೬. ಸುಕ್ಕಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಕಿಂಮೇ ಕತಾ ರಾಜಗಹೇತಿಆದಿಕಾ ಸುಕ್ಕಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಬನ್ಧುಮತೀನಗರೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ ಉಪಾಸಿಕಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಧರಾ ಪಟಿಭಾನವತೀ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ಬಹೂನಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತ್ವಾ ಪುಥುಜ್ಜನಕಾಲಕಿರಿಯಮೇವ ಕತ್ವಾ ತುಸಿತೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಥಾ ಸಿಖಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇತಿ ಏವಂ ತಿಣ್ಣಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಸನೇ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖಿತ್ವಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಧರಾ ಅಹೋಸಿ, ತಥಾ ಕಕುಸನ್ಧಸ್ಸ, ಕೋಣಾಗಮನಸ್ಸ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಚ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಸುದ್ಧಸೀಲಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ ಅಹೋಸಿ.

ಏವಂ ಸಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹನಗರೇ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಸುಕ್ಕಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ ಸತ್ಥು ರಾಜಗಹಪವೇಸನೇ ಲದ್ಧಪ್ಪಸಾದಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಧಮ್ಮದಿನ್ನಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ತಸ್ಸಾ ಏವ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೪.೧೧೧-೧೪೨) –

‘‘ಏಕನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ವಿಪಸ್ಸೀ ನಾಮ ನಾಯಕೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಚಾರುದಸ್ಸನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸಕೋ.

‘‘ತದಾಹಂ ಬನ್ಧುಮತಿಯಂ, ಜಾತಾ ಅಞ್ಞತರೇ ಕುಲೇ;

ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾನ ಮುನಿನೋ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ.

‘‘ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಧರಾ, ಪಟಿಭಾನವತೀ ತಥಾ;

ವಿಚಿತ್ತಕಥಿಕಾ ಚಾಪಿ, ಜಿನಸಾಸನಕಾರಿಕಾ.

‘‘ತದಾ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಕತ್ವಾ, ಹಿತಾಯ ಜನತಂ ಬಹುಂ;

ತತೋ ಚುತಾಹಂ ತುಸಿತಂ, ಉಪಪನ್ನಾ ಯಸಸ್ಸಿನೀ.

‘‘ಏಕತ್ತಿಂಸೇ ಇತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಸಿಖೀ ವಿಯ ಸಿಖೀ ಜಿನೋ;

ತಪನ್ತೋ ಯಸಸಾ ಲೋಕೇ, ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ವದತಂ ವರೋ.

‘‘ತದಾಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಸಾಸನಕೋವಿದಾ;

ಜೋತೇತ್ವಾ ಜಿನವಾಕ್ಯಾನಿ, ತತೋಪಿ ತಿದಿವಂ ಗತಾ.

‘‘ಏಕತ್ತಿಂಸೇವ ಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ವೇಸ್ಸಭೂ ನಾಮ ನಾಯಕೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ಥ ಮಹಾಞಾಣೀ, ತದಾಪಿ ಚ ತಥೇವಹಂ.

‘‘ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಧರಾ, ಜೋತಯಿಂ ಜಿನಸಾಸನಂ;

ಗನ್ತ್ವಾ ಮರುಪುರಂ ರಮ್ಮಂ, ಅನುಭೋಸಿಂ ಮಹಾಸುಖಂ.

‘‘ಇಮಮ್ಹಿ ಭದ್ದಕೇ ಕಪ್ಪೇ, ಕಕುಸನ್ಧೋ ಜಿನುತ್ತಮೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ನರಸರಣೋ, ತದಾಪಿ ಚ ತಥೇವಹಂ.

‘‘ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಮುನಿಮತಂ, ಜೋತಯಿತ್ವಾ ಯಥಾಯುಕಂ;

ತತೋ ಚುತಾಹಂ ತಿದಿವಂ, ಅಗಂ ಸಭವನಂ ಯಥಾ.

‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ಕೋಣಾಗಮನನಾಯಕೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಲೋಕಸರಣೋ, ಅರಣೋ ಅಮತಙ್ಗತೋ.

‘‘ತದಾಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನ, ಸಾಸನೇ ತಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಧಮ್ಮಧರಾ, ಜೋತಯಿಂ ಜಿನಸಾಸನಂ.

‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ಕಸ್ಸಪೋ ಮುನಿಮುತ್ತಮೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಲೋಕಸರಣೋ, ಅರಣೋ ಮರಣನ್ತಗೂ.

‘‘ತಸ್ಸಾಪಿ ನರವೀರಸ್ಸ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನ ಸಾಸನೇ;

ಪರಿಯಾಪುಟಸದ್ಧಮ್ಮಾ, ಪರಿಪುಚ್ಛಾ ವಿಸಾರದಾ.

