮ್ಮದೇವ ಉಚ್ಛಿನ್ನಾ ಪಹೀನಾ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ವಿಮಲಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಸೀಹಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರಾತಿಆದಿಕಾ ಸೀಹಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವೇಸಾಲಿಯಂ ಸೀಹಸೇನಾಪತಿನೋ ಭಗಿನಿಯಾ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ‘‘ಮಾತುಲಸ್ಸ ನಾಮಂ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ಸೀಹಾತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಸಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಏಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥಾರಾ ಸೀಹಸ್ಸ ಸೇನಾಪತಿನೋ ಧಮ್ಮೇ ದೇಸಿಯಮಾನೇ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆರಭಿತ್ವಾಪಿ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪುಥುತ್ತಾರಮ್ಮಣೇ ವಿಧಾವನ್ತಂ ಚಿತ್ತಂ ನಿವತ್ತೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ಸತ್ತ ಸಂವಚ್ಛರಾನಿ ಮಿಚ್ಛಾವಿತಕ್ಕೇಹಿ ಬಾಧೀಯಮಾನಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸಾದಂ ಅಲಭನ್ತೀ ‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಇಮಿನಾ ಪಾಪಜೀವಿತೇನ, ಉಬ್ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಮರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಾಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ರುಕ್ಖಸಾಖಾಯಂ ಲಗ್ಗಿತ್ವಾ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಕಣ್ಠೇ ಪಟಿಮುಞ್ಚನ್ತೀ ಪುಬ್ಬಾಚಿಣ್ಣವಸೇನ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಅಭಿನೀಹರಿ, ಅನ್ತಿಮಭವಿಕತಾಯ ಪಾಸಸ್ಸ ಬನ್ಧನಂ ಗೀವಟ್ಠಾನೇ ಅಹೋಸಿ, ಞಾಣಸ್ಸ ಪರಿಪಾಕಂ ಗತತ್ತಾ ಸಾ ತಾವದೇವ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತಸಮಕಾಲಮೇವ ಚ ಪಾಸಬನ್ಧೋ ಗೀವತೋ ಮುಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿನಿವತ್ತಿ. ಸಾ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೭೭. ‘‘ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರಾ, ಕಾಮರಾಗೇನ ಅಟ್ಟಿತಾ;

ಅಹೋಸಿಂ ಉದ್ಧತಾ ಪುಬ್ಬೇ, ಚಿತ್ತೇ ಅವಸವತ್ತಿನೀ.

೭೮. ‘‘ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಾ ಕ್ಲೇಸೇಹಿ, ಸುಭಸಞ್ಞಾನುವತ್ತಿನೀ;

ಸಮಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ನ ಲಭಿಂ, ರಾಗಚಿತ್ತವಸಾನುಗಾ.

೭೯. ‘‘ಕಿಸಾ ಪಣ್ಡು ವಿವಣ್ಣಾ ಚ, ಸತ್ತ ವಸ್ಸಾನಿ ಚಾರಿಹಂ;

ನಾಹಂ ದಿವಾ ವಾ ರತ್ತಿಂ ವಾ, ಸುಖಂ ವಿನ್ದಿಂ ಸುದುಕ್ಖಿತಾ.

೮೦. ‘‘ತತೋ ರಜ್ಜುಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಪಾವಿಸಿಂ ವನಮನ್ತರಂ;

ವರಂ ಮೇ ಇಧ ಉಬ್ಬನ್ಧಂ, ಯಞ್ಚ ಹೀನಂ ಪುನಾಚರೇ.

೮೧. ‘‘ದಳ್ಹಪಾಸಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ರುಕ್ಖಸಾಖಾಯ ಬನ್ಧಿಯ;

ಪಕ್ಖಿಪಿಂ ಪಾಸಂ ಗೀವಾಯಂ, ಅಥ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿ ಮೇ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರಾತಿ ಅನುಪಾಯಮನಸಿಕಾರೇನ, ಅಸುಭೇ ಸುಭನ್ತಿ ವಿಪಲ್ಲಾಸಗ್ಗಾಹೇನ. ಕಾಮರಾಗೇನ ಅಟ್ಟಿತಾತಿ ಕಾಮಗುಣೇಸು ಛನ್ದರಾಗೇನ ಪೀಳಿತಾ. ಅಹೋಸಿಂ ಉದ್ಧತಾ ಪುಬ್ಬೇ, ಚಿತ್ತೇ ಅವಸವತ್ತಿನೀತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಮಮ ಚಿತ್ತೇ ಮಯ್ಹಂ ವಸೇ ಅವತ್ತಮಾನೇ ಉದ್ಧತಾ ನಾನಾರಮ್ಮಣೇ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾ ಅಸಮಾಹಿತಾ ಅಹೋಸಿಂ.

ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಾ ಕ್ಲೇಸೇಹಿ, ಸುಭಸಞ್ಞಾನುವತ್ತಿನೀತಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಾನಪತ್ತೇಹಿ ಕಾಮರಾಗಾದಿಕಿಲೇಸೇಹಿ ಅಭಿಭೂತಾ ರೂಪಾದೀಸು ಸುಭನ್ತಿ ಪವತ್ತಾಯ ಕಾಮಸಞ್ಞಾಯ ಅನುವತ್ತನಸೀಲಾ. ಸಮಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ನ ಲಭಿಂ, ರಾಗಚಿತ್ತವಸಾನುಗಾತಿ ಕಾಮರಾಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸಂ ಅನುಗಚ್ಛನ್ತೀ ಈಸಕಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮಂ ಚೇತೋಸಮಥಂ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಂ ನ ಲಭಿಂ.

ಕಿಸಾ ಪಣ್ಡು ವಿವಣ್ಣಾ ಚಾತಿ ಏವಂ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಭಾವೇನ ಕಿಸಾ ಧಮನಿಸನ್ಥತಗತ್ತಾ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಾ ತತೋ ಏವ ವಿವಣ್ಣಾ ವಿಗತಛವಿವಣ್ಣಾ ಚ ಹುತ್ವಾ. ಸತ್ತ ವಸ್ಸಾನೀತಿ ಸತ್ತ ಸಂವಚ್ಛರಾನಿ. ಚಾರಿಹನ್ತಿ ಚರಿಂ ಅಹಂ. ನಾಹಂ ದಿವಾ ವಾ ರತ್ತಿಂ ವಾ, ಸುಖಂ ವಿನ್ದಿಂ ಸುದುಕ್ಖಿತಾತಿ ಏವಮಹಂ ಸತ್ತಸು ಸಂವಚ್ಛರೇಸು ಕಿಲೇಸದುಕ್ಖೇನ ದುಕ್ಖಿತಾ ಏಕದಾಪಿ ದಿವಾ ವಾ ರತ್ತಿಂ ವಾ ಸಮಣಸುಖಂ ನ ಪಟಿಲಭಿಂ.

ತತೋತಿ ಕಿಲೇಸಪರಿಯುಟ್ಠಾನೇನ ಸಮಣಸುಖಾಲಾಭಭಾವತೋ. ರಜ್ಜುಂ ಗಹೇತ್ವಾನ ಪಾವಿಸಿಂ, ವನಮನ್ತರನ್ತಿ ಪಾಸರಜ್ಜುಂ ಆದಾಯ ವನನ್ತರಂ ಪಾವಿಸಿಂ. ಕಿಮತ್ಥಂ ಪಾವಿಸೀತಿ ಚೇ ಆಹ – ‘‘ವರಂ ಮೇ ಇಧ ಉಬ್ಬನ್ಧಂ, ಯಞ್ಚ ಹೀನಂ ಪುನಾಚರೇ’’ತಿ ಯದಹಂ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೀ ಹೀನಂ ಗಿಹಿಭಾವಂ ಪುನ ಆಚರೇ ಆಚರೇಯ್ಯಂ ಅನುತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಂ, ತತೋ ಸತಗುಣೇನ ಸಹಸ್ಸಗುಣೇನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವನನ್ತರೇ ಉಬ್ಬನ್ಧಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಮರಣಂ ಮೇ ವರಂ ಸೇಟ್ಠನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿ ಮೇತಿ ಯದಾ ರುಕ್ಖಸಾಖಾಯ ಬನ್ಧಪಾಸಂ ಗೀವಾಯಂ ಪಕ್ಖಿಪಿ, ಅಥ ತದನನ್ತರಮೇವ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗೇನ ಘಟಿತತ್ತಾ ಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಸಬ್ಬಾಸವೇಹಿ ಮಮ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿ ವಿಮುತ್ತಂ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸೀಹಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಸುನ್ದರೀನನ್ದಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಆತುರಂ ಅಸುಚಿನ್ತಿಆದಿಕಾ ಸುನ್ದರೀನನ್ದಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೀ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಝಾಯಿನೀನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಧಿಕಾರಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಠಾನನ್ತರಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಕ್ಯರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ನನ್ದಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಅಪರಭಾಗೇ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸುನ್ದರೀನನ್ದಾ, ಜನಪದಕಲ್ಯಾಣೀತಿ ಚ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ. ಸಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಕಪಿಲವತ್ಥುಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನನ್ದಕುಮಾರಞ್ಚ ರಾಹುಲಕುಮಾರಞ್ಚ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಗತೇ ಸುದ್ಧೋದನಮಹಾರಾಜೇ ಚ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಗೋತಮಿಯಾ ರಾಹುಲಮಾತಾಯ ಚ ಪಬ್ಬಜಿತಾಯ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಜೇಟ್ಠಭಾತಾ ಚಕ್ಕವತ್ತಿರಜ್ಜಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಲೋಕೇ ಅಗ್ಗಪುಗ್ಗಲೋ ಬುದ್ಧೋ ಜಾತೋ, ಪುತ್ತೋಪಿಸ್ಸ ರಾಹುಲಕುಮಾರೋ ಪಬ್ಬಜಿ, ಭತ್ತಾಪಿ ಮೇ ನನ್ದರಾಜಾ, ಮಾತಾಪಿ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಗೋತಮೀ, ಭಗಿನೀಪಿ ರಾಹುಲಮಾತಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ, ಇದಾನಾಹಂ ಗೇಹೇ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಞಾತಿಸಿನೇಹೇನ ಪಬ್ಬಜಿ, ನೋ ಸದ್ಧಾಯ. ತಸ್ಮಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾಪಿ ರೂಪಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಮದಾ. ‘‘ಸತ್ಥಾ ರೂಪಂ ವಿವಣ್ಣೇತಿ ಗರಹತಿ, ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ರೂಪೇ ಆದೀನವಂ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾನಂ ನ ಗಚ್ಛತೀತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಅಭಿರೂಪನನ್ದಾಯ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಸತ್ಥಾರಾ ನಿಮ್ಮಿತಂ ಇತ್ಥಿರೂಪಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಜರಾಭಿಭೂತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಅನತ್ತತೋ ಮನಸಿಕರೋನ್ತಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾಭಿಮುಖಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ಸಪ್ಪಾಯವಸೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ –

೮೨. ‘‘ಆತುರಂ ಅಸುಚಿಂ ಪೂತಿಂ, ಪಸ್ಸ ನನ್ದೇ ಸಮುಸ್ಸಯಂ;

ಅಸುಭಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಹಿ, ಏಕಗ್ಗಂ ಸುಸಮಾಹಿತಂ.

೮೩. ‘‘ಯಥಾ ಇದಂ ತಥಾ ಏತಂ, ಯಥಾ ಏತಂ ತಥಾ ಇದಂ;

ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಪೂತಿಕಂ ವಾತಿ, ಬಾಲಾನಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಂ.

೮೪. ‘‘ಏವಮೇತಂ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೀ, ರತ್ತಿನ್ದಿವಮತನ್ದಿತಾ;

ತತೋ ಸಕಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ, ಅಭಿನಿಬ್ಬಿಜ್ಝ ದಕ್ಖಿಸ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ಸಾ ದೇಸನಾನುಸಾರೇನ ಞಾಣಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ತಸ್ಸಾ ಉಪರಿಮಗ್ಗತ್ಥಾಯ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ‘‘ನನ್ದೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸರೀರೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಸಾರೋ ನತ್ಥಿ, ಮಂಸಲೋಹಿತಲೇಪನೋ ಜರಾದೀನಂ ವಾಸಭೂತೋ, ಅಟ್ಠಿಪುಞ್ಜಮತ್ತೋ ಏವಾಯ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ –

‘‘ಅಟ್ಠಿನಂ ನಗರಂ ಕತಂ, ಮಂಸಲೋಹಿತಲೇಪನಂ;

ಯತ್ಥ ಜರಾ ಚ ಮಚ್ಚು ಚ, ಮಾನೋ ಮಕ್ಖೋ ಚ ಓಹಿತೋ’’ತಿ. (ಧ. ಪ. ೧೫೦) –

ಧಮ್ಮಪದೇ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ.

ಸಾ ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೩.೧೬೬-೨೧೯) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನ ಪಾರಗೂ;

ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಕಪ್ಪೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ನಾಯಕೋ.

‘‘ಓವಾದಕೋ ವಿಞ್ಞಾಪಕೋ, ತಾರಕೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ;

ದೇಸನಾಕುಸಲೋ ಬುದ್ಧೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹುಂ.

‘‘ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಕಾರುಣಿಕೋ, ಹಿತೇಸೀ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ;

ಸಮ್ಪತ್ತೇ ತಿತ್ಥಿಯೇ ಸಬ್ಬೇ, ಪಞ್ಚಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಪಿ.

‘‘ಏವಂ ನಿರಾಕುಲಂ ಆಸಿ, ಸುಞ್ಞತಂ ತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ಚ;

ವಿಚಿತ್ತಂ ಅರಹನ್ತೇಹಿ, ವಸೀಭೂತೇಹಿ ತಾದಿಭಿ.

‘‘ರತನಾನಟ್ಠಪಞ್ಞಾಸಂ, ಉಗ್ಗತೋವ ಮಹಾಮುನಿ;

ಕಞ್ಚನಗ್ಘಿಯಸಙ್ಕಾಸೋ, ಬಾತ್ತಿಂಸವರಲಕ್ಖಣೋ.

‘‘ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಆಯು ವಿಜ್ಜತಿ ತಾವದೇ;

ತಾವತಾ ತಿಟ್ಠಮಾನೋ ಸೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹುಂ.

‘‘ತದಾಹಂ ಹಂಸವತಿಯಂ, ಜಾತಾ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ಅಹುಂ;

ನಾನಾರತನಪಜ್ಜೋತೇ, ಮಹಾಸುಖಸಮಪ್ಪಿತಾ.

‘‘ಉಪೇತ್ವಾ ತಂ ಮಹಾವೀರಂ, ಅಸ್ಸೋಸಿಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ;

ಅಮತಂ ಪರಮಸ್ಸಾದಂ, ಪರಮತ್ಥನಿವೇದಕಂ.

‘‘ತದಾ ನಿಮನ್ತಯಿತ್ವಾನ, ಸಸಙ್ಘಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ;

ದತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಂ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ.

‘‘ಝಾಯಿನೀನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ, ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನಮಪತ್ಥಯಿಂ;

ನಿಪಚ್ಚ ಸಿರಸಾ ಧೀರಂ, ಸಸಙ್ಘಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ.

‘‘ತದಾ ಅದನ್ತದಮಕೋ, ತಿಲೋಕಸರಣೋ ಪಭೂ;

ಬ್ಯಾಕಾಸಿ ನರಸಾರಥಿ, ಲಚ್ಛಸೇ ತಂ ಸುಪತ್ಥಿತಂ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ದಾಯಾದಾ, ಓರಸಾ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತಾ;

ನನ್ದಾತಿ ನಾಮ ನಾಮೇನ, ಹೇಸ್ಸತಿ ಸತ್ಥು ಸಾವಿಕಾ.

‘‘ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮುದಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ಯಾವಜೀವಂ ತದಾ ಜಿನಂ;

ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಾ ಪರಿಚರಿಂ, ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ವಿನಾಯಕಂ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸುಕತೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸಮಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಯಾಮಮಗಂ, ತತೋಹಂ ತುಸಿತಂ ಗತಾ;

ತತೋ ಚ ನಿಮ್ಮಾನರತಿಂ, ವಸವತ್ತಿಪುರಂ ತತೋ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾಹಸಾ;

ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತೇ, ರಾಜಾನಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನಂ;

ಮಣ್ಡಲೀನಞ್ಚ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭೋತ್ವಾನ, ದೇವೇಸು ಮನುಜೇಸು ಚ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸುಖಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ನೇಕಕಪ್ಪೇಸು ಸಂಸರಿಂ.

‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಭವೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ, ಸುರಮ್ಮೇ ಕಪಿಲವ್ಹಯೇ;

ರಞ್ಞೋ ಸುದ್ಧೋದನಸ್ಸಾಹಂ, ಧೀತಾ ಆಸಿಂ ಅನಿನ್ದಿತಾ.

‘‘ಸಿರಿಯಾ ರೂಪಿನಿಂ ದಿಸ್ವಾ, ನನ್ದಿತಂ ಆಸಿ ತಂ ಕುಲಂ;

ತೇನ ನನ್ದಾತಿ ಮೇ ನಾಮಂ, ಸುನ್ದರಂ ಪವರಂ ಅಹು.

‘‘ಯುವತೀನಞ್ಚ ಸಬ್ಬಾಸಂ, ಕಲ್ಯಾಣೀತಿ ಚ ವಿಸ್ಸುತಾ;

ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಗರೇ ರಮ್ಮೇ, ಠಪೇತ್ವಾ ತಂ ಯಸೋಧರಂ.

‘‘ಜೇಟ್ಠೋ ಭಾತಾ ತಿಲೋಕಗ್ಗೋ, ಪಚ್ಛಿಮೋ ಅರಹಾ ತಥಾ;

ಏಕಾಕಿನೀ ಗಹಟ್ಠಾಹಂ, ಮಾತರಾ ಪರಿಚೋದಿತಾ.

‘‘ಸಾಕಿಯಮ್ಹಿ ಕುಲೇ ಜಾತಾ, ಪುತ್ತೇ ಬುದ್ಧಾನುಜಾ ತುವಂ;

ನನ್ದೇನಪಿ ವಿನಾ ಭೂತಾ, ಅಗಾರೇ ಕಿನ್ನು ಅಚ್ಛಸಿ.

‘‘ಜರಾವಸಾನಂ ಯೋಬ್ಬಞ್ಞಂ, ರೂಪಂ ಅಸುಚಿಸಮ್ಮತಂ;

ರೋಗನ್ತಮಪಿಚಾರೋಗ್ಯಂ, ಜೀವಿತಂ ಮರಣನ್ತಿಕಂ.

‘‘ಇದಮ್ಪಿ ತೇ ಸುಭಂ ರೂಪಂ, ಸಸೀಕನ್ತಂ ಮನೋಹರಂ;

ಭೂಸನಾನಂ ಅಲಙ್ಕಾರಂ, ಸಿರಿಸಙ್ಘಾಟಸಂನಿಭಂ.

‘‘ಪುಞ್ಜಿತಂ ಲೋಕಸಾರಂವ, ನಯನಾನಂ ರಸಾಯನಂ;

ಪುಞ್ಞಾನಂ ಕಿತ್ತಿಜನನಂ, ಉಕ್ಕಾಕಕುಲನನ್ದನಂ.

‘‘ನ ಚಿರೇನೇವ ಕಾಲೇನ, ಜರಾ ಸಮಧಿಸೇಸ್ಸತಿ;

ವಿಹಾಯ ಗೇಹಂ ಕಾರುಞ್ಞೇ, ಚರ ಧಮ್ಮಮನಿನ್ದಿತೇ.

‘‘ಸುತ್ವಾಹಂ ಮಾತು ವಚನಂ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ;

ದೇಹೇನ ನತು ಚಿತ್ತೇನ, ರೂಪಯೋಬ್ಬನಲಾಳಿತಾ.

‘‘ಮಹತಾ ಚ ಪಯತ್ತೇನ, ಝಾನಜ್ಝೇನ ಪರಂ ಮಮ;

ಕಾತುಞ್ಚ ವದತೇ ಮಾತಾ, ನ ಚಾಹಂ ತತ್ಥ ಉಸ್ಸುಕಾ.

‘‘ತತೋ ಮಹಾಕಾರುಣಿಕೋ, ದಿಸ್ವಾ ಮಂ ಕಾಮಲಾಲಸಂ;

ನಿಬ್ಬನ್ದನತ್ಥಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ, ಮಮ ಚಕ್ಖುಪಥೇ ಜಿನೋ.

‘‘ಸಕೇನ ಆನುಭಾವೇನ, ಇತ್ಥಿಂ ಮಾಪೇಸಿ ಸೋಭಿನಿಂ;

ದಸ್ಸನೀಯಂ ಸುರುಚಿರಂ, ಮಮತೋಪಿ ಸುರೂಪಿನಿಂ.

‘‘ತಮಹಂ ವಿಮ್ಹಿತಾ ದಿಸ್ವಾ, ಅತಿವಿಮ್ಹಿತದೇಹಿನಿಂ;

ಚಿನ್ತಯಿಂ ಸಫಲಂ ಮೇತಿ, ನೇತ್ತಲಾಭಞ್ಚ ಮಾನುಸಂ.

‘‘ತಮಹಂ ಏಹಿ ಸುಭಗೇ, ಯೇನತ್ಥೋ ತಂ ವದೇಹಿ ಮೇ;

ಕುಲಂ ತೇ ನಾಮಗೋತ್ತಞ್ಚ, ವದ ಮೇ ಯದಿ ತೇ ಪಿಯಂ.

‘‘ನ ವಞ್ಚಕಾಲೋ ಸುಭಗೇ, ಉಚ್ಛಙ್ಗೇ ಮಂ ನಿವಾಸಯ;

ಸೀದನ್ತೀವ ಮಮಙ್ಗಾನಿ, ಪಸುಪ್ಪಯಮುಹುತ್ತಕಂ.

‘‘ತತೋ ಸೀಸಂ ಮಮಙ್ಗೇ ಸಾ, ಕತ್ವಾ ಸಯಿ ಸುಲೋಚನಾ;

ತಸ್ಸಾ ನಲಾಟೇ ಪತಿತಾ, ಲುದ್ಧಾ ಪರಮದಾರುಣಾ.

‘‘ಸಹ ತಸ್ಸಾ ನಿಪಾತೇನ, ಪಿಳಕಾ ಉಪಪಜ್ಜಥ;

ಪಗ್ಘರಿಂಸು ಪಭಿನ್ನಾ ಚ, ಕುಣಪಾ ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಾ.

‘‘ಪಭಿನ್ನಂ ವದನಞ್ಚಾಪಿ, ಕುಣಪಂ ಪೂತಿಗನ್ಧನಂ;

ಉದ್ಧುಮಾತಂ ವಿನಿಲಞ್ಚ, ಪುಬ್ಬಞ್ಚಾಪಿ ಸರೀರಕಂ.

‘‘ಸಾ ಪವೇದಿತಸಬ್ಬಙ್ಗೀ, ನಿಸ್ಸಸನ್ತೀ ಮುಹುಂ ಮುಹುಂ;

ವೇದಯನ್ತೀ ಸಕಂ ದುಕ್ಖಂ, ಕರುಣಂ ಪರಿದೇವಯಿ.

‘‘ದುಕ್ಖೇನ ದುಕ್ಖಿತಾ ಹೋಮಿ, ಫುಸಯನ್ತಿ ಚ ವೇದನಾ;