೪. ಸುನ್ದರೀನನ್ದಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಆತುರಂ ಅಸುಚಿನ್ತಿಆದಿಕಾ ಸುನ್ದರೀನನ್ದಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೀ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಝಾಯಿನೀನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಧಿಕಾರಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ಠಾನನ್ತರಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಕ್ಯರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ನನ್ದಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಅಪರಭಾಗೇ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಸುನ್ದರೀನನ್ದಾ, ಜನಪದಕಲ್ಯಾಣೀತಿ ಚ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ. ಸಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಕಪಿಲವತ್ಥುಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನನ್ದಕುಮಾರಞ್ಚ ರಾಹುಲಕುಮಾರಞ್ಚ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಗತೇ ಸುದ್ಧೋದನಮಹಾರಾಜೇ ಚ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಗೋತಮಿಯಾ ರಾಹುಲಮಾತಾಯ ಚ ಪಬ್ಬಜಿತಾಯ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಜೇಟ್ಠಭಾತಾ ಚಕ್ಕವತ್ತಿರಜ್ಜಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಲೋಕೇ ಅಗ್ಗಪುಗ್ಗಲೋ ಬುದ್ಧೋ ಜಾತೋ, ಪುತ್ತೋಪಿಸ್ಸ ರಾಹುಲಕುಮಾರೋ ಪಬ್ಬಜಿ, ಭತ್ತಾಪಿ ಮೇ ನನ್ದರಾಜಾ, ಮಾತಾಪಿ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಗೋತಮೀ, ಭಗಿನೀಪಿ ರಾಹುಲಮಾತಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ, ಇದಾನಾಹಂ ಗೇಹೇ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಞಾತಿಸಿನೇಹೇನ ಪಬ್ಬಜಿ, ನೋ ಸದ್ಧಾಯ. ತಸ್ಮಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾಪಿ ರೂಪಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಮದಾ. ‘‘ಸತ್ಥಾ ರೂಪಂ ವಿವಣ್ಣೇತಿ ಗರಹತಿ, ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ರೂಪೇ ಆದೀನವಂ ದಸ್ಸೇತೀ’’ತಿ ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾನಂ ನ ಗಚ್ಛತೀತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಅಭಿರೂಪನನ್ದಾಯ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಸತ್ಥಾರಾ ನಿಮ್ಮಿತಂ ಇತ್ಥಿರೂಪಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಜರಾಭಿಭೂತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅನಿಚ್ಚತೋ ದುಕ್ಖತೋ ಅನತ್ತತೋ ಮನಸಿಕರೋನ್ತಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾಭಿಮುಖಂ ಚಿತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ಸಪ್ಪಾಯವಸೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ –

೮೨. ‘‘ಆತುರಂ ಅಸುಚಿಂ ಪೂತಿಂ, ಪಸ್ಸ ನನ್ದೇ ಸಮುಸ್ಸಯಂ;

ಅಸುಭಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಹಿ, ಏಕಗ್ಗಂ ಸುಸಮಾಹಿತಂ.

೮೩. ‘‘ಯಥಾ ಇದಂ ತಥಾ ಏತಂ, ಯಥಾ ಏತಂ ತಥಾ ಇದಂ;

ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಪೂತಿಕಂ ವಾತಿ, ಬಾಲಾನಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಂ.

೮೪. ‘‘ಏವಮೇತಂ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೀ, ರತ್ತಿನ್ದಿವಮತನ್ದಿತಾ;

ತತೋ ಸಕಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ, ಅಭಿನಿಬ್ಬಿಜ್ಝ ದಕ್ಖಿಸ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ಸಾ ದೇಸನಾನುಸಾರೇನ ಞಾಣಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ತಸ್ಸಾ ಉಪರಿಮಗ್ಗತ್ಥಾಯ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ‘‘ನನ್ದೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸರೀರೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಸಾರೋ ನತ್ಥಿ, ಮಂಸಲೋಹಿತಲೇಪನೋ ಜರಾದೀನಂ ವಾಸಭೂತೋ, ಅಟ್ಠಿಪುಞ್ಜಮತ್ತೋ ಏವಾಯ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ –

‘‘ಅಟ್ಠಿನಂ ನಗರಂ ಕತಂ, ಮಂಸಲೋಹಿತಲೇಪನಂ;

ಯತ್ಥ ಜರಾ ಚ ಮಚ್ಚು ಚ, ಮಾನೋ ಮಕ್ಖೋ ಚ ಓಹಿತೋ’’ತಿ. (ಧ. ಪ. ೧೫೦) –

ಧಮ್ಮಪದೇ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ.

ಸಾ ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೩.೧೬೬-೨೧೯) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನ ಪಾರಗೂ;

ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಕಪ್ಪೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ನಾಯಕೋ.

‘‘ಓವಾದಕೋ ವಿಞ್ಞಾಪಕೋ, ತಾರಕೋ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ;

ದೇಸನಾಕುಸಲೋ ಬುದ್ಧೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹುಂ.

‘‘ಅನುಕಮ್ಪಕೋ ಕಾರುಣಿಕೋ, ಹಿತೇಸೀ ಸಬ್ಬಪಾಣಿನಂ;

ಸಮ್ಪತ್ತೇ ತಿತ್ಥಿಯೇ ಸಬ್ಬೇ, ಪಞ್ಚಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಪಿ.

‘‘ಏವಂ ನಿರಾಕುಲಂ ಆಸಿ, ಸುಞ್ಞತಂ ತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ಚ;

ವಿಚಿತ್ತಂ ಅರಹನ್ತೇಹಿ, ವಸೀಭೂತೇಹಿ ತಾದಿಭಿ.

‘‘ರತನಾನಟ್ಠಪಞ್ಞಾಸಂ, ಉಗ್ಗತೋವ ಮಹಾಮುನಿ;

ಕಞ್ಚನಗ್ಘಿಯಸಙ್ಕಾಸೋ, ಬಾತ್ತಿಂಸವರಲಕ್ಖಣೋ.

‘‘ವಸ್ಸಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಆಯು ವಿಜ್ಜತಿ ತಾವದೇ;

ತಾವತಾ ತಿಟ್ಠಮಾನೋ ಸೋ, ತಾರೇಸಿ ಜನತಂ ಬಹುಂ.

‘‘ತದಾಹಂ ಹಂಸವತಿಯಂ, ಜಾತಾ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ಅಹುಂ;

ನಾನಾರತನಪಜ್ಜೋತೇ, ಮಹಾಸುಖಸಮಪ್ಪಿತಾ.

‘‘ಉಪೇತ್ವಾ ತಂ ಮಹಾವೀರಂ, ಅಸ್ಸೋಸಿಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ;

ಅಮತಂ ಪರಮಸ್ಸಾದಂ, ಪರಮತ್ಥನಿವೇದಕಂ.

‘‘ತದಾ ನಿಮನ್ತಯಿತ್ವಾನ, ಸಸಙ್ಘಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ;

ದತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮಹಾದಾನಂ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ.

‘‘ಝಾಯಿನೀನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ, ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನಮಪತ್ಥಯಿಂ;

ನಿಪಚ್ಚ ಸಿರಸಾ ಧೀರಂ, ಸಸಙ್ಘಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ.

‘‘ತದಾ ಅದನ್ತದಮಕೋ, ತಿಲೋಕಸರಣೋ ಪಭೂ;

ಬ್ಯಾಕಾಸಿ ನರಸಾರಥಿ, ಲಚ್ಛಸೇ ತಂ ಸುಪತ್ಥಿತಂ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ದಾಯಾದಾ, ಓರಸಾ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತಾ;

ನನ್ದಾತಿ ನಾಮ ನಾಮೇನ, ಹೇಸ್ಸತಿ ಸತ್ಥು ಸಾವಿಕಾ.

‘‘ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮುದಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ಯಾವಜೀವಂ ತದಾ ಜಿನಂ;

ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಾ ಪರಿಚರಿಂ, ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ವಿನಾಯಕಂ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸುಕತೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸಮಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಯಾಮಮಗಂ, ತತೋಹಂ ತುಸಿತಂ ಗತಾ;

ತತೋ ಚ ನಿಮ್ಮಾನರತಿಂ, ವಸವತ್ತಿಪುರಂ ತತೋ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಾಹಸಾ;

ತತ್ಥ ತತ್ಥೇವ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ತತೋ ಚುತಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತೇ, ರಾಜಾನಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿನಂ;

ಮಣ್ಡಲೀನಞ್ಚ ರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭೋತ್ವಾನ, ದೇವೇಸು ಮನುಜೇಸು ಚ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸುಖಿತಾ ಹುತ್ವಾ, ನೇಕಕಪ್ಪೇಸು ಸಂಸರಿಂ.

‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಭವೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ, ಸುರಮ್ಮೇ ಕಪಿಲವ್ಹಯೇ;

ರಞ್ಞೋ ಸುದ್ಧೋದನಸ್ಸಾಹಂ, ಧೀತಾ ಆಸಿಂ ಅನಿನ್ದಿತಾ.

‘‘ಸಿರಿಯಾ ರೂಪಿನಿಂ ದಿಸ್ವಾ, ನನ್ದಿತಂ ಆಸಿ ತಂ ಕುಲಂ;

ತೇನ ನನ್ದಾತಿ ಮೇ ನಾಮಂ, ಸುನ್ದರಂ ಪವರಂ ಅಹು.

‘‘ಯುವತೀನಞ್ಚ ಸಬ್ಬಾಸಂ, ಕಲ್ಯಾಣೀತಿ ಚ ವಿಸ್ಸುತಾ;

ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಗರೇ ರಮ್ಮೇ, ಠಪೇತ್ವಾ ತಂ ಯಸೋಧರಂ.

‘‘ಜೇಟ್ಠೋ ಭಾತಾ ತಿಲೋಕಗ್ಗೋ, ಪಚ್ಛಿಮೋ ಅರಹಾ ತಥಾ;

ಏಕಾಕಿನೀ ಗಹಟ್ಠಾಹಂ, ಮಾತರಾ ಪರಿಚೋದಿತಾ.

‘‘ಸಾಕಿಯಮ್ಹಿ ಕುಲೇ ಜಾತಾ, ಪುತ್ತೇ ಬುದ್ಧಾನುಜಾ ತುವಂ;

ನನ್ದೇನಪಿ ವಿನಾ ಭೂತಾ, ಅಗಾರೇ ಕಿನ್ನು ಅಚ್ಛಸಿ.

‘‘ಜರಾವಸಾನಂ ಯೋಬ್ಬಞ್ಞಂ, ರೂಪಂ ಅಸುಚಿಸಮ್ಮತಂ;

ರೋಗನ್ತಮಪಿಚಾರೋಗ್ಯಂ, ಜೀವಿತಂ ಮರಣನ್ತಿಕಂ.

‘‘ಇದಮ್ಪಿ ತೇ ಸುಭಂ ರೂಪಂ, ಸಸೀಕನ್ತಂ ಮನೋಹರಂ;

ಭೂಸನಾನಂ ಅಲಙ್ಕಾರಂ, ಸಿರಿಸಙ್ಘಾಟಸಂನಿಭಂ.

‘‘ಪುಞ್ಜಿತಂ ಲೋಕಸಾರಂವ, ನಯನಾನಂ ರಸಾಯನಂ;

ಪುಞ್ಞಾನಂ ಕಿತ್ತಿಜನನಂ, ಉಕ್ಕಾಕಕುಲನನ್ದನಂ.

‘‘ನ ಚಿರೇನೇವ ಕಾಲೇನ, ಜರಾ ಸಮಧಿಸೇಸ್ಸತಿ;

ವಿಹಾಯ ಗೇಹಂ ಕಾರುಞ್ಞೇ, ಚರ ಧಮ್ಮಮನಿನ್ದಿತೇ.

‘‘ಸುತ್ವಾಹಂ ಮಾತು ವಚನಂ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ;

ದೇಹೇನ ನತು ಚಿತ್ತೇನ, ರೂಪಯೋಬ್ಬನಲಾಳಿತಾ.

‘‘ಮಹತಾ ಚ ಪಯತ್ತೇನ, ಝಾನಜ್ಝೇನ ಪರಂ ಮಮ;

ಕಾತುಞ್ಚ ವದತೇ ಮಾತಾ, ನ ಚಾಹಂ ತತ್ಥ ಉಸ್ಸುಕಾ.

‘‘ತತೋ ಮಹಾಕಾರುಣಿಕೋ, ದಿಸ್ವಾ ಮಂ ಕಾಮಲಾಲಸಂ;

ನಿಬ್ಬನ್ದನತ್ಥಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ, ಮಮ ಚಕ್ಖುಪಥೇ ಜಿನೋ.

‘‘ಸಕೇನ ಆನುಭಾವೇನ, ಇತ್ಥಿಂ ಮಾಪೇಸಿ ಸೋಭಿನಿಂ;

ದಸ್ಸನೀಯಂ ಸುರುಚಿರಂ, ಮಮತೋಪಿ ಸುರೂಪಿನಿಂ.

‘‘ತಮಹಂ ವಿಮ್ಹಿತಾ ದಿಸ್ವಾ, ಅತಿವಿಮ್ಹಿತದೇಹಿನಿಂ;

ಚಿನ್ತಯಿಂ ಸಫಲಂ ಮೇತಿ, ನೇತ್ತಲಾಭಞ್ಚ ಮಾನುಸಂ.

‘‘ತಮಹಂ ಏಹಿ ಸುಭಗೇ, ಯೇನತ್ಥೋ ತಂ ವದೇಹಿ ಮೇ;

ಕುಲಂ ತೇ ನಾಮಗೋತ್ತಞ್ಚ, ವದ ಮೇ ಯದಿ ತೇ ಪಿಯಂ.

‘‘ನ ವಞ್ಚಕಾಲೋ ಸುಭಗೇ, ಉಚ್ಛಙ್ಗೇ ಮಂ ನಿವಾಸಯ;

ಸೀದನ್ತೀವ ಮಮಙ್ಗಾನಿ, ಪಸುಪ್ಪಯಮುಹುತ್ತಕಂ.

‘‘ತತೋ ಸೀಸಂ ಮಮಙ್ಗೇ ಸಾ, ಕತ್ವಾ ಸಯಿ ಸುಲೋಚನಾ;

ತಸ್ಸಾ ನಲಾಟೇ ಪತಿತಾ, ಲುದ್ಧಾ ಪರಮದಾರುಣಾ.

‘‘ಸಹ ತಸ್ಸಾ ನಿಪಾತೇನ, ಪಿಳಕಾ ಉಪಪಜ್ಜಥ;

ಪಗ್ಘರಿಂಸು ಪಭಿನ್ನಾ ಚ, ಕುಣಪಾ ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಾ.

‘‘ಪಭಿನ್ನಂ ವದನಞ್ಚಾಪಿ, ಕುಣಪಂ ಪೂತಿಗನ್ಧನಂ;

ಉದ್ಧುಮಾತಂ ವಿನಿಲಞ್ಚ, ಪುಬ್ಬಞ್ಚಾಪಿ ಸರೀರಕಂ.

‘‘ಸಾ ಪವೇದಿತಸಬ್ಬಙ್ಗೀ, ನಿಸ್ಸಸನ್ತೀ ಮುಹುಂ ಮುಹುಂ;

ವೇದಯನ್ತೀ ಸಕಂ ದುಕ್ಖಂ, ಕರುಣಂ ಪರಿದೇವಯಿ.

‘‘ದುಕ್ಖೇನ ದುಕ್ಖಿತಾ ಹೋಮಿ, ಫುಸಯನ್ತಿ ಚ ವೇದನಾ;

ಮಹಾದುಕ್ಖೇ ನಿಮುಗ್ಗಮ್ಹಿ, ಸರಣಂ ಹೋಹಿ ಮೇ ಸಖೀ.

‘‘ಕುಹಿಂ ವದನಸೋತಂ ತೇ, ಕುಹಿಂ ತೇ ತುಙ್ಗನಾಸಿಕಾ;

ತಮ್ಬಬಿಮ್ಬವರೋಟ್ಠನ್ತೇ, ವದನಂ ತೇ ಕುಹಿಂ ಗತಂ.

‘‘ಕುಹಿಂ ಸಸೀನಿಭಂ ವಣ್ಣಂ, ಕಮ್ಬುಗೀವಾ ಕುಹಿಂ ಗತಾ;

ದೋಳಾ ಲೋಲಾವ ತೇ ಕಣ್ಣಾ, ವೇವಣ್ಣಂ ಸಮುಪಾಗತಾ.

‘‘ಮಕುಳಖಾರಕಾಕಾರಾ, ಕಲಿಕಾವ ಪಯೋಧರಾ;

ಪಭಿನ್ನಾ ಪೂತಿಕುಣಪಾ, ದುಟ್ಠಗನ್ಧಿತ್ತಮಾಗತಾ.

‘‘ವೇದಿಮಜ್ಝಾವ ಸುಸ್ಸೋಣೀ, ಸೂನಾವ ನೀತಕಿಬ್ಬಿಸಾ;

ಜಾತಾ ಅಮಜ್ಝಭರಿತಾ, ಅಹೋ ರೂಪಮಸಸ್ಸತಂ.

‘‘ಸಬ್ಬಂ ಸರೀರಸಞ್ಜಾತಂ, ಪೂತಿಗನ್ಧಂ ಭಯಾನಕಂ;

ಸುಸಾನಮಿವ ಬೀಭಚ್ಛಂ, ರಮನ್ತೇ ಯತ್ಥ ಬಾಲಿಸಾ.

‘‘ತದಾ ಮಹಾಕಾರುಣಿಕೋ, ಭಾತಾ ಮೇ ಲೋಕನಾಯಕೋ;

ದಿಸ್ವಾ ಸಂವಿಗ್ಗಚಿತ್ತಂ ಮಂ, ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಥ.

‘‘ಆತುರಂ ಕುಣಪಂ ಪೂತಿಂ, ಪಸ್ಸ ನನ್ದೇ ಸಮುಸ್ಸಯಂ;

ಅಸುಭಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಹಿ, ಏಕಗ್ಗಂ ಸುಸಮಾಹಿತಂ.

‘‘ಯಥಾ ಇದಂ ತಥಾ ಏತಂ, ಯಥಾ ಏತಂ ತಥಾ ಇದಂ;

ದುಗ್ಗನ್ಧಂ ಪೂತಿಕಂ ವಾತಿ, ಬಾಲಾನಂ ಅಭಿನನ್ದಿತಂ.

‘‘ಏವಮೇತಂ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೀ, ರತ್ತಿನ್ದಿವಮತನ್ದಿತಾ;

ತತೋ ಸಕಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ, ಅಭಿನಿಬ್ಬಿಜ್ಝ ದಕ್ಖಿಸಂ.

‘‘ತತೋಹಂ ಅತಿಸಂವಿಗ್ಗಾ, ಸುತ್ವಾ ಗಾಥಾ ಸುಭಾಸಿತಾ;

ತತ್ರಟ್ಠಿತಾವಹಂ ಸನ್ತೀ, ಅರಹತ್ತಮಪಾಪುಣಿಂ.

‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನಾಹಂ, ಸದಾ ಝಾನಪರಾಯಣಾ;

ಜಿನೋ ತಸ್ಮಿಂ ಗುಣೇ ತುಟ್ಠೋ, ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪೇಸಿ ಮಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ ‘‘ಆತುರಂ ಅಸುಚಿ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಸತ್ಥಾರಾ ದೇಸಿತಾಹಿ ತೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ –

೮೫. ‘‘ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾಯ, ವಿಚಿನನ್ತಿಯಾ ಯೋನಿಸೋ;

ಯಥಾಭೂತಂ ಅಯಂ ಕಾಯೋ, ದಿಟ್ಠೋ ಸನ್ತರಬಾಹಿರೋ.

೮೬. ‘‘ಅಥ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಹಂ ಕಾಯೇ, ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚ ವಿರಜ್ಜಹಂ;

ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ವಿಸಂಯುತ್ತಾ, ಉಪಸನ್ತಾಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬುತಾ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಏವಮೇತಂ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೀ…ಪೇ… ದಕ್ಖಿಸನ್ತಿ ಏತಂ ಆತುರಾದಿಸಭಾವಂ ಕಾಯಂ ಏವಂ ‘‘ಯಥಾ ಇದಂ ತಥಾ ಏತ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಅತನ್ದಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಪರತೋ ಘೋಸಹೇತುಕಂ ಸುತಮಯಞಾಣಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ, ತತೋ ತಂನಿಮಿತ್ತಂ ಅತ್ತನಿ ಸಮ್ಭೂತತ್ತಾ ಸಕಾಯಭಾವನಾಮಯಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ಯಾಥಾವತೋ ಘನವಿನಿಬ್ಭೋಗಕರಣೇನ ಅಭಿನಿಬ್ಬಿಜ್ಝ, ಕಥಂ ನು ಖೋ ದಕ್ಖಿಸಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸನ್ತಿ ಆಭೋಗಪುರೇಚಾರಿಕೇನ ಪುಬ್ಬಭಾಗಞಾಣಚಕ್ಖುನಾ ಅವೇಕ್ಖನ್ತೀ ವಿಚಿನನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತೇನಾಹ ‘‘ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾಯಾ’’ತಿಆದಿ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಸತಿಅವಿಪ್ಪವಾಸೇನ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾಯ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಾಯೇನ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾಯ ವಿಚಿನನ್ತಿಯಾ ವೀಮಂಸನ್ತಿಯಾ, ಅಯಂ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಸಙ್ಖಾತೋ ಕಾಯೋ ಸಸನ್ತಾನಪರಸನ್ತಾನವಿಭಾಗತೋ ಸನ್ತರಬಾಹಿರೋ ಯಥಾಭೂತಂ ದಿಟ್ಠೋ.

ಅಥ ತಥಾ ದಸ್ಸನತೋ ಪಚ್ಛಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಹಂ ಕಾಯೇ ವಿಪಸ್ಸನಾಪಞ್ಞಾಸಹಿತಾಯ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಅತ್ತಭಾವೇ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಿಂ, ವಿಸೇಸತೋವ ಅಜ್ಝತ್ತಸನ್ತಾನೇ ವಿರಜ್ಜಿ ವಿರಾಗಂ ಆಪಜ್ಜಿಂ, ಅಹಂ ಯಥಾಭೂತಾಯ ಅಪ್ಪಮಾದಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಮತ್ಥಕಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ ವಿಸಂಯುತ್ತಾ ಉಪಸನ್ತಾ ಚ ನಿಬ್ಬುತಾ ಚ ಅಮ್ಹೀತಿ.

ಸುನ್ದರೀನನ್ದಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.