‘‘ಸುಸೀಲಾ ಲಜ್ಜಿನೀ ಚೇವ, ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಕೋವಿದಾ;

ಬಹುಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಕತ್ವಾ, ಯಾವಜೀವಂ ಮಹಾಮುನೇ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸಮಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಚ ಭವೇ ದಾನಿ, ಗಿರಿಬ್ಬಜಪುರುತ್ತಮೇ;

ಜಾತಾ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ಫೀತೇ, ಮಹಾರತನಸಞ್ಚಯೇ.

‘‘ಯದಾ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸೇನ, ಪರಿವುತೋ ಲೋಕನಾಯಕೋ;

ಉಪಾಗಮಿ ರಾಜಗಹಂ, ಸಹಸ್ಸಕ್ಖೇನ ವಣ್ಣಿತೋ.

‘‘ದನ್ತೋ ದನ್ತೇಹಿ ಸಹ ಪುರಾಣಜಟಿಲೇಹಿ, ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತೇಹಿ;

ಸಿಙ್ಗೀನಿಕ್ಖಸವಣ್ಣೋ, ರಾಜಗಹಂ ಪಾವಿಸಿ ಭಗವಾ.

‘‘ದಿಸ್ವಾ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವಂ ತಂ, ಸುತ್ವಾವ ಗುಣಸಞ್ಚಯಂ;

ಬುದ್ಧೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ, ಪೂಜಯಿಂ ತಂ ಯಥಾಬಲಂ.

‘‘ಅಪರೇನ ಚ ಕಾಲೇನ, ಧಮ್ಮದಿನ್ನಾಯ ಸನ್ತಿಕೇ;

ಅಗಾರಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾನ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ.

‘‘ಕೇಸೇಸು ಛಿಜ್ಜಮಾನೇಸು, ಕಿಲೇಸೇ ಝಾಪಯಿಂ ಅಹಂ;

ಉಗ್ಗಹಿಂ ಸಾಸನಂ ಸಬ್ಬಂ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚಿರೇನಹಂ.

‘‘ತತೋ ಧಮ್ಮಮದೇಸೇಸಿಂ, ಮಹಾಜನಸಮಾಗಮೇ;

ಧಮ್ಮೇ ದೇಸಿಯಮಾನಮ್ಹಿ, ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹು.

‘‘ನೇಕಪಾಣಸಹಸ್ಸಾನಂ, ತಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿವಿಮ್ಹಿತೋ;

ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಮೇ ಯಕ್ಖೋ, ಭಮಿತ್ವಾನ ಗಿರಿಬ್ಬಜಂ.

‘‘ಕಿಂಮೇ ಕತಾ ರಾಜಗಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ, ಮಧುಂ ಪೀತಾವ ಅಚ್ಛರೇ;

ಯೇ ಸುಕ್ಕಂ ನ ಉಪಾಸನ್ತಿ, ದೇಸೇನ್ತಿಂ ಅಮತಂ ಪದಂ.

‘‘ತಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀಯಂ, ಅಸೇಚನಕಮೋಜವಂ;

ಪಿವನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ, ವಲಾಹಕಮಿವದ್ಧಗೂ.

‘‘ಇದ್ಧೀಸು ಚ ವಸೀ ಹೋಮಿ, ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ;

ಚೇತೋಪರಿಯಞಾಣಸ್ಸ, ವಸೀ ಹೋಮಿ ಮಹಾಮುನೇ.

‘‘ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಜಾನಾಮಿ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ವಿಸೋಧಿತಂ;

ಸಬ್ಬಾಸವಪರಿಕ್ಖೀಣಾ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ.

‘‘ಅತ್ಥಧಮ್ಮನಿರುತ್ತೀಸು, ಪಟಿಭಾನೇ ತಥೇವ ಚ;

ಞಾಣಂ ಮಮ ಮಹಾವೀರ, ಉಪ್ಪನ್ನಂ ತವ ಸನ್ತಿಕೇ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಪಞ್ಚಸತಭಿಕ್ಖುನಿಪರಿವಾರಾ ಮಹಾಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಏಕದಿವಸಂ ರಾಜಗಹೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾಯ ಮಹತಿಯಾ ಪರಿಸಾಯ ಮಧುಭಣ್ಡಂ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಸುಮಧುರಂ ಪಾಯೇನ್ತೀ ವಿಯ ಅಮತೇನ ಅಭಿಸಿಞ್ಚನ್ತೀ ವಿಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ಪರಿಸಾ ಚಸ್ಸಾ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಓಹಿತಸೋತಾ ಅವಿಕ್ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಸುಣಾತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಥೇರಿಯಾ ಚಙ್ಕಮನಕೋಟಿಯಂ ರುಕ್ಖೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಪಸನ್ನಾ ರಾಜಗಹಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರಥಿಯಾಯ ರಥಿಯಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ವಿಚರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಗುಣಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೀ –

೫೪. ‘‘ಕಿಂಮೇ ಕತಾ ರಾಜಗಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ, ಮಧುಂ ಪೀತಾವ ಅಚ್ಛರೇ;

ಯೇ ಸುಕ್ಕಂ ನ ಉಪಾಸನ್ತಿ, ದೇಸೇನ್ತಿಂ ಬುದ್ಧಸಾಸನಂ.

೫೫. ‘‘ತಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀಯಂ, ಅಸೇಚನಕಮೋಜವಂ;

ಪಿವನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ, ವಲಾಹಕಮಿವದ್ಧಗೂ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಕಿಂಮೇ ಕತಾ ರಾಜಗಹೇ ಮನುಸ್ಸಾತಿ ಇಮೇ ರಾಜಗಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಕಿಂ ಕತಾ, ಕಿಸ್ಮಿಂ ನಾಮ ಕಿಚ್ಚೇ ಬ್ಯಾವಟಾ. ಮಧುಂ ಪೀತಾವ ಅಚ್ಛರೇತಿ ಯಥಾ ಭಣ್ಡಮಧುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಧುಂ ಪೀತವನ್ತೋ ವಿಸಞ್ಞಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಏವಂ ಇಮೇಪಿ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾಯ ವಿಸಞ್ಞಿನೋ ಹುತ್ವಾ ಮಞ್ಞೇ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ಕೇವಲಂ ಅಚ್ಛನ್ತಿಯೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೇ ಸುಕ್ಕಂ ನ ಉಪಾಸನ್ತಿ, ದೇಸೇನ್ತಿಂ ಬುದ್ಧಸಾಸನನ್ತಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಾಸನಂ ಯಾಥಾವತೋ ದೇಸೇನ್ತಿಂ ಪಕಾಸೇನ್ತಿಂ ಸುಕ್ಕಂ ಥೇರಿಂ ಯೇ ನ ಉಪಾಸನ್ತಿ ನ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತಿ. ತೇ ಇಮೇ ರಾಜಗಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಕಿಂ ಕತಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ತಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀಯನ್ತಿ ತಞ್ಚ ಪನ ಧಮ್ಮಂ ಅನಿವತ್ತಿತಭಾವಾವಹಂ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತತಾಯ ವಾ ಯಥಾ ಸೋತುಜನಸವನಮನೋಹರಭಾವೇನ ಅನಪನೀಯಂ, ಅಸೇಚನಕಂ ಅನಾಸಿತ್ತಕಂ ಪಕತಿಯಾವ ಮಹಾರಸಂ ತತೋ ಏವ ಓಜವನ್ತಂ. ‘‘ಓಸಧ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಳಿ. ವಟ್ಟದುಕ್ಖಬ್ಯಾಧಿತಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಓಸಧಭೂತಂ. ಪಿವನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ, ವಲಾಹಕಮಿವದ್ಧಗೂತಿ ವಲಾಹಕನ್ತರತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಂ ಉದಕಂ ನಿರುದಕಕನ್ತಾರೇ ಪಥಗಾ ವಿಯ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ ಪಣ್ಡಿತಪುರಿಸಾ ಪಿವನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ ಪಿವನ್ತಾ ವಿಯ ಸುಣನ್ತಿ.

ಮನುಸ್ಸಾ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಿಂಸು. ಅಪರಭಾಗೇ ಥೇರಿಯಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೇ ಸಾಸನಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಭಾವವಿಭಾವನತ್ಥಂ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೀ –

೫೬. ‘‘ಸುಕ್ಕಾ ಸುಕ್ಕೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ವೀತರಾಗಾ ಸಮಾಹಿತಾ;

ಧಾರೇತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಜೇತ್ವಾ ಮಾರಂ ಸವಾಹನ’’ನ್ತಿ. – ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಸುಕ್ಕಾತಿ ಸುಕ್ಕಾಥೇರೀ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಪರಂ ವಿಯ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸುಕ್ಕೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹೀತಿ ಸುಪರಿಸುದ್ಧೇಹಿ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮೇಹಿ. ವೀತರಾಗಾ ಸಮಾಹಿತಾತಿ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗೇನ ಸಬ್ಬಸೋ ವೀತರಾಗಾ ಅರಹತ್ತಫಲಸಮಾಧಿನಾ ಸಮಾಹಿತಾ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಸುಕ್ಕಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